Τό Πνεῦμα Τό Ἅγιον ἐλέγχει τόν κόσμον. (β΄ ἔκδοσις)

†. Δέκα ημέρες μετά την Ανάληψιν του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, αγαπητοί μου, και πενήντα ημέρες μετά την Ανάστασή Του ο Κύριος έστειλε το Πνεύμα Του το Άγιον εις τους μαθητάς Του, σύμφωνα με την υπόσχεσή Του. Βέβαια, η εορτή του Πάσχα και η εορτή της Πεντηκοστής ήσαν εβραϊκές εορτές που είχε καθορίσει ο ίδιος ο Θεός, ήσαν, όμως, τύποι των αληθινών εορτών, δηλαδή της Αναστάσεως του Χριστού –το Πάσχα- και της καθόδου του Αγίου Πνεύματος –Πεντηκοστή.

     Ήρθε ο Υιός και Λόγος του Θεού εις αυτόν τον κόσμον, αφού ενηνθρώπησε, εδίδαξε, απεκάλυψε τον αληθινόν Θεό, δηλαδή τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν, έπαθε επί του Σταυρού, ανεστήθη και ανελήφθη εις τον ουρανόν. Έτσι, έκλεισε τον κύκλο της σωτηρίου προσφοράς Του. Έμενε να έρθει στον κόσμον το Πνεύμα το Άγιον, για να μένει πάντοτε εις την Εκκλησίαν, που ίδρυσε ο Ίδιος ο Κύριος Ιησούς. Όμως, η αναχώρησις, τουλάχιστον η αισθητή, του Ιησού, θα έδιδε λύπη εις τους μαθητάς. Ήταν, όμως, ανάγκη έτσι να γίνει. Γι'αυτό ο ευαγγελιστής Ιωάννης καταγράφει εις το 16ον κεφάλαιόν του: «Νῦν δὲ ὑπάγω πρὸς τὸν πέμψαντά με, ἀλλ’ ὅτι ταῦτα λελάληκα ὑμῖν, ἡ λύπη πεπλήρωκεν ὑμῶν τὴν καρδίαν· ἀλλ' ἐγὼ τὴν ἀλήθειαν λέγω ὑμῖν· συμφέρει ὑμῖν ἵνα ἐγὼ ἀπέλθω. ἐὰν γὰρ ἐγὼ μὴ ἀπέλθω, ὁ παράκλητος –το Πνεύμα το Άγιον- οὐκ ἐλεύσεται πρὸς ὑμᾶς· ἐὰν δὲ πορευθῶ, πέμψω αὐτὸν πρὸς ὑμᾶς». Το προανήγγειλε ο Κύριος ότι «θα ‘χετε λύπη, δεν πειράζει όμως, δεν γίνεται αλλιώτικα, έτσι συμφέρει, Εγώ πρέπει να φύγω, ο πρώτος Παράκλητος –που είναι ο Ιησούς Χριστός- για να έλθει ο δεύτερος Παράκλητος, το Πνεύμα το Άγιον».

      Αλλά γιατί συμφέρει σε μας, όπως είπε εδώ ο Κύριος, να απέλθει ο Χριστός; Διότι απερχόμενος θα έστελνε το Πνεύμα το Άγιον εις τον κόσμον, δηλαδή στην επί γης Εκκλησία Του. Όταν στην εποχή του Νώε, αγαπητοί μου, να δούμε λίγο πίσω την ιστορία, είχε πληθύνει η αμαρτία είπε ο Θεός: «Οὐ μὴ καταμείνῃ τὸ πνεῦμά μου ἐν τοῖς ἀνθρώποις τούτοις εἰς τὸν αἰῶνα, διὰ τὸ εἶναι αὐτοὺς σάρκας». «Δεν θα μείνει», λέει, «τὸ πνεῦμά μου εἰς τὸν αἰῶνα» –όχι «εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων», «εἰς τὸν αἰῶνα»- ξέρετε, κάθε λέξη –τι λέω «κάθε λέξη»; Λέει ο Ιερός Χρυσόστομος κάθε συλλαβή έχει πάρα πολλή σημασία. «Δεν θα μείνει», λέγει, «εις αυτούς». Έτσι, λοιπόν, το Πνεύμα το Άγιον ανακαλείται. Αυτό σημαίνει ότι το Πνεύμα το Άγιον δεν ενήργει πλέον εις τους ανθρώπους, ώστε αυτοί να σωθούν. 

    Έπρεπε να έλθει ο Υιός, Εκείνος ο Οποίος, επιτραπήτω μοι να πω την λέξη, μας εφιλοτέχνησε, μας εδημιούργησε και μας εφιλοτέχνησε –ο Υιός! Βέβαια, και τα τρία πρόσωπα της Αγίας Τριάδος δημιουργούν τον άνθρωπον, αλλά άμεσος, όμως, δημιουργός είναι ο Υιός. Έπρεπε, λοιπόν, να έλθει –όπως το λέγει αυτό ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων- να ενανθρωπήσει και να διορθώσει το κτίσμα Του, τον άνθρωπον. «Διότι δεν ηνείχετο», λέγει, «να βλέπει τον άνθρωπο να λατρεύει πέτρες και ξύλα, και να μην λατρεύει τον αληθινό Θεό». Έπρεπε, λοιπόν, να έλθει ο Υιός. Ήλθε. Και έπρεπε να πάθει. Να αναστηθεί και να αναληφθεί, για να ανοίξει την οδό της σωτηρίας στον άνθρωπο. Ο Ιησούς Χριστός είναι ο αντικαταστάτης του Αδάμ. Γι'αυτό λέγεται και «ο Νέος Αδάμ». Εκείνο που απέτυχε ο Αδάμ να ζήσει –να τηρήσει δηλαδή την εντολή του Θεού, και ποια ήταν η εντολή του Θεού; «Δεν θα δοκιμάσετε από τον καρπόν αυτόν». Δύσκολα πράγματα, ε;  «Δύσκολα πράγματα», για φανταστείτε, αγαπητοί μου…

       Εντούτοις εισήχθη η γνώμη του διαβόλου, ξέπεσε ο άνθρωπος, οδηγήθηκε εκεί που οδηγήθηκε, αλλά έπρεπε, όμως, να σωθεί. Έπρεπε, λοιπόν, να πάρει την θέση του κάποιος άλλος. Και αυτός ο άλλος ήταν ο νέος Αδάμ, ο Ιησούς Χριστός.  Δηλαδή ο Θεός Λόγος, γιατί άνθρωπος δεν μπορούσε. Ποιος άνθρωπος θα ανελάμβανε αυτό το έργον; Ώστε ο Ίδιος ο Θεός να ενανθρωπήσει και να δικαιώσει τελικά τον άνθρωπον. 

     Αλλά έπρεπε, όμως, και να δημιουργήσει προϋποθέσεις ο νέος Αδάμ, δηλαδή ο Ιησούς Χριστός. Και ποιες ήταν αυτές οι προϋποθέσεις; Για να έλθει πάντα βέβαια, ανοίγοντας τον δρόμο προς το Πνεύμα το Άγιον; Πρώτον, η άφεσις των αμαρτιών· δηλαδή ο άνθρωπος να συγχωρεθεί. Να δημιουργηθούν προϋποθέσεις συγχωρήσεως. Δεύτερον· η αφθαρτοποίηση της ανθρωπίνης φύσεως. Έπρεπε η ανθρωπίνη φύσις να γίνει άφθαρτη. Διότι η φθαρτή φύσις πώς θα μπορούσε να ανέβει εις τον ουρανόν; Και τρίτον, η αθανατοποίηση της ανθρωπίνης φύσεως. Δηλαδή ο άνθρωπος να συγχωρεθεί, να γίνει άφθαρτος και αθάνατος. Έτσι θα ανεβεί εις τον ουρανόν. Έτσι θα δικαιωθεί. Και αυτό συνιστά την πραγματική δηλαδή σωτηρία, για να ξέρουμε τι ακριβώς είναι η σωτηρία. 

      Και όλα αυτά πώς θα επετυγχάνοντο; Όχι μόνο από την μία πλευρά, τι θα έδινε ο Θεός Λόγος ο Ενανθρωπήσας, αλλά και από την άλλη πλευρά, τον άνθρωπο, που θα ήτο η πίστις. Δηλαδή, είπεν ο Θεός – ο Θεός Λόγος, στον Παράδεισον: «Δεν θα δοκιμάσετε από τον καρπόν αυτόν». Τι σήμαινε; Έπρεπε να πιστέψουν. Και είπε, μάλιστα, και τις συνέπειες: «Ἐν ᾗ ἡμέρᾳ φάγησθε, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε». «Την ημέρα που θα δοκιμάσετε, θα πεθάνετε. Θα πεθάνετε και πνευματικά, θα πεθάνετε και σωματικά». Τώρα, λοιπόν, μπήκε η αμαρτία, η φθαρτότης και η θνητότης. 

    Αυτά τα τρία έπρεπε, λοιπόν, να διορθωθούν. Και ανέλαβε ο Ιησούς Χριστός. Συγχώρεσε τους ανθρώπους, έδωσε το μυστήριον της Εξομολογήσεως. Θέλετε ακόμη; Πέθανε επί του Σταυρού –τι θα πει «πέθανε επί του Σταυρού»; Απέθανε για λογαριασμό του Αδάμ - δεν είπε: «θανάτῳ ἀποθανεῖσθε»; Και κατόπιν ετάφη, ανέστη, που σημαίνει νικήθηκε ο θάνατος, νικήθηκε και η φθορά. Άλλος θάνατος και άλλο φθορά. Φθορά θα πει αυτό όταν το σώμα λιώνει, ε;  Λιώνει. Και τότε άνοιξε ο δρόμος δια να έλθει το Πνεύμα το Άγιον. Αυτά έπρεπε να γίνουν. Συνεπώς θα λέγαμε ότι ο Ιησούς Χριστός αποτελεί για μας μία πρεσβεία –προσέξτε αυτό- πρεσβεία οντολογική. 

      Η πρεσβεία της Θεοτόκου, η πρεσβεία των Αγίων είναι λεκτική. Δηλαδή παρακαλούν τον Θεόν για μας. Τίποτε άλλο. Αλλά η πρεσβεία του Χριστού, ως ανθρώπου, δηλαδή όχι ως προς τον Πατέρα μόνον, αλλά προς τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν, γιατί δεν απεσύρθη ποτέ από τους κόλπους του Πατρός ο Υιός – ποτέ δεν απεμακρύνθη, «ὁμοούσιος γάρ», γιατί είναι ομοούσιος- έτσι αποτελεί ο Ίδιος ο Χριστός μία οντολογική πρεσβεία. Δηλαδή, πραγματική πρεσβεία. Στέκεται μπροστά στον Πατέρα και Του λέει: «Πατέρα, διόρθωσα το πράγμα. Με βλέπεις; Εγώ, ο Υιός Σου. Διόρθωσα το πράγμα». Αυτό λέγεται «οντολογική πρεσβεία».

     Έτσι, ο Υιός ευηρέστησε εις τον Πατέρα. Όλα αυτά συνοψίζονται στον λόγο του Χριστού που είπε ότι «σας συμφέρει Εγώ να απέλθω, γιατί έπρεπε να γίνουν όλα αυτά. Γιατί αν Εγώ δεν απέλθω, ο δρόμος δεν ανοίγει στον ουρανό για τον άνθρωπο. Και το Πνεύμα το Άγιον συνεπώς δεν κατέρχεται». Ο Χριστός είπε: «Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδός (:Εγώ είμαι ο δρόμος)». Βλέπετε τώρα τι σημαίνει «Ἐγώ εἰμι ο δρόμος»; Πως άνοιξε τον δρόμο ο Χριστός; Αυτό σημαίνει ότι δια του Χριστού πορευόμεθα εις τον ουρανό, δηλαδή την δικαίωση, την αφθαρτοποίηση, την αθανατοποίηση. Και όλα αυτά δια της οδού, όλα αυτά, κατεβάζουν το Πνεύμα το Άγιον δια της αυτής οδού, ώστε να δοθεί σε μας η πνευματική ζωή, η δικαίωσις, η αφθαρτοποίησις και η αθανατοποίησις. 

     Αλλά το Πνεύμα το Άγιον δεν θα ήρχετο μόνον για να δώσει αυτά τα τρία αναφερθέντα κεφαλαιώδη αγαθά, αλλά επιπλέον θα ήρχετο και να ελέγξει τον κόσμον. Και να ελέγξει τον κόσμον. Προσέξατέ το. Σημειώνει ο Κύριος: «Καὶ ἐλθὼν ἐκεῖνος (:Και αφού θα έλθει Εκείνος, ο δεύτερος Παράκλητος, το Πνεύμα το Άγιον), ἐλέγξει -λέει ο Χριστός-  τὸν κόσμον περὶ ἁμαρτίας καὶ περὶ δικαιοσύνης καὶ περὶ κρίσεως (:θα ελέγξει, τον κόσμον περί αμαρτίας και περί δικαιοσύνης και περί κρίσεως)». Θα ελέγξει τον κόσμον για αυτά τα τρία πράγματα. Να τα δούμε όμως. Γιατί είναι πάρα πολύ χρήσιμο να τα δούμε.

       Έρχεται, λοιπόν, το Πνεύμα το Άγιον, ως ελεγκτής της στάσεως του κόσμου έναντι του Ιησού Χριστού. Έρχεται ως συνήγορος και μάρτυς του Χριστού. Πρέπει να δώσει την μαρτυρία Του για τον Ιησούν Χριστόν. Θα είναι έλεγχος, δηλαδή απόδειξις της αληθείας. Οι Ιουδαίοι, είναι γνωστό, ότι υπεστήριζαν ότι ο Ιησούς είναι πλάνος. Μέχρι τώρα. Συνεπώς, το Πνεύμα το Άγιον έπρεπε να αποδείξει ότι ο Ιησούς δεν είναι πλάνος, αλλά είναι αληθής. Και ο Κύριος διασαφηνίζει το περιεχόμενον αυτού του ελέγχου. Και πρώτο σημείον: «Περὶ ἁμαρτίας μὲν», λέει ο Χριστός, «θα ελέγξει τον κόσμον και προπαντός τον Ισραήλ, ὅτι οὐ πιστεύουσιν εἰς ἐμέ. Θα ελέγξει τον κόσμον περί αμαρτίας, επειδή δεν πιστεύουν εις Εμένα». Πράγματι, είναι θανάσιμος αμαρτία. Ο Υιός του Θεού εργάστηκε τόσα και τέτοια για μας, κι όμως εμείς φθάσαμε να απορρίψομε τον Ιησούν Χριστόν. Τον απερρίψαμεν…

      Το Πνεύμα το Άγιον, όπως λέει ο Ιερός Χρυσόστομος, «δείξει πεπλημμεληκότας ἀσυγγνώστα», «θα δείξει ασυγχώρητα πόσο αμαρτήσαμε» και η απιστία –μεγάλη υπόθεσις!- είναι η ρίζα όλων των άλλων αμαρτιών.  Και το κορύφωμα της απιστίας είναι η απόρριψις του Ιησού Χριστού. Είναι η κατεξοχήν αμαρτία του Ισραήλ, όπως σας είπα, δυστυχώς γι’ αυτούς, μέχρι σήμερα. Και όσο ο κόσμος δεν πιστεύει εις τον Ιησούν, τόσο ακόμη θα παραμένει βυθισμένος εις την αμαρτίαν. Ο Κύριος είπε: «Ἐὰν γὰρ μὴ πιστεύσητε ὅτι ἐγώ εἰμι, ἀποθανεῖσθε ἐν ταῖς ἁμαρτίαις ὑμῶν» (Ιωάννης, 8ο κεφάλαιο). «Εάν δεν πιστέψετε ότι Εγώ είμαι ο ενανθρωπήσας Θεός Λόγος, θα πεθάνετε στις αμαρτίες σας».  Επειδή ο κόσμος δεν επίστεψε λοιπόν στον Χριστόν ως Θεόν, γι'αυτό μένει στις αμαρτίες του και ολοένα βυθίζεται.

     Εδώ, θα μπορούσαμε να πούμε, είναι προφητεία αυτό από τον ίδιο τον Χριστό, «ο κόσμος επίστευσε –όσοι επίστευσαν, μάλιστα περί την Μεσόγειον Θάλασσαν και όπου πήγαν οι Απόστολοι, μέχρι τας Ινδίας, όπου πήγαν Ινδία, Ευρώπη κ.λπ. Όμως, προϊόντος του χρόνου θα έλθει το μυστήριον –αυτό μας το αποκαλύπτει και ο Απόστολος Παύλος – «τὸ μυστήριον τῆς ἀνομίας». Με αποκορύφωμα τον Αντίχριστο. Ο καρπός αυτής της ανομίας θα είναι ο Αντίχριστος. «Εγώ», λέει, «θα έλθω», είπε εις τους μαθητάς Του. «Το θέμα δεν είναι εκεί, αν θα’ ρθω ή δεν θα ‘ρθω, αλλά όταν θα έρθω», είπε ο Χριστός, «θα βρω την πίστη επί της γης;». Το έχετε διαβάσει το Ευαγγέλιο, το ξέρετε. «Θα βρω την πίστη επί της γης;»...

       Γι΄αυτό βλέπετε τώρα το φαινόμενον –το βλέπουμε, είμαστε εις τον χώρον του πράγματος- το φαινόμενον της απιστίας. Και οι Χριστιανοί μας αρνούνται τον Χριστόν, η Ευρώπη έχει ξεφτίσει από πλευράς χριστιανικής, έχει φοβερά εκκοσμικευθεί με την έδρα της, που είναι η Ρώμη, ο Πάπας, ο εκάστοτε Πάπας. Γι'αυτό κάναμε εμείς φασαρία να μην έρθει ο Πάπας εδώ. Διότι απλούστατα πρόκειται περί εκκοσμικευμένου Χριστιανισμού, ξεφτισμένου, μη σώζοντος. Το αντιληφθήκατε; Δεν υπάρχει καμία αντιπάθεια προς κάποιο πρόσωπο, δεν είναι εκεί το θέμα. Αλλά αντιδράσαμε στην εκκοσμίκευση της Εκκλησίας μας και του Χριστιανισμού. 

     Όλα αυτά λοιπόν ξεφτάνε, ξεφτάνε, ξεφτάνε και τότε θα έρθει ο Κύριος. Και θέτει το ερώτημα: «Καλά θα ‘ρθω, θα βρω όμως την πίστιν επί της γης;». Συμπληρώνει ο Απόστολος Παύλος και λέει: «Το λεῖμμα θα σωθεί». Οι κάποιοι μερικοί Χριστιανοί –ακούσατέ το! –που θα διατηρήσουν αντίσταση. Οι κάποιοι λίγοι Χριστιανοί. Το «λεῖμμα». Και μάλιστα παίρνει παράδειγμα αντίστοιχο –τύπος, τύπος- που είναι στην εποχή του προφήτη Ηλία. Αλλά θα εκταθώ πολύ και ο χρόνος δεν με παίρνει δυστυχώς. Και συνεπώς πρέπει να δείξομε –όσοι καταλαβαίνομε!- πρέπει να δείξομε αντίσταση και να κρατήσομε, αγαπητοί μου, την πίστη μας. Και ο έλεγχος αυτός που ασκεί το Πνεύμα το Άγιον, άλλους μεν οδηγεί στην μετάνοιαν, άλλους εις την πόρωσιν. Ο Απόστολος Πέτρος ήλεγξε την απιστίαν του λαού, των Εβραίων τότε. Άλλοι επίστεψαν και άλλοι επορώθησαν. Μυστήριον, λοιπόν, η πίστις που εξαρτάται από την προαίρεσιν του καθενός μας. 

      Το δεύτερον σημείον: «Περὶ δικαιοσύνης δὲ ὅτι πρὸς τὸν Πατέρα μου ὑπάγω καὶ οὐκέτι θεωρεῖτέ με». Να σας το αποδώσω: «Ως προς δε την δικαιοσύνη που θα μου αποδώσει Εμένα, του Ιησού, το Πνεύμα το Άγιον, ότι πηγαίνω στον Πατέρα μου και δεν με βλέπετε πια». Τι σημαίνει αυτό; Αυτός ο δεύτερος λόγος που το Πνεύμα το Άγιον θα ασκήσει έλεγχον, λέγει ο Θεοφύλακτος, «δείξει αὐτοῖς ὅτι δίκαιος ὢν (:θα δείξει -κυρίως στους Εβραίους- ότι ενώ ήτο δίκαιος ο Ιησούς) καὶ ἄληπτον (:ανεπίληπτον) παρασχόμενος βίον, ἀδίκως ὑπ’ αὐτῶν ἀνῃρέθη». Τον εφόνευσαν αδίκως. Εδώ έχομε μίαν αδικίαν. Και θα την δείξει αυτήν την αδικία, βεβαίως, το Πνεύμα το Άγιον. Οι Ιουδαίοι κατηγόρησαν τον Ιησούν «πλάνον και βλάσφημον». Η Μεγάλη Παρασκευή – η μέρα της Σταυρώσεως- εφαίνετο ότι είχε αποδώσει εις μεν τον Ιησούν την αμαρτίαν και έλεγε ότι «είμαι ίσος με τον Πατέρα», άρα «είμαι Θεός», αλλά αυτό οδήγησε τους δικαστάς Του εις την «δικαιοσύνην». Να Τον φονεύσουν. Τι είπαν εις τον Πιλάτον; «Έκανε τον εαυτό του θεό. Και πρέπει, κατά τον νόμο μας, να πεθάνει. Εσφετερίσθη θεϊκά δικαιώματα». 

     Εδώ τώρα, όμως, έρχεται η Πεντηκοστή να ανατρέψει αυτήν την απόφασιν – «Πεντηκοστή» πάντα το Πνεύμα το Άγιον. Θα αποδώσει δικαιοσύνη στον κατάδικον του Γολγοθά αφού ανεστήθη και αφού ανελήφθη και την αμαρτία θα την αποδώσει εις τους δικαστάς του, τους Εβραίους, που καταδίκασαν τον Ιησούν. Θα αποδείξει ο Παράκλητος εις τον κόσμον ότι ο Ιησούς υπήρξε, όπως λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης στην πρώτη του επιστολή, ο Χριστός ο δίκαιος. Γι'αυτό οι Ιουδαίοι μέσα στην ιστορία ενοχλούνται όταν ο Ιησούς αποδεικνύεται δίκαιος και αυτοί, βέβαια, ένοχοι. Και αυτό το έργον το κάνει το Πνεύμα το Άγιον.

     Προσέξατε. Εδώ και μερικά χρόνια έγινε αυτό, αλλά το δυστύχημα είναι ότι κάτι που γίνεται επανέρχεται και επανέρχεται. Έγινε μια προσπάθεια αφαιρέσεως όλων εκείνων των τροπαρίων της Μεγάλης Εβδομάδος που στρέφονται κατά της ενοχής των Ιουδαίων. Αυτό δείχνει έργο αντίθετον εις το έργον του Αγίου Πνεύματος. Τι πάτε να κάνετε, τῇ ὑποβολῇ των Εβραίων; Εζήτησαν για να μην δυσφημίζονται, να αφαιρεθούν τα τροπάρια αυτά. Δόξα τω Θεώ, δεν αφαιρέθησαν. Μπορούμε όμως να πούμε ότι αφηρέθησαν πολλά από τέτοια εις την δυτικήν Εκκλησίαν, την ρωμαϊκή, γιατί; Γιατί απλούστατα, σας είπα είναι ξεφτισμένοι οι άνθρωποι· έχουν εκκοσμικευθεί και κάνουνε όχι θεολογία, αλλά κάνουν πολιτική. Το βλέπετε, εξάλλου, ο Πάπας είναι και αρχηγός κράτους. 

     Ενώ ο Εκατόνταρχος τι είπε; «Ὄντως ὁ ἄνθρωπος οὗτος δίκαιος ἦν». «Πράγματι, ήτο δίκαιος». Και ενώ οι εχθροί Του Τον χαρακτηρίζουν με τον χειρότερο τρόπο, όμως Αυτός, όπως γράφει εις την προς Τιμόθεον επιστολή του, ο απόστολος Παύλος: «ἐδικαιώθη ἐν Πνεύματι», εδικαιώθηκε από το Πνεύμα το Άγιον. Και μάλιστα να σας διαβάσω ολόκληρο το χωρίον το οποίον είναι κα-τα-πλη-κτι-κόν: «Καὶ ὁμολογουμένως μέγα ἐστὶ τὸ τῆς εὐσεβείας μυστήριον· Θεὸς ἐφανερώθη ἐν σαρκί, ἐδικαιώθη ἐν Πνεύματι (:δικαιώθηκε από το Πνεύμα το Άγιον) –Ποιος; Θεὸς ἐφανερώθη. Ποιος; Ο Θεός Λόγος- ὤφθη ἀγγέλοις (:έγινε ορατός εις τους αγγέλους), ἐκηρύχθη ἐν ἔθνεσιν (:κηρύχτηκε στον κόσμον όλον) , ἐπιστεύθη ἐν κόσμῳ (:έγινε πιστευτός εις τον κόσμον), ἀνελήφθη ἐν δόξῃ». Αυτή είναι η περίληψις που είναι στην πρώτη προς Τιμόθεον, στο τρίτον κεφάλαιον.

     Όταν ο Χριστός είπε: «Πρὸς τὸν Πατέρα μου ὑπάγω» αυτό είναι απόδειξις της δικαιοσύνης και αγιότητος του Χριστού. Λέει ο Ζιγαβηνός: ««Δικαίου γὰρ γνώρισμα τὸ πορεύεσθαι πρὸς τὸν Θεὸν καὶ συνεῖναι αὐτῷ (:και να υπάρχει με Αυτόν· γνώρισμα τι; Δικαίου ανθρώπου. Εκείνος πάει στον ουρανό, εκείνος που δικαιώνεται)· τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ καί οὐκέτι θεωρεῖτέ με». Διότι αν ο Χριστός ήταν βλάσφημος και πλάνος και καταχραστής θείων ιδιοτήτων, τότε πώς επορεύθη προς τον Θεόν; Ενώ θα τον περίμενε ο Άδης; Και η επιβεβαίωσις ότι ο Ιησούς ανήλθε προς τον Πατέρα, εκτός από το γεγονός της Αναλήψεως, είναι και το γεγονός της Πεντηκοστής.

      Και όλα τα θαύματα γίνονται εις το όνομα του Χριστού. Και οι δαίμονες τρέπονται εις φυγήν. Και την αθωότητα του Ιησού αποδεικνύει το Πνεύμα το Άγιον με την δική Του παρουσία στην Εκκλησία. Εκείνο επιτελεί θαύματα, Εκείνο αγιάζει τους πιστούς, πάντοτε εν ονόματι Ιησού Χριστού.

     Και πάμε εις το τρίτον: «Περὶ δὲ κρίσεως, ὅτι ὁ ἄρχων τοῦ κόσμου τούτου κέκριται». «Κρίσις» σημαίνει καταδικαστική απόφασις, αγαπητοί. «Καταδίκη» σημαίνει ποινή. Και πρόκειται για τον διάβολο. «Ὁ διάβολος κατακέκριται», λέει ο Ζιγαβηνός, «καὶ ἐκβέβληται τῆς δυναστείας αὐτοῦ (:βγήκε από την δυναστεία του)». Ο διάβολος με την παρουσία του Χριστού έχασε την εξουσία του και εβλήθη έξω και είναι υπόδικος. Ο διάβολος είναι ο μεγάλος απατεών, που εξηπάτησε τον άνθρωπον και τον απέκοψε από την κυριαρχία του Θεού. Τώρα, όμως, ήλθε και η δική του η ώρα να κριθεί. Άνθρωποι και λαοί που ήσαν κάτω από την εξουσία του ελευθερώνονται. Οι δαίμονες τρέμουν μπροστά στον Χριστόν και Τον παρακαλούν να μην τους στείλει στην άβυσσον προ της ώρας των. Θυμόσαστε με τους Γεργεσηνούς; Όταν εθεράπευσεν εκείνον τον Γεργεσηνόν τον δαιμονισμένο και παρεκάλεσαν οι δαίμονες να μην τους στείλει εις τον Άδην. «Ήρθες» λέγει, «ήρθες πριν την ώρα μας να μας κρίνεις;». Είδατε πόσο αποκαλυπτικό είναι αυτό; Θα κριθούν. «Πες να πάμε εις εκείνους τους χοίρους». Και πήγαν, με τα γνωστά παρακάτω. Και αυτή η κατάστασις είναι μία απάντησις στους άρχοντες του λαού που Τον συκοφαντούσαν ότι… πωπω… «ἐν τῷ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων», λέγει, «ἐκβάλλει τὰ δαιμόνια». «Ο Χριστός με την δύναμη των δαιμονίων βγάζει τα δαιμόνια»… Ακούτε βλασφημία; 

         Αγαπητοί. Όλα αυτά τα απέδειξε η παρουσία της Πεντηκοστής. Η παρουσία του Αγίου Πνεύματος, που σήμερα εορτάζουμε. Έδειξε το Ποιος είναι ο Ιησούς. Με την παρουσία του Αγίου Πνεύματος γινόμεθα και εμείς πνευματικοί άνθρωποι. Δηλαδή έμφορτοι Αγίου Πνεύματος. Εκείνο μας εμπνέει να πιστεύομε στην θεανθρωπίνη φύση του Χριστού, εφόσον διαθέτομε, βέβαια, αγαθή προαίρεση. Εκείνο καθημερινά, το Πνεύμα το Άγιον, μας αγιάζει μέσα εις την Εκκλησίαν. Εκείνο ελέγχει διαρκώς τον κόσμον για την απιστία του εις τον Χριστόν. Εκείνο μας ελευθερώνει από τα δεσμά του σατανά. Αν σήμερα ο κόσμος δαιμονοκρατείται, είναι γιατί μένει στην απιστία του εις τον Χριστόν. Ας παρακαλούμε, λοιπόν, τον Θεόν Πατέρα: «Τὸ Πνεῦμά Σου τὸ Ἅγιον μὴ ἀντανέλῃς ἀπ’ ἐμοῦ», που λέμε εις τον 50ον ψαλμόν, «το Πνεύμα Σου το Άγιον μην το πάρεις από μας, μην το πάρεις από μας…». Εκείνο που σήμερα μας λείπει είναι η Πεντηκοστή. Εκείνο που σήμερα μας λείπει όσο τίποτα άλλο είναι το Πνεύμα το Άγιον, γιατί ξαναγινήκαμε «σάρκες». Αυτό και σήμερα μας ελέγχει και μας καταδικάζει για την απιστία μας και την αμαρτωλή ζωή μας. Αυτό και μας σώζει. Γι'αυτό πρέπει να επικαλούμεθα πάντα το Πνεύμα το Άγιον. Ποτέ μην Το κάνομε, μην το λυπήσομε, που λέει ο Απόστολος Παύλος και το κάνομε να φύγει από την ζωή μας, γιατί μόνον Αυτό έχομε ανάγκη, αμήν.

🔸29η🔸ομιλία στην κατηγορία : " Μνήμη Ἁγίων ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Μνήμη Ἁγίων " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/mnhmh-agivn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_19.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Μνήμη Ἁγίων».🔻
https://drive.google.com/file/d/1X7GIQVC2zCc3Lr7tGV-Aoyp5XbofXJU3/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Μνήμη Ἁγίων».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40o9I2jFsY8IjMSH_yrMTqC1

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Μνήμη Ἁγίων».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%CE%9C%CE%BD%CE%AE%CE%BC%CE%B7%20%CE%91%CE%B3%CE%AF%CF%89%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση, ψηφιοποίηση και επιμέλεια της ομιλίας : Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.
https://tasthyras.wordpress.com/tag/%ce%b5%ce%bb%ce%ad%ce%bd%ce%b7-%ce%bb%ce%b9%ce%bd%ce%b1%cf%81%ce%b4%ce%ac%ce%ba%ce%b7/

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Περί Ἐκκλησίας. (τινά μέ λέγουσι οἱ ἄνθρωποι εἶναι;)

 

†. […] από το κατά Ματθαίον ευαγγέλιον, η οποία θα σταθεί και αφετηριακή όχι μόνον του σημερινού μας θέματος, αλλά και όλης της σειράς των θεμάτων που θα ακολουθήσουν. Είναι από το 16ον κεφάλαιον: «᾿Ελθὼν δὲ ὁ ᾿Ιησοῦς εἰς τὰ μέρη Καισαρείας τῆς Φιλίππου ἠρώτα τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ λέγων· τίνα με λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι εἶναι, τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου; Οἱ δὲ εἶπον· οἱ μὲν ᾿Ιωάννην τὸν βαπτιστήν, ἄλλοι δὲ ᾿Ηλίαν, ἕτεροι δὲ ῾Ιερεμίαν ἢ ἕνα τῶν προφητῶν.  Λέγει αὐτοῖς· ὑμεῖς δὲ τίνα με λέγετε εἶναι; Ἀποκριθεὶς δὲ Σίμων Πέτρος εἶπε· σὺ εἶ ὁ Χριστὸς, ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος. Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ᾿Ιησοῦς εἶπεν αὐτῷ· μακάριος εἶ, Σίμων Βαριωνᾶ, ὅτι σὰρξ καὶ αἷμα οὐκ ἀπεκάλυψέ σοι, ἀλλ᾿ ὁ πατήρ μου ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς. Κἀγὼ δέ σοι λέγω ὅτι σὺ εἶ Πέτρος, καὶ ἐπὶ ταύτῃ τῇ πέτρᾳ οἰκοδομήσω μου τὴν ἐκκλησίαν, καὶ πύλαι ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς. Καὶ δώσω σοι τὰς κλεῖς τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, καὶ ὃ ἐὰν δήσῃς ἐπὶ τῆς γῆς, ἔσται δεδεμένον ἐν τοῖς οὐρανοῖς, καὶ ὃ ἐὰν λύσῃς ἐπὶ τῆς γῆς, ἔσται λελυμένον ἐν τοῖς οὐρανοῖς». 

      «Κάποτε ο Κύριός μας ήρθε εις τα μέρη», λέγει ο ευαγγελιστής Ματθαίος, «εις τα μέρη της Καισαρείας της Φιλίππου –που είχε κτίσει ο Φίλιππος- και ηρώτησε τους μαθητάς Του οι άνθρωποι τι επίστευαν δια το πρόσωπόν Του, τι επίστευαν δια τον Ιησούν». Και οι μαθηταί του μεταφέρουν τας γνώμας του κόσμου. «Λένε άλλοι ότι είσαι ένας προφήτης, άλλοι ότι είσαι ο Ηλίας, άλλοι ότι είσαι ο Ιωάννης ο Βαπτιστής», αν και ο Ιωάννης είχε ήδη αποκεφαλιστεί αλλά, ωστόσο, όμως, κάποιοι, όπως ο Ηρώδης πίστευαν ότι είχε αναστηθεί. Και γενικά διάφορες γνώμες γύρω από το πρόσωπον του Χριστού. Όπως και σήμερα δυστυχώς, όταν ρωτήσομε τους ανθρώπους τι ιδέα, τι γνώμη έχουν περί του προσώπου του Ιησού Χριστού, περί του ιστορικού Ιησού Χριστού, ε; Εκείνος ο οποίος έζησε μέσα εις την Ιστορίαν, εκείνο που λέγει ο Ευαγγελιστής Λουκάς ότι.. «όταν αυτοκράτωρ της Ρώμης ήταν ο τάδε, ο Αύγουστος και τετραρχούντος της Ιουδαίας του τάδε» κ.λπ. κ.λπ. «εγεννήθη ο Ιησούς». Ο ιστορικός Ιησούς. Θα ακούσομε τις απαντήσεις, τις ποικίλες απαντήσεις. Ότι «είναι ένας θρησκευτικός αναμορφωτής, ένας προφήτης, ένας διδάσκαλος, ένας σπουδαίος άνθρωπος», εκτός από εκείνην την μόνην απάντησιν: Ότι είναι Αυτός ο Υιός του Θεού, Αυτός ο Θεός. 

     Και ο Κύριος ερωτά, εκ δευτέρου τώρα τους μαθητάς: «Κι εσείς τι γνώμη έχετε για το πρόσωπό μου;». Και απαντά ο Απόστολος Πέτρος εκ μέρους και των υπολοίπων μαθητών: «Σὺ εἶ ὁ Χριστὸς, ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος». «Συ», λέγει, «είσαι ο Χριστός, ο Μεσσίας, ο Υιός του Θεού, του ζώντος Θεού. Δηλαδή είσαι ο Θεός, που έγινες άνθρωπος».

     Φυσικά αυτό ήτο μία τεραστία ομολογία με διαστάσεις ανεκτιμήτους. Άνθρωπος να συλλάβει του Ποίος ήτο ο Ιησούς Χριστός, βλέποντας μπροστά του έναν κοινόν άνθρωπον, δεν θα μπορούσε ποτέ, εάν δεν απεκάλυπτε Αυτός ο Θεός Πατήρ εις τον άνθρωπον αυτόν εκείνο που έπρεπε να πει. Γι’ αυτό και ο Κύριος βεβαιώνει τον Απόστολον Πέτρον ότι «Δεν σου απεκάλυψε τούτη την μεγάλη αλήθεια, την τεραστίαν αλήθειαν, άνθρωπος, αλλά Αυτός ο Πατήρ μου ο Ουράνιος. Λοιπόν, εάν εσύ για μένα είπες ότι «σὺ εἶ ὁ Χριστὸς», κι εγώ τώρα θα σου πω με την σειρά μου: «Σὺ εἶ Πέτρος -αυτό το «σὺ εἶ», «συ είσαι». «Συ είσαι ο Πέτρος». Δηλαδή ο βράχος. «Σὺ εἶ Κηφᾶ». «Κηφᾶ» εβραϊκά θα πει «βράχος». Η λέξις η ελληνική, «πέτρα», στην εβραϊκή είναι αρσενικού γένους. Ο Πέτρος. Και συνεπώς «Σὺ εἶ Κηφᾶ» -  καὶ ἐπὶ ταύτῃ τῇ κηφᾷ οἰκοδομήσω μου τὴν ἐκκλησίαν (:Συ είσαι ο Πέτρος, ο βράχος και πάνω εις αυτήν την πέτραν, τον βράχον της ομολογίας σου, ότι Εγώ είμαι ο Υιός του Θεού, είμαι ο Θεάνθρωπος, θα οικοδομήσω, θα θεμελιώσω αυτήν ταύτην την Εκκλησία μου)».

      Ώστε, λοιπόν, η Εκκλησία, αγαπητοί μου, το μεγάλο αυτό θέμα, το οποίον συν Θεώ θα μας απασχολήσει εφέτος, πιστεύω, σε αρκετά θέματα, στηρίζεται και θεμελιούται επί της πίστεως, καλύτερα, επί της θεότητος του προσώπου του Ιησού Χριστού. Εάν ο Ιησούς Χριστός δεν είναι Θεός, τότε η Εκκλησία είναι μετέωρος. Δεν έχει ομολογουμένως κανένα βάθος και κανένα νόημα από εκείνο το οποίον έχει, αναλύοντας την σειρά των θεμάτων μας, εφόσον ο Χριστός είναι Αυτός ο Θεάνθρωπος.

     Για πρώτη φορά εις το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, αλλά και όχι στα άλλα τρία Ευαγγέλια, άλλη μία φορά, γίνεται χρήσις της λέξεως «Εκκλησία». Ενώ ο Απόστολος Παύλος αναφέρει πολλές φορές, πολλές δεκάδες φορές την λέξιν «Εκκλησία», οι τέσσερις ευαγγελισταί δεν λέγουν την λέξη «Εκκλησία», αλλά συνωνύμους λέξεις. Όπως θα δούμε παρακάτω, «Βασιλεία τοῦ Θεοῦ», «Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν» κ.λπ. Η «Βασιλεία τοῦ Θεοῦ» και η «Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν» είναι η Εκκλησία. Γι'αυτό λέγει: «Θα σου δώσω τα κλειδιά της Βασιλείας των Ουρανών». Δηλαδή «θα σου δώσω τα κλειδιά της Εκκλησίας. Και ό,τι κάτω εργαστείς», όπως λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος, «εσύ ο Πέτρος, καλύτερα, εσείς οι κληρικοί -διότι οι διάδοχοι των Αποστόλων είναι οι Επίσκοποι, μέσα εις την Ιστορίαν- ‘’ἄνω –λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος- ὁ Δεσπότης κυροῖ’’, επικυρώνει από πάνω ο Χριστός. Συνεπώς, η Εκκλησία είναι η Βασιλεία του Θεού, είναι η Βασιλεία των Ουρανών. Και δια πρώτην φοράν συναντούμε τουλάχιστον την λέξιν «Εκκλησία» όπως σας είπα στα Ευαγγέλια. Αλλά η Εκκλησία είναι μία πραγματικότης.

    Και ερωτούμε: Τι είναι η Εκκλησία; Να το μεγάλο μας ερώτημα. Τι είναι η Εκκλησία. Πριν απαντήσουμε εις το ερώτημα αυτό, πρέπει να σημειώσομε εκείνο που και μόλις προ ολίγου είπα. Ότι η Εκκλησία του Χριστού είναι μία αδιάκοπος πραγματικότης μέσα εις τους είκοσι τώρα αιώνας. Και μέσα εις αυτήν την πραγματικότητα εμείς ζούμε, εμείς κινούμεθα. Κι ακόμη, αν θέλετε, είμεθα μέλη αυτής της Εκκλησίας. 

     Αλλά πρέπει να σημειώσομε και κάτι ακόμα. Ότι ενώ επέρασαν είκοσι αιώνες, ενώ εμείς είμεθα ζώντα μέλη της Εκκλησίας του Χριστού, δυστυχώς στερούμεθα μίας βαθείας επιγνώσεως, μίας βαθείας συνειδήσεως του τι ακριβώς είναι η Εκκλησία. Νομίζομε πολλές φορές ότι η Εκκλησία είναι αυτός τούτος ο ναός. Εδώ μέσα λέμε: «Θα πάμε στην Εκκλησία». Τι είναι η Εκκλησία; Ένα κτίριο. Αυτό είναι η Εκκλησία. Ένα κτίριο. Ακόμη πολλές φορές λέμε, νομίζομε ότι η Εκκλησία είναι η μητρόπολις, το μητροπολιτικόν οίκημα, ή τα γραφεία ή ακόμη, αν θέλετε, ο μητροπολίτης. Ή, αν θέλετε, η ιεραρχία της Ελλάδος. Λέμε: «Η Εκκλησία να λύσει το πρόβλημα αυτό ή το ζήτημα αυτό». «Η Εκκλησία να φωνάξει για εκείνο ή εκείνο». Δηλαδή με άλλα λόγια, νομίζομε ότι η Εκκλησία είναι αυτή η διοικητική οργάνωσις. Ενώ δεν είναι αυτό η Εκκλησία, παρακαλώ. 

      Βεβαίως και η διοίκησις της Εκκλησίας είναι μία πτυχή της Εκκλησίας. Αλλά δεν είναι η Εκκλησία. Τότε τι είναι η Εκκλησία; Είπαμε τι δεν είναι η Εκκλησία. Αλλά τότε τι είναι η Εκκλησία; Αγαπητοί μου, η Εκκλησία είναι ένα βαθύ μυστήριο. Από τα πλέον βαθέα μυστήρια. Θα ελέγαμε είναι το μυστήριον το αμέσως ερχόμενον, μετά το μυστήριον της Ενανθρωπήσεως του Θεού· με το οποίον αρρήκτως συνδέεται. Και το μυστήριον της Ενανθρωπήσεως του Θεού, του Δευτέρου Προσώπου της Αγίας Τριάδος, είναι το αμέσως μυστήριον, μετά το παμμέγιστο και τελείως ακατάληπτον μυστήριον της Αγίας Τριάδος.

      Όλα τα μυστήρια της Εκκλησίας μας, αυτό που λέμε «βάπτισμα», αυτό που λέμε «ιερωσύνη», «ευχέλαιον», «γάμος» κ.λπ. όλα τα μυστήρια της Εκκλησίας ξεκινούν από το μεγάλο αυτό μυστήριον, που λέγεται  «Εκκλησία».

     Η Εκκλησία δεν έχει ορισμόν. Θα το δούμε αυτό την ερχομένη φορά που κάπου θα καταλήξομε, αλλά η Εκκλησία δεν έχει ορισμό, γιατί είναι μυστήριον. Ό,τι είναι μυστήριον, δεν ορίζεται. Ό,τι ορίζομε, σημαίνει ότι το κατέχομε. Τι είναι τραπέζι; Ένα αντικείμενον, το οποίον είναι επίπεδον στο επάνω μέρος κι έχει τέσσερα πόδια ή τρία ή δύο, δεν ξέρω πώς μπορεί να είναι τα πόδια αυτά. Κι επί του οποίου τοποθετούμε αντικείμενα ή να φάμε κ.λπ. Ορίσαμε τι είναι τραπέζι. Το ορίσαμε. Να ο ορισμός. Τι είναι η Εκκλησία; Είναι μυστήριο. Κι ό,τι είναι μυστήριον εκφράζεται με πολλούς τρόπους και με πολλά ονόματα, όπως κι ο Θεός έχει πολλά ονόματα· φερειπείν, το Πνεύμα το Άγιον έχει περί τα πενήντα ονόματα· τα οποία αναλύει ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος και που η εργασία του αυτή του προσεπόριζε τον τίτλον του Θεολόγου, ακριβώς γιατί ο Θεός δεν έχει όνομα. Και διότι δεν ορίζεται.

      Όμως, παρ’ όλα αυτά, σας είπα, γίνεται μία απόπειρα από την Αγίαν Γραφήν, όπως λέγει ο Κύριος κάπου: «Τίνι ομοιώσω την Βασιλείαν των ουρανών;». «Με τι να παρομοιάσω», λέγει, «την βασιλείαν των ουρανών;». Δηλαδή την «αδυναμία» -ας μου το συγχωρέσει ο Χριστός, εντός εισαγωγικών το βάζω αυτό- «την αδυναμία του Χριστού» να μας πει τι είναι η Βασιλεία του Θεού, τι είναι η Εκκλησία. Όχι διότι ήτο αδυναμία του Χριστού, αλλά διότι η Εκκλησία του Θεού, επειδή είναι μυστήριο, δεν χωράει στα μέτρα του χρόνου και του χώρου. Και συνεπώς είναι ένα κάτι που έρχεται από αλλού και φανερούται εις τους ανθρώπους. Και συνεπώς οι άνθρωποι δεν είναι δυνατόν να κατακτήσουν με τη νόησή τους, να κατανοήσουν αυτό το μυστήριο. Γι'αυτό ο Κύριος λέγει: «Τίνι ὁμοιώσω τὴν Βασιλείαν τῶν οὐρανῶν;». «Με τι πράγμα να την παρομοιάσω». Δηλαδή ακριβώς αυτό το «τίνι», «με τι τρόπο», εκφράζει το μυστήριον. Όμως, παρ’ όλα αυτά, σας λέγω, ο Κύριος μάς δίνει αρκετές πτυχές της Βασιλείας του Θεού, της Εκκλησίας. Όπως και η Αγία Γραφή γενικότερα και η Παλαιά Διαθήκη και η Καινή Διαθήκη και οι Πατέρες της Εκκλησίας μας μάς δίδουν αρκετές πτυχές δια να καταλάβουμε πρώτον ότι η Εκκλησία είναι μυστήριον και δεύτερον ότι το μυστήριο αυτό μόλις και μπορούμε να το προσεγγίσομε. Τόσο όσο χρειάζεται δια την σωτηρία μας. Διότι η Εκκλησία, θα το δούμε αυτό στα παρακάτω θέματά μας, η Εκκλησία είναι ταμιούχος της Θείας Χάριτος και συνεπώς της σωτηρίας. Όπως θα μας πει κατοπινά ο άγιος Κυπριανός ότι έξω της Εκκλησίας σωτηρία δεν υπάρχει. 

      Μία πρώτη ή καλύτερα, μία τελευταία και βασική ονομασία της Εκκλησίας, είναι αυτή που μας λέγει ο Απόστολος Παύλος ότι «ἐκκλησία ἐστὶ τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ· ἐστὶ τὸ σῶμα αὐτοῦ». Μας το λέγει στην προς Εφεσίους επιστολήν του στο πρώτο κεφάλαιο και προς Κορινθίους το λέγει αυτό και σημειώσατε ότι η προς Εφεσίους επιστολή είναι ολόκληρη εκκλησιολογική. Ιδίως το πρώτο κεφάλαιο είναι καθαρά εκκλησιολογικόν. 

     Αφού, λοιπόν, η Εκκλησία είναι το Σώμα του Χριστού, άρα η κεφαλή πρέπει να είναι Αυτός ο Χριστός. Διότι όταν ομιλούμε περί σώματος, ποτέ δεν μπορούμε να φανταστούμε σώμα ακέφαλον. Σώμα, λοιπόν, η Εκκλησία, κεφαλή του σώματος αυτού είναι ο Χριστός. Και μας λέγει ο Απόστολος Παύλος: «Καὶ αὐτὸν ἔδωκε –Ποιος; Ο Θεός Πατήρ. Ποίον; Τον Ιησούν Χριστόν- κεφαλὴν ὑπὲρ πάντα τῇ Ἐκκλησίᾳ». «Αυτόν», λέει, «έδωκε στην Εκκλησία, κεφαλή πάνω απ’ όλα».

       Και συνεπώς αυτή η κεφαλή είναι ηνωμένη οργανικώς, με όλη τη σημασία της λέξεως «οργανικώς», με ό,τι θα εννοούσε ένας γιατρός, επί παραδείγματι, την ένωσιν την οργανικήν, την βιολογικήν, την οργανικήν ένωσιν, ενός μέλους του σώματος με το υπόλοιπον σώμα. Η κεφαλή, λοιπόν, ηνωμένη οργανικώς μετά του όλου σώματος. 

     Αλλά εδώ τώρα τίθεται το ερώτημα: Εάν η Εκκλησία είναι ηνωμένη μετά του Χριστού, ο Χριστός έχει αιώνιον προΰπαρξιν, μήπως και η Εκκλησία έχει αιώνιον προΰπαρξιν;

       Πολλές φορές νομίζουμε, το διδασκόμεθα και εις τα σχολεία, κακώς, κάκιστα, ότι η Εκκλησία εθεμελιώθη επί της γης την ημέρα της Πεντηκοστής. Και ότι είναι η γενέθλιος ημέρα της Εκκλησίας. Αυτό δεν είναι καθόλου ακριβές, διότι απλούστατα, αγαπητοί μου, η Εκκλησία συνηνωμένη με το δεύτερον πρόσωπον της Αγίας Τριάδος είναι προαιωνία. Υπήρχε αρχικά εις την σκέψιν του Θεού. Όπως ταυτοχρόνως υπήρχε εις την σκέψιν του Θεού και η Δημιουργία του κόσμου.

        Συνεπώς, όταν ο Θεός εδημιούργησε τον κόσμον, κατά νουν είχε και την δημιουργίαν της Εκκλησίας. Αλλά η Εκκλησία είναι πρεσβυτέρα του κόσμου και της Δημιουργίας. Διότι απλούστατα υπήρξε προ του υλικού κόσμου. Θα το δούμε αυτό στη συνέχεια πώς. Συνεπώς η αρχή και η ρίζα της Εκκλησίας ευρίσκεται εις Αυτόν τον Θεόν και όχι εις τους ανθρώπους. Είναι μία αρχή θεία και υπερφυσική και ουράνιος και όχι ανθρωπίνη και φυσική.

      Όταν, επί παραδείγματι, λέγει η Αγία Γραφή ότι όταν ο Μελχισεδέκ ηυλόγησε τον Αβραάμ, ήδη εν τω προσώπω του Αβραάμ, ηυλογήθη και ο Ααρών· ο οποίος στάθηκε αρχιερεύς. Συνεπώς, λέγει ο απόστολος Παύλος: «Τό ἔλαττον ὑπὸ τοῦ μείζονος εὐλογεῖται». «Το κατώτερο από το ανώτερο ευλογείται». Και συνεπώς, ο Ααρών ήτο κατώτερος του Μελχισεδέκ. Αλλά ο Ααρών ακόμη δεν είχε γεννηθεί. Πού ήτο; Γεννήθηκε, αν το θέλετε, ούτε λίγο ούτε πολύ, 500 χρόνια μετά, 400-500 χρόνια μετά. Πού ήτο ο Ααρών; Ο Ααρών ήτο εις την οσφύν του Αβραάμ. Ήτο μέσα εις τον Αβραάμ. Έτσι και η Εκκλησία ήτο μέσα εις το δεύτερον πρόσωπον της Αγίας Τριάδος.

       Συνεπώς, δεν είναι ανθρώπινο κατασκεύασμα η Εκκλησία. Δεν έχει την αρχή της από τους ανθρώπους και από τον κόσμον αυτόν. Θα μας πει ο Ιησούς Χριστός ότι «οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ κόσμου τούτου ἡ βασιλεία» Του, η Εκκλησία Του.

    Αλλά αποτελεί μυστήριον μέγα, όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος: «Ἐγὼ δὲ λέγω μυστήριον μέγα εἰς Χριστὸν καὶ εἰς τὴν ἐκκλησίαν». Το μέγα μυστήριον εκεί που το λέγει, το ακούμε εις τον Απόστολο του γάμου. Δεν είναι το μέγα μυστήριον ο γάμος. Το μέγα μυστήριον είναι η Εκκλησία. Και η Εκκλησία ήτο το μέγα μυστήριον, όπως λέγει στους Εφεσίους, «τὸ ἀποκεκρυμμένον ἀπὸ τῶν αἰώνων ἐν τῷ Θεῷ». «Ήταν», λέει, «το μεγάλο μυστήριο που ήταν κρυμμένο από τους αιώνες, ήταν κρυμμένο από την Δημιουργία». Και πού ήτο; «Ἐν τῷ Θεῷ». «Μέσα στον Θεό». Εκεί ήτο η Εκκλησία. Μέσα στον Θεό ήτο η Εκκλησία. Προχρονική, λοιπόν, αγαπητοί μου, η ύπαρξη της Εκκλησίας, προϊστορική, υπερφυσική, υπερκόσμιος, ουρανία και, όπως σας είπα, και αυτής της Ιστορίας της ανθρωπότητος και της Ιστορίας και αυτού, ακόμη, του σύμπαντος.

     Αλλά εμείς ξέρομε την Εκκλησίαν και ως επίγειον. Βεβαίως. Η Εκκλησία έχει μία διπλήν ύπαρξιν. Είναι και ουράνιος, είναι και επίγειος. Διέγραψε δε την εξής τροχιάν η Εκκλησία: Ξεκίνησε από τον Θεό ως πνευματική κατάστασις, διήλθεν από την γην και ξαναγυρίζει πίσω εις τον Θεόν. Αυτή είναι η τροχιά της Εκκλησίας μέσα… ή καλύτερα μέσα… πώς να το εκφράσω, ξεκίνησε από το άχρονον, όπως ακριβώς ένας κομήτης φεύγει από πολύ μακριά, έχοντας βεβαίως κέντρον τον ήλιον και κόβει την τροχιάν της γης που γυρίζει γύρω από τον ήλιο και ξαναφεύγει πάλι.

     Έτσι ακριβώς και η Εκκλησία, έφυγε από τον Θεό σαν μία πνευματική κατάσταση, ήρθε εις την γην συναποκομίζουσα πιστούς, δια να μην είπω εκείνο που θα πούμε προσεχώς, συναποκομίζουσα ολόκληρη την Δημιουργία και φέρνοντάς την εις Αυτόν τον Θεόν. Ολόκληρη την Δημιουργία· η οποία Δημιουργία πρέπει, κατά το σχέδιον του Θεού, να εκκλησιαστικοποιηθεί. Ολόκληρη η Δημιουργία, προσέξτε, όχι η γη μας απλώς, όχι οι άνθρωποι· το σύμπαν ολόκληρο πρέπει να γίνει Εκκλησία. Και να εισέλθει εις την Βασιλείαν του Θεού. Καλύτερα, να γίνει Βασιλεία του Θεού. Γι’ αυτό ωραιότατα, ωραιότατα, η Ορθόδοξος Εκκλησία το εκφράζει αυτό με το να βάζει κατά πλησμονήν το υλικόν στοιχείον μέσα εις την λατρείαν. Να φτιάξει ωραίον ναόν η Ορθοδοξία μας, θα διακοσμήσει τον ναό, θα βάλει εικόνες, θα βάλει ωραία μουσική, θα βάλει λουλούδια, θα βάλει, θα βάλει, θα στολίσει, θα παραφορτώσει, γιατί; Γιατί ακριβώς αυτό εκφράζει. Ότι θέλει ήδη εκ προοιμίων να εισαγάγει δια του αγιασμού των ανθρώπων, τον αγιασμόν της αλόγου Δημιουργίας. Και να εισαγάγει την Δημιουργίαν εν τω Θεώ, δηλαδή να κάνει την Δημιουργία, Εκκλησία. 

      Αλλά ας τα πάρομε τα πράγματα λιγάκι με τη σειρά τους. Αν μπορούσαμε να διακρίνομε αυτήν την πορεία της Εκκλησίας αχρόνως ή εγχρόνως, έξω από τον χρόνο και μέσα εις τον χρόνον, αν ήταν δυνατόν να παρατηρηθεί ανθρωπίνως, θα μπορούσαμε να διακρίνομε τρεις φάσεις, τρεις περιόδους.

       Η πρώτη περίοδος, που είναι και το ξεκίνημα της Εκκλησίας είναι, προσέξτε, τρεις φάσεις, αλλά η Εκκλησία είναι μία, μία και αδιαίρετος, απλώς είναι τρεις φάσεις, τρεις περίοδοι, όπως θα λέγαμε είναι τρεις περίοδοι του ενός ανθρωπίνου προσώπου. Είναι τα νεανικά, τα παιδικά του χρόνια, τα ώριμά του χρόνια και τα γεροντικά του χρόνια. Δεν παύει, όμως, το ίδιο πρόσωπο να είναι το αυτό. Έτσι, λοιπόν, και η Εκκλησία είναι η μία, η αδιαίρετος Εκκλησία, διερχομένη τας τρεις αυτάς φάσεις. Η πρώτη φάσις έχει το ουράνιο τμήμα της. Είναι η ουρανία Εκκλησία, εκείνη η οποία δημιουργήθηκε προ καταβολής υλικού κόσμου, πριν γίνει ο υλικός κόσμος, αγαπητοί μου· υπήρχε η Εκκλησία. Όχι πρεσβυτέρα του Αδάμ και της Εύας, όχι πρεσβυτέρα του ηλίου και της σελήνης, αλλά ολοκλήρου του κτιστού, υλικού ορατού κόσμου.

      Και από ποιον απετελείτο η Εκκλησία αυτή; Απετελείτο από τον κόσμον των πνευμάτων, από τους αγγέλους. Γι'αυτό θα μας πει ο Απόστολος Παύλος ότι ο κόσμος των αγγέλων ήτο «ὡς ἐκκλησία πρωτοτόκων ἐν οὐρανοῖς». «Ἐκκλησία πρωτοτόκων ἐν οὐρανοῖς», στο 12ο κεφάλαιό του. Και ακόμη θα μας πει ότι ήτο «πόλις Θεοῦ ζῶντος». Κι ακόμη θα μας πει ότι ήτο «Ἱερουσαλὴμ ἐπουράνιος». Εκεί, λοιπόν, ήτο η Εκκλησία. Προϋπάρχουσα ἐν τῷ Θεῷ Λόγῳ ως πνευματική προπάντων όλων των δημιουργημάτων, ηνωμένη μετά του Θεού Λόγου.

        Αυτήν την επουράνιον Εκκλησίαν, ο Απόστολος Παύλος την ονομάζει, όπως σας είπα, «ἄνω Ἱερουσαλήμ, ἥτις ἐστὶ μήτηρ πάντων ἡμῶν», «η οποία», λέγει, «είναι η μητέρα όλων ημών». Και ότι «ἡμῖν τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει». «Ότι το πολίτευμά μας», λέγει, «η πολιτεία μας, η πατρίδα μας, είναι», λέγει, «εις τον ουρανόν». Και θα μας πει ακόμη ότι «προσεληλύθατε (:έχετε έλθει)», λέγει, «Σιὼν ὄρει» (:στο όρος Σιών) καὶ πόλει Θεοῦ ζῶντος, Ἱερουσαλὴμ ἐπουρανίῳ καὶ μυριάσιν ἀγγέλων πανηγύρει (: και η οποία, λέει, είναι ένα πανηγύρι, είναι μία πανήγυρις, λέγει, από μυριάδες αγγέλους, η άνω Ιερουσαλήμ, η Εκκλησία η Ουράνιος) ἐν οὐρανοῖς ἀπογεγραμμένων (:που είναι, λέγει, απογεγραμμένοι οι άγγελοι αυτοί, είναι καταγεγραμμένοι ως πολίται αυτής της ζώσης πόλεως του Θεού, οι άγγελοι. Και ότι η Εκκλησία δεν είναι χειροποίητος, δεν είναι κατασκεύασμα των ανθρωπίνων χεριών). «Τῆς μείζονος καὶ τελειοτέρας σκηνῆς – λέγει στην προς Εβραίους ο Απόστολος- οὐ χειροποιήτου (:όχι χειροποίητος) τουτέστιν οὐ ταύτης τῆς κτίσεως (: δηλαδή όχι από τον κόσμον αυτόν)».

     Η δευτέρα επιστολή του Κλήμεντος Ρώμης, είναι ένας πατήρ της Εκκλησίας μας, είναι τρίτος επίσκοπος, αν θυμάμαι καλά, δεύτερος, τρίτος της ρωμαϊκής Εκκλησίας. Πανάρχαιος πατήρ, ε; Λέγει ότι: «Ἄνωθεν πρώτη –δηλαδή η Εκκλησία-, πρὸ ἡλίου καὶ σελήνης ἐκτισμένη (:ότι η Εκκλησία κτίστηκε, λέει, πριν τον ήλιο, πριν την σελήνη) πνευματική. Πνευματικὴ δὲ οὖσα ἐφανερώθη ἐν τῇ σαρκὶ τοῦ Χριστοῦ (:και υπάρχουσα –λέγει- πνευματική, φανερώθηκε εις την σάρκα του Χριστού. Φανερώθηκε εις την σάρκα του Χριστού)». Αγαπητοί μου, αυτό θα το εξαντλήσουμε και την ερχομένη φορά, τι σημαίνει «εἰς τὴν σάρκα τοῦ Χριστοῦ». Είναι εκείνο που θα μας πει ο Απόστολος, το είπα και προηγουμένως ότι η Εκκλησία είναι το σώμα του Χριστού.

     Ακόμη, αυτή η μεγάλη αλήθεια ότι η πρώτη φάσις της Εκκλησίας ήτο άγγελοι, το βλέπομε και στη Θεία Λειτουργία. Και του Ιερού Χρυσοστόμου και του Μεγάλου Βασιλείου. Αλλά σχηματικώς, θα λέγαμε, έτσι κατά έναν τρόπον εποπτικόν, το βλέπομε εις την Προσκομιδήν.

      Πριν δύο χρόνια, όταν είχαμε κάνει μία ανάλυση σε οκτώ θέματα της Θείας Λειτουργίας, χωρίς να γνωρίζω πόσοι εξ υμών των κυρίων ήσαστε, είχαμε κάνει εδώ μία πλήρη περιγραφή εποπτικώς της Προσκομιδής που γίνεται σε κάθε Θεία Λειτουργία. Εκεί, δηλαδή, εις την βορείαν κόγχην του ιερού που με το πρόσφορο, ο ιερεύς παίρνει και προσκομίζει, βάζει κρασί στο άγιο Ποτήριο, τον άρτον επί του αγίου δισκαρίου, για να γίνει η μεγάλη Είσοδος κα εν συνεχεία η τέλεσις του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας. Εκεί ο ιερεύς, όταν βάλει τον Αμνόν εις την μέσην, το «Ιησούς Χριστός Νικά», τον Αμνόν, τον Ιησούν Χριστόν, εις το μέσον, που θα γίνει σώμα Χριστού, δεξιά βάζει την μερίδα της Θεοτόκου και αριστερά βάζει… κακώς λέμε «τα εννέα τάγματα», δεν είναι εννέα τάγματα, είναι εννέα μερίδες που η κάθε μερίδα αντιπροσωπεύει όχι τάγματα, ούτε τάξεις, δεδομένου ότι… μάλιστα η τελευταία μερίδα αντιπροσωπεύει τον Ιερόν Χρυσόστομον. Ένα πρόσωπο δεν είναι μία τάξις ανθρώπων. Ωστόσο, η πρώτη μερίς είναι προς τιμήν των αγίων αγγέλων. Αγγέλων, αρχαγγέλων και λοιπά. 

     Ολόκληρο το άγιο δισκάριο είναι η Εκκλησία. Σχηματικώς. Μάλιστα, όταν θα γίνει Σώμα Χριστού, πραγματικό σώμα Χριστού εν τη Θεία Ευχαριστία, βλέπομε ότι έχομε Αυτόν τον Χριστόν ενανθρωπιζόμενον συνεχώς εν τη Ιστορία, αν θέλετε, παρατεινόμενον μέσα εις την Ιστορίαν, που περικυκλούται πάντοτε, πάντοτε, υπό των αγίων, υπό της Εκκλησίας Του. Οι άγιοι είναι η Εκκλησία Του. Αλλά και οι άγιοι άγγελοι. Γι'αυτό και οι άγγελοι λέγονται άγιοι. Γιατί Άγιος και ο Θεός, Αγία και η Εκκλησία. Γι'αυτό θα δείτε στο άγιο δισκάριο την μερίδα της Θεοτόκου, των αγγέλων, των αγίων. Θα βάλομε ακόμη τις μερίδες των κεκοιμημένων αδελφών που έφυγαν από τον κόσμον αυτόν, εν τη Εκκλησία, πάντοτε και των ζώντων αδελφών εν τη Εκκλησία πάντοτε. Και πάντοτε ο Χριστός συνοδεύεται από την Εκκλησία Του, πάντοτε. Γι'αυτό και όταν βγάζομε και τα Εξαπτέρυγα, τον Σταυρόν, πάντα θα συνοδεύεται ο Σταυρός από τα Εξαπτέρυγα. Ποτέ ο Χριστός, καλύτερα ο Τριαδικός Θεός, ποτέ δεν εμφανίζεται μόνος Του. Είτε με την νεφέλη, είτε με τους αγγέλους Του ή την θεία δόξα κ.λπ. Όλα αυτά εκφράζουν την Εκκλησίαν Του. Όπου ο Χριστός, εκεί και η Βασιλεία Του, δηλαδή η Εκκλησία Του. Δεν υπάρχει ο Θεός χωρίς την Βασιλεία Του, δηλαδή χωρίς την Εκκλησία Του. Αν θέλετε ακόμη και γι'αυτό γιορτάζομε πολύ συχνά μέσα στο εκκλησιαστικό μας έτος, τους αγγέλους. Πολύ συχνά. Όχι μόνο 8 Νοεμβρίου, αλλά και άλλες μέρες. Όπως λέμε: «το θαύμα του αρχαγγέλου Μιχαήλ εν Χώναις» κ.λπ. κ.λπ. Πολλές φορές γιορτάζομε τους αγγέλους. Είναι, παρακαλώ, οι πρωτότοκοι αδελφοί μας μέσα εις την Εκκλησίαν.

      Η δευτέρα φάσις. Η δευτέρα φάσις της Εκκλησίας δεν ήτο τι άλλο, παρά ως να κατέβηκε η Εκκλησία από τον Ουρανό, από τον Θεό κάτω στη γη. Μας το λέγει αυτό το βιβλίο της «Ἀποκαλύψεως»: «Κατέβη ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τοῦ Θεοῦ». Θα έχετε διαβάσει στην Αποκάλυψη που λέγει: «Και είδα - λέει ο ευαγγελιστής Ιωάννης- την άνω Ιερουσαλήμ καταβαίνουσαν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τοῦ Θεοῦ εις την γην». Τι θα πει «κατεβαίνει»; Είδε σαν μία πόλη την Ιερουσαλήμ, την άνω Ιερουσαλήμ, δηλαδή την Εκκλησίαν να κατεβαίνει κάτω. Τι σημαίνει «κατεβαίνει η Εκκλησία»; Σημαίνει ότι η Εκκλησία τώρα, κατά την δευτέρα της φάση, μεταφυτεύεται εις την γην. Αλλά η γη αντιπροσωπεύει το σύμπαν. Συνεπώς η Εκκλησία τώρα επεκτείνεται εις αυτήν την υλικήν Δημιουργίαν.

      Ο Θεός μετά τους αγγέλους έκανε τον υλικόν κόσμον. Και συνεπώς τώρα θέλει να επεκτείνει την Εκκλησία Του, την Βασιλεία Του ο Θεός και εις τον υλικόν κόσμον. Ποίος είναι ο σκοπός που ο Θεός θέλει να εκκλησιαστικοποιήσει τα πάντα; Ο σκοπός Του είναι να δοξάσει τα πάντα. Ο σκοπός Του είναι να ζήσουν τα πάντα εν τη ζωή της Αγίας Τριάδος. Ο σκοπός του Θεού είναι να ζήσουν τα πάντα εις την μακαριότητα της ζωής της Αγίας Τριάδος. Έτσι, λοιπόν, τώρα ο Θεός μεταφυτεύει, επεκτείνει την Εκκλησίαν Του, την Βασιλείαν Του, εις τον υλικόν κόσμον. Και πού; Φυσικά όπου υπάρχουν λογικά όντα. Ο Αδάμ και η Εύα.

     «Και ο Θεός», λέγει, «έκανε τον Παράδεισον». Ο Παράδεισος τι ήτο; Η γη μας ήτο, ήτο η γη μας. Και μέσα εις τον Παράδεισον ο Θεός τι κάνει; Συνδιαλέγεται μετά των Πρωτοπλάστων. Δηλαδή, τι έχομε; Μίαν κοινωνίαν του Θεού, με τα ανθρώπινα, τώρα, λογικά Του όντα.

    Έτσι, λοιπόν, εγκαινιάζεται η δευτέρα φάσις της Εκκλησίας, μέσα εις την ανθρωπίνη Ιστορία και γενικότερα μέσα στην Ιστορία του σύμπαντος.

     Αλλά, όπως θα ξέρομε όλοι, δυστυχώς, οι Πρωτόπλαστοι εξέπεσαν. Εξεβλήθησαν του Παραδείσου. Βγήκαν έξω από τον Παράδεισον. Τι σημαίνει αυτό; Ημάρτησαν. Όπως και οι δαίμονες, άγγελοι όντες φωτεινοί, εξέπεσαν. Και συνεπώς απεκόπησαν από την Εκκλησία, από την Βασιλεία. Έτσι, λοιπόν, οι πρωτόπλαστοι απεκόπησαν, βγήκαν από την Εκκλησίαν, βγήκαν από την σωτηρία, βγήκαν από τον Παράδεισον.

     Όμως, δεν βγήκαν ολοτελώς. Έμεινε η ελπίδα της επαναφοράς των. Όταν ο Θεός έδινε την υπόσχεση λέγοντας εκεί εις την Εύα και εις το φίδι, εις τον διάβολον ότι «από την γυναίκα θα γεννηθεί Εκείνος που θα σου συντρίψει την κεφαλήν». Και δεν ήτο τι άλλο παρά ο Λυτρωτής που θα ήρχετο εν καιρώ. «Καὶ σὺ τηρήσεις αὐτοῦ πτέρναν». «Εσύ θα του κάνεις κακό. Αλλά τόσο λίγο κακό, όσο να χτυπήσει κάποιος κάποιον εις την φτέρναν».

      Έτσι, λοιπόν, αμυδρώς, σκιωδώς, με την υπόσχεσιν αυτή του Θεού στους Πρωτοπλάστους, η Εκκλησία, παρακαλώ, παραμένει εις την γην, αλλά όχι με πλήρη φανέρωση της δόξης του Θεού, όπως ήτο εις τον ουρανόν. Συνεπώς, η δευτέρα φάσις δεν είναι τίποτε άλλο παρά πάλι η Εκκλησία επί της γης, με την διαφορά, όμως, πως τώρα είναι η Εκκλησία των δικαίων, των προ του Νόμου, των προ της Παλαιάς Διαθήκης, από τον Άβελ ή μάλλον με τον Άβελ, με τον Νώε κ.λπ. Αυτοί είναι προ της Παλαιάς Διαθήκης. Η Παλαιά Διαθήκη αρχίζει ιστορικώς από το 2000 προ Χριστού. Αρχίζει με τον Αβραάμ. Συμπεριλαμβάνει όλους τους δικαίους που ο Θεός έβαλε τον νόμον της συνειδήσεως εντός, τον ηθικόν νόμον της συνειδήσεως, εντός των ψυχών· και οι οποίοι έμεναν με την προσδοκίαν της ελεύσεως του Μεσσίου. Αυτοί μαζί με τους άνδρας τους δικαίους της Παλαιάς Διαθήκης, οι οποίοι πήραν αποκεκαλυμμένον τον Νόμον, απετέλουν την δευτέραν φάσιν της Εκκλησίας του Χριστού. Σκιωδώς, όμως, όχι απολύτως φανερώς.

       Για να έλθει η τρίτη φάσις. Η τρίτη φάσις έρχεται με την παρουσία του Ιησού Χριστού. Είναι η ενανθρώπησις του Χριστού, που ο ίδιος ο Κύριος πλέον παίρνει την υπάρχουσα εν τη γη Εκκλησία, την αναγεννά, την ανακαινίζει και την τελειοποιεί με το Σώμα Του και το Αίμα Του.

       Λέγει ο Απόστολος Παύλος ότι «ὁ Θεὸς Πατήρ, αὐτὸν τὸν Χριστὸν ἔδωκε κεφαλὴν ὑπὲρ πάντα τῇ ἐκκλησίᾳ, ἥτις ἐστὶ τὸ σῶμα Αὐτοῦ, τὸ πλήρωμα τοῦ τὰ πάντα ἐν πᾶσι πληρουμένου». «Αυτός», λέει, «έδωσε», ο Θεός Πατήρ, «τον Χριστόν κεφαλή της Εκκλησίας, που είναι το Σώμα Του και που συμπληρώνει τα πάντα».

       Και θα μας πει ο Ιερός Χρυσόστομος: «Ἐκκλησίας σάρκα ἀνέλαβε (: Επήρε, λέει, σάρκα της Εκκλησίας) καὶ ἐλθὼν εἰς τὸ καταφύγιον αὐτῆς (: ήλθε στο καταφύγιό της. Ποιο; Εκείνο που ήδη υπήρχε επάνω εις την γην) καὶ εὑρὼν ῥυπῶσαν (: και αφού την βρήκε βρώμικη), αὐχμῶσαν (:κακοτράχηλη), γυμνήν, ἐνέδυσεν ἱμάτιον (: την έντυσε με ιμάτιο), πεφυρμένην αἵματι (: γεμάτη από αίματα· θυμηθείτε, παρακαλώ, την παραβολή του καλού Σαμαρείτου), ἔλουσεν, ἤλειψεν, ἔθρεψεν, ἐνέδυσεν ἱμάτιον, Αὐτὸς αὐτῇ γενόμενος περιβολή (:ο Ίδιος ο Χριστός έγινε περιβολή της Εκκλησίας) καὶ λαβὼν αὐτήν, οὕτως ἀνάγει (:και αφού την πήρε στα χέρια Του, έτσι την οδήγησε πάλι πίσω εις τον Θεόν Πατέρα)».

       Βλέπετε, λοιπόν, το διάγραμμα αυτό. Από τον ουρανό στη γη και πάλι πίσω εις τον ουρανόν. Όπου ο Χριστός φανερούται εκεί και η Εκκλησία Του. Φανερώθηκε εδώ εις τη γην, και η Εκκλησία μαζί Του.

      Αλλά, αγαπητοί μου, με τα λίγα αυτά που είπα, δεν θέλω να επιμείνω πιο πολύ, γιατί δεν σας είπα παραδείγματα. Σε άλλα θέματα ίσως θα έχομε παραδείγματα. Διότι… πώς να το κάνομε, είναι και μερικά θέματα λίγο δύσκολα. Αλλά και αναγκαία. Πρέπει να ξέρομε μερικά πράγματα από την πίστη μας. Πρέπει… πώς να το πούμε, να συνειδητοποιήσομε την καταγωγή μας. Πρέπει να ξέρομε ποία είναι η θέσις μας μέσα στην Εκκλησία. Τι σημαίνει «είμεθα Εκκλησία». Και ποίος είναι ο σκοπός  μας που ευρισκόμεθα μέσα εις την Εκκλησίαν μας.  Ποίος είναι ακόμη ο σκοπός της υπάρξεώς μας και ποιος είναι ο σκοπός των αγώνων μας και των προσπαθειών μας. Αγαπητέ μου, νηστεύεις, προσεύχεσαι, πας στην Εκκλησία να λειτουργηθείς. Είσαι τίμιος μέσα εις την ζωήν σου. Δεν κάνεις εκείνα που κάνουν οι άλλοι. Υστερείσαι πολλάκις. Ερωτώ: Αδελφέ μου, γιατί; Ξέρεις γιατί; Πώς να το ξέρεις, άμα δεν ξέρεις τι είναι η Εκκλησία. Διότι τα πάντα υπάρχουν μέσα εις την Εκκλησίαν. Κι όταν αποκτήσομε αυτήν την συνείδησιν του τι είμεθα και γιατί αγωνιζόμεθα, τότε ασφαλώς θα βρούμε και τον τελικόν μας σκοπόν.

    Συνεπώς, δεν επιτρέπεται να αγνοούμε. Και, αγνοώντας, να περιφρονούμε Αυτόν τον ιδρυτήν και θεμελιωτήν Θεόν, ιδρυτήν της Εκκλησίας. Ο χρόνος αυτός, ο οποίος υπάρχει μεταξύ του Χριστού, όλως και κατεξοχήν, μέχρι που να τελειώσει η Ιστορία, είναι ο χρόνος της σωτηρίας. Δηλαδή είναι ο χρόνος της Εκκλησίας.

      Γι’ αυτόν, ακριβώς, τον λόγο και ο Χριστός μας μέσα εις τον χρόνον αυτόν, που, όπως και προηγουμένως σας είπα, ο Χριστός είναι ο παρατεινόμενος Χριστός μέσα εις την Εκκλησίαν Του, είναι ο μεγάλος ζητιάνος των ανθρωπίνων καρδιών. Έρχεται και ζητά τις ανθρώπινες καρδιές. Στέκεται μπροστά στον κάθε άνθρωπο. Και του κρούει την θύρα. Και του λέγει, όπως μας το περιγράφει ζωηρότατα ο Ιερός Χρυσόστομος: «Ἐγὼ Πατήρ, Ἐγὼ ἀδελφός, Ἐγὼ Νυμφίος, Ἐγὼ οἰκία, Ἐγὼ τροφαί, Ἐγὼ ἱμάτιον, Ἐγὼ ῥίζα, Ἐγὼ θεμέλιος. Πᾶν ὅπερ ἂν θέλῃς Ἐγώ (:ό,τι ζητήσει η καρδιά σου, ό,τι θέλεις, είμαι Εγώ). Μηδενὸς ἐν χρείᾳ καταστῇς (:να μην κατασταθείς σε τίποτα αναγκαίον, να μην βρεθείς σε κάποια ανάγκη). Ἐγὼ δουλεύσω (: Εγώ, λέει, θα δουλέψω). Ἦλθον γὰρ διακονῆσαι, οὐ διακονηθῆναι (:Ήρθα να διακονήσω, να υπηρετήσω, όχι να υπηρετηθώ). Ἐγὼ καὶ φίλος καὶ ξένος καὶ κεφαλὴ καὶ ἀδελφὸς καὶ ἀδελφὴ καὶ μήτηρ. Πάντα Ἐγώ (:Όλα είμαι Εγώ). Μόνον οἰκείως ἔχε πρὸς ἐμέ (:ένα πράγμα θα σου πω μόνον: Να διάγεσαι φιλικά προς Εμένα. Να με πιστεύεις, να με αγαπάς). Ἐγὼ πένης διὰ σέ (:Εγώ έγινα ζητιάνος για σένα) καὶ ἀλήτης διὰ σέ -‘’’αλήτης’’ θα πει ‘’περιπλανώμενος’’. Κι αυτήν την έννοια έχει και η σύγχρονη λέξις ‘’αλήτης’’. Αυτός που γυρίζει από δω και από κει. Εγώ, λέει, και αλήτης δια σε. Πράγματι, όταν ερωτήθηκε ο Κύριος από κάποιον: «Κύριε, πού μένεις;», του είπε ότι «οι αλεπούδες και τα τσακάλια έχουνε φωλιές και τα πουλιά του ουρανού· Εγώ όμως δεν έχω πού να κλίνω το κεφάλι μου»). Ἐπὶ Σταυροῦ διὰ σέ (: Ανέβηκα στον Σταυρό για σένα), ἐπὶ τάφου διὰ σέ. Ἄνω ὑπὲρ σοῦ ἐντυγχάνω τῷ Πατρί (: επάνω στον ουρανό για σένα προσεύχομαι και μεσιτεύω εις τον Πατέρα μου). Κάτω ὑπὲρ σοῦ πρεσβευτὴς παραγέγονα παρὰ τοῦ Πατρός (:κάτω στη γη, για σένα έγινα πρεσβευτής πάλι προς τον Πατέρα). Πάντα μοι σὺ καὶ ἀδελφὸς καὶ συγκληρονόμος καὶ φίλος καὶ μέλος (: Όλα, λέγει, τα δικά μου, είναι και δικά σου. Και αδελφός και κληρονόμος μαζί σου και φίλος και μέλος). Τί πλέον θέλεις; (: Τι παραπάνω θέλεις;)». 

      Αγαπητοί μου, όλα αυτά τα αγαθά, όλους αυτούς τους θησαυρούς, θα τους βρούμε εις το μέγα μυστήριον που λέγεται Εκκλησία.

🔸16η🔸ομιλία στην κατηγορία : " Ὁμιλίες εἰς προσκυνητὰς ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίες εἰς προσκυνητὰς " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omilies-eis-proskynhtas
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_40.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίες εἰς προσκυνητὰς».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EIzF_wNhI56Qn07qt70W1xBu97ZeXKm7/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Ὁμιλίες εἰς προσκυνητὰς».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ofekOTp4nhn13GcWlyuyvU

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Ὁμιλίες εἰς προσκυνητὰς».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B5%CF%82%20%CE%B5%E1%BC%B0%CF%82%20%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%83%CE%BA%CF%85%CE%BD%CE%B7%CF%84%E1%BD%B0%CF%82.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Ψηφιοποίηση και επιμέλεια κειμένου : Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.
https://tasthyras.wordpress.com/tag/%ce%b5%ce%bb%ce%ad%ce%bd%ce%b7-%ce%bb%ce%b9%ce%bd%ce%b1%cf%81%ce%b4%ce%ac%ce%ba%ce%b7/

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Πώς πρέπει να στέκεται ο κατηχητής απέναντι στόν λαό;

†. Τί νὰ πῶ πάνω σ' αὐτό; Ἴσως μὲ πολλὰ δάκρυα θά 'πρεπε κανεὶς νὰ μιλάει πάνω σ' αὐτό, ὅταν θὰ ἔλεγε ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀγάπη ἀνάμεσα εἰς τοὺς κληρικούς. Φοβερό! Εἶναι σημεῖον, σημεῖον. Βέβαια δὲν εἶναι γενικευμένο, νὰ φυλάξει ὁ Θεός. Ὑπάρχουν ἱερεῖς ποὺ ἀγαποῦν πάρα πολὺ ὄχι μόνο τὸ ποίμνιό τους, ἀλλὰ καὶ τοὺς συναδέλφους των. Ὑπάρχουν θαυμάσιοι ἐπίσκοποι, οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνο ἀγαποῦν τὸ λαό τους, ἀλλὰ καὶ τοὺς πρεσβυτέρους των, δηλαδὴ τοὺς κληρικούς των, ὅπως καὶ τοὺς συναδέλφους των ἐπισκόπους. 

Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ τὸ ἄλλο. Ὑπάρχει καὶ ἡ περίπτωση μίσους ὁ ἕνας ἐναντίον τοῦ ἄλλου, καὶ εἰς τὸν χῶρον τῶν ἐπισκόπων καὶ εἰς τὸν χῶρον τῶν πρεσβυτέρων. Αὐτὸ εἶναι ἕνα δυστύχημα, ἀλλὰ λέει ὁ ἅγιος Κύριλλος: "Οὔτε ἂν ἐγὼ ὁ διδάσκων σὲ ἀπόλωμαι, καὶ σὺ μοὶ συναπόλῃ. Πρόσεξε, οὔτε ἂν ἐγὼ χαθῶ, ἐπειδὴ ἐγώ, ὁ ἐπίσκοπος, ἔχω μῖσος, ἔχω κακία ἢ εἶμαι αἱρετικὸς ἢ ὅ,τι ἄλλο, πρέπει κι ἐσύ, ὁ κατηχούμενος τώρα ποὺ μὲ ἀκοῦς, ὅτι πρέπει νὰ χαθεῖς· Ἀλλ' ἔξεστι καὶ ἀκροατὴν καλλίονα γενέσθαι τοῦ διδασκάλου, καὶ τὸν ἔσχατα ἐλθόντα γενέσθαι πρῶτον, ἐπειδὴ καὶ τὸὺς πὲρὶ τὴν ἑνδεκάτην ὥραν δέχεται ὁ Δεσπότης". Ἐπιτρέπεται ὁ μαθητὴς νὰ γίνει ἀνώτερος ἀπὸ τὸν διδάσκαλο. Ἐπιτρέπεται. Μπορεῖ ὁ διδάσκαλος νὰ χαθεῖ. Μπορεῖ ὁ κατηχητὴς νὰ χαθεῖ. Δὲν σημαίνει μὲ αὐτὸ ὅτι πρέπει νὰ χαθεῖ καὶ ὁ μαθητής. Νὰ χαθεῖ ὁ κατηχούμενος. "Εἰ ἐν Ἀποστόλοις εὑρέθη προδοσία, –ἐδῶ εἶναι τὸ σπουδαῖο– θαυμάζεις εἰ καὶ ἐν ἐπισκόποις ἐστὶ μισαδελφία; Ἂν ἀνάμεσα στοὺς δώδεκα ἐκείνους Ἀποστόλους τοῦ Χριστοῦ εὑρέθη καὶ ἕνας προδότης, ἀπορεῖς; Θαυμάζεις; Ἀπορεῖς ἂν ἀνάμεσα στοὺς Ἐπισκόπους βρίσκεται ἡ μισαδελφία; 

Ἀλλὰ προσέξτε ἕνα σημεῖο. Πῶς πρέπει νὰ στέκεται —πολὺ προσέξτε αὐτὸ τὸ σημεῖο σας παρακαλῶ— πῶς πρέπει νὰ στέκεται ὁ κατηχητὴς ἢ ὁ πνευματικός, ὁ ἱερέας ἢ ὁ Ἐπίσκοπος ἀπέναντι στὸ λαό, ἀπέναντι στοὺς κατηχουμένους; Ἀκοῦστε πῶς πρέπει: Ὁ λαὸς βλέπει τὸ πρόσωπο τοῦ κατηχητοῦ, ἀλλὰ δὲν βλέπει τὸν Χριστό. Τὸ θαυμάζει τὸ πρόσωπο τοῦ κατηχητοῦ, μέχρι βαθμοῦ νὰ δώσει καὶ τὴν ψυχή του· ἀλλὰ ὄχι γιὰ τὸν Χριστό, ἀλλὰ γιὰ τὸν κατηχητή. Ὁ Χριστὸς ποῦ εἶναι; Ὁ Χριστὸς εἶναι ἀπὸ πίσω ἀπὸ τὴν πλάτη τοῦ κατηχητοῦ καὶ δὲν φαίνεται· κρύπτεται ἀπὸ τὸν κατηχητή. Αὐτὸ εἶναι ἀναγκαῖο νὰ εἶναι ἔτσι, διότι ἕνας καινούργιος θὰ πρέπει νὰ θαυμάσει τὸ πρόσωπο τοῦ κατηχητοῦ, γιατί ἀλλιώτικα δὲν θὰ σταθεῖ "κατηχούμενος". Πρέπει νὰ πεῖ: "Ἄ, ὁ κατηχητὴς εἶναι θαυμάσιος, ἔχει ἁγιότητα, ἔχει σοφία, εἶναι σπουδαῖος". Εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ πεῖ, ὅπως ἀκριβῶς θὰ τὸ πεῖ ὁ μαθητὴς στὸ σχολεῖο. Ἐὰν ὁ δάσκαλος ἢ ὁ καθηγητὴς δὲν διαθέτει αὐτὴ τὴν στάση, δὲν μπορεῖ νὰ ἔχει κῦρος μέσα εἰς τὴν τάξη καὶ δὲν μπορεῖ ὁ μαθητὴς νὰ γίνει μαθητὴς καὶ νὰ πιστέψει τὸν δάσκαλο, ἐὰν δὲν εἶναι ἔτσι. 

Ἀλλὰ ὁ γνήσιος κατηχητὴς δὲν συγκεντρώνει τοὺς κατηχουμένους περὶ τὸ πρόσωπόν του, κρύβοντας μιὰ ζωὴ τὸν Χριστόν, ὄχι. Ἀλλά, ψυχολογικότατα, ὅταν οἱ κατηχούμενοι ἀρχίσουν νὰ ὡριμάζουν πνευματικά, τότε τί κάνει; Ἀρχίζει νὰ πηγαίνει πλάϊ, πλάϊ, πλάϊ, νὰ φεύγει καὶ νὰ ἀποκαλύπτει τὸν Χριστόν. Σιγά-σιγά, λίγο λίγο —προσέξτε, εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνει ἔτσι— ἀνάγκη νὰ κρύβει στὴν ἀρχὴ τὸν Χριστόν. Εἶναι ἀνάγκη, διότι δὲν βλέπει πολλὰ πράγματα ὁ κατηχούμενος. Ἀλλὰ ὁ κατηχητὴς θὰ φεύγει λίγο λίγο, μέχρι ποὺ νὰ ἀποκαλύψει πλήρως τὸν Χριστόν. Καὶ μετά, χωρὶς νὰ σταματήσει νὰ κινεῖται ὁ κατηχητής, θὰ πάει πίσω ἀπὸ τὴν πλάτη τοῦ Χριστοῦ καὶ θὰ ἐξαφανιστεῖ. Καὶ δὲν θὰ βλέπει στὸν ὁρίζοντά του πιὰ ὁ κατηχούμενος παρὰ μόνον τὸν Ἰησοῦ Χριστό. Αὐτὴ εἶναι ἡ σωστὴ τοποθέτηση. Ἂν κάποτε ἐπιμένουμε νὰ στεκόμαστε μπροστὰ στοὺς κατηχουμένους καὶ νὰ μὴν ἀποκαλύπτουμε τὸν Χριστό, σφαλόμεθα· σφετεριζόμεθα τὸν Χριστό, καὶ ὅπως εἶπα θὰ λογοδοτήσουμε στὸν Θεό. Καὶ ἀκόμη, σὲ μιὰ στιγμὴ πειρασμοῦ, οἱ ἄνθρωποι δὲν θὰ εἶναι στερεωμένοι στὸν Χριστό —γιατί αὐτὸ ἐνδιαφέρει. 

Ἀλλὰ ὅταν ὁ κατηχητής, ἄνθρωπος δὲν εἶναι... δὲν λέγω νὰ πεθάνει, ἀλλὰ λέγω νὰ παρασυρθεῖ. Τί θὰ κάνουν οἱ κατηχούμενοι ἄν, βέβαια, δὲν τοὺς εἶχε ἀποκαλύψει τὸν Χριστό; Θὰ χαθοῦν καὶ ἐκεῖνοι μαζί του. Θὰ σᾶς φανεῖ περίεργο ἂν μὲ δεῖτε νὰ πετάω τὰ ράσα μου, νὰ παντρεύομαι καὶ νὰ χορεύω τσιφτετέλι· τί θὰ λέγατε; "Δι' ὄνομα τοῦ Θεοῦ!", θὰ λέγατε, "Δι' ὄνομα τοῦ Θεοῦ, ἐσὺ εἶσαι γέρος ἄνθρωπος! Γιατί οἱ γέροι δὲν παντρεύονται, γέροι δὲν παντρεύονται;" Καὶ τί θὰ κάνατε ἐσεῖς ἂν μὲ βλέπατε ἔτσι ἐμένα; Θὰ σκανδαλιζόσαστε; 

Γιατί τολμῶ νὰ τὰ πῶ; Γιατί τὰ λέει ὁ ἅγιος Κύριλλος. Τί εἶπε ὁ ἅγιος Κύριλλος: "Ἂν μὲ δεῖς νὰ χάνομαι, δὲν σημαίνει ὅτι θὰ χαθεῖς καὶ ἐσύ". Γιατί; Γιατί ὁ ἅγιος Κύριλλος βάζει ἕνα κρατούμενο γιὰ τὸν ἑαυτό του. Ἄνθρωπος δὲν εἶναι, νὰ παρασυρθεῖ καὶ νὰ χαθεῖ. Πρέπει νὰ χαθοῦν καὶ οἱ κατηχούμενοι; Σᾶς παρακαλῶ αὐτά, κρατῆστε τὰ καλά. 

Θὰ σᾶς πῶ κάτι φοβερὸ· μοῦ φαίνεται ὅτι σᾶς τὸ ἔχω ξαναπεῖ. Δὲν πειράζει ἂν τὸ ἔχω ξαναπεῖ. Εἶχα μία κατηχήτρια ὅταν ἤμουνα μικρὸ παιδὶ· ἡ ἡλικία μας δὲν εἶχε μεγάλη διαφορά. Ἐγὼ ἂν ἤμουνα κάπου 11 χρονῶν, αὐτὴ ἦτο νεαρά, 16 χρονῶν ἦταν, μὲ 17, κατηχήτρια. Ὅπως πολλὲς φορὲς βάζουμε νεαρὰ ἀγόρια, νεαρὰ κορίτσια... τὰ βάζουμε καὶ εἶναι κατηχητές. Ἀλλὰ βέβαια, ὅταν δὲν εἶναι ζυγισμένα τὰ πράγματα, καμιὰ φορὰ πέφτουμε καὶ ἔξω, καὶ εἶναι λίγο κίνδυνος αὐτό. Αὐτὴ ἡ κοπέλα, βέβαια τὴν ἀγαποῦσα πάρα πολὺ· ἦταν κατηχήτριά μου. Αὐτὴ ἡ κοπέλα παντρεύτηκε, κι ἐγὼ μεγάλωσα. Εἶχε μία ἀτυχία στὸν γάμο της –νὰ μὴν πολυπραγμονώ– τὸ θέμα εἶναι ὅτι ἔκανε τρεῖς γάμους. Γιατί ὁ πρῶτος πέθανε, πῆρε τὸν δεύτερο· τὸν δεύτερο τὸν χώρισε, πῆρε ἕναν τρίτον· τὸν χώρισε καὶ τὸν τρίτον καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἦταν νὰ γίνει κοινή. Ἔχει καὶ παιδιά, τὰ ὁποῖα ἔβαλε στὸ ὀρφανοτροφεῖο, καί, –ἀκοῦστε– μιὰ μέρα, ὕστερα ἀπὸ πολλὰ χρόνια, λίγο πρὶν τὴν ἱεροσύνη μου, λίγο πρίν, ἤμουν μεγάλος, τὴ συνάντησα μέσα στὸ λεωφορεῖο. Τὴ χαιρέτησα, αἰσθανόμουν ἀπέναντί της ἕναν σεβασμό. Πιάσαμε κουβέντα. Τί μοῦ εἶπε; "Ἐκεῖνα ποὺ σᾶς ἔλεγα, τὰ πιστεύεις ἀκόμα;". Φρικῶδες! Ἐκεῖνα ποὺ μᾶς ἔλεγε, ἂν τὰ πιστεύω ἐγὼ ἀκόμα... Ποὺ σήμαινε ὅτι αὐτὴ τὰ ἀπέβαλε. Τί θὰ ἔπρεπε νὰ πῶ ἐγώ; Θὰ ἔπρεπε νὰ πῶ: "Ἐὰν ἡ κατηχήτριά μου ἀπεμπόλησε τὸν Χριστό, καὶ ἐγώ, τί, σκέφτομαι νὰ γίνω κληρικός... Ἄντε βρὲ ἀδελφέ, τίποτα δὲν ὑπάρχει. Θὰ πάω νὰ γλεντήσω καὶ ἐγὼ τὴ ζωή μου". Αὐτὸ ἔπρεπε νὰ πῶ. Τὴ λυπήθηκα. Τὴ λυπήθηκα. Τῆς εἶπα ὅτι δὲν ἔδιωξα τίποτα, γιατί ἁπλούστατα τὴν ἀγαποῦσα, τὴν κατηχήτριά μου. Ἀλλὰ δὲν ἦταν ἐκείνη ποὺ μποροῦσε νὰ μὲ ἐμποδίσει ἀπὸ τὸν Χριστό. Σᾶς παρακαλῶ, ἀκούσατε τὰ αὐτά, διότι σὲ καιρὸ διωγμοῦ καὶ ποιμένες θὰ προδώσουν τὸν Χριστό. Γιατί ἐγώ, δηλαδή, ἔχω κανένα προνόμιο, ὄ μη γένοιτο, νὰ προδώσω τὸν Χριστό; 

Ἔτσι, δὲν ξέρουμε τί στάση θὰ πάρουμε. Δὲν ξέρουμε, παρὰ μόνο ἂν ἔχουμε ταπείνωση ἴσως, ἴσως θὰ μποροῦμε νὰ σταθοῦμε. Γιὰ νὰ μὴν λοιπὸν χαθεῖ κανεὶς καὶ νὰ μὴ σκανδαλίζεται μὲ τοὺς πνευματικούς του πατέρες νὰ λέει: "Ὅ,τι καὶ νὰ γίνει ὁ πνευματικός μου πατέρας, ὁ κατηχητής μου, ὅ,τι καὶ νὰ γίνει, ἐγὼ ἀγαπῶ τὸν Χριστό". Αὐτὸ ὅμως ἐξαρτᾶται μέχρις ἑνὸς βαθμοῦ καὶ ἀπὸ τὸν κατηχητή, τὸν πνευματικόν, τὸν ἐπισκόπον, τὸν πρεσβυτέρον, νὰ ἀποκαλύπτει τὸν Ἰησοῦ Χριστό. Δὲν μᾶς ἐμποδίζει νὰ ἀγαπᾶμε τὸν πνευματικό μας. Ἀλλὰ δὲν πρέπει ὅμως ποτὲ νὰ προδώσουμε τὸν Χριστό, ἂν ὁ πνευματικὸς πέσει. Ὅπως ἀγαπᾶμε τοὺς Ἁγίους. Τὸ λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στὴν πρὸς Ἑβραίους ἐπιστολή: «Μνημονεύετε τῶν ἡγουμένων ὑμῶν», νὰ ἐνθυμεῖστε ἐκείνους οἱ ὁποῖοι σᾶς ἐλάλησαν τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ, «αὐτοὶ γὰρ ἀγρυπνοῦσιν ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ὑμῶν ὡς λόγον ἀποδώσοντες» καὶ οἱ ὁποῖοι, λέει, νύχτα-μέρα ἀγωνίζονται γιά σας, γιατί θὰ δώσουν λόγο γιὰ τὶς ψυχές σας. Ὀφείλουμε νὰ τοὺς ἀγαπᾶμε, τοὺς πνευματικούς μας πατέρες. Δὲν τὸ λέγω ἐγώ, τὸ λέγει ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ. Ἀλλὰ δὲν πρέπει ὅμως μιὰ πτώση τοῦ πνευματικοῦ μας πατρός, νὰ γίνει αἰτία νὰ σκανδαλιστοῦμε ἢ νὰ ἀπωθήσουμε τὴν πίστη ἢ νὰ ποῦμε "δὲν βαριέσαι, δὲν εἶναι τίποτα". Ὄχι· τότε θὰ θεωρήσω αὐτὸ τὸ ἐκκλησίασμα ὥριμο, ἂν μπορεῖ νὰ σταθεῖ καὶ νὰ πιστεύει στὸν Ἰησοῦν Χριστόν, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν πνευματικὴ κατάσταση καὶ ποιότητα ἐκείνων ποὺ τὸν ἐδίδαξαν τὸν Χριστόν. 

Απόσπασμα από την🔸104η🔸ομιλία στην κατηγορία : "Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
"Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου" εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/katixhseis-agioy-kyrilloy
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_79.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς «Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου».🔻
https://drive.google.com/file/d/151ddhVscWX5DAo0hPCLUOkNzoXguoDyp/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40oaZDDtLGpHIQUrsAVX0gNA

📜Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82%20%E1%BC%89%CE%B3%CE%AF%CE%BF%CF%85%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%AF%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CF%85.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση και ψηφιοποίηση ομιλίας : Αθανάσιος Άμβωνας.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Τόσοι και τόσοι άχρηστοι άνθρωποι μέσα στην εκκλησία, ποιός τους εκλέγει αυτούς;

†. Αν κάποιος πει —ξέρω τη σκέψη σας— "τόσοι και τόσοι άχρηστοι άνθρωποι μέσα στην Εκκλησία, ιδίως ως κληρικοί, αναδεικνύονται· ποιος τους εκλέγει αυτούς;", θα πείτε.

   Αγαπητοί μου, αυτούς δεν τους αναδεικνύει ο Θεός, αλλά παραχωρεί να υπάρχουν και να αναδεικνύονται ως ποιμένες για την τιμωρία και την ταλαιπωρία εκείνων που τους αναδεικνύουν. Γιατί, θα έλεγε κανείς, πόσους κόπους, πόσους αγώνες και πόσες προσπάθειες καταβάλλει ένας κληρικός προκειμένου να γίνει επίσκοπος ή αρχιεπίσκοπος! Και ενώ κινούνται παρασκήνια, δίνονται υποσχέσεις ψηφίσεως —"θα σε ψηφίσω", λέει ο Άλφα, "θα σε ψηφίσω", λέει ο Βήτα από εκείνους τους εκλέκτορες— χρησιμοποιούνται ακόμη, αν θέλετε, και πολιτικά πρόσωπα και πολιτικά μέσα. Επιστρατεύεται η κολακεία, τίθεται σε ενέργεια η υποκρισία, ακόμη διακινείται –αλίμονο– και η συμμονία, όπως πολλές φορές έχει αποδειχθεί από την ίδια την Ιστορία.

   Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις ο Θεός αναδεικνύει; Αναδεικνύουν οι άνθρωποι και όχι ο Θεός. Γι' αυτό και έχουμε την ταλαιπωρία που υφιστάμεθα. Όλοι μας υφιστάμεθα αυτήν την ταλαιπωρία την οποία υφιστάμεθα. Και όλα αυτά που λέμε τώρα, και με την αφορμή αυτού του χωρίου του βιβλίου των Πράξεων των Αποστόλων, ο ιερός Χρυσόστομος —ο πολύπαθος εκείνος Πατριάρχης, ο πολύπαθος που έπαθε πολλά όχι μόνο από τη βασιλική αυλή, αλλά έπαθε πολλά από τους επισκόπους— ο ίδιος έλεγε: "Τίποτα δεν φοβήθηκα όσο τους επισκόπους". Το έλεγε ο ίδιος· εννοείται τους κακούς επισκόπους. Έγραψε λοιπόν μια αθάνατη σελίδα —κήρυγμα το έκανε, οι ομιλίες του είναι προφορικές. Μια αθάνατη σελίδα, επιτρέψατέ μου να πάρω... είναι πολλά. Είναι πολλά και στον τρίτο λόγο, στην τρίτη ομιλία, στις Πράξεις των Αποστόλων. Επιτρέψτε μου να κάνω μια επιλογή μερικών θέσεων. Σας διαβάζω. Την πρώτη πρόταση την παίρνω στο αρχαίο κείμενο, τα παρακάτω τα μεταφράζω: "Ἀλλ’ εἴπω τίνος ἕνεκεν περιμάχητον τὸ πρᾶγμα γέγονεν; Ὅτι οὐχ ὡς ἐπὶ ἀρχὴν καὶ προστασίαν ἀδελφῶν ἐρχόμεθα, ἀλλ’ ὡς ἐπὶ τιμὴν καὶ ἀνάπαυσιν". Αλλά θα πω, για ποιο λόγο να υπάρχει τέτοια μάχη, προκειμένου να καταληφθεί η θέση η επισκοπική; Μήπως για την προστασία των αδελφών, δηλαδή των ποιμαινομένων, των πιστών στην Εκκλησία, ή μήπως για την τιμή, τη δόξα και την ανάπαυση, το ραχάτι;

   Συνεχίζω μετάφραση. Διότι –αποτείνεται στο ακροατήριό του– αν κανείς θα ήθελε έτσι να αναδειχθεί, να πάρει το μάθημά του. Αλλά και προς τον λαό, να ξέρει πώς πρέπει να κινείται όταν βλέπει τους ποιμένες του. Διότι εάν εγνώριζες ότι ο επίσκοπος οφείλει να φροντίζει για όλα και να βαστάζει τα βάρη όλων. Ότι όταν οι άλλοι οργίζονται υπάρχει συγγνώμη, όχι όμως και για τον επίσκοπο, αν υποτεθεί ότι οργίζεται. Ότι όταν οι άλλοι αμαρτάνουν υπάρχει επιείκεια. Όταν ο επίσκοπος αμαρτάνει, κανείς δεν του το συγχωρεί. Αν αυτά τα εγνώριζες, τότε δεν θα έσπευδες να κατακτήσεις την επισκοπική εξουσία.

   Ακόμη, βρίσκεται στο στόμα όλων ο επίσκοπος και στις κρίσεις όλων, και των σοφών και των ασόφων. Μέρα νύχτα κόπτεται με φροντίδες· πολλοί είναι εκείνοι που τον μισούν και τον φθονούν. Μη μου πεις για εκείνους που σε όλα χαρίζονται, που θέλουν να κοιμούνται τον ύπνο της αργοσχολίας, εκείνους που πιάνουν το αξίωμα για ανάπαυση. Όχι, όχι γι' αυτούς ο λόγος, αλλά για εκείνους που αγρυπνούν για τις ψυχές σας και που προτιμούν τη δική σας σωτηρία περισσότερο από τη δική τους σωτηρία.

   Τι θα μπορούσε ακόμη να πει κανείς για τη φροντίδα του κηρύγματος και της διδασκαλίας ή ακόμη για τη δυσκολία στη χειροτονία αξίων κληρικών; Είναι δυσχερέστατο, δυσκολότατο. Δεν τα λέω διαφορετικά παρά όπως είμαι και αισθάνομαι, λέγει ο Ιερός Πατήρ. Είχε εμπειρία των πραγμάτων. Δεν νομίζω ότι είναι πολλοί ανάμεσα στους ιερείς εκείνοι που σώζονται. Αλλά πολύ περισσότεροι είναι εκείνοι που χάνονται. Και το αίτιο είναι ότι το λειτούργημα αυτό χρειάζεται γενναία ψυχή. Πολλές είναι οι ανάγκες που τον κάνουν να βγαίνει από το γνωστό του χαρακτήρα και να έχει γύρω του μύριους οφθαλμούς. Δεν βλέπεις πόσα πρέπει να έχει ο επίσκοπος; Να είναι διδακτικός, ανεξίκακος, να κρατά σταθερά τον αξιόπιστο ευαγγελικό λόγο, όπως τον διδάχθηκε. Πόσο τούτο είναι δύσκολο! Και για τα παραπτώματα των άλλων αυτός θεωρείται αίτιος. Γιατί, μη μου πεις ότι αμάρτησε ο πρεσβύτερος ή ο διάκονος. Εάν κάποιος έσπευδε, να πει ότι η αρχιερωσύνη είναι για την προστασία του ποιμνίου, κανένας δεν θα την δεχόταν αμέσως. Τώρα όμως, όπως κυνηγάμε τις κοσμικές εξουσίες, έτσι και αυτήν. Και τούτο για να δοξαστούμε και να τιμηθούμε από τους ανθρώπους, φθάνουμε να χάνουμε τη σωτηρία μας από τον Θεό. Και ποιο το κέρδος της τιμής; Όταν επιθυμήσεις την ιεροσύνη, σύγκρινέ την με τη γέενα. Διότι, αν αμαρτήσεις σαν άτομο, τίποτα δεν θα πάθεις από αυτά. Αν όμως αμαρτήσεις σαν ιερεύς, χάθηκες. Ποιος δείχνει τόση φροντίδα για τα ποίμνια του Χριστού, όση φροντίδα έδειχνε ο Ιακώβ για τα ποίμνια του Λάβαν;

   Αυτή είναι η αθάνατη σελίδα, αγαπητοί μου, για την περίπτωση του Ιερού Πατρός. Τι να πούμε; Μας τα λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος, και όσοι φέρουν ιεροσύνη τρομάζουν πραγματικά.

Απόσπασμα από την🔸10η🔸ομιλία στην κατηγορία : " Πράξεις τῶν Ἀποστόλων ".

►Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Πράξεις τῶν Ἀποστόλων " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/kainh-diauhkh/prajeis-tvn-apostolvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_17.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Πράξεις τῶν Ἀποστόλων».🔻
https://drive.google.com/file/d/151ddhVscWX5DAo0hPCLUOkNzoXguoDyp/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Πράξεις τῶν Ἀποστόλων».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40q9Fp9yi0F3wPkCYJ-ARuqT

📜 Απομαγνητοφωνημενες ομιλίες της σειράς «Πράξεις τῶν Ἀποστόλων».🔻 https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%CE%A0%CF%81%CE%AC%CE%BE%CE%B5%CE%B9%CF%82%20%CF%84%CF%89%CE%BD%20%CE%91%CF%80%CE%BF%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BB%CF%8E%CE%BD.?m=1

🔸 Απομαγνητοφώνηση :

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Ἡ πολυτέλεια στήν Ἐκκλησία.

†. Μήπως η πολυτέλεια που υπάρχει σήμερα στην Εκκλησία αποτελεί πρόκληση και καλό είναι να αποφεύγεται; Σε τι ωφελεί;

    Μάλιστα, για να δούμε λοιπόν· σε τι λοιπόν μπορεί να ωφελεί η πολυτέλεια; Αλλά πρέπει να το διευκρινίσουμε. Πού μπορεί να είναι αυτή η πολυτέλεια; διότι εκείνος που διατυπώνει την απορία δε μας εξηγεί σε ποιο τομέα θα μπορούσε αυτό να συνέβαινε.

   Μήπως εις την αρχιτεκτονική του ναού; Το ότι δηλαδή ένας ναός είναι βεβαίως πολυδάπανος διότι γίνεται μεγάλος, διότι έχει τρούλο ή τρούλους, διότι έχει, διότι έχει κτλ. Έχει δηλαδή μια πολυτέλεια στα παράθυρα. Πάρτε για παράδειγμα τα παράθυρα. Αν μάλιστα είναι και βυζαντινού ρυθμού, που υπάρχει μια λεπτομερειακότητα στην αρχιτεκτονική. Και όλα αυτά βέβαια κοστίζουν αναμφισβήτητα. Μήπως λοιπόν είναι στην αρχιτεκτονική του ναού; Αλλά ερωτούμε: Γιατί θα πρέπει ο ναός να είναι ένα ταπεινό και πεζό κτίριο, όταν άλλα δημόσια κτίρια είναι μεγαθήρια και, αν θέλετε, και αρκετά προκλητικά στον όγκο τους; Δεν νομίζετε ότι η ιδέα της θρησκείας πρέπει να είναι υψηλοτέρα από την ιδέα της παιδείας, από την ιδέα της δικαιοσύνης ή από την ιδέα της διοικήσεως του κράτους; Τι εννοώ με αυτό: 

   Πριν από μερικά χρόνια, όχι πάρα πολλά, πριν κτιστεί δηλαδή το δικαστικό μέγαρο, οι δικαστικές υπηρεσίες ήταν... Μια φορά πήγα για την έναρξη που είχαν εκεί, κάπου Σεπτέμβριο - Οκτώβριο που αρχίζουν τα δικαστήρια, και είχε γίνει μια πανηγυρική έναρξης και είχαμε πάει ως Μητρόπολη κλπ. Αναρωτήθηκα αν βρίσκομαι σε κανέναν χώρο που μήπως ήταν πριν από εκατό χρόνια, επί Τουρκοκρατίας. Ήτανε ένας απίθανα φοβερός χώρος. Απίθανα φοβερός χώρος! Και όμως, ήταν εκεί τα δικαστήρια. Δεν νομίζετε ότι η έννοια της δικαιοσύνης ανεβαίνει ψηλά όταν το κτίριο που στεγάζει τη δικαιοσύνη είναι ευπρεπές; Λέμε για τα σχολεία. Αν κάναμε παρακαλώ μαθήματα σε στάβλους, βέβαια, μπορεί να κάνουμε και σε στάβλους μαθήματα, δεν τίθεται θέμα. Αλλά όταν όλα πηγαίνουν καλά, γιατί θα πρέπει η έννοια της παιδείας να είναι τόσο χαμηλή; Θα έλεγαν οι άνθρωποι: "Μα τέτοια αντίληψη έχουν περί παιδείας οι άνθρωποι;". Τι κάνουμε; Μεγαλοπρεπή σχολεία. Γιατί; Διότι εκεί θεραπεύεται, καλλιεργείται δηλαδή, η έννοια της παιδείας.

   Ακόμα, η έννοια της διοικήσεως του κράτους, η νομαρχία εδώ τοπικά: πώς θα έπρεπε, πού θα έπρεπε να είναι η νομαρχία; Σε κανένα υπόγειο; Σε κανένα καταγώγιο; Σε κανένα χαμόσπιτο; Πού έπρεπε να είναι η νομαρχία; Γιατί, λοιπόν, η έννοια της διοικήσεως του κράτους, η έννοια της παιδείας, η έννοια της δικαιοσύνης, θα πρέπει να έχουν τα ανάλογα κτίρια; Ακριβώς για να δίνουν τον τόνο ότι είναι έννοιες υψηλές, και δεν θα πρέπει η έννοια της θρησκείας να τονίζεται, που επιτέλους, επιτέλους, είναι πιο πάνω από όλες τις άλλες έννοιες; Διότι η δικαιοσύνη παιδιά αχρηστεύεται εάν η θρησκεία δεν υπάρχει. Βλέπετε το κατάντημα που πλήττουν σήμερα την εκκλησία. Βλέπετε οι άνθρωποι που πια δεν φοβούνται τίποτα. Είναι εκείνο που λέγει μια παραβολή που είπε ο Χριστός. Ακούστε, εκεί φτάσαμε: ο άδικος κριτής. Λέει: "Το Θεό δεν Τον φοβούμαι, τους ανθρώπους δεν τους ντρέπομαι". Σε αυτό φτάσαμε σήμερα. Γιατί φτάσαμε στο σημείο να λέμε: "Το Θεό δεν Τον φοβούμαι, τους ανθρώπους δεν τους ντρέπομαι"; Οπότε, τι δικαιοσύνη; Η έννοια του ισχυροτέρου. Η δικαιοσύνη του ισχυροτέρου. "Εγώ είμαι πιο ισχυρός από εσένα, θα σε φάω". Γιατί; Λείπει η έννοια της θρησκείας.

   Γιατί, λοιπόν, δεν θα πρέπει εξωτερικά αυτή η έννοια της θρησκείας να είναι υψηλή; Οπότε θα πρέπει, από αρχιτεκτονικής πλευράς, ο ναός να είναι ευπρεπής, υψηλός, μεγάλος. Μήπως η πολυτέλεια ακόμα μπορούσε να είναι στην διακόσμηση; Μη ξεχνάτε ότι ο ίδιος ο Θεός έδωκε οδηγίες διακοσμήσεως στο ναό του Σολομώντος. Ξέρετε, παρακαλώ, πώς ήταν μέσα ο ναός του Σολομώντος; Είχε επένδυση από δρυ, η οποία δρυς ερχόταν από τον Λίβανο· και ξέρετε πώς ερχόταν, με τα μέσα εκείνα της εποχής. Το 1000 π.Χ., 1000 π.Χ. Πριν από τον Όμηρο! Πετούσαν τα ξύλα στη θάλασσα και αυτά, με κάποιον τρόπο, τα τσουλούσαν, όπως γίνεται σήμερα η μεταφορά ξυλείας στα ποτάμια. Και κατέβαιναν νοτιότερα. Και κατόπιν με κάρα —ποιος ξέρει τι μεγάλα πράγματα είχαν εκεί— μετέφεραν τα ξύλα μέχρι την Ιερουσαλήμ. Μάλιστα, παρακαλώ. Και όταν έγινε η επένδυση από δρυ, τότε έγινε επένδυση με ασημένιες πλάκες. Πάνω από τη δρυ μπήκε ασήμι. Τα δε καρφιά ήσαν χρυσά. Αυτά τα λέει η Παλαιά Διαθήκη.  

   Μήπως ακόμα θα μπορούσε να παρατηρηθεί μια πολυτέλεια σε μια τελετή; Ας πούμε μια Θεία Λειτουργία που είναι μεγαλοπρεπής ή μια γιορτή, όπως είναι κορυφαία γιορτή το Πάσχα; Αλλά μια λειτουργία δεν ανακλά τη δόξα της Βασιλείας του Θεού;

   Κάποτε είπε κάποιος εκ των Πατέρων, που πήγε στη Ρώμη, στην ειδωλολατρική Ρώμη. Την είδε και θαύμασε και είπε: "Εάν η Ρώμη είναι τόσο ωραία ως πόλη, πόσο ωραιοτέρα θα πρέπει να είναι η Βασιλεία του Θεού;". Έτσι θα λέγαμε, ότι έρχεται μια τελετή, ιδίως μια Θεία Λειτουργία, προπαντός μια Θεία Λειτουργία να δώσει την εικόνα της δόξης της Βασιλείας του Θεού.

   Ερωτώ: Οι εθνικές γιορτές με τα πολλά έξοδα που γίνονται έχουν λιγότερο διάκοσμο,  παρότι ένας διάκοσμος θα μπορούσε να υπάρχει μέσα στον ναό για να γίνει μια γιορτή; Βλέπετε άλλες γιορτές, εθνικές γιορτές, κρατικές· η ημέρα του τάδε και ημέρα του τάδε. Στολίζουν δρόμους, κάνουν έξοδα. Γιατί εκεί; Είναι τα έξοδα της Εκκλησίας περισσότερα από όσα είναι αυτά που χορηγούνται για γιορτές έξω από την Εκκλησία;

   Ακόμη αντιλαμβανόμεθα τι αξία και σημασία έχει μια γιορτή τόσο στον θρησκευτικό όσο και στον εθνικό χώρο; Ξέρετε οτι σε ένας ψαλμικό στίχο 73, 8 λένε οι εχθροί του Θεού: "δεῦτε καὶ καταπαύσωμεν πάσας τὰς ἑορτὰς τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τῆς γῆς"· ελάτε, λέει, να σταματήσουμε τις γιορτές του Θεού επί της γης. Γιατί; Μια γιορτή ζωντανεύει, ανανεώνει μέσα στους αιώνες μια έννοια, μια ιδέα. Εδώ τη λατρεία του Θεού ή, αν θέλετε, στον χώρο τον εθνικό, την έννοια, την ιδέα της εθνικότητος· ότι είμαστε μια πατρίδα, ότι είμαστε ένας λαός. Όλα αυτά ανανεώνουν οι γιορτές. Είναι οροθέσια και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό. Αν σταματήσουν οι γιορτές, τα πράγματα μετά πέφτουν στη λήθη· και οι εχθροί πολύ καλά ζυγίζουν τα πράγματα για να λένε: "Ελάτε να καταργήσουμε τις γιορτές του Θεού". Πού, λοιπόν, θα βλέπαμε καμία πολυτέλεια σε μια Θεία Λειτουργία μεγαλοπρεπή μέσα στον ναό ή ακόμη και μια γιορτή;

   Μήπως ακόμα θα μπορούσαμε να δούμε την πολυτέλεια, στις στολές των ιερέων; Ποιον υπηρετούν οι ιερείς; Δεν υπηρετούν τον Βασιλέα Χριστό; Μη μου πείτε ότι περπατούσε ξυπόλυτος ο Χριστός, διότι Εκείνος εκένωσε Αυτόν, αλλά είναι ο Βασιλεύς της Δόξης. Και για να σας το στηρίξω αυτό, να μην νομίσετε ότι μόνος μου το λέγω, θα σας πω ένα πολύ, πολύ χαριτωμένο παράδειγμα. Κάποτε, ο πολύς Άγιος Εφραίμ ο Σύρος είχε ακούσει δια τον πολύν Μέγα Βασίλειο και πήρε την απόφαση να τον επισκεφθεί στην Καισάρεια. Επήγε λοιπόν —εκείνος ξέρει πόσο περπάτησε, τι ταξίδι μακρύ έκανε, Σύρος ήταν— για να φτάσει έως τον Μέγα Βασίλειο. Όταν μπήκε μέσα στον ναό, ο Μέγας Βασίλειος λειτουργούσε. Είχε μια πολυτελέστατη στολή. Σκανδαλίστηκε ο Άγιος Εφραίμ ο Σύρος και είπε: "Πω, πω, πω... Και έχει φήμη ότι είναι ασκητής λιτός! Τι στολή είναι αυτή που φοράει;". Αλλά το Πνεύμα το Άγιον απεκάλυψε εις τον Μέγαν Βασίλειο τον λογισμό του Αγίου Εφραίμ του Σύρου. Και του λέει ο Μέγας Βασίλειος μετά τη Θεία Λειτουργία: "Γιατί σκέφτηκες έτσι για την πολυτελή μου στολή; Σκέφτηκες έτσι· σκέπτεσαι ποιον υπηρετεί ο Επίσκοπος, ο Ιερεύς στη Θεία Λειτουργία; Τον Κύριον της Δόξης. Η στολή λοιπόν πρέπει να είναι λαμπρή". Και σηκώνει λίγο το ράσο του και του δείχνει από μέσα μια σχισμένη, τρίχινη φανέλα. Και λέγει εις τον Άγιον Εφραίμ: "Εκείνα που είδες και σε σκανδάλισαν είναι για τον Χριστό. Η φανέλα αυτή είναι για μένα". Ώστε λοιπόν, βλέπετε ότι ούτε εκεί μπορούμε να το πούμε, άλλο πράγμα τώρα, αν θέλετε, –γιατι λύνουμε μια απορία–, αν η στολή αυτή μπορεί να γίνεται ένα στοιχείο ματαιοδοξίας εκείνου που τη φορεί. Γιατί, δυστυχώς, δεν σκέπτομαι σαν τον Μέγα Βασίλειο και θα θέλαμε ίσως, φορώντας τη στολή, να γίνεται για μας μια επίδειξη ματαιόδοξη. Αλλά δεν σημαίνει ότι, αν εγώ σκέπτομαι ματαιόδοξα, ότι πρέπει να καταργήσω μια λαμπρότητα εις την διακονία του Βασιλέως Χριστού.

   Ξέρετε παιδιά, όταν ήλθαν Ρώσοι στην Κωνσταντινούπολη, είχαν ακούσει για τον Χριστιανισμό· ετέθη θέμα εάν θα έπρεπε να δεχθούν τον Δυτικό Χριστιανισμό της Ρώμης ή τον Ανατολικό της Κωνσταντινουπόλεως. Ύστερα, κάπου χίλια χρόνια δε γιόρτασαν τώρα οι Ρώσοι την Εκκλησία τους. Ήρθε στην Κωνσταντινούπολη μια αντιπροσωπεία. Όταν άκουσαν τη βυζαντινή ψαλμωδία και είδαν το μεγαλοπρεπέστατο τελετουργικό της Θείας Λειτουργίας, τότε έμειναν έκπληκτοι και δέχτηκαν να γίνουν Ορθόδοξοι. Ύστερα —δεν ξέρω αν γνωρίζετε γιατί οι Ρώσοι είναι Ορθόδοξοι, αλλά το ίδιο παιδιά συμβαίνει σήμερα με τους Αφρικανούς και τους Κορεάτες όπου πηγαίνουν ιεραπόστολοι— εκείνο που εντυπωσιάζει, παρά τη φτώχεια, ιδίως στην Αφρική, είναι το μεγαλοπρεπές της Λειτουργίας της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

   Θα ήθελα όμως ακόμη να σας θύμιζα ότι ο Κύριος είχε πει στον Ιούδα, που κάποτε τάχα δήθεν έδειξε ενδιαφέρον για τους πτωχούς... Γιατί πολλοί είναι εκείνοι που λένε: "Γιατί δεν κάνουμε σχολεία, γιατί δεν κάνουμε νοσοκομεία και χτίζουμε ναούς, οι οποίοι είναι", λέγει, "μεγαλοπρεπείς και πολυτελείς;". Ξέρετε τι; Όταν ο Ιούδας είπε: τι, "τάχα", ως προς το τι αυτή η σπατάλη, η δαπάνη –ήταν πολλά τα χρήματα που αγοράστηκε το μύρο— ο Κύριος ξέρετε απάντησε; ότι αυτή η γυναίκα "καλόν έργον εποίησε". Και όταν ο Κύριος δίδει την απάντηση, περισσεύουν κάθε άλλες απαντήσεις. Είδατε; "Καλόν έργον εποίησε". Και δια να αμείψει τη γυναίκα αυτή, ξέρετε τι είπε; "Όπου κηρυχθεί το Ευαγγέλιο, το έργο της αυτό θα γίνει γνωστό". Και πράγματι, το Ευαγγέλιο κηρύχθηκε σε όλη τη γη και το έργο αυτής της γυναικός κηρύχθηκε σε όλη τη γη.

🔸Ο πατήρ Αθανάσιος εδώ, κάνει χρήση των δύο, εκ των τριών περιπτώσεων στις οποίες άλειψαν τα πόδια του Κυρίου με μύρο. Την περίπτωση της Μαρίας, της αδελφής του Λαζάρου, «ἡ οὖν Μαρία, λαβοῦσα λίτραν μύρου νάρδου πιστικῆς πολυτίμου, ἤλειψε τοὺς πόδας τοῦ Ἰησοῦ καὶ ἐξέμαξε ταῖς θριξὶν αὐτῆς τοὺς πόδας αὐτοῦ· ἡ δὲ οἰκία ἐπληρώθη ἐκ τῆς ὀσμῆς τοῦ μύρου.» όπου διαμαρτυρήθηκε ο Ιούδας: «λέγει οὖν εἷς ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, Ἰούδας Σίμωνος Ἰσκαριώτης, ὁ μέλλων αὐτὸν παραδιδόναι· διατί τοῦτο τὸ μύρον οὐκ ἐπράθη τριακοσίων δηναρίων καὶ ἐδόθη πτωχοῖς;» τον οποίο και ξεμπροστιάζει ο ιερός ευαγγελιστής Ιωάννης: «εἶπε δὲ τοῦτο οὐχ ὅτι περὶ τῶν πτωχῶν ἔμελεν αὐτῷ, ἀλλ᾿ ὅτι κλέπτης ἦν, καὶ τὸ γλωσσόκομον εἶχε καὶ τὰ βαλλόμενα ἐβάσταζεν».
Και την επίπληξη του Κυρίου στον Ιούδα: «εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς· ἄφες αὐτήν, εἰς τὴν ἡμέραν τοῦ ἐνταφιασμοῦ μου τετήρηκεν αὐτό. τοὺς πτωχοὺς γὰρ πάντοτε ἔχετε μεθ᾿ ἑαυτῶν, ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε».
(Ιω. 12, 3-8)

Και την περίπτωση της γυναικός της οποίας το όνομα δεν αναφέρεται, στην οποία περίπτωση αντέδρασαν και άλλοι μαθητές του Κυρίου και την επέπλητταν γι αυτό που έκανε: «Καὶ ὄντος αὐτοῦ ἐν Βηθανίᾳ ἐν τῇ οἰκίᾳ Σίμωνος τοῦ λεπροῦ, κατακειμένου αὐτοῦ ἦλθε γυνὴ ἔχουσα ἀλάβαστρον μύρου νάρδου πιστικῆς πολυτελοῦς, καὶ συντρίψασα τὸ ἀλάβαστρον κατέχεεν αὐτοῦ κατὰ τῆς κεφαλῆς. ἦσαν δέ τινες ἀγανακτοῦντες πρὸς ἑαυτοὺς λέγοντες· εἰς τί ἡ ἀπώλεια αὕτη τοῦ μύρου γέγονεν; ἠδύνατο γὰρ τοῦτο τὸ μύρον πραθῆναι ἐπάνω τριακοσίων δηναρίων καὶ δοθῆναι τοῖς πτωχοῖς· καὶ ἐνεβριμῶντο αὐτῇ».
Ο Κύριος όμως επενέβη και τους έβαλε στην θέση τους : «ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν· ἄφετε αὐτήν· τί αὐτῇ κόπους παρέχετε; καλὸν ἔργον εἰργάσατο ἐν ἐμοί. πάντοτε γὰρ τοὺς πτωχοὺς ἔχετε μεθ᾿ ἑαυτῶν, καὶ ὅταν θέλητε δύνασθε αὐτοὺς εὖ ποιῆσαι· ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε. ὃ ἔσχεν αὕτη ἐποίησε· προέλαβε μυρίσαι μου τὸ σῶμα εἰς τὸν ἐνταφιασμόν. ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅπου ἐὰν κηρυχθῇ τὸ εὐαγγέλιον τοῦτο εἰς ὅλον τὸν κόσμον, καὶ ὃ ἐποίησεν αὕτη λαληθήσεται εἰς μνημόσυνον αὐτῆς».
(Μαρκ. 14, 3-9)

Η τρίτη περίπτωση είναι της αμαρτωλής γυναικός στην οικία του Σίμωνα του Φαρισαίου, εκεί όμως δεν υπήρξε κάποια αντίδραση περί του μύρου που χρησιμοποιήθηκε.
Λουκ. 7, 36-50🔸

   Όταν όμως μιλάμε, σας είπα, για παιδεία, για φιλανθρωπία, για νοσοκομεία, που τάχα δήθεν σε βάρος αυτών γίνονται και οικοδομούνται οι ναοί, απερίφραστα θα απαντήσουμε: Είναι υποκρισία! Διότι στην πραγματικότητα και ο Ιούδας ήταν υποκριτής· ήθελε τα λεφτά αυτά να τα βάλει στην τσέπη του από το κοινό ταμείο. Δεν ήταν ενδιαφέρον για τους φτωχούς όταν είπε "γιατί τάχα τόση σπατάλη και να μη δώσουμε τα χρήματα αυτά εις τους φτωχούς". Ξέρετε τι απήντησε στη συνέχεια ο Κύριος; Όπως απαντάει μέσα στους αιώνες σε εκείνους που θέλουν συγκριτικά να δουν τα πράγματα του ναού, της λατρείας με τους φτωχούς, τη φιλανθρωπία, την παιδεία και όλα τα άλλα: "Τους πτωχούς γαρ πάντοτε έχετε μεθ' εαυτών, εμέ δε ου πάντοτε έχετε". Αν θέλατε να κάνετε φιλανθρωπία, μπορείτε να κάνετε φιλανθρωπία. Ξεχωρίζει ο Κύριος τα πράγματα. Άλλο πράγμα είναι η φιλανθρωπία και άλλο πράγμα είναι η λατρεία του Θεού, η οποία σαν έννοια πρέπει να στέκεται πολύ ψηλά! Με τους λαμπρούς ναούς, με τις λαμπρές τελετές, με τον λαμπρό διάκοσμο· γιατί είναι υψηλή η έννοια της λατρείας του Θεού. Σας λέγω δε ότι, δυστυχώς, αυτά έχουν παρεισφρήσει μέσα στους χριστιανούς μας, αυτές οι θέσεις. Γιατί οι απέξω, οι εχθροί της Εκκλησίας, είναι εκείνοι οι οποίοι λένε ό,τι λένε εναντίον της Εκκλησίας· θέλουν να πλήξουν την Εκκλησία. Και θα έλεγα μόνο ότι εκείνο που πρέπει να υπάρχει θα είναι ο συνδυασμός σε όλα. Και στην αρχιτεκτονική, ο συνδυασμός της λιτότητας, της απλότητας και της μεγαλοπρεπείας. Όταν λέω λιτότητα, δεν σημαίνει πως θα κάνουμε ένα κτιριάκι. Και όταν λέω απλότητα, δεν σημαίνει πως θα σκεπάσουμε με χόρτα όπως μια καλύβα. Ο Παρθενών έχει λιτότητα και απλότητα, και όμως έφαγε όλο το Δημόσιο Ταμείο των Αθηνών. Ακούσατε τι είπα; Ο Παρθενών έχει λιτότητα και απλότητα στη μορφή. Δεν έχει σημασία πόσο κόστισε. Πρέπει να υπάρχει μια λιτότης και απλότης, γιατί αυτό είναι το μεγαλιώδες, και ακόμα μια μεγαλοπρέπεια μέσα στη λιτότητα και εις την απλότητα.

   Μην ξεχνάμε ότι στη γη που κατοικούμε, με όλα της τα υλικά που φτιάχνουμε τα δικά μας, και τα δικά μας... ότι, "του Κυρίου η γη και το πλήρωμα αυτής"· η γη ανήκει στον Κύριο και ό,τι υπάρχει πάνω στη γη είναι του Κυρίου. Και λέει πολύ ωραία ο Ιερός Χρυσόστομος: "Σε έβαλε στη γη και κατοικείς. Έχεις όλα τα καλά του Θεού. Δεν φτάνει που δεν πληρώνεις ενοίκιο... – τι ωραία που το λέει αυτό – ...δεν φτάνει που δεν πληρώνεις ενοίκιο για την κατοικία σου πάνω στη γη, ή βρίζεις και διαβάλλεις αυτόν τον Κύριο του ουρανού και της γης;".

   Βλέπετε; Όλα του Θεού είναι, και δεν πρέπει να υπάρχει μια τσιγκουνιά. Δεν μπορούμε να μιλάμε για πολυτέλεια· δεν μπορούμε, ό,τι αφορά στη λατρεία του Θεού. Οι άνθρωποι κάνουν πολυτέλειες, οι άνθρωποι κάνουν, με την έννοια για τον εαυτό τους. Αυτό ναι. Αλλά σε ό,τι αφορά στη λατρεία του Θεού, ποτέ δεν πρέπει να υπάρχει μια τσιγκουνιά. Εξάλλου, όταν γύρισαν οι Εβραίοι μετά από τη Βαβυλωνιακή Αιχμαλωσία —που ο ναός, βεβαίως, είχε καταστραφεί παντελώς— τότε έπιασαν να χτίζουν τα σπίτια τους, γιατί και η πόλη ήταν κατεστραμμένη. Τότε ο Θεός παραπονέθηκε. Αυτά είναι γραμμένα στο πρώτο και στο δεύτερο βιβλίο του Έσδρα και στον Νεεμία, στην Παλαιά Διαθήκη. Ο Θεός παραπονέθηκε ότι: "Πιάνετε και χτίζετε τα σπίτια σας, αλλά τον οίκο τον δικό μου, δηλαδή τον ναό, ούτε ακόμη τον πιάσατε". Βλέπετε λοιπόν ότι αυτός ο ίδιος ο Θεός θέλει να υπάρχει αυτό που τόση ώρα σας περιγράφω. Και όταν οι παλαιοί Εβραίοι —γιατί η αιχμαλωσία ήταν 70 χρόνια· αν κάποιος, φερειπείν, έφυγε 20 χρονών ή λιγότερο, επιστρέφει 90 χρονών— είδαν και συνέκριναν τον παλιό ναό με τη λάμψη και τη δόξα του, με εκείνα που έκτισαν ο Ζοροβάβελ με τον δεύτερο αυτόν ναό, άρχισαν να κλαίνε απαρηγόρητα λέγοντας: "Τι φτώχεια έχει ο ναός μας σε σχέση με εκείνον που είχε οικοδομήσει ο Σολομώντας!". Αυτά, παιδιά, για μαρτυρία στην απορία αυτή...»

🔸237η🔸 ομιλία στην κατηγορία : " Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου) ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ.
(Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου) " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/pantiseis-pori-n-katixitiko
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/321.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».🔻
https://drive.google.com/file/d/1bnD4KlS2bRvJrfYXaOewN02780y5Z9Sg/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40pM8I69EWsOE4l3gd0pOg7b

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BC%88%CF%80%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82%20%E1%BC%80%CF%80%CE%BF%CF%81%CE%B9%E1%BF%B6%CE%BD%20%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%E1%BF%A6.%0A%28%E1%BC%88%CE%BD%CF%89%CF%84%CE%AD%CF%81%CE%BF%CF%85%20%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%E1%BF%A6%20%CE%A3%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%B5%CE%AF%CE%BF%CF%85%29?m=1

🔸 Απομαγνητοφώνηση και ψηφιοποίηση ομιλίας : Αθανάσιος Άμβωνας.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.