Ὁ Θάνατος.

†. Ακούσαμε όλοι, αγαπητοί μου, την σπουδαιοτάτην παραβολήν του πλουσίου και του Λαζάρου. Στην παραβολή αυτή δίδονται πολλές απαντήσεις που ενδιαφέρουν όλους τους ανθρώπους. Μία απάντησις είναι ότι ο θάνατος είναι ένα καθολικό φαινόμενο. Ότι δηλαδή όλοι οι άνθρωποι πεθαίνουν, σε μικρή ή μεγάλη ηλικία και σε όποια κοινωνική κατάσταση κι αν βρίσκονται. Πλούσιοι και φτωχοί. Όλοι πεθαίνουν.

       Μας πληροφορεί, λοιπόν, η παραβολή του πλουσίου και του Λαζάρου ότι «ἐγένετο ἀποθανεῖν τὸν πτωχόν… ἀπέθανε δὲ καὶ ὁ πλούσιος καὶ ἐτάφη». «Και ο ένας πέθανε και ο άλλος πέθανε». Και δεν είναι απαραίτητο σαν θέμα πίστεως αυτό. Γιατί απλούστατα είναι μία καθημερινή πραγματικότητα, που την ζούμε όλοι μας. Εξάλλου λέγει ο Ψαλμωδός: «Τίς ἐστιν ἄνθρωπος, ὅς ζήσεται καί οὐκ ὄψεται θάνατον;(:Ποιος άνθρωπος που υπάρχει, -λέγει- που να μην δοκίμασε τον θάνατον;)». Και τον θάνατον όλοι τον βλέπομε και τον γνωρίζομε.  Εκείνο που μας αποκαλύπτεται, όμως, είναι ότι μετά θάνατον υπάρχει άλλη ζωή. Αυτό δεν το ξέρουμε. Μας αποκαλύπτεται. Βλέπομε μόνον το φαινόμενον του θανάτου. Και αυτή η ζωή δεν είναι στην ποιότητά της όμοια - κι αυτό μας αποκαλύπτεται- με εκείνη που ζήσαμε σε τούτη την ζωή. Αν φυσικά δεν υπάρξει μετάνοια. Όποια η ζωή μας εδώ, εκεί και η ζωή εκεί. Ίδια ποιότητα.

      Τι είναι ο θάνατος; Ένα βαθύ μυστήριο, που έξω από την αποκάλυψη του Θεού, δηλαδή να μας το αποκαλύπτει ο Θεός τι είναι, τίποτα δεν μπορούμε να γνωρίζομε. Ο θάνατος είναι ένας ακατανόητος παραλογισμός. Πώς, δηλαδή, ο άνθρωπος, αυτό το θαυμαστό δημιούργημα του Θεού, που έβαλε τόση επιμέλεια για να το δημιουργήσει και δημιουργήθηκε, για να υπάρχει, φθάνει να εξαφανίζεται; Να γιατί είναι ένας παραλογισμός ο θάνατος.

     Και βεβαιώνει επιπλέον η Γραφή: «Ἀπόκειται τοῖς ἀνθρώποις ἅπαξ ἀποθανεῖν(: Απόκειται εις τους ανθρώπους μια φορά να πεθάνουν)». Αλλά … πούθε ο θάνατος; Αυτό θα παρακαλέσω να το προσέξουμε. Γιατί υπάρχει και εις τους Χριστιανούς μας μία εσφαλμένη αντίληψη. Μάλιστα πολλοί λέγουν: «Ε, ο Θεός…», λέει, «έτσι, έδωσε τον θάνατον». Για να παρηγορήσομε πολλές φορές τους συγγενείς κεκοιμημένων αδελφών λέμε: «Ε, τι να κάνομε; -Κοιτάξτε: «Ε, τι να κάνομε;»-. Ο Θεός έδωσε τον θάνατον».  Ο Θεός έδωσε τον θάνατον;… Κι εκείνο το «Ε, τι να κάνομε;» είναι μία μοιρολατρία. Ότι δηλαδή υπακούομε σε έναν νόμον αδυσώπητον. «Κι εμείς θα πεθάνομε», λέμε, «ε, τι να κάνομε;». Δεν είναι τα πράγματα έτσι.

       Καταρχάς, πούθε ο θάνατος; Από πού; Ο θάνατος ρητά και κατηγορηματικά, δεν είναι δημιούργημα του Θεού. Γιατί θα ερχόταν σε αντίφαση ο θάνατος με εκείνο που ο Θεός δημιουργεί, σας είπα, τον άνθρωπο, την ζωή, να ζήσει αιωνίως ο άνθρωπος. Αν θέλετε, θα μπορούσε να ζήσει αιωνίως επάνω εις την Γην. Μην σας κάνει εντύπωση. Άλλο τώρα, εν όψει ότι θα επήρχετο ο θάνατος, ο Θεός οικονομεί· οικονομεί τον μεν πλανήτη μας μικρόν αφενός, μπροστά σε ένα τρομακτικά μεγάλο σύμπαν. Αφετέρου κάνει τον άνθρωπο υπό τα δύο φύλα, άρρεν-θήλυ, για μία διαιώνιση. Εν όψει τι θα εγίνετο. Ως παντογνώστης ο Θεός. Ο Θεός γνωρίζει όχι μόνο τα περασμένα και τα παρόντα, αλλά και τα μέλλοντα. Άλλο θέμα αυτό. Ο θάνατος δεν είναι δημιούργημα του Θεού. Ο Θεός, ό,τι δημιουργεί, μένει. Μας λέγει δια του προφήτου Ησαΐου: «Ἃ ἐγὼ ποιῶ, μένει». «Εκείνα τα οποία Εγώ δημιουργώ, παραμένουν».

       Εν παρόδω, και η Δημιουργία, δεν πρόκειται να γίνει μηδέν, ούτε ένα άτομον της ύλης. Αλλά τι; Έχουμε μετασχηματισμούς, όπως τους θέλει ο Θεός. Αλλά ό,τι ο Θεός φέρει εκ του μηδενός, εκ της ανυπαρξίας εις το είναι, εις την ύπαρξιν, αυτό μένει. Αυτό μην το ξεχνάμε αυτό.

     Τότε; Λέγει η «Σοφία Σολομῶντος»,  εις το δεύτερο κεφάλαιο, «ὅτι ὁ Θεὸς ἔκτισε τὸν ἄνθρωπον ἐπ᾿ ἀφθαρσίᾳ». «Ο Θεός», λέγει, «έκανε τον άνθρωπο να μένει άφθαρτος». Συνοδά και αθάνατος. Ο αθάνατος είναι και άφθαρτος. Ο άφθαρτος είναι και αθάνατος. Προσέξτε, υπάρχει διαφορά ανάμεσα στα δυο. Η αφθαρσία είναι η μη μεταβολή. Η αθανασία είναι ο μη θάνατος. Τώρα η μη μεταβολή στην αφθαρσία είναι όταν το παιδί από τη στιγμή που σπείρεται εις την μήτραν της μάνας του, αρχίζει ταυτοχρόνως να σπείρεται το σπέρμα της φθοράς. Η φθορά θα πει: «μεγαλώνω, τρώω, πίνω, κοιμάμαι, αρρωσταίνω, πεθαίνω». Αυτές είναι μεταβολές. Όλες αυτές οι μεταβολές λέγονται φθαρτότης.

    Ο Θεός, λοιπόν, έκανε τον άνθρωπο να μην υπάρχει η φθαρτότητα. Άλλο τώρα αν είπε: «αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε» κ.λπ. κ.λπ. Ενόψει της αμαρτίας των πρωτοπλάστων, ο Θεός μάς έβαλε εις το σχήμα, σχήμα, το υπογραμμίζω, εις το σχήμα να υπάρχει και η φθορά και ο θάνατος. Μεγαλώνουμε, γηράσκουμε, πεθαίνουμε.

      Έτσι, λοιπόν, λέει εδώ η Σοφία Σολομώντος «ὅτι ὁ Θεὸς ἔκτισε τὸν ἄνθρωπον ἐπ᾿ ἀφθαρσίᾳ καὶ εἰκόνα τῆς ἰδίας ἰδιότητος ἐποίησεν αὐτόν (:τον έκανε σύμφωνα με την δική Του εικόνα)· φθόνῳ δέ διαβόλου θάνατος εἰσῆλθεν εἰς τόν κόσμον». Να, λοιπόν, πώς μπήκε ο θάνατος. Από τον φθόνον του διαβόλου. «Α», λέει στους πρωτοπλάστους, πρώτα στην Εύα, «ο Θεός σας είπε να μην δοκιμάσετε από τον καρπόν αυτόν» -που δεν ήταν τίποτε άλλο παρά μία δοκιμασία σταθεροποιήσεως του αγιασμού, να γίνει άγιος ο Αδάμ και οι απόγονοί του. Έρχεται και λέει, λοιπόν, ο διάβολος, αυτός, όπως μας είπε ο Χριστός, ο απ’ αρχής ανθρωποκτόνος. Δεν θέλει την παρουσία του ανθρώπου. Φθονεί. Φθονεί, φθονεί. Γι'αυτό ο φθονερός άνθρωπος μοιάζει με τον διάβολο. Είναι φοβερό αμάρτημα, φοβερό έγκλημα ο φθόνος. Και πάει και λέει: «Α», λέει, «σας είπε ψέματα ο Θεός». Διαβάλλει τον Θεόν. Εξ ου και «διάβολος». «Αντιθέτως, σας φθονεί», λέει, «ο Θεός και δεν θέλει να γίνετε σαν θεοί. Γι΄αυτό, λοιπόν, σας είπε να μην δοκιμάσετε από τον καρπόν αυτόν. Δοκιμάστε και θα δείτε, θα γίνετε θεοί. Θα ανοίξουν -λέει- τα μάτια σας, θα δουν, θα κατανοήσουν». Τι ψεύδος! Τι διαβολή!

      Έτσι, λοιπόν, μπήκε ο θάνατος γιατί; Γιατί απλούστατα, τι είπε ο Θεός στους πρωτοπλάστους; Σας είπα, ήταν μία δοκιμασία, ή προς αγιασμόν ή προς θάνατον. Διάλεξε και πάρε. Να, λοιπόν, και η αφετηρία της ελευθερίας: «Ἐν ᾗ δ᾿ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε». «Την ημέρα που θα παραβείτε την εντολή μου και θα δοκιμάσετε τον καρπόν, θα πεθάνετε». Αυτό ήταν όλο. Πεινούσαν; Όλα τα δένδρα του Παραδείσου ήταν δικά τους. Όλοι οι καρποί ήταν δικοί τους. Συνεπώς ήταν ένα πειρατήριον, ένα δοκιμαστήριον της ελευθερίας. Είδατε ο Θεός, ε; Έκανε τον άνθρωπο ελεύθερο. Δεν είναι εξαναγκασμός η αγιότητα. Αν εσύ θέλεις να γίνεις άγιος, θα γίνεις άγιος. Αρκεί να το θέλεις. Διαλέγεις τον θάνατον; Δικαίωμά σου. Κάπου αλλού λέει στον προφήτην: «Σου έβαλα μπροστά και την ζωήν και τον θάνατον. Διάλεξε». Συμφέρει να διαλέξει κανείς τον θάνατον; Ο απόστολος Παύλος λέει: «Πάντα μοὶ ἔξεστι, ἀλλ΄ οὐ πάντα συμφέρει». Όλα μου επιτρέπονται. Δεν μου επιτρέπεται να πάρω… ποιος θα με εμποδίσει άμα θέλω, να πάρω ένα περίστροφο και να τινάξω τα μυαλά μου. Δεν μου επιτρέπεται; Δεν μπορώ; Άμα το θέλω; Βεβαίως μπορώ. Αλλά δεν συμφέρει. «Πάντα μοὶ ἔξεστι(:όλα μου επιτρέπονται), ἀλλ΄ οὐ πάντα συμφέρει». Κι αυτό είναι για πάρα πάρα πολλά πράγματα στη ζωή μας. Μη νομίζετε, κακίζομε τον Αδάμ ότι στάθηκε εκείνος ο οποίος στάθηκε αιτία να πεθαίνομε. Όχι. Κι εμείς ακολουθούμε την ιδίαν πορείαν με τον Αδάμ. Κάνομε κακή χρήση της ελευθερίας μας.

       Ωστόσο, εισηγητής του θανάτου είναι μεν ο διάβολος αλλά ο άνθρωπος, παραβαίνοντας την εντολή ελευθέρως, απεδέχθη τελικά τον θάνατον. Έτσι έρχεται η αμετάτρεπτος εντολή του Θεού: «Γῆ εἶ καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ». «Χωματένιος είσαι, από τα υλικά της Δημιουργίας. Ε, εκεί θα ξανακαταλήξεις πάλι». Και συνεπώς μπαίνει ο θάνατος.

     Έκτοτε, όπως μας λέγει η Γραφή, «ἄνθρωπος, ὡσεὶ χόρτος αἱ ἡμέραι αὐτοῦ· ὡσεὶ ἄνθος τοῦ ἀγροῦ, οὕτως ἐξανθήσει». «Τι είναι», λέει, «οι ημέρες της ζωής του ανθρώπου; Σαν το λουλούδι. Ε, εξανθίζει το λουλούδι και μετά μαραίνεται και χαλάει». Και ο άγιος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος μάς λέγει: «Ποία ἡ ζωὴ ἡμῶν; (:Ποια είναι η ζωή μας;) Ἀτμὶς ἔσται ἡ πρὸς ὀλίγον φαινομένη, ἔπειτα δὲ καὶ ἀφανιζομένη». «Ἀτμίς», συννεφάκι. Βλέπετε τα σύννεφα πώς μετασχηματίζονται πάνω στον ουρανόν, τον μετεωρολογικό ουρανό; Παίρνουν διάφορα σχήματα. Έτσι, λέγει, είναι και η ζωή μας. Εξαφανίζεται.

      Ίσως έβγαινε το συμπέρασμα, απ΄όλα αυτά τα οποία είπαμε μέχρι στιγμή, ότι ο άνθρωπος εις μάτην επλάσθη. Ματαίως. Και πάλιν η Γραφή μάς βεβαιώνει, στον 88^ον Ψαλμόν: «Μὴ γὰρ ματαίως ἔκτισας πάντας τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων;», ερωτά ο Δαβίδ. «Τάχα μάταια, που έτσι είναι τα πράγματα και πεθαίνουν οι άνθρωποι, μάταια έκανες τους ανθρώπους;». Βεβαίως όχι! Αν ο Θεός επέτρεψε τον θάνατον, ετοίμασε, όμως, την αναγέννηση του ανθρώπου. Φαινομενικώς μοιάζει ότι ματαίως ο άνθρωπος κινείται. Και η μέθοδος είναι η ιδία που ετέθη κάποτε εις τον Αδάμ. Τι του είπε; «Δεν θα δοκιμάσεις από τον καρπόν αυτόν». Δηλαδή, «θα πιστέψεις αυτό που σου είπα». Διότι δεν προϋπήρξε κάποιος του Αδάμ να δει ότι πεθαίνει ο άνθρωπος. Δεν ήξερε ο Αδάμ τι πράγμα είναι ο θάνατος. «Συνεπώς θα με πιστέψεις αυτό που σου είπα». Ο Αδάμ, λοιπόν, δεν επίστεψε εις τους λόγους του Θεού και εζημιώθη φυσικά την φοβερή, αυτή, ζημία.

      Πάλι τίθεται η μέθοδος τώρα ή  η οδός, αν θέλετε, της πίστεως, εις το θεανθρώπινον πρόσωπον του Χριστού. Πάλι η πίστις. Θα ‘λεγε κανείς: «Εκείνος ο καρπός τότε, θα είχε την δύναμη να με κάνει να πεθάνω; Τώρα, αυτό το πρόσωπο που λέγεται Ιησούς, είναι ικανό, αν πιστέψω εις αυτό», εντελώς ανθρώπινη διάσταση, «να μην πεθάνω; Να σωθώ;». Ναι, αγαπητοί μου, εάν πιστεύσεις στο θεανθρώπινον πρόσωπον του Χριστού, τότε δεν θα πεθάνεις. Θα ζεις αιωνίως. Όλοι εξάλλου θα αναστηθούν. Δεν υπάρχει αντίρρησις. Οι πιστοί, όμως, θα δικαιωθούν· Διότι επίστευσαν εις το θεανθρώπινον πρόσωπον του Χριστού. Δέχτηκαν και την θείαν και την ανθρωπίνη φύση του Χριστού.

       Ο Θεός συνεπώς δεν δημιουργεί μάταια πράγματα. Και πολύ παραπάνω τον άνθρωπο, που είναι η κορωνίδα της Δημιουργίας, να τον έκανε επί ματαίω. Κι όλα αυτά διαζωγραφίζονται και απαντώνται, αν κανείς ψάξει, αναλύσει στην παραβολή του πλουσίου και του Λαζάρου. Είναι η επέκεινα πραγματικότητα. Πέθανε ο ένας, πέθανε και ο άλλος. Πού βρέθηκαν; Όλοι, λοιπόν, θα πεθάνομε. Το πρόβλημα όμως, σας είπα, δεν βρίσκεται εκεί. Το πρόβλημα είναι το πώς θα πεθάνομε. Σε ποια, δηλαδή, ποιοτική κατάσταση θα βρεθούμε.

     Βλέπομε σαφώς από την παραβολή ότι η ζωή του πλουσίου και του Λαζάρου αλλάζει απερχόμενοι από τον κόσμον αυτόν. Αλλάζει. Βλέπομε ότι η αιωνιότητα είναι ηχώ αυτής της παρούσης ζωής. Με τις διαθέσεις που πεθαίνει κανείς εδώ, με τις ίδιες διαθέσεις θα ξυπνήσει στην αιωνιότητα. Γιατί στον Άδη δεν υπάρχει μετάνοια. Δεν μπορεί να υπάρξει μετάνοια, δεν μπορεί. Όπως ακριβώς και εις τους δαίμονες, δεν μπορεί μετά την πτώσιν των να υπάρξει μετάνοια. Υπάρχει μία παγίωσις της καταστάσεως σε εκείνη την οποία βρέθηκε ο άνθρωπος φεύγοντας από την παρούσα ζωή. Σε μια παγίωση. Προσέξτε, είναι κάτι το καταπληκτικό.

      Τώρα θα χρησιμοποιήσω την ελληνική σοφία. Φεύγω από την Αγία Γραφή για μια στιγμή. Μας διασώζεται το εξής. Ένα πολύ πολύ χαρακτηριστικός μύθος, που κάποτε, λέγει, αφού βρέθηκαν οι ψυχές εις τον Άδη, λένε οι αρχαίοι Έλληνες, οι προ Χριστού, ερωτήθηκαν αν ήθελαν να γυρίσουν πίσω στη Γη. Και αν γύριζαν τι θα επιθυμούσαν να ήσαν. Και από πλευράς ενδιαφερόντων και από πλευράς χαρακτήρος. Ξέρετε τι απήντησαν οι ψυχές; Λένε οι αρχαίοι Έλληνες: «Εκείνο που ήσαν στη Γη». Καμία μεταβολή; Όχι. «Αυτό που ήμουνα στη Γη». «Μα ήσουνα κλέφτης». «Κλέφτης θέλω να είμαι πάλι». Δηλαδή οσφράνθηκαν οι αρχαίοι Έλληνες την παγίωση της ψυχής, όταν φύγει από τον παρόντα κόσμο. Σας κάνει εντύπωση αυτό; Το λέγαν οι αρχαίοι Έλληνες. Αλλά μας το λέει και η Αγία Γραφή. Σωστότατα και ορθότατα. Ο άνθρωπος αγαπάει τον εαυτόν του, εκείνος που είναι. Καλός; Καλός. Κακός; Κακός. Όπως είναι. Τον αγαπάει τον εαυτόν του.

      Η μετάνοια, αγαπητοί, ενεργείται εν χώρω και χρόνω εδώ στη Γη. Γι'αυτό ας σπεύσομε να μετανοούμε καθημερινά. Δεν γνωρίζομε την ώρα του θανάτου μας, δεν γνωρίζομε. Μάλιστα ο άγιος Εφραίμ ο Σύρος ευλογούσε το κρεβάτι του κι έλεγε: «Ω κλίνη μου, απόψε μπορείς να γίνεις το φέρετρό μου». Πόσοι δεν πεθαίνουν από μία καρδιακή προσβολή, απ’ ό,τι άλλο και δεν ξυπνούν... Είναι γνωστό αυτό. Πάντως, δεν γνωρίζομε ούτε τον τρόπο του θανάτου μας, ούτε την ώρα του θανάτου μας. Γι'αυτό η μετάνοια, μόνον η μετάνοια σώζει. Όταν όμως αυτή είναι έγκαιρη, έγκαιρη, το ξαναλέγω. Μη λέμε εκείνο το επικίνδυνο αλλά και ανόητο ότι «όταν θα γεράσομε τότε θα μετανοήσουμε». Πόσες φορές το έχω ακούσει αυτό και ασφαλώς κι εσείς το έχετε ακούσει, ελπίζω, σεις που ακούτε τον λόγο του Θεού, ότι αυτό εσείς δεν το έχετε πει. Ελπίζω.

       Και πρώτιστα, δεν γνωρίζομε αν θα γεράσομε. Ξέρεις, άνθρωπέ μου, αν θα γεράσεις; Ξέρεις, παιδί μου, αν θα γεράσεις; Πόσα παιδιά πεθαίνουν και μάλιστα από ατυχήματα. Μάλιστα ο αριθμός των θανάτων στη νεανική ηλικία είναι μεγαλύτερος από τον αριθμό των θανάτων των ηλικιωμένων ανθρώπων. Ο ηλικιωμένος κάπου προσέχει. Όταν θέλει να περάσει τον δρόμο, κοιτάζει από δω, κοιτάζει από κει. Ο νέος περνάει, ακάθεκτος... Γι’ αυτό έχομε και πολλά ατυχήματα κ.λπ. κ.λπ.

       Αλλά και να γεράσομε, όταν οι ψυχοσωματικές μας δυνάμεις μας εγκαταλείπουν, τότε τι μετάνοια μπορούμε να έχομε, όταν έχομε διαμορφωμένη πλέον νοοτροπία κοσμική; Δεν αλλάζει η νοοτροπία του ηλικιωμένου ανθρώπου. Έλεγε ο πατέρας μου μια παροιμία: «Παλιός γάιδαρος δεν αλλάζει αντίληψη, τρόπους». Έτσι έμαθε. Ο ηλικιωμένος άνθρωπος; Έχει αποκρυσταλλωμένη την νοοτροπία του. Κι αν αυτή η νοοτροπία, παρακαλώ, είναι κοσμική, πώς τώρα θα μπορεί αυτή να μεγαλώσει, να μαλακώσει, να γίνει εκείνη η οποία θα πρέπει να αλλάξει…

       Ακόμα, αν θέλετε, η ώρα εκείνη του τέλους, δεν είναι ώρα μυστηρίων, όπως μας λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος, αλλά… ώρα διαθηκών. Τελειώνοντας η ζωή μας, κάνομε πια την διαθήκη μας. Όχι βεβαίως ότι δεν θα μπορούσαμε να μετανοήσομε, αν μπορούσαμε. Αλλά ένας άνθρωπος παγιωμένος πλέον εκεί που παγιώθηκε, τι είδους μετάνοια μπορεί να έχει; Ξέρετε τι λέγει ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης; Ότι… πηγαίνομε βέβαια και κοινωνούμε έναν άνθρωπο που ετοιμάζεται να πεθάνει. Πηγαίνομε, γιατί μας το ζήτησαν. Δεν μπορούμε να το αρνηθούμε. Αλλά αμφιβάλλομε για τη σωτηρία αυτού του ανθρώπου. Αμφιβάλλομε. Προσέξατέ το αυτό. Ο Θεός να φυλάξει. Μη χάσουμε την αιώνιον ζωήν. Βεβαίως.

    Και το σπουδαιότερον; Το σπουδαιότερον… η μετάνοια δεν είναι μία λέξις, μετανοώ, φερειπείν. Είναι μία κουβέντα αυτό το πράγμα. Αλλά είναι ένας καρπός. Θα το επαναλάβω. Είναι ένας καρπός η μετάνοια. Γι'αυτό έλεγε ο άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής στα πλήθη που τον επεσκέπτοντο στην έρημο: «Ποιήσατε οὗν καρποὺς ἀξίους τῆς μετανοίας». «Να κάνετε καρπούς αξίους της μετανοίας». Ναι. Όταν όμως γεράσω, πότε θα αποφέρω καρπόν; Ο καρπός τώρα, τώρα πρέπει να αρχίσω, από μικρό παιδί. Είναι μακάριες οι μητέρες που οδηγούν τα μικρά τους παιδάκια από νήπια -μακαριστή και η μάνα μου- που τα οδηγούν στην εξομολόγηση από νήπια. Πάρα πολλά πράγματα θυμάμαι από την νηπιακή μου ηλικία. Σε καταπληκτικό βαθμό. Δεν θυμάμαι όμως, περιέργως, πότε πρωτοεξομολογήθηκα. Δεν ξέρω. Πάντως η μητέρα μου, εξομολογουμένη μας έπαιρνε και μας έβαζε κάτω από το επιτραχήλιο κι εμάς. Και έμαθα από την μάνα μου να εξομολογούμαι. Είναι εφεξής αδιανόητο ένας άνθρωπος να μην μπορεί, να μην θέλει να εξομολογηθεί. Γι'αυτό, μάθετε τα παιδάκια σας από νήπια. «Μα έχουν αμαρτία τα παιδάκια;». Πρώτα πρώτα, γιατί δεν έχουν; Ξέρετε τα παιδιά είναι εγωκεντρικά. Δεν χρειάζεται πιο πολλά να σας πω. Συνεπώς έχουν αμαρτίες. Αλλά το σπουδαίο: Συνηθίζουν.

      Λοιπόν, μη επικαλούμεθα, αγαπητοί μου, εκείνο…την μετάνοια του ληστού. Ότι δηλαδή: «Να, είδες; Τελευταία στιγμή μετανόησε». Το θαύμα του ληστού, η μετάνοια του ληστού είναι ένα θαύμα. Γιατί έγινε κάτω από φοβερές συνθήκες. Και οι συνθήκες στάθηκαν ένα μεγάλο έργο της μετανοίας, όπως και εκείνων των μαρτύρων που μεταπήδησαν από τους βασανιστές, μάρτυρες, τους βασανιζομένους μάρτυρες κι έγιναν οι βασανισταί -όπως τον άγιο Χαράλαμπο- έγιναν μάρτυρες. Κάποια στιγμή ξύπνησαν. Κι αυτοί οι άνθρωποι έγιναν άγιοι.

          Αγαπητοί, «το δένδρον πέφτει από κει που κλίνει», λέει μία παροιμία. Και η ελαχίστη πιθανότης να υπάρξει ότι μπορούμε να φθάσομε στον θάνατον χωρίς μετάνοια, είναι τραγικό και απελπιστικό. Ελαχίστη πιθανότης. Και τούτο γιατί έχομε να κάνομε με την αιωνιότητα. Δεν έχομε συλλάβει τι σημαίνει αιωνιότης. Πρέπει να εννοήσομε ότι, κατά δυστυχίαν, δεν θα σωθούν όλοι οι άνθρωποι. Βέβαια «ὁ Θεὸς θέλει πάντας σωθῆναι καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν», αλλά δεν θέλουν όλοι οι άνθρωποι να σωθούν· γιατί δεν πιστεύουν στο θεανθρώπινο πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Και συνεπώς γι’ αυτούς, ό,τι ο Χριστός είπε, όπως εν προκειμένω τούτη την παραβολή, πέφτει στο κενό.

     Πάντως ο Χριστός μάς είπε: «Ἐὰν μὴ πιστεύσητε, ἀποθανεῖσθε ἐν ταῖς ἁμαρτίαις ὑμῶν». Φυσικά φεύγοντας από τον κόσμον αυτόν, δεν παίρνομε τίποτα μαζί μας. Και φυσικά, ό,τι δεν πάρομε μαζί μας είναι μία ματαιότης. Και η ανθρωπίνη δόξα και ο πλούτος και όλα. Τα ακούμε στην ακολουθία της κηδείας. Είναι κι αυτή μία ματαιότης. Τα πουλιά, αγαπητοί, που πετούν, κανένα σημάδι δεν αφήνουν στον αέρα. Τα καράβια που αρμενίζουν, κανένα ίχνος δεν αφήνουν στο υγρό στοιχείο. Τα λουλούδια σήμερα ανθούν κι αύριο μαραίνονται. Γιατί, λοιπόν, εμείς έχομε την εντύπωση ότι το πέρασμά μας από την ζωή αυτή θα μείνει αιώνιο; Εννοείται στην Ιστορία. Μαζί μας δεν θα πάρομε παρά μόνον ό,τι εργαστήκαμε στο όνομα του Ιησού Χριστού. Κι αυτό είναι η αγιότητα. Μια αγιότητα με κίνητρο την υπερηφάνεια ή την κενοδοξία… Θα μου πείτε: «Είναι δυνατόν;». Ναι, ναι. Δεν αντέχει στην αιωνιότητα. «Πᾶν ὃ οὐκ ἐκ πίστεως –λέει ο απόστολος Παύλος- ἁμαρτία ἐστίν». Ο Κύριος μάς είπε ότι ένα ποτήρι κρύο νερό να δώσουμε, αλλά στο όνομά Του, αυτό θα μείνει στην αιωνιότητα. Θα μείνει.

       Αγαπητοί, ένας τρόπος για να μην αμαρτάνομε είναι να θυμόμαστε τον θάνατόν μας. Λέγει η Σοφία Σειράχ στο 7^ον κεφάλαιον: «Ἐν πᾶσι τοῖς λόγοις σου μιμνήσκου τὰ ἔσχατά σου (:όπως κι αν κινείσαι, να θυμάσαι ότι θα πεθάνεις) καὶ εἰς τὸν αἰῶνα οὐχ ἁμαρτήσεις (:και αιωνίως δεν θα αμαρτήσεις)». Όταν θυμόμαστε τον θάνατο, δεν θα αμαρτάνουμε. Ναι, αγαπητοί. Έτσι, η μνήμη του θανάτου είναι ο καλύτερος παιδαγωγός για την σωτηρία μας. Αμήν.

817η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Ἡ παγγνωσία τοῦ Θεοῦ. Ἀναφορά εἰς τόν Ἅγιον Νεκτάριον.

†. Το κύριον περιστατικό της σημερινής ευαγγελικής περικοπής, αγαπητοί μου, είναι η ανάστασις της κόρης του Ιαείρου. Όταν ο Κύριος παρεκλήθη από τον Ιάειρον να θεραπεύσει την κόρη του και ο Κύριος πηγαίνει προς το σπίτι του Ιαείρου να την θεραπεύσει. Φυσικά εν τω μεταξύ απέθανε η κοπέλα και την ανέστησε. Αυτό είναι το κύριον θέμα της σημερινής ευαγγελικής περικοπής.

   Όμως, παρεμβάλλεται μέσα εις αυτό το κύριον θέμα ένα άλλο μικρότερον θέμα, το οποίον δεν είναι καθόλου μικράς σημασίας.  Ενώ ο Κύριος πηγαίνει προς το σπίτι του Ιαείρου, στον δρόμο όχλος πολύς Τον ακολουθεί. Τόσος πολύς, ώστε τον συνθλίβουν εις τον δρόμον. Μία αιμορροούσα γυναίκα, η οποία δώδεκα χρόνια ηνάλωσε όλον της τον βίο, την περιουσία, για να θεραπευθεί από τους ιατρούς, επίστεψε ότι εάν ήγγιζε το κράσπεδο του ιματίου του Κυρίου, θα εθεραπεύετο. Και πράγματι η γυναίκα αυτή κατάφερε να εισχωρήσει μέσα εις το πλήθος, να προσεγγίσει τον Κύριον και με πολλήν πίστιν να εγγίσει το κράσπεδο του ιματίου Του. Και αμέσως, όπως μας σημειώνει ο ευαγγελιστής Λουκάς, «ἔστη ἡ ῥύσις αὐτῆς». Δηλαδή εσταμάτησε η αιμορραγία και πλέον δεν είχε τίποτε. Εθεραπεύθη παραχρήμα, αμέσως.

    Τότε ο Κύριος εσταμάτησε, όπως περπατούσε, σταμάτησε και άρχισε να κοιτάζει γύρω Του λέγοντας: «Τίς μου ἥψατο;», «Ποιος με ήγγισε;». Κανείς δεν απήντησε και όλοι, φοβηθέντες, απεμακρύνθησαν. Ο Κύριος επιμένει. «Τίς μου ἥψατο;», «Ποιος με ήγγισε;». Και τότε τολμά ο Απόστολος Πέτρος και οι άλλοι μαθηταί να Του πουν: «Κύριε, ο κόσμος σε συνθλίβει, σε ζουλάει, όπως περπατάμε τώρα. Έχει πέσει απάνω Σου, πραγματικά. Κι Εσύ, λες, ποιος με ήγγισε;». Δηλαδή ως να του έλεγε: «Παράλογο πράγμα ζητάς». Ο Κύριος επιμένει: «Ποιος με ήγγισε; Διότι Εγώ γνωρίζω ότι δύναμις έφυγε από μένα». Η αιμορροούσα γυναίκα αντελήφθη πλέον ότι δεν μπόρεσε να ξεφύγει από την προσοχή του Κυρίου, γι'αυτό και λέγει: «Κύριε, εγώ είμαι». Βεβαίως τρέμουσα η γυναίκα αυτή, εφοβείτο μήπως ο Κύριος την επιπλήξει, την μαλώσει. Και τότε ο Κύριος της λέγει: «Πορεύου εἰς εἰρήνην». «Πήγαινε στο καλό. Η πίστις σου σε έχει σώσει». Αυτό ήταν το περιστατικόν, αγαπητοί μου, που συνέβη, ενώ ο Κύριος επήγαινε προς το σπίτι του Ιαείρου.

      Όμως αυτό το μικρό περιστατικό, το τόσο χαρακτηριστικό, είναι πλούσιο σε προσφορά και βάθος. Ο Κύριος, ενώ η γυναίκα αυτή σκέπτεται ότι θα εθεραπεύετο οπωσδήποτε εάν ήγγιζε τον Κύριον, όμως δεν ήθελε να φανερώσει την αρρώστιά της και την περίπτωσή της, ο Κύριος την αποκαλύπτει. Εκείνη μυστικά κινείται, ο Κύριος αποκαλυπτικά. Γι'αυτό στέκεται και λέγει: «Ποιος με ήγγισε;». Αλλά την αποκαλύπτει ο Κύριος όχι δια να την επιπλήξει, αλλά για να την επαινέσει. Να επαινέσει την πίστη της. Επιπλέον ο Κύριος θέλει να βοηθήσει και να ενισχύσει τον Ιάειρον, ο οποίος ήδη τον συνοδεύει προς το σπίτι του και την ίδια ώρα φθάνουν υπηρέται και λέγουν εις τον Ιάειρον: «Μην ενοχλείς πλέον τον Κύριον, μην έλθετε στο σπίτι· η κόρη σου πέθανε». Οπότε, βλέποντας ο Ιάειρος ότι η πίστις ήταν εκείνη που έσωσε τη γυναίκα και ο Κύριος αποκαλύπτει ακριβώς την πίστη της γυναικός λέγοντας ότι «η πίστις σου σε έσωσε», να ενισχύσει τώρα την πίστιν του Ιαείρου. Και πράγματι, τόσο εθορυβήθη ο Ιάειρος, ώστε να του πει ο Κύριος: «Μη φοβάσαι, μόνον πίστευε. Δεν έχει σημασία εάν η κόρη σου πέθανε. Μη φοβάσαι. Πίστευε μόνο».

     Ακόμη, ο Κύριος ήθελε, αγαπητοί μου,  να δείξει κάτι άλλο. Ότι εκείνοι που Τον εγγίζουν για να πάρουν την χάρη Του, δεν την παίρνουν όλοι. Αλλά μόνον εκείνοι που εγγίζουν με πίστιν. Και ένα τελευταίο, τέταρτο, ότι ο Κύριος ήθελε με τον τρόπον αυτόν να δείξει ότι είναι παντογνώστης, ότι είναι παντεπόπτης. Ότι τίποτε δεν του διαφεύγει. Ό,τι κι αν υπάρχει, ακόμη και εις τα μύχια της ανθρωπίνης ψυχής και συνειδήσεως.

     Έτσι, πραγματικά, αυτή η μικρή περικοπή μάς δείχνει και μας παρουσιάζει τον παντεπόπτην και παντογνώστην Κύριόν μας. Αλλά εάν, αγαπητοί μου, γνωρίζουμε ότι ο Κύριος είναι παντογνώστης, όλα τα γνωρίζει και όλα τα βλέπει, για μας τι έχει να πει αυτό; Αυτό σημαίνει για μας ότι μας εμποδίζει το να διαπράξομε την αμαρτία. Εάν γνωρίζομε ότι ο Κύριος μάς βλέπει. Είναι θαυμάσιον ανασταλτικόν της αμαρτίας. Αν όλοι οι άνθρωποι κάτω από τον ήλιο, μπορούσαν να γνωρίζουν, να έχουν βαθιά συναίσθηση ότι ο Θεός τούς βλέπει, ω, να είσαστε σίγουροι, κανείς δεν θα αμάρτανε. Αλλά πρώτα θα βγάλομε τον Θεό από τον οπτικό μας ορίζοντα και μετά θα αρχίσομε να αμαρτάνομε. Δηλαδή αν θα θέλαμε να κάνομε κάτι, θα θέλαμε να μην μας βλέπει ούτε ο Θεός ούτε οι άλλοι άνθρωποι.

      Αλλ΄ όταν όμως, αγαπητοί μου, ξέρω ότι όπου και να κρυφτώ, όπου και να βρεθώ, ο Θεός με βλέπει, τότε πώς θα αμαρτήσω; Ωραιότατα αυτό μας το αποκαλύπτει η Αγία Γραφή ως εξής. Λέγει η Σοφία Σειράχ… παρουσιάζει τον αμαρτωλό άνθρωπο και λέγει στον εαυτό του: «Τίς με ὁρᾷ; (:Ποιος με βλέπει;). Σκότος κύκλῳ μου, καὶ οἱ τοῖχοί με καλύπτουσι, καὶ οὐθείς με ὁρᾷ· τί εὐλαβοῦμαι; Τῶν ἁμαρτιῶν μου οὐ μὴ μνησθήσεται ὁ Ὕψιστος (:Ποιος με βλέπει; Σκοτάδι γύρω μου. Τα ντουβάρια, οι τοίχοι του δωματίου μου με καλύπτουν. Τι έχω, λοιπόν, να ευλαβηθώ; Τι έχω να δείξω προσοχή και ευλάβεια αφού κανείς δεν με βλέπει. Ο Ύψιστος; Ο Θεός; Ω… -Εκείνο το «οὐ μὴ μνησθήσεται» σημαίνει - δεν θα θυμηθεί, δεν βλέπει. Δεν έχει γνώση ο Θεός. Με ασφαλίζουν τα ντουβάρια του σπιτιού μου, το σκοτάδι. Μπορώ να κάνω ό,τι θέλω)».

      Πόση αμαρτία διαπράττεται, αγαπητοί μου, στο σκοτάδι μέσα! Πόση αμαρτία! Και όμως. Απαντάει το βιβλίο «Σοφία Σειράχ». Σ’ αυτόν τον άφρονα λόγον του ανοήτου ανθρώπου που νομίζει ότι ο Θεός δεν τον βλέπει: «Ὀφθαλμοὶ Κυρίου μυριοπλασίως ἡλίου φωτεινότεροι».  Αν υποτεθεί ότι ο ήλιος μπορούσε να μπει, να διαχυθεί μες στο δωμάτιό σου, θα το έκανε το δωμάτιό σου όλο φως. «Τα μάτια του Θεού, μυριάδες φορές φωτεινότερα είναι από τον ήλιο και σε βλέπουν». «Ἐπιβλέποντες πάσας ὁδοὺς ἀνθρώπων καὶ κατανοοῦντες εἰς ἀπόκρυφα μέρη(:Βλέπει ο Θεός όλους τους τόπους και τον βίον και την πολιτεία των ανθρώπων και βλέπει και εις τα απόκρυφα μέρη)». Δεν υπάρχει τίποτε, αγαπητοί μου, κρυφό για τον Θεό. Πάντα γυμνά και τετραχηλισμένα. Αν οι άγγελοι μπορούν να βλέπουν διαμέσου της ύλης, αλλά δεν δύνανται να βλέπουν διαμέσου του πνεύματος. Το πνεύμα, το κάθε πνεύμα είναι ένας κλειστός χώρος για κάθε άλλο πνεύμα. Την ψυχή μου, το εσωτερικό μου, δεν το βλέπει ούτε ο άγγελος, ούτε ο διάβολος. Το βλέπει όμως μόνον ο Θεός. Είναι διαφανές το πνεύμα μου εις τον Θεόν.

     Γι'αυτό δεν υπάρχει τίποτε κρυφό, τίποτε καλυμμένο, κρυφό, αλλά τα πάντα γυμνά και αποκεκαλυμμένα ενώπιον του Θεού. Λέγει ωραιότατα ο Ψαλμωδός Δαβίδ με πολλήν σύνεσιν, στον 138 Ψαλμό: «Ποῦ πορευθῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός σου καὶ ἀπὸ τοῦ προσώπου σου ποῦ φύγω; (:Πού να πάω; Πού; Παντού με βλέπεις). Σκότος οὐ σκοτισθήσεται ἀπὸ σοῦ, καὶ νὺξ ὡς ἡμέρα φωτισθήσεται (:Το σκοτάδι για Σένα δεν είναι σκοτάδι και η νύχτα για Σένα είναι μέρα φωτεινή)». «Όλα τα βλέπεις, όλα τα ακούς, όλα τα κατανοείς και δεν υπάρχει τίποτε απολύτως που μπορεί να διαπραχθεί κι Εσύ να το αγνοείς».

     Πόσο πρακτική σημασία αυτό για τη ζωή μας έχει, μόλις και ανάγκη να σας το πω. Ένα μόνο παράδειγμα θα σας αναφέρω. Ο μακάριος Ιωσήφ, ο γιος του Ιακώβ, όταν έφθασε εις την Αίγυπτο δεν εγνώριζε ίσως πολλά πράγματα από τον νόμο του Θεού. Δεν υπήρχε καν ο νόμος του Θεού. Ο νόμος εδόθη 4-5 αιώνες μετά. Λοιπόν, όταν του παρουσιάστηκε η αμαρτία, είκοσι χρονώ παλληκάρι, ωραίος, όπως μας λέγει η Αγία Γραφή, «σφόδρα καλὸς τῇ ὄψει», πολύ ωραίο παλληκάρι και τον κύκλωσε η αμαρτία της μοιχείας, όταν η κυρία του, η γυναίκα του Πετεφρή, ήθελε μαζί του να αμαρτήσει, εκείνος τι επεκαλέσθη; Ούτε νόμον «οὐ μοιχεύσεις», άγνωστος νόμος ακόμη, ούτε τίποτε. Και μάλιστα όταν ήταν ήδη δούλος και πουλημένος και μακριά από το σπίτι του και δεν είχε καμίαν, θα έλεγα, ιδιαιτέραν θρησκευτικήν παράδοσιν, έξω από το ότι ο Θεός απεκαλύφθη εις τον πατέρα του και εις τον παππού του.

     Τι είπε ο Ιωσήφ; Εκείνο που τον έσωσε και θα έσωζε κάθε άνθρωπο: «Πῶς ποιήσω τὸ πονηρὸν τοῦτο ρῆμα ἐναντίον τοῦ Θεοῦ καὶ ἁμαρτήσομαι;(:Πώς θα κάνω αυτήν την πονηρή πράξη μπροστά στα μάτια του Θεού και αμαρτήσω;)». Τι είχε μέσα του ο Ιωσήφ; Είχε βαθυτάτη την αίσθηση της απανταχού παρουσίας του Θεού: «Ο Θεός με βλέπει. Δεν έχει σημασία αν είμαι πολύ μακριά από το σπίτι μου, πουλημένος εις την Αίγυπτον, ως δούλος. Ο Θεός με βλέπει. Ο Θεός είναι και εις τα σκηνώματα του Ιακώβ. Ο Θεός είναι και εις την Αίγυπτον. Ο Θεός είναι παντού». Και εις τα βάθη των ωκεανών. Και εις τα βάθη των μορίων και των ατόμων της ύλης. Και εις τους αχανείς ουρανούς. Ο Θεός είναι πανταχού παρών. Δεν είναι το μάτι Του. Αλλά είναι ο Ίδιος παρών. Προσέξατε. Εγώ αυτήν την στιγμή δεν πληρώ τον χώρον του ναού. Είμαι σε ένα σημείο του ναού. Και εποπτεύω τον ναόν, τον βλέπω. Βλέπω κι εσάς. Ο Θεός δεν εποπτεύει. Ο Θεός είναι παρών. Σε κάθε σημείο του χώρου. Χωρίς να έχει σχέση με τον χώρο. Γιατί είναι δημιούργημά Του ο χώρος. Και είναι έξω από τον χώρον, με την έννοια της υφής. Όμως είναι σε κάθε σημείο του χώρου. Και γνωρίζει τα πάντα.  Βλέπει τα πάντα. Ο Θεός είναι όλος μάτια. Αυτό έσωσε τον Ιωσήφ. Αυτό θα σώσει κι εμένα τον φτωχόν, όταν σκέπτομαι ότι ο Θεός με βλέπει και πώς θα διαπράξω την αμαρτία.

       Έχει, όμως, αγαπητοί μου, και την θετικήν όψιν το πράγμα. Όταν ξέρω ότι ο Θεός με βλέπει, τότε κάθε δάκρυ, κάθε κόπος, κάποτε εξαντλητικός κόπος για την αγάπη του Χριστού, κάθε αρετή, καθετί που οι άνθρωποι δεν το είδαν, δεν το αντελήφθησαν, είτε διότι δεν είναι δυνατόν να το ξέρουν, είτε διότι το περιεφρόνησαν, ή ακόμη με αδικούν οι άνθρωποι, τα βλέπει ο Θεός όμως. Δεν έχει σημασία ότι το καλό που κάνω πρέπει να το δουν οι άνθρωποι. Το βλέπει ο Θεός. Και αφού το βλέπει ο Θεός αναπαύομαι. Και ησυχάζω. Και γνωρίζω ότι από του Θεού την γνώση τίποτα δεν πέφτει. Και αφού λοιπόν ο Θεός τα πάντα γνωρίζει αναπαύομαι στο χέρι Του, αναπαύομαι στην αγάπη Του, αναπαύομαι στην παντογνωσία Του. Βλέπετε πόσο μεγάλο πράγμα είναι, αγαπητοί μου, να έχομε αυτήν την αίσθηση; Ότι ο Θεός είναι πανταχού παρών και τα πάντα γνωρίζει;

      Αλλά σήμερα η Εκκλησία μας γιορτάζει και την μνήμη ενός καινοφανούς αγίου· του αγίου Νεκταρίου. Θα ‘θελα να σημειώσω δυο πράγματα, τρία πράγματα, επάνω στη ζωή του, σε σχέση με εκείνα τα οποία σας είπα. Επειδή τον απεκάλεσα «καινοφανή» άγιο, καινούριο, αυτό μου φαίνεται πως προδίδει κάτι, έστω και αν δεν είναι πολύ συνειδητό εις την συνείδησιν της Εκκλησίας. Δηλαδή δεν είναι γνωστό πολύ εις αυτήν την συνείδησιν της Εκκλησίας. Όταν η Εκκλησία αποκαλεί τους αγίους της νεοτέρους, τους αποκαλεί «καινοφανείς» ή «νέους», όπως επί παραδείγματι, μετά από την άλωσιν της Κωνσταντινουπόλεως, τους μάρτυρες τους αποκαλεί «νεομάρτυρας». Μετά από το 1453. Γιατί; Είναι μια, θα λέγαμε, ιστορική υποδιαίρεσις; Πρόκειται δηλαδή περί μιας διαιρέσεως της Ιστορίας για λόγους διευκολύνσεως, μελέτης και κατατάξεως; Όχι, αγαπητοί. Όχι.

     Αλλά υπονοώ τα εξής: Ότι η Εκκλησία μέσα της ζει τα έσχατα. Ζει έντονα το τέλος. Και ενώ μέχρι τον 15^ον αιώνα η Εκκλησία δεν αποκαλεί ούτε τους οσίους, τους οσίως αποβιώσαντας αγίους, ούτε τους μάρτυρας, με κάποιο χαρακτηριστικό που να δείχνει ότι είναι καινούριος, ενώ είχαν περάσει 15 αιώνες από τότε που ήλθε ο Χριστός εις τον κόσμον, μετά από τον 15^ον αιώνα, αρχίζει να έχει μία αίσθηση των εσχάτων και να ομιλεί περί «νέων» μαρτύρων και «καινοφανών» αγίων. Μάλιστα αν ακούσατε την ακολουθία: «τὸν ἐν ἐσχάτοις καιροῖς φανέντα ἅγιον». Έτσι λέει το τροπάριό του: «Τὸν ἐν ἐσχάτοις καιροῖς». Ποιοι είναι αυτοί οι «ἔσχατοι καιροί»; Η συνείδησις της Εκκλησίας έχει αυτό: Ζούμε στους εσχάτους καιρούς. Είναι λοιπόν ένας από τους εσχάτους αγίους. Κι εμείς θα αγωνισθούμε και οφείλομε να αγωνισθούμε και θα ανήκομε εις τους εσχάτους αγίους. Δηλαδή είμεθα εις τους εσχάτους χρόνους πια, που θα τελειώσει η Ιστορία. Ένα σημείον είναι αυτό.

      Ένα δεύτερο σημείο είναι το εξής. Ότι ο άγιος Νεκτάριος έζησε μια ζωή που δεν ήταν φανερή εις τους άλλους ανθρώπους. Ήταν ένας πολύ κοινός μεταξύ των ανθρώπων. Βεβαίως επίσκοπος ήτο. Θα μου πείτε, επίσκοποι υπάρχουν πολλοί. Τον μητροπολίτη Πενταπόλεως της Αιγύπτου -βοηθός επίσκοπος του Πατριάρχου- και όμως, ενώ έχομε πάρα πολλούς ανθρώπους που είναι επίσκοποι, σας είπα, όμως όταν, για λόγους αντιζηλίας, τον έδιωξαν από την Αίγυπτο και ήρθε στην Ελλάδα, ήταν ένας επίσκοπος ο οποίος έχασε τον θρόνο του. Αυτήν την στιγμή πόσοι υπάρχουν επίσκοποι που έχουν χάσει τον θρόνο τους; Είτε δικαίως, είτε αδίκως. Κι όμως ποιος υποπτεύεται ποτέ ότι μπορεί ένας επίσκοπος να έχει μέσα του όλο το μέγεθος της αγιότητος.

     Έζησε μία ζωή αφανείας. Όταν ήρθε στην Αθήνα και ανεβοκατέβαινε τις σκάλες των Υπουργείων Παιδείας και Εξωτερικών, να αποκαταστήσει τον εαυτόν του και την φήμη του, και να διορισθεί σε κάποια θέση και κατάφερε ύστερα από πολύ, πολύ καιρό και από πολύ, πολύ αγώνα να διορισθεί –Ποιος θα το ‘κανε αυτό ως επίσκοπος;- ιεροκήρυξ στην Χαλκίδα, στη Λαμία, στην περιοχή μας, στον χώρο τον δικό μας, όπως διορίζεται με κανονικόν διορισμόν ένας ιεροκήρυξ, και έκανε περιοδείες, εγύριζε στα χωριά. Διεσώθη μία φωτογραφία του, η οποία εδημοσιεύθη πρότινος σε μία εφημερίδα θρησκευτική, είναι ο άγιος Νεκτάριος κάπου στην Εύβοια και είναι από πίσω του πάρα πολλοί άνθρωποι σε ένα πανηγύρι. Και είναι μάλιστα πολλοί που φορούν και την ελληνική στολή, φουστανέλα κ.λπ. κ.λπ. κρατούν και κλαρίνα, πανηγύρι ήταν και ο άγιος Νεκτάριος βγήκε μαζί τους φωτογραφία. Προφανώς θα του είπαν: «Να βγούμε μία αναμνηστική φωτογραφία». Ποιος μπορούσε ποτέ να υποπτευθεί ότι αυτός ο ταπεινός ιεράρχης, ο εκπεσών από τον θρόνο του, ο απωλέσας τον θρόνον του, που τώρα είναι σε μία ομήγυρη των λαών του Θεού, που είναι πανηγυριώτες με τα κλαρίνα, ότι αυτός κρύπτει πελώριον όγκον αγιότητος; Αυτό λοιπόν, με τους πειρασμούς του, τις δυσκολίες του, που μόνο εκείνος τις ήξερε, τις έβλεπε και ο Θεός. Και τον έβγαλε στην επιφάνεια. Όπως ακριβώς έβγαλε και την αιμορροούσα γυναίκα στην επιφάνεια. Την απεκάλυψε. Ο Θεός αποκαλύπτει την αρετήν όσο κρυφά και αν γίνεται.

   Και ένα δεύτερο σημείο είναι το εξής. Τι «ἐξῆλθεν ἐκ τῶν ἱματίων» του Κυρίου; Δύναμις. Τι σημαίνει αυτό, ότι «ἐξῆλθεν δύναμις» από τα ιμάτια του Κυρίου; Δύναμις. Τι σημαίνει αυτό, ότι εξήλθεν δύναμις από τα ιμάτια του Κυρίου; Σημαίνει ότι αυτή η δύναμις είναι από την θεότητα. Και την παίρνουν και τα ιμάτια; Δεν το λέγω εγώ. Είναι φανερό στην περιγραφή της Αγίας Γραφής. Τα ιμάτια, ναι, αγαπητοί μου. Η γυναίκα δεν είπε παρά «Θα εγγίσω το άκρον του ιματίου». Ακόμη και το σώμα Του εάν ήγγιζε, και το σώμα Του ήταν ένα δεύτερο ιμάτιον της θεότητος. Υλικό και αυτό. Το σώμα. Ακούσατε.  Υλικό και αυτό. Υλικό λοιπόν το σώμα, με την σάρκα και τα κόκαλα, υλικόν και το ιμάτιον. Αυτό ήγγισε. Διαμέσου λοιπόν αυτής της ύλης εδέχθη την ευεργεσία η γυναίκα. Ε, λοιπόν, το ίδιο πράγμα τώρα κάνει ο Κύριος με τους αγίους Του. Διαμέσου των ιερών αντικειμένων που ήγγισαν οι άγιοι, ήγγισαν, ή των ιερών των λειψάνων, τα οστά τους, παίρνουν θαυματουργίες ποικίλες, ιάσεις και άλλα πολλά. Για να αποδειχθεί ότι ο Χριστός είναι αληθής. Για να αποδειχθεί ότι οι άγιοι ορθώς εβίωσαν εκείνο που ο Χριστός εδίδαξε, το Ευαγγέλιον, και ότι ο Χριστός βλέπει τα πάντα, είναι παντογνώστης, τα πάντα γνωρίζει και δοξάζει και επαινεί εκείνους οι οποίοι έζησαν σύμφωνα με το θέλημά Του.

      Πόσα πράγματα, αγαπητοί μου, βγαίνουν από την περικοπήν αυτήν που ο Κύριος πηγαίνει στον δρόμο, για να αναστήσει πλέον την κόρη του Ιαείρου. Εύχομαι δια πρεσβειών του αγίου Νεκταρίου, που την μνήμη του σήμερα γιορτάζομε και που τον αγαπούμε τόσο πολύ οι Έλληνες και που τόσα θαύματα, χιλιάδες θαύματα έχει κάνει- εγώ θα έλεγα αναρίθμητα θαύματα, γιατί αν χιλιάδες είναι τα γνωστά, πόσοι είναι εκείνοι οι άνθρωποι που εδέχθησαν την ευεργεσία του, χωρίς να γίνει σχετική δημοσίευσις; Πόσοι είναι εκείνοι; Είναι πάρα πολλοί. Είμεθα όλοι, αγαπητοί μου, ευεργετηθέντες από τον άγιον αυτόν του Θεού, όπως ορθότατα εχαρακτηρίσθη ως «ο άγιος του αιώνα μας», που μας δείχνει τον δρόμο όπου και εις τον 20όν αιώνα, και εις τους εσχάτους χρόνους μπορούμε να γίνομε άγιοι, γιατί είναι εντολή του Θεού, που ισχύει έως το τέλος της Ιστορίας: «Ἅγιοι γίνεσθε ὅτι ἐγὼ ἅγιος εἰμί».

079η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Ἡ Φιλαυτία.

†. Η παραβολή του άφρονος πλουσίου, αγαπητοί μου, πάντοτε, μετά από το άκουσμά της μας αφήνει μελαγχολικούς και προβληματισμένους. Έχει στοιχεία πλουσίας διδασκαλίας η παραβολή αυτή· κυρίως αρνητικής. Από μιαν άποψη, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η παραβολή του άφρονος πλουσίου είναι μία ιστορία της φιλαυτίας. Και αυτό γίνεται φανερό, κάνει μία κατάχρηση, εδώ, της κτητικής αντωνυμίας. «Τούς καρπούς μου», λέγει ο άφρων πλούσιος, «τας αποθήκας μου, τα γεννήματά μου, τα αγαθά μου, την ψυχή μου».

Βλέπετε, πέντε φορές κάνει χρήση αυτής της κτητικής αντωνυμίας, το μου. Και καθώς ακούμε αυτήν την παραβολή, αισθανόμεθα ένα αίσθημα πνιγηρό, με αυτά τα αλλεπάλληλα «μου». Να ακούτε έναν άνθρωπο να λέγει διαρκώς για τον εαυτόν του, με έναν τρόπον έντονον είναι κάτι που αισθάνεσθε άσχημα.

      Και μέσα σε αυτήν, αγαπητοί μου, την πνιγηρότητα ζει και κινείται ο φίλαυτος: μόνος, αυτάρκης, ακοινώνητος. Κι όπως λέγει ο Θεοφύλακτος: «Οὐδένα φησὶν ἔχω κοινωνὸν», λέγει ο φίλαυτος, «Δεν έχω κανέναν συντροφιά». «Οὐδένα μεριστὴν ποιοῦμαι (:Κανέναν δεν ζητώ να μοιράσω τα υπάρχοντά μου). Οὐ τοῦ Θεοῦ εἰσὶν ἀλλ’ ἐμὰ (:Δεν είναι του Θεού αυτά που έχω, είναι δικά μου). Μόνος οὖν ἀπολαύσω (:Μόνος μου θα τα απολαύσω αυτά που έχω). Οὐ τὸν Θεὸν προσλήψομαι εἰς τὴν τούτων ἀπόλαυσιν(:Δεν θα προσλάβω τον Θεό, όταν θα ΄θελα εγώ αυτά τα αγαθά μου να τα απολαύσω)». Και πώς προσλαμβάνεται ο Θεός; Ο Θεός λέγει να κάνομε ελεημοσύνη. «Ε, δεν θέλω λοιπόν! Τα αγαθά είναι δικά μου. Όλοι είναι τεμπέληδες. Εγώ είμαι προκομμένος. Δικά μου είναι. Μόνο εγώ θα τα κρατήσω. Μόνον για τον εαυτόν μου». Κοινωνικόν φαινόμενον ο φίλαυτος, αγαπητοί μου.

     Αλλά τι είναι η φιλαυτία; Λέγει ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής: «Φιλαυτία ἐστὶν ἡ πρὸς τὸ σῶμα ἄλογος φιλία». «Είναι», λέγει, «φιλαυτία η αγάπη προς το σώμα, αλλά η παράλογος αγάπη προς το σώμα». Προσέξτε αυτό. Η παράλογος αγάπη προς το σώμα. Είναι βέβαια πολύ φυσικό να φροντίζει ο άνθρωπος για το σώμα του, για την υγεία του, για την διατροφή του και για την ζωή του. Είναι πάρα πολύ φυσικό. Όταν όμως ξεπεράσει κάποια όρια, τότε λέγεται «ἄλογος φιλία πρὸς τὸ σῶμα», κατά τον άγιο πατέρα Μάξιμον τον Ομολογητήν.

     Θυμηθείτε όταν οι Εβραίοι ήσαν στην έρημο και επρόκειτο ο Θεός να δώσει το μάννα, είχε δώσει την εξής εντολή: «Θα μαζεύετε μάννα, μόνον όσο χρειάζεστε για την ημέρα εκείνη. Δεν θα μαζεύετε περισσότερον μάννα». Και τούτο γιατί ο Θεός ήθελε ο κάθε Ισραηλίτης να αισθάνεται την εξάρτησή του από τον Θεό. Να μην αισθάνεται ότι είναι μόνος του, αλλά ότι θα έχει την εξάρτηση από τον Θεό. Όταν, αγαπητοί μου, ο Θεός έριξε το μάννα, τότε μερικοί βρέθηκαν να μαζέψουν για πολλές, πολλές ημέρες μάννα. Σημειώσατε δε, ο Θεός έδινε κι ένα σημείον. Το μάννα το χθεσινό, σήμερα σκουλήκιαζε. Δεν μπορούσε να κρατήσεις. Έξω από το μάννα της Παρασκευής, που το κρατούσαν για το Σάββατο, αυτό δεν σκουλήκιαζε. Κι αυτό σημείον. Για να καταλάβει εκείνος που μαζεύει τα αγαθά, τι θα γίνουν τα αγαθά του. Να το μάθει αυτό.

    Ε, λοιπόν, βρέθηκαν, σας είπα, μερικοί να μαζέψουν για πολλές, πολλές ημέρες μάννα. Γιατί το έκαναν; Γιατί ήσαν φίλαυτοι. Έκαναν τον εξής φίλαυτον συλλογισμόν: «Δεν ξέρεις…μπορεί αύριο ο Θεός να μετανοήσει και να μην ρίξει μάννα. Εμείς τουλάχιστον να έχομε να φάμε. Ίσως αύριο πεθάνει ο Θεός! Εμείς τουλάχιστον να έχομε να τρώμε». Βλέπετε, αγαπητοί μου, ανοησία; Βλέπετε, όπως θα έλεγε ο Ιερός Χρυσόστομος, «ἂνοιαν»; Βλακεία. Γιατί τι άλλο μπορεί να πει κανείς και πώς μπορεί να χαρακτηρίσει έναν άνθρωπο που μπορεί έτσι να σκέπτεται;

     Ακόμα η φιλαυτία είναι σε ό,τι αφορά στην ψυχή. Όχι μόνο στο σώμα ό,τι σας είπα μέχρι τώρα. Λέγει ο άγιος Πέτρος ο Δαμασκηνός: «Φιλαυτία ἐστὶν τὸ ἀγαπᾶν τὰ ἴδια θελήματα καὶ νοήματα».  Τι είναι φιλαυτία; Να αγαπάς τα δικά σου θελήματα και τις δικές σου σκέψεις, εκείνα που σκέπτεσαι εσύ. Αυτά να αγαπάς. Δηλαδή είναι μια αυταρέσκεια, που έχει ο φίλαυτος και που ζει έναν, θα λέγαμε, ψυχικόν ναρκισσισμόν και που δεν ενδιαφέρεται για τους άλλους.

     Υπάρχει για τους άλλους μια υποτίμηση της αξίας των. Θεωρεί σωστά μόνον εκείνα τα οποία αυτός μπορεί να θέλει ή να σκέπτεται. Όταν ομιλεί, κι ακόμα χειρότερα, όταν ομιλεί θείον λόγον, θρησκευτικά θέματα ή θεολογικά θέματα, δεν ενδιαφέρεται αν ο άλλος τα καταλαβαίνει, αρκεί που αυτός τα είπε και ικανοποιείται με εκείνα τα οποία είπε, έστω σε μια γλώσσα ακατάληπτη, υψηλή, ίσως θεολογική, ίσως φιλοσοφική. Δεν τον ενδιαφέρει αν έγινε κατανοητός. Αρκεί που ο ίδιος ευχαριστήθηκε να τα λέγει. Επάνω σ’ αυτό, λέγει ο Απόστολος Παύλος: «Ἐν ἐκκλησίᾳ», λέγει ο απόστολος Παύλος: «Ἐν ἐκκλησίᾳ», λέγει, «θέλω πέντε λόγους διά τοῦ νοὸς μου λαλῆσαι, ἵνα καὶ ἄλλους κατηχήσω ἢ μυρίους λόγους ἐν γλώσσῃ». «Προτιμώ», λέει, «όταν βρίσκομαι στην Εκκλησία, ή γενικότερα, σε μία σύναξη ανθρώπων, να πω πέντε σωστά, καθαρά, σαφή λόγια, που να είναι κατανοητά, παρά να πω μύριους φιλολογικούς λόγους που να μείνουν ακατανόητοι». Ή ακόμα, όπως λέγει στην προς Κορινθίους επιστολή του: «Μηδεὶς τὸ ἑαυτοῦ ζητείτω, ἀλλὰ τὸ τοῦ ἑτέρου ἕκαστος».  «Ο καθένας να μη γυρεύει την δική του ικανοποίηση, αλλά πώς θα δοθεί η ικανοποίηση εις τον άλλον». Διότι όταν ζω πάντοτε εγώ την δική μου ικανοποίηση, είμαι φίλαυτος.

      Αν θέλετε και μου το επιτρέπετε να σας το πω, ο άνθρωπος που ζει στην πορνεία, είναι φίλαυτος. Το λέγει ένας σύγχρονος ψυχολόγος: «Αν θέλετε», λέγει, «να θεραπεύσετε την φιληδονίαν, θεραπεύσατε τον εγωισμόν». Η φιλαυτία δε είναι μία μορφή, ένα πρόσωπον του εγωισμού. Ας μου το επιτρέψετε να σας το πω με έναν κάπως αναλυτικότερον τρόπον αυτό. Όταν πηγαίνεις να αμαρτήσεις με ένα πρόσωπο, το άλλο πρόσωπο γίνεται καθρέπτης, τρόπον τινά, που μέσα σε αυτό βλέπεις τον εαυτόν σου. Διότι ζητάς τον άλλον για να ικανοποιηθείς εσύ. Και γίνεται ο άλλος καθρέπτης προβολής του ιδίου σου εγώ. Και ο άλλος αντιστοίχως σε βλέπει εσένα σαν έναν καθρέπτη που βλέπει τον εαυτό του μέσα σε εκείνον τον καθρέπτη για να ικανοποιηθεί μόνο ο εαυτός του. Αν το θέλετε, μη μου πείτε, ξέρω τα επιχειρήματα, μη μου τα πείτε, το θέμα είναι ότι πάντοτε σε αυτές τις καταστάσεις, ουσιαστικά ο καθένας βλέπει τον εαυτόν του. Θα λέγαμε, θέλεις να θεραπεύσεις την ανηθικότητα; Θεράπευσε την φιλαυτία.

      Λέγει η εντολή: «Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν». «Να αγαπήσεις», λέει, «τον πλησίον σου, όπως τον εαυτόν σου». Ώστε, λοιπόν, προϋποθέτει η εντολή ότι εγώ αγαπώ τον εαυτό μου. Ναι. Θα ήταν αδιανόητο να μην αγαπώ τον εαυτόν μου. Αλλά μέχρις ενός βαθμού. Όταν διαγράψω από τον ορίζοντά μου τον άλλον άνθρωπο, τότε έχω μίαν άκρατη φιλαυτία. Αλλά τι λέγει; Λέγει: «Με μέτρο και κριτήριο τον εαυτόν σου –γιατί ο καθένας από φύση του αγαπάει τον εαυτόν του- να αγαπάς και τον άλλον άνθρωπο». Τώρα, αν αγαπήσεις τον άλλον πιο πάνω από τον εαυτόν σου, τότε υπερβαίνεις την εντολή και παρουσιάζεις το φαινόμενο της αυτοθυσίας. Και όρια δεν υπάρχουν σε αυτό το θέμα. Πάντως βλέπετε ότι μπορώ να αγαπώ τον εαυτόν μου, αλλά με τον όρο ότι από τον οπτικό μου ορίζοντα δεν θα εξαφανιστεί ο πλησίον. Θα επαναλάβω, θα κρατήσω ως κριτήριο την δική μου αγάπη προς τον εαυτό μου, για να αγαπήσω τον άλλον. Φερειπείν, αγαπώ την ησυχία μου. Θα ήθελα να έχει και ο άλλος την ησυχία του και να μην τον ενοχλήσω. Θα αγαπούσα να με προσέχουν. Θα φροντίσω να προσέχω κι εγώ τον άλλον άνθρωπο, γιατί αγαπώ κι εγώ αυτό. Τότε, με αυτήν την έννοια, ξέφυγα πια από την φιλαυτίαν και βρίσκομαι μέσα εις τον χώρον της εντολής, δηλαδή της αρετής.

      Πάντως, εάν εξαφανίσω τον πλησίον μου από τον ορίζοντά μου, τότε έχω μία διαστροφή της προσωπικότητός μου, η οποία πρώτα σημειώθηκε εις τους πρωτοπλάστους. Αυτοί εξηπατήθησαν από τον διάβολον δια της φιλαυτίας και δια της ηδονής. «Ωραίος», λέγει, «ο καρπός», λέγει η Εύα, «είναι ωραίος να τον βλέπεις, αλλά πιο ωραίος να τον δοκιμάζεις». Βλέπετε η ηδονή, η ευχαρίστηση. Αλλά η φιλαυτία πώς; Διαχωριζόμενοι οι πρωτόπλαστοι από την αγάπη του Θεού, θα έμεναν στην αγάπη του εαυτού των. Δεν θα είχαν πια ανάγκη από τον Θεό. Γιατί ο διάβολος τους εσφύριξε ότι… «θα γίνετε θεοί· δεν έχετε λοιπόν ανάγκη από τον Θεό». Βλέπετε πότε γεννήθηκε η φιλαυτία; Μέσα στον Παράδεισον γεννήθηκε, εις τους πρωτοπλάστους. Γι΄αυτό και σε εποχές αποστασίας, σημειώνεται φιλαυτία. Αυτή πάντως είναι σε όλη της την δόξα και την μεγαλοπρέπεια η φιλαυτία.

     Ποια, όμως, είναι η ανατομία της φιλαυτίας; Γράφει ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής: «Ἡ φιλαυτία μήτηρ τῶν κακῶν (:Τι είναι –λέει- η φιλαυτία; Η μάνα όλων των κακών)». Και συνεχίζει: «Ἀρχὴ μὲν πάντων τῶν παθῶν ἡ φιλαυτία (:Η αρχή όλων των παθών, η ρίζα, το ξεκίνημα, η αφετηρία όλων των παθών είναι η φιλαυτία. Όταν αγαπώ τον εαυτούλη μου). Τέλος δὲ ἡ ὑπερηφανία (: Η αρχή είναι η φιλαυτία. Το τέρμα δε είναι η υπερηφάνεια. Η φιλαυτία και η υπερηφάνεια είναι η αρχή και το τέλος ενός μόνου, μοναδικού άξονος). Ὁ ταύτην ἐκκόψας, συνέκοψε πάντα τὰ πάθη τα ἐξ αὐτῆς(: Εκείνος που ήρθε να κόψει, να ξεριζώσει την φιλαυτίαν, τότε όλα τα άλλα πάθη τα έχει κόψει)». Σας είπα. Τα σαρκικά αμαρτήματα, που έχουν την ρίζα τους. Κόψε την φιλαυτία, δεν έχεις πουθενά να καθρεπτιστείς. Δεν έχεις να σταθείς πουθενά, ως προς την αμαρτία εννοώ. Δεν έχεις ερείσματα της αμαρτίας.

     Και ποια είναι τα πάθη που εκπηγάζουν, που βλασταίνουν από την φιλαυτίαν; Λέγει ο άγιος Ησύχιος ο Πρεσβύτερος: «Τέκνα φιλαυτίας εἰσίν (:Τα παιδιά της φιλαυτίας είναι) ἔπαινοι ἐν καρδίᾳ - «Ααα…, με επαινούν»-· αὐταρέσκεια -να θέλω να αρέσω εγώ στον εαυτό μου και να απολαμβάνω. Σας είπα προηγουμένως την λέξιν «ναρκισσισμός». Να σας το πω. Ο Νάρκισσος ήταν ένας νέος, ο οποίος είχε ερωτευτεί τον εαυτόν του. Και ήθελε να τον βλέπει στον καθρέπτη. Δεν υπήρχαν τότε καθρέπτες. Έβαζε μία λεκάνη με νερό και εκαθρεπτίζετο μέσα εις την επιφάνειαν του ηρεμούντος νερού. Και έβλεπε και ξανάβλεπε και συνεχώς ερωτευόταν τον εαυτόν του. Αυτός είναι ο Ναρκισσισμός. Και αυτή είναι η αυταρέσκεια. Να θέλω να αρέσω εις τον εαυτόν μου. Να καμαρώνω τον εαυτόν μου. Να κάθομαι στον καθρέπτη, να βλέπω τον εαυτόν μου, να τον επαινούν ποικιλοτρόπως-· γαστριμαργία -είναι ένα παιδί της φιλαυτίας- πορνεία -αυτό που σας είπα προηγουμένως- κενοδοξία, φθόνος καὶ ἡ κορωνὶς πάντων, ὑπερηφανία». Και η κορωνίδα όλων αυτών είναι η υπερηφάνεια. Και όπως λέγει πάλι ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής: «Ὁ ἔχων τὴν φιλαυτίαν, δῆλον ὅτι ἔχει πάντα τὰ πάθη (:Είναι φανερό. Εκείνος που έχει την φιλαυτία, έχει όλα τα πάθη)».

    Από πού προέρχεται, όμως, η φιλαυτία; Προφανώς έρχεται από ένα αρρωστημένο «εγώ». Το «εγώ» είναι άρρωστο. Το «εγώ» συνιστά την προσωπικότητα. Δεν είναι κακό πράγμα. Αντιθέτως, συνιστά, σας είπα, την προσωπικότητα. Και την αυτοσυνειδησία· ότι «εγώ είμαι ο πατήρ Αθανάσιος». Αυτό συνιστά την αυτοσυνειδησία.  Όταν όμως αρρωστήσει αυτό το «εγώ», τότε βγάζει χούγια, επιτρέψατέ μου να το πω έτσι. Δηλαδή αρχίζει να βγάζει πράγματα τα οποία δεν είναι σωστά. Ένα που θα βγάλει είναι… κατ’αρχάς η αρρώστια του «εγώ», λέγεται εγωισμός. Η αρρώστια του «εγώ», λέγεται εγωισμός Ένα πρωτότοκο παιδάκι είναι αυτό που είπαμε· η φιλαυτία. Να αρχίσω να αγαπώ τον εαυτό μου.

      Όμως λέγει εδώ ο άγιος Μάξιμος μια ωραία λεπτή παρατήρηση. Προσέξατέ την. Λέγει: «Ἐκ γὰρ τῆς περὶ Θεοῦ ἀγνοίας ἡ φιλαυτία». Από πού γεννιέται; Από την άγνοια του Θεού. Όταν δεν ξέρεις τον Θεό. Γι'αυτό οι πρωτόπλαστοι χωρίστηκαν από τον Θεό και έπεσαν στην αγάπη του εαυτού των. Προσέξτε εδώ. Πολύ προσέξτε αυτό το σημείο. Αποτείνομαι σε εκείνους που θέλουν να λέγονται ευσεβείς άνθρωποι. Αυτό το φαινόμενον της αγνοίας του Θεού και συνεπώς της γεννήσεως της φιλαυτίας, παρατηρείται στη θεολογία του προτεσταντικού κόσμου. Ο Προτεσταντισμός πιστεύει στην ατομική σωτηρία. «Θα σωθώ μόνος μου! Δεν έχω ανάγκη από κανέναν άλλον». Δηλαδή εφόσον μελετά υποκειμενικά και ερμηνεύει υποκειμενικά την Αγία Γραφή…. «Πάρε», λέγει, «διάβασε την Γραφή. Τι θα καταλάβεις; Ό,τι καταλάβεις εσύ. Δεν υπάρχει εκκλησιαστικόν κριτήριον».

       Αφού λοιπόν υπάρχει το υποκειμενικό κριτήριο, είναι πολύ φυσικό να δημιουργείται και υποκειμενικό κριτήριο σωτηρίας: «Εγώ θέλω να σωθώ. Άρα δεν θα σωθώ μέσα εις την Εκκλησίαν». Ακούς όμως τι λέγει ο απόστολος Παύλος; Γράφει στους Κορινθίους: «Καθὼς κἀγὼ μὴ ζητῶν τὸ ἐμαυτὸν συμφέρον ἀλλὰ τὸ τῶν πολλῶν, ἵνα σωθῶσιν».  «Μες στην Εκκλησία, δεν γυρεύω το δικό μου το συμφέρον. Δεν γυρεύω τι, πώς εγώ θα ικανοποιηθώ, αλλά το συμφέρον των πολλών». Έτσι, αυτό το πνεύμα της σωτηρίας έξω της Εκκλησίας, προσέξτε, έξω της Εκκλησίας, σήμερα, κατά τρομερή δυστυχίαν, είναι διάχυτο μέσα εις αυτόν τον ορθόδοξον κόσμον μας. Όταν εκκλησιαζόμαστε, επί παραδείγματι, αγνοούμε ποιος είναι ο πλαϊνός μας.  Κάποτε στην αρχαία Εκκλησία, όταν έλεγε ο διάκονος «Τάς θύρας, τάς θύρας» -θα πει «Τις πόρτες, τις πόρτες!»- διότι έπρεπε οι μη βαπτισμένοι, τα μη μέλη της Εκκλησίας, οι κατηχούμενοι έπρεπε να φύγουν. Ο καθένας δεν είχε παρά να κοιτάξει τον πλαϊνό του, τους πλαϊνούς του. Εκείνον που δεν ήξερε ή τον ήξερε ότι δεν είναι βαπτισμένος -δεν μπορούσε να σταθεί κανείς μες στην Εκκλησία. Σήμερα μπαίνει ο πιο άπιστος, ο πιο άθεος, ο πιο αιρετικός μες στην Εκκλησία. Ποιος τον ξέρει; Έρχεται να κοινωνήσει. Ποιος τον ξέρει; Δεν τον ξέρει κανένας. Αυτή λοιπόν η άγνοια που έχομε για τα μέλη της Εκκλησίας. Και το χειρότερο, δεν μας ενδιαφέρουν τα μέλη της Εκκλησίας, ούτε τι κάνουν, ούτε ποιοι είναι, ούτε πού μένουν, ούτε πώς τους λένε.

      Όταν έχομε μνημόσυνο, θα το έχετε προσέξει μύριες φορές, γίνεται μετά την απόλυση, αφού τελειώσουν όλα όλα, βάζει «Εὐλογητός» ο ιερεύς για να πει το μνημόσυνον, όλο το εκκλησίασμα φεύγει από μέσα! Γιατί, αδελφοί μου, φεύγετε; «Μα είναι κάποιος που πέθανε και του κάνουν το μνημόσυνο». Ποιοι του το κάνουν; «Οι συγγενείς του». Κάνετε λάθος. Το κάνει η εκκλησιαστική κοινότητα. Και ένα μέλος της εκκλησιαστικής μας κοινότητας, της ενορίας, έφυγε στην άλλη ζωή. Δεν σας ενδιαφέρει αυτό; Θα θέλαμε να βρεθούμε όλοι στη Βασιλεία του Θεού. Εκεί να βρεθούμε, εδώ όχι; Βλέπετε κάτι αντινομίες, βλέπετε ότι ζητάμε την σωτηρία έξω από αυτό που λέγεται Εκκλησία; Θα μείνεις στο μνημόσυνο. «Μα δεν τον ξέρω». Μα είναι βαπτισμένος άνθρωπος και  είναι μέλος του σώματος του Χριστού, είναι μέλος της Εκκλησίας.

      Το ίδιο πράγμα για την βάφτιση, το ίδιο πράγμα για τον γάμο. Κάποτε ήταν γεγονός η βάφτισις ενός νέου μέλους. Όλη η Εκκλησία συμπαρίστατο. Ένα νέο μέλος εισέρχεται εις την Εκκλησίαν δια της βαπτίσεως. Σήμερα σου λέει: «ιδιωτική υπόθεση». Καλούμε τους συγγενείς, δίνομε κάποιες προσκλήσεις, θα ΄ρθουν εκείνοι να βαπτίσομε το παιδί και τίποτε άλλο. Δεν μας ενδιαφέρει τίποτε περισσότερο…

    Όλα αυτά, αγαπητοί μου, είναι ό,τι σας είπα προηγουμένως. Είναι η αντίληψις της σωτηρίας έξω από την Εκκλησία, κατά ιδιωτικόν τρόπον. Χωρίς δηλαδή να μετέχουν οι πιστοί στο όλο σώμα της Εκκλησίας. Ενώ οι Πατέρες της Εκκλησίας ενδιαφέροντο για ολόκληρη την Εκκλησία. Ο Μέγας Βασίλειος έστελνε προς πάσαν κατεύθυνσιν επιστολές, όταν μάθαινε, άκουγε κάτι, κάπου σε κάποια επισκοπή, σε κάποια άκρη του κόσμου, κάτι που δεν ήταν σωστό και ήταν στραβό. Θα του ‘λεγε κανείς: «Κοίταξε την επισκοπή σου». «Όχι. Δεν είναι το θέμα. Θα ποιμάνω την επισκοπή μου αλλά ενδιαφέρομαι για ολόκληρη την Εκκλησία». Πολλοί, φερειπείν, σήμερα δεν εκκλησιάζονται, ισχυριζόμενοι ότι είναι καλοί χριστιανοί, αλλά λένε ότι στην Εκκλησία σκανδαλίζονται. Έτσι έχομε μίαν φίλαυτον αντίληψιν περί της σωτηρίας. Φίλαυτον αντίληψιν. «Εγώ για τον εαυτόν μου, πώς θα σωθώ εγώ. Τι, θα πάω στην Εκκλησία, να βλέπω τον έναν και τον άλλον ή θα ανέχομαι τον κακόν ψάλτην ή τον παράξενον ιερέα; Εγώ θα καθίσω σπίτι μου, εγώ θα σωθώ. Θα κάνω την προσευχή μου και τελείωσε αυτή η ιστορία». Το καταλάβατε; Έχομε μίαν φίλαυτον αντίληψιν περί της σωτηρίας, αγαπητοί. Όταν προσευχόμεθα, ο Κύριος μάς δίδαξε να λέμε «Πάτερ ἡμῶν ». Δεν μας είπε να λέμε «Πάτερ μου». Κι εκείνο το «Πάτερ ἡμῶν», το «ἡμῶν» σημαίνει ότι είναι κοινός ο Πατέρας και κοινή η προσευχή. Αναπέμπομε εις τον Θεόν και Πατέρα.

      Ακόμα η Θεία Λειτουργία δεν μπορεί να γίνει με ένα άτομο, ένα πρόσωπο, αλλά με πολλά πρόσωπα. Γιατί; Γιατί δείχνει ότι η σωτηρία είναι μέσα στην Εκκλησία. Γι’ αυτόν τον λόγο, ας το καταλάβομε, ότι η σωτηρία είναι υπόθεσις εκκλησιαστική. Ενώ, αντιθέτως, η φιλαυτία είναι μία υπόθεσις αντιεκκλησιαστική και αντικοινωνική.

       Βέβαια η φιλαυτία έχει την μερίδα της πάντοτε, αγαπητοί μου, ανάμεσα στους Χριστιανούς, όμως θα αποτελέσει ένα εξόχως φαινόμενον εσχατολογικόν. Γράφει ο Απόστολος Παύλος στον Τιμόθεο, στη δευτέρα του επιστολή: «Τοῦτο δὲ γίνωσκε (:αυτό να ξέρεις) ὅτι ἐν ἐσχάταις ἡμέραις (:τις έσχατες ημέρες της Ιστορίας) ἐνστήσονται καιροί χαλεποί (:θα σταθούν δύσκολοι καιροί). Ἔσονται γὰρ οἱ ἄνθρωποι (:γιατί οι άνθρωποι θα είναι) φίλαυτοι, φιλάργυροι, ἀλαζόνες, ὑπερήφανοι, βλάσφημοι, γονεῦσιν ἀπειθεῖς, ἀχάριστοι, ἀνόσιοι, ἄστοργοι, ἀκρατεῖς, ἀφιλάγαθοι, φιλήδονοι μᾶλλον ἢ φιλόθεοι». Προσέξτε. Ο χαρακτηρισμός «φίλαυτοι» μπαίνει πρώτος πρώτος. Αν το θέλετε, όλα τα άλλα που ακολουθούν είναι καρποί της φιλαυτίας. Όταν εγώ είμαι ηδονιστικός τύπος, ξέρω γω, δεν ενδιαφέρομαι για τους γονείς μου, όταν είμαι αφιλάγαθος άνθρωπος, όλα αυτά δεν είναι καρποί της φιλαυτίας; Όλα αυτά λοιπόν που σας διάβασα, αγαπητοί μου, είναι γεννήματα της φιλαυτίας. Είναι ό,τι είπε ο Κύριος κάποτε. Ότι «ἡ ἀγάπη τῶν πολλῶν ψυγήσεται». Αυτό είναι. Ακριβώς γιατί οι άνθρωποι θα έχουν γίνει φίλαυτοι. Και η αγάπη θα έχει γίνει ψυγείον. Και οι άνθρωποι θα είναι περιφερόμενα ψυγεία.

     Αλλά και η πίστις, και αυτή ακόμη εσχατολογικά, θα έχει μειωθεί. Ο Κύριος είπε: «Καλά, αλλά, πλήν, ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου», λέει, «όταν θα έρθει στη Γη, εὑρήσει τὴν πίστιν ἐπὶ τῆς Γῆς;». Γιατί; Διότι η φιλαυτία από τη φύση της είναι μυωπική. Και δεν μπορεί το όμμα, το μάτι του ανθρώπου να διαπερνά το αισθητόν σύμπαν. Και θα μένει μόνο σε ό,τι βλέπει. Και η πίστις θα έχει πεθάνει.

      Αγαπητοί μου, η φιλαυτία είναι φαινόμενον θρησκευτικού εκφυλισμού· που περνά ο άνθρωπος από την κοινωνία στην έννοια «άτομο». Μια θαυμασία και πιστοτάτη εικόνα μας έδωσε ο Κύριος εις την παραβολή του άφρονος πλουσίου. Ζει μόνος αυτός και μόνον δια τον εαυτόν του· αγνοώντας και τον Θεό και τους ανθρώπους. Η φιλαυτία είναι ασθένεια βαριάς μορφής· που το φάρμακό της είναι η διαρκής άνθησις της πίστεως, της θεολογίας και της αγάπης. Ο Κύριος θα πει εν ημέρα Κρίσεως: «Ήμουν ασθενής και επεσκέψασθέ με». «Και ήρθατε και με βρήκατε»· που δείχνει ότι στο πρόσωπο του συνανθρώπου- η Θεολογία- υπάρχει ο Χριστός, υπάρχει η πίστις, υπάρχει η αγάπη. Και δεν υπάρχει η φιλαυτία. Αλλά θα πει: «Ήμουν άρρωστος και δεν ήρθατε σε μένα». Το αντίστροφο· που θα πει: «Είσαστε πεπληρωμένοι, γεμάτοι από φιλαυτία». Ο Θεός, από αγάπη, αγαπητοί μου, «ἐξῆλθεν» από τον εαυτόν Του, και δημιούργησε το παν, τον ορατόν και αόρατον κόσμον. Άλλη μία φορά ο Θεός «εξέρχεται» από τον εαυτόν Του και ενανθρωπίζει. Πάλι από αγάπη. Η φιλαυτία δεν υπάρχει στον Θεό. Και οφείλει να μην υπάρχει ούτε εις τον άνθρωπον. Εξάλλου, όπως λέει ο Απόστολος Παύλος, «ἡ ἀγάπη οὐ ζητεῖ τά ἑαυτῆς», «δεν γυρεύει τα δικά της». Και όπου υπάρχει η αγάπη, υπάρχει κι ο Θεός. Και όπου υπάρχει ο Θεός, η φιλαυτία έχει πεθάνει. Και πρέπει και οφείλει η φιλαυτία, αγαπητοί μου, να πεθάνει.

375η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Μήπως ἔχω ἀφροσύνη;

†. Εἶναι βαρὺ νὰ σοῦ δίνει ὁ Θεὸς τὸν χαρακτηρισμὸ ὅτι εἶσαι ἄφρων, ἄμυαλος, ἀγαπητοί μου. Ὁ Θεὸς χαρακτηρίζει μὲ ἐπαίνους τὸν ἄνθρωπον, ὅταν εἶναι σωστὸς ἄνθρωπος, ὅπως τὸν θέλει ὁ Θεός. Ἀλλὰ καὶ ἀποδίδει βαρεῖς χαρακτηρισμούς, ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἔχει ἀποκλίνει ἀπὸ τὸ θέλημα τὸ δικό Του. Καὶ τοῦτο φαίνεται στὴν παραβολὴ τοῦ ἄφρονος πλουσίου ποὺ ἀκούσαμε σήμερα, ἀγαπητοί, στὴν εὐαγγελική μας περικοπή.

Μᾶς λέγει ὁ Κύριος στὴν παραβολὴ αὐτὴ ὅτι ἑνὸς ἀνθρώπου τὰ χωράφια ἐκείνη τὴ χρονιὰ εἶχαν ἐξαιρετικὴ εὐφορία. Καὶ ὁ ἄνθρωπος αὐτός, σημειώνει, ἦταν πλούσιος. Ἔπεσε λοιπὸν σὲ περίσκεψη. Ἐσκέπτετο ποῦ θὰ μποροῦσε νὰ ἀποθηκεύσει τὴν καινούρια του σοδειά. Βλέπετε; Ἔπεσε σὲ μέριμνα. Ὅπως βλέπετε, σὲ μέριμνα πέφτει καὶ ὁ φτωχός. Καὶ ὁ φτωχὸς καὶ ὁ πλούσιος. Καὶ οἱ δύο κατηγορίες πέφτουν σὲ μία μέριμνα. Ὁ ἕνας λέει: «Τί θὰ φάω;». Ὁ ἄλλος λέγει: «Ὅλα αὐτὰ ποὺ ἔχω, πῶς θὰ τὰ φάω;».

Ὡστόσο, ὁ πλούσιος, δὲν σκέφτηκε νὰ δώσει ἀπὸ τὴ σοδειὰ τῆς προηγουμένης χρονιᾶς στοὺς φτωχούς, ἀλλὰ ἤθελε νὰ συγκεντρώσει ὅ,τι εἶχε σὲ καινούριες ἀποθῆκες. Τὸν πλούσιο τὸν χαρακτηρίζει, τὸν πλούσιον ἐννοεῖται τῆς παραβολῆς, τὸν χαρακτηρίζει ἡ φοβερὴ φιλαυτία, ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν ἑαυτόν του. Καὶ φαίνεται αὐτὸ ἀπὸ τὴν λεκτικὴ διατύπωση τῆς ὅλης παραβολῆς, μὲ τὴν ἐπανάληψη τῆς ἀντωνυμίας «μου». «...Καὶ συνάξω ἐκεῖ πάντὰ τὰ γενήματά μου καὶ τὰ ἀγαθά μου, καὶ ἐρῶ τῇ ψυχῇ μου· ψυχή, ἔχεις πολλὰ ἀγαθὰ κείμενα εἰς ἔτη πολλά· ἀναπαύου, φάγε, πίε, εὐφραίνου». Βλέπετε; «Τὰ ἀγαθά μου. Τὰ δικά μου. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει τί κάνουν οἱ ἄλλοι. Μὲ ἐνδιαφέρει τί κάνω ἐγώ. Πῶς ἐγὼ θὰ καλοπεράσω».  Οὐδεμία σκέψις γιὰ φιλανθρωπία, γιὰ παρουσία πλησίον.

Ὅμως τὴν νύχτα ἐκείνη ποὺ ἔκανε αὐτὲς τίς φίλαυτες σκέψεις, ὅπως μᾶς παρουσιάζει ὁ Κύριος στὴν παραβολή, ἐμφανίζεται ὁ Θεὸς στὸν ὕπνο του καὶ τοῦ λέγει: «Ἂφρον, ταύτῃ τῇ νυκτὶ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦσιν ἀπὸ σοῦ· ἃ δὲ ἡτοίμασας τίνι ἔσται;». «Ἄμυαλε, ἂφρον, ἄμυαλε, αὐτὴ τὴ νύχτα ζητᾶνε τὴν ψυχή σου -Ποιοί; Οἱ δαίμονες- . Ἐκεῖνα ὅλα ποὺ ἔχεις ἑτοιμάσει, σὲ ποιόν θὰ μείνουν;».

Φοβερή, ἀγαπητοί μου, ἡ φωνὴ τοῦ Θεοῦ. Φοβερὸς καὶ ὁ χαρακτηρισμὸς «ἄφρων». Νὰ σὲ πεῖ ὁ Θεὸς «ἄφρων»... Μποροῦμε ἀλήθεια νὰ συλλάβομε νὰ μᾶς λέγει ὁ Θεὸς αὐτὸν τὸν χαρακτηρισμόν; Μποροῦμε νὰ τὸ συλλάβομε αὐτὸ τί σημαίνει; Ἀλλὰ τί σημαίνει ἄφρων; Εἶναι τὸ ἀντίθετον τοῦ ἔμφρονος ἀνθρώπου. Ἡ ἀφροσύνη εἶναι τὸ ἀντίθετον τῆς φρονήσεως. Αὐτὸς ποὺ δὲν εἶναι συνετός, αὐτὸς ποὺ δὲν εἶναι φρόνιμος, αὐτὸς εἶναι ὁ ἄφρων. Εἶναι ἀπὸ τὸ στερητικὸ ἅ-, ὅπως λέμε στὴ Γραμματική, ἀλλὰ καὶ τῆς λέξεως «φρήν- φρενός», δηλαδὴ μυαλό, τοῦ μυαλοῦ, δηλαδὴ χωρὶς μυαλό, χωρὶς φρόνηση, ἄμυαλος.

Εἶναι γνωστὸ ὅτι στὸν ἄνθρωπον ὑπάρχουν τέσσερις κεφαλαιώδεις ἀρετές· ἀπὸ τίς ὁποῖες ἐκπηγάζουν ὅλες οἱ ἀρετές. Πολλὲς φορὲς ἔχω ἀναφερθεῖ στὶς ὁμιλίες μου γι᾿ αὐτὲς τίς κεφαλαιώδεις ἀρετές. Δὲν πειράζει ἂν τίς ξαναποῦμε, διότι ἕνα κήρυγμα δὲν εἶναι ἕνα διακοσμητικὸ στοιχεῖο, ἀλλὰ εἶναι ἕνα μάθημα, εἶναι μία κατήχηση. Καὶ ὅπως ὁ ἐκπαιδευτικὸς στὸ σχολειὸ λέει καὶ ξαναλέει καὶ ξαναλέει τὰ ἴδια πράγματα, μὲ σκοπὸ ὄχι νὰ ἀρέσει εἰς τοὺς μαθητάς του ἀλλὰ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγει νὰ ἐμπεδωθοῦν εἰς τὴν γνῶσιν τῶν μαθητῶν του. Εἶναι λοιπὸν ἡ φρόνησις, ἡ σωφροσύνη, ἡ ἀνδρεία καὶ ἡ δικαιοσύνη. Αὐτὰ τὰ τέσσερα.

Λέγει εἰς τὸ 4ο βιβλίο τῶν Μακκαβαίων, ἀναφερόμενος εἰς αὐτὸ τὸ τετράπτυχον. Λέγει -εἶναι στὸ πρῶτο κεφάλαιο στὸν 18ο στίχο: «Τῆς δὲ σοφίας ἰδέαι καθεστήκασι τέσσαρες, φρόνησις καὶ δικαιοσύνη καὶ ἀνδρεία καὶ σωφροσύνη». Πρέπει νὰ ποῦμε ὅτι αὐτὲς οἱ τέσσερις κεφαλαιώδεις ἀρετές, βρίσκονται καὶ εἰς τοὺς παρ' ἡμῖν σοφούς, τοὺς Ἕλληνας σοφούς. Κι ἐκεῖ συναντοῦμε αὐτὲς τίς τέσσερις κεφαλαιώδεις ἀρετές.

Ἡ φρόνησις ἀντιστοιχεῖ εἰς τὴν νόησιν, στὸ μυαλό. Ἐξ οὗ καὶ τὸ «ἂφρον», ἄμυαλε. Φρόνιμος ἐκεῖνος ποὺ ἔχει μυαλό. Στὴν σωφροσύνη ἀντιστοιχεῖ τὸ συναίσθημα, ἡ καρδιά. Στὴν ἀνδρεία ἀντιστοιχεῖ ἡ βούλησις. Καὶ στὴν δικαιοσύνη, ποὺ καὶ διάκρισις λέγεται, ὑπάρχει ἐκ μέρους της, τῆς δικαιοσύνης, ἡ ἰσοστάθμισις τῶν τριῶν πρώτων. Ὅταν λέμε δικαιοσύνη, πάντα ἐννοοῦμε μία ζυγαριά. Τὸ σύμβολον τῆς δικαιοσύνης εἶναι ἡ ζυγαριά. Εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία, ξαναλέγω, ἰσοσταθμίζει τὴν φρόνηση, τὴν σωφροσύνη καὶ τὴν ἀνδρεία. Τί θὰ πεῖ «ἰσοσταθμίζει»; Ὄχι τὸ ἕνα νὰ εἶναι πολὺ μεγάλο, τὸ ἄλλο νὰ εἶναι πολὺ μικρό. Δηλαδὴ σὰν ἕνα τρίγωνο ἂν τὸ θέλετε, ὀρθογώνιο τρίγωνο, ποὺ τὸ ἕνα σκέλος νὰ εἶναι πολὺ μεγάλο, φερειπεὶν ἡ νόησις, ἐνῶ τὸ ἀπὸ κάτω σκέλος νὰ εἶναι πολὺ μικρό, δηλαδὴ ἂς ποῦμε ἡ ἀνδρεία. Νὰ ἔχεις γερὸ μυαλό, ἀλλὰ νὰ μὴν ἔχεις ἀνδρεία, πολλὴ ἐννοεῖται. Ἀλλὰ νὰ ἔχεις μικρούτσικη, νὰ ἔχεις νηπιώδη ἀνδρεία. Ἔτσι ἡ ἀρετὴ τῆς δικαιοσύνης ἰσοσταθμίζει τίς τρεῖς ἄλλες ἀρετές. Καὶ ἐπέρχεται μία ἰσορροπία. Αὐτὸ εἶναι πάρα πολὺ σημαντικόν.

Καὶ τώρα νὰ δοῦμε πῶς ἐμφανίζεται ἡ ἀφροσύνη, περὶ τῆς ὁποίας καὶ ὁ λόγος σήμερα. Δημιουργεῖ τὴν πλάνη ὅτι ἡ εὐτυχία βρίσκεται στὰ πολλά. «Πῶ, εὐτυχία! Ὦ  πολλά, ὦ πολλὰ ἀγαθά μου! Καὶ πέρυσι μοῦ ᾿μειναν πάρα πολλά. Ἴσως καὶ ἀπὸ πρόπερσι. Καὶ φέτος, πῶ, πολλὰ ἀγαθά!». Ἔτσι λοιπὸν δημιουργεῖται αὐτὴ ἡ πλάνη, πλάνη, ὅτι ἡ εὐτυχία βρίσκεται στὰ πολλά. Ὅτι ἂν δὲν ἔχω χρήματα, ὅπως λέγει ὁ ἅγιος Κασσιανὸς ὁ Ρωμαῖος, καὶ δυστυχῶς ἀναφέρεται σὲ κάποιον μοναχόν, ὁ ὁποῖος μάζευε χρήματα καὶ τὰ ἔβαζε κάτω ἀπὸ μία σανίδα τοῦ σανιδένιου πατώματος τοῦ κελιοῦ του, ὅτι «ἂν δὲν ἔχω χρήματα ἀθλίως ἀποθανοῦμαι». Ἡ φράσις εἶναι ἀπὸ κεῖ. Ὅτι θὰ πεθάνω ἄθλια. Προσέξτε, νὰ κάνω μία διάκριση. Ὄχι βεβαίως τὸ νὰ πῶ στὰ παιδιά μου : «Παιδιά, κοιτᾶξτε, ἔ, αὐτὰ τὰ χρήματα τὰ ἔχω γιὰ τὴν κηδεία μου»· ἤ: «Αὐτὸ τὸ σάβανο -ποὺ ἀγοράζουν ἀπὸ τοὺς Ἁγίους Τόπους- θά μου τὸ βάλετε ὅταν θὰ μὲ κηδεύσετε». Δὲν ἐννοοῦμε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Κάθε ἄλλο. Δὲν ἔχει καμία σχέση.

Ἡ ἑκουσία πτωχεία, ἡ θεληματικὴ πτωχεία εἶναι ἐκείνη ποὺ θεραπεύει τὸ πρᾶγμα. Αὐτὴ δέ, ἡ ἑκουσία πτωχεία, εἶναι ἡ πρώτη, κατὰ τοὺς Πατέρες, τοῦ καταλόγου τῶν ἀρετῶν. Ὁ Κύριος πῶς ἄρχισε τοὺς Μακαρισμούς Του; «Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι». Τί σημαίνει αὐτό; «Τῷ πνεύματι» θὰ πεῖ «ἐκεῖνοι ποὺ εἶναι φτωχοὶ διὰ τῆς ἰδίας των προαιρέσεως». Θέλουν. Δὲν εἶναι χαζοί. Δὲν εἶναι κουτοί. Δὲν εἶναι ἀνίκανοι νὰ βγάλουν χρήματα. Ἀλλὰ θέλουν νὰ εἶναι πτωχοί. Τὸ γιατί; Γιὰ κάποιο σκοπό. Φερειπείν, διότι θέλω νὰ ἐργαστῶ γιὰ τὴν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Ὅπως καὶ ἡ ἀγαμία. Δὲν εἶμαι ἀνίκανος. Ὅπως θά ᾿λεγε κάποιος: «Ξῦσε με λιγάκι, νὰ δεῖς ἂν εἶμαι ἀνίκανος». Ἀλλὰ γιὰ τὴν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ.

Λοιπόν, «μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι». Δηλαδὴ διὰ τῆς ἰδίας των προαιρέσεως. Γιατί σ᾿ αὐτοὺς ἀνήκει ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Ἄν θὰ ἀνοίξετε τὰ Ἅπαντα τοῦ ἁγίου Ἰσαάκ τοῦ Σύρου, θὰ δεῖτε ὅτι πρώτη ὁμιλία -ἡ πρώτη, ἔχει πολλὲς ὁμιλίες, 80-90 ὁμιλίες ἔχει- ἡ πρώτη ὁμιλία ἀναφέρεται εἰς τὴν ἑκουσίαν, τὴν θεληματικὴν πτωχείαν. Γιατί; Γιατί εἶναι ἡ ἀφετηρία ὅλων τῶν ἄλλων ἀρετῶν. Ὄχι βεβαίως ὅτι ἕνας πλούσιος δὲν μπορεῖ νὰ σωθεῖ. Ἄν καὶ ὁ Κύριος εἶπε ὅτι ἕνας πλούσιος δύσκολα μπαίνει στὴν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, γιατί πλανᾷται ἀπὸ τὰ πράγματα ποὺ ἔχει, ἀπὸ τὸν πλοῦτον ποὺ ἔχει. Καὶ τότε εἶπαν οἱ μαθηταί: «Ἄ, τότε ποιός μπορεῖ νὰ σωθεῖ;». Καὶ εἶπε ὁ Κύριος: «Ἐκεῖνα ποὺ εἶναι ἀδύνατα στοὺς ἀνθρώπους, εἶναι δυνατὰ στὸν Θεό». Μπορεῖς νὰ εἶσαι πλούσιος καὶ νὰ σωθεῖς. Ὅταν ὅμως εἶσαι ὁ φιλάνθρωπος, ὁ ἐλεήμων, ποὺ δὲν ἐμποδίζεσαι νὰ κάνεις τὸ ἀγαθόν. Καὶ δὲν κολλάει ἡ καρδιά σου στὰ ὑλικὰ ἀγαθά.

Ἔτσι λοιπὸν ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εἶναι πλεονέκτης, θέλει νὰ μαζέψει, στὸ βάθος εἶναι ὑπερήφανος. Ἔχει ἀλαζονεία τοῦ σώματος. Ξέρετε ἐκεῖνος ποὺ δὲν νηστεύει, ἔχει τὴν ἀλαζονεία τοῦ σώματος, ὄχι τοῦ πνεύματος. Ἡ ἀλαζονεία τοῦ σώματος εἶναι «Ἐγὼ τρώγω, θέλω νὰ θρέψω τὸ σῶμα μου». Ἀντιθέτως, ἡ νηστεία εἶναι ἡ ταπείνωση τοῦ σώματος. Δηλαδὴ ταπεινώνω τὸ σῶμα μου μέ τοῦ νὰ τοῦ δώσω... ἔ, μέτρια τροφή, καὶ στὴν ποσότητα καὶ στὴν ποιότητα. Ἡ νηστεία λοιπὸν σπάζει αὐτὴν τὴν ἀλαζονεία τοῦ σώματος. Ἐξάλλου ἡ πλεονεξία ὁδήγησε τὸν Κύριον νὰ πεῖ τὴν παραβολὴ τοῦ ἄφρονος πλουσίου. Εἶχε μία συζήτηση προηγουμένως. Καὶ ὁ Κύριος γιὰ νὰ δείξει τὰ πράγματα, εἶπε τὴν παραβολὴ τοῦ ἄφρονος πλουσίου. Αὐτὴ Τοῦ ἔδωσε τὴν ἀφορμή.

Καὶ εἶπε: «Ὁρᾶτε καὶ φυλάσσεσθε ἀπὸ πάσης πλεονεξίας· ὅτι οὐκ ἐν τῷ περισσεύειν τινὶ ἡ ζωῇ αὐτοῦ ἐστὶν ἐκ τῶν ὑπαρχόντων  αὐτῷ». Προσέχετε, φυλάγεσθε, μὴ νομίσετε ὅτι θὰ ἀποκτήσεις περίσσια ζωὴ ἀπὸ τὰ πολλά σου ἀγαθά. Εἶναι ἡ πλάνη ποὺ σᾶς ἀνέφερα ὅτι ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖ κινεῖται. Πλανᾷται. Τὸ μέτρο ποιό εἶναι; Μᾶς τὸ λέγει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «Ἡ εὐσέβεια μετ᾿ αὐταρκείας». «Νὰ εἶσαι εὐσεβὴς μὲ ἐκεῖνα ποὺ ἔχεις. Νὰ εἶσαι καὶ εὐσεβὴς καὶ μὲ ἐκεῖνα ποὺ ἔχεις. Νὰ περιορίζεσαι». «Ἔχοντες -λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, νὰ ὁλοκληρώσω- σκεπάσματα καὶ διατροφάς, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα». Τὰ σκεπάσματα ποιά εἶναι; Τὰ ροῦχα ποὺ φοροῦμε. Τὸ καλοκαίρι, κατὰ τὸν Μέγα Βασίλειο, βάζομε ἐλαφρὰ ροῦχα, τὸν χειμῶνα βάζομε θερμὰ ροῦχα. Καὶ παραπανίσια. Σκέπασμα εἶναι ἀκόμη καὶ ἡ σκεπή, τὰ κεραμίδια. Δηλαδὴ τὸ σπιτάκι μας. Τὸ σπίτι μας, ὁ ἱματισμός μας. «Ἒχοντες», λέει, «καὶ διατροφάς». Ἔχομε νὰ φᾶμε. Δόξα τῷ Θεῷ. Μὴ γυρεύομε νὰ γίνομε πλούσιοι. Γιατί ἐκεῖνο ποὺ γυρεύουν νὰ γίνουν πλούσιοι καὶ τὰ πάντα μηχανεύονται γιὰ τοῦτο, πέφτουν, λέει, σὲ παγίδες καὶ μπήγουν, λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, στὸ σῶμα τους καρφιὰ καὶ τὸν καρφώνουν τὸν ἑαυτόν τους. Πράγματι, ὁ πλούσιος ἔχει πολλὴν μέριμνα, πολὺ περισσοτέρα ἀπό τον φτωχόν. Ναί. Ἀλλὰ σχεδὸν καθόλου δὲν ἔχει μέριμνα ἐκεῖνος ποὺ ἀρκεῖται στὰ λίγα καὶ ἔχει τὸ μεροκάματό του κ.ὅ.κ.

Στὴν ἀφροσύνη, περὶ τῆς ὁποίας, πάντα ὑπενθυμίζω, ὁ λόγος, ἀπουσιάζει ἡ ἀντίληψις τοῦ πλησίον. Εἶναι ἕνα ἄλλο σημεῖο αὐτό. «Καλά, ὑπάρχουν ἄλλοι ἄνθρωποι;». Ναί, ἄνθρωπε. Ὑπάρχουν κι ἄλλοι ἄνθρωποι. «Ὑπάρχουν κι ἄλλοι ἄνθρωποι;». Ξέρετε τί λέγω; «Ἄχ, ἐμεῖς ἔχομε τὸ καλοριφέρ μας, ἔχομε νὰ φᾶμε, ἔχομε τὸ τραπέζι μας, τὰ ροῦχα μας. Πόσοι ἄνθρωποι αὐτὴ τὴν στιγμὴ σὲ ὅλο τὸν κόσμο καὶ μάλιστα στὸ βόρειο ἡμισφαίριο, ποὺ τώρα ἔχομε χειμῶνα, κοιμῶνται κάτω ἀπὸ τὰ γεφύρια τῶν ποταμῶν! Στὸ Παρίσι, κάτω ἀπὸ τὰ γεφύρια τοῦ Σηκουάνα. Ἐκεῖ κοιμῶνται φτωχοί. Στὸ Λονδῖνο, κάτω ἀπὸ τὸ ποτάμι τοῦ Τάμεση, κοιμῶνται ἐκεῖ στὰ γεφύρια ἀπὸ κάτω, κοιμῶνται φτωχοί... Στὶς μισοτελειωμένες οἰκοδομές, κοιμῶνται φτωχοὶ καὶ πεινασμένοι». Δὲν εἶναι γνωστὸ αὐτό; Καὶ εἶναι, θὰ λέγαμε, τείχη ἀδιαπέραστα, ἐπειδὴ ὁ νοῦς νοσεῖ, ἡ παρουσία τῶν φτωχῶν. Δὲν καταλαβαίνει τίποτα. Τείχη ἀδιαπέραστα. Ἐπειδὴ ὁ νοῦς νοσεῖ. Καὶ ἡ φρόνησις, αὐτὸ τὸ θαυμάσιο προϊὸν τοῦ νοῦ, εἶναι σχεδὸν ἀνύπαρκτη. Γιατί εἴμαστε ἄφρονες... Ἔτσι ἡ ἐλεημοσύνη καὶ ἡ κοινωνικὴ ἀντίληψις δὲν μποροῦν νὰ ἀναπτυχθοῦν.

Ἀκόμη στὴν ἀφροσύνη γεννιέται ἡ ἀντίληψις ὅτι «Ὅλοι μποροῦν νὰ πεθάνουν ἐκτὸς ἀπὸ μένα». Πέθανε ὁ τάδε. «Ἔ, πέθανε αὐτός. Δὲν πέθανα ἐγώ». Ἔτσι δημιουργεῖται ἡ πλάνη ὅτι «ὅλοι μποροῦν νὰ πεθάνουν ἐκτὸς ἀπὸ μένα». Ὁ θάνατος διὰ τὸν τέτοιον ἄνθρωπο, τὸν ἄφρονα, νὰ βάλει μυαλό, δὲν ὑπάρχει, δὲν ὑπάρχει θάνατος. Ἔτσι δὲν ὑπελόγισε καὶ ὁ πλούσιος τῆς παραβολῆς ὅτι μποροῦσε νὰ πεθάνει. «Ἄ», λέγει, «ἔχεις ''ἀγαθὰ κείμενα εἰς ἔτη πολλά''. Ἔχεις ζωὴ μπροστά σου».  Καὶ ἔρχεται ἡ ἔκπληξη ὅτι «ταύτῃ τῇ νυκτὶ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦσιν ἀπὸ σοῦ». Φοβερό! Ὁ τόνος πέφτει σ᾿ αὐτὸ τὸ «ταύτῃ τῇ νυκτὶ», ἀπόψε, ἀπόψε θὰ πεθάνεις! Σὲ ὅλους μας, συμβαίνει, ἀγαπητοί μου, αὐτό. Ὅτι δὲν θὰ πεθάνομε. Ἄν τὸ προσέξετε... βέβαια ὑπάρχει μία ἐσωτάτη ἑρμηνεία, ὅτι ὁ Θεὸς ἔκανε τὸν ἄνθρωπο γιὰ τὴν ἀθανασία. Γι᾿ αὐτὸ δὲν πιστεύει στὸν θάνατο. Ἐσωτάτη ἑρμηνεία. Ὅμως ἐδῶ ἔχομε τὴν περίπτωση ὅτι δὲν πεθαίνω γιὰ νὰ ἀπολαύσω τὰ ἀγαθά μου. Ὁ νοῦς λέγει: «Θὰ πεθάνεις. Εἶναι λογικό. Ἀφοῦ ὅλοι πεθαίνουν». Ἡ καρδιὰ λέγει: «Ὄχι, δὲν θὰ πεθάνεις».

Κι ἀκόμη μία πλάνη. Στὴν ἀφροσύνη καλλιεργεῖται ἡ ὀλεθρία ἀντίληψις ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλη ζωή. «Καὶ ποιός πῆγε καὶ εἶδε καὶ γύρισε γιὰ νὰ μᾶς πεῖ ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλη ζωή;». Ἡ ἀντίληψις αὐτὴ εἶναι πραγματικὰ μία καθαρὴ αὐτοκτονία τῆς ὑπάρξεώς μας. Ἀφοῦ ὑπάρχει; Ἐσὺ λὲς ὅτι δὲν ὑπάρχει. Δὲν αὐτοκτονεῖς; Δηλαδὴ δὲν πορεύεσαι πρὸς τὴν αἰωνία τιμωρία καί τὴν αἰωνία κόλαση; Κι ὅμως πολλοὶ ἔτσι θέλουν νὰ σκέπτονται: «Δὲν ὑπάρχει ἄλλη ζωή. Ὅ,τι φᾷς καὶ ὅ,τι πιεῖς. Αὐτὸ εἶναι ἡ ζωή. Τίποτ᾿ ἄλλο παρακάτω». Ἕνας χοντρὸς ὑλισμός. Στὸ βάθρο, ἀγαπητοί μου, τοῦ ἀγάλματος τοῦ Σαρδανάπαλου, τοῦ τελευταίου βασιλιᾶ τῶν Ἀσσυρίων, ὁ ἴδιος ἔδωσε ἐντολὴ νὰ γράψουν ἀπὸ κάτω τὴν ἑξῆς ἐπιγραφή: «Διαβάτη, ἡ ζωὴ εἶναι ὅ,τι φᾷς καὶ ὅ,τι πιεῖς καὶ ὅ,τι ἀφροδισιάσεις». «Ἀφροδισιάζω» θὰ πεῖ συνέρχομαι καὶ κάνω γενετήσιαν πρᾶξιν, ἐρωτικὴ ζωή. Δηλαδὴ νὰ φᾷς, νὰ πιεῖς καὶ νὰ ἀσκήσεις καὶ τὸν ἔρωτα. Καὶ νὰ φανταστεῖτε ὅτι ὁ Σαρδανάπαλος ἦταν σέ... ὑπερθετικὸν βαθμὸν ὁμοφυλόφιλος. Αὐτοκράτωρ... Καὶ φοροῦσε γυναικεῖα ἐνδύματα ἐμφανιζόμενος στὸν λαό... Φρικτὲς καταστάσεις! Τέλος πάντων... Καὶ αὐτὸς ὁ λανθασμένος πνευματικὸς προσανατολισμός, δίδεται καὶ διαδίδεται, «εἶναι γνωστὸ ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλῃ ζωή», ἄφθονα καὶ ἀπὸ τὸν τύπο καὶ ἀπὸ τὰ Μαζικὰ Μέσα Ἐνημερώσεως. «Τί ὑπάρχει παρακάτω; Τίποτα. Ποῦ θὰ πᾶμε; Στὰ ἀστέρια θὰ πᾶμε; Στ᾿ ἀστέρια, ξέρω ᾿γώ; Καὶ μετὰ τί θὰ κάνουμε; Τίποτα».

Στὴν συνέχεια τῆς φωνῆς τοῦ Θεοῦ, ἀγαπητοί μου, στὸν ἄφρονα πλούσιο, εἶναι: «Ἅ δὲ ἡτοίμασας τίνι ἔσται;». «Ἐκεῖνα ποὺ ἑτοίμασες, ποιανοῦ θὰ μείνουν;». Χμ, πράγματι, ἔρχονται οἱ κληρονόμοι νὰ ποῦν αὐτὸ ποὺ λέει ὁ λαός: «Φασούλι τὸ φασούλι ὁ θανών». Δηλαδὴ μαζεύει φασολάκι-φασολάκι ἐκεῖνος ποὺ θέλει νὰ κάνει περιουσία. «Φασούλι τὸ φασούλι ὁ θανών... Φασουλάδα ὁ κληρονομῶν!». Τὰ παίρνει ὅλα ὁ κληρονομῶν καὶ τὰ τρώει. Πραγματικά, πραγματικά, μαζεύεις ἄνθρωπε, μαζεύεις, γιὰ ποιούς; Γιὰ τὰ παιδιά σου; Γιὰ τὰ ἀνίψια σου; Νὰ θὰ τὰ φᾶνε. Ἐσὺ μαζεύεις φασόλι-φασόλι, αὐτοὶ θὰ κάνουν φασολάδα γιὰ ὅλα μαζί. Δηλαδὴ θὰ τὰ φᾶνε ὅλα. Πόσο ἀνόητος, ἀλήθεια, εἶναι ὁ ἄνθρωπος!

Ὅταν ὅμως τρέφεται μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο ἡ ἀφροσύνη, ἡ ἀμυαλοσύνη, τότε γεννάει ἕνα τέρας, ποὺ λέγεται ἀθεΐα. Γιὰ ἕναν τέτοιον ἄφρονα λέγει ὁ Ψαλμωδὸς στὸν 13ο Ψαλμό: «Εἶπεν ἄφρων ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ· οὐκ ἔστι Θεός». Ποιός εἶπε δὲν ὑπάρχει Θεός; Ὁ ἄφρων, ὁ ἄμυαλος ἄνθρωπος. Ναί. Ἡ ἀπουσία τῆς φρονήσεως γεννᾷ τὴν ἀθεΐα· διότι αὐτὴ ἡ ἴδια ἡ φύσις, ἡ αἰσθητὴ φύσις, εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία μπορεῖ νὰ μᾶς ἀνοίξει σὰν βιβλίο νὰ μάθομε Ποιός τὴν δημιούργησε. Καὶ σὺ λὲς «Δὲν ὑπάρχει Θεός»; Κι ἐσὺ λὲς ὅτι ὅλα ᾿γίναν τυχαῖα; Τυχαῖα; Τυχαῖα; Τί τυχαῖον ὑπάρχει; Καὶ λὲς ὅτι ὅλα αὐτὰ εἶναι μόνα τους ποὺ ἔχουνε γίνει; Μόνα τους; Αὐτόματος γένεσις; (μὲ ἕνα -ν-). Δηλαδὴ ἔχουν γίνει ὅλα μόνα τους; Εἶσαι ἄφρων. Εἶσαι ἄφρων! «Μά, εἶμαι σοφὸς ἐπιστήμων». Εἶσαι ἄφρων! Εἶσαι ἄμυαλος ἄνθρωπος. Ἡ ἀπουσία λοιπὸν τῆς φρονήσεως ὁδηγεῖ καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ἀθεΐαν.

Ὁ ἄθεος εἶναι ἄφρων καθ᾿ ὅλο τὸ μῆκος καὶ πλάτος καὶ ὕψος ποὺ ὑπάρχει γύρω του. Ὁ ἄθεος δὲν ἔχει «σώας τὰς φρένας». Βάζω τὸ «σώας τὰς φρένας» ἐντὸς εἰσαγωγικῶν. Δηλαδὴ δὲν εἶναι τρελὸς γιὰ τὸ τρελοκομεῖο. Ἀλλὰ εἶναι τρελὸς ὅμως. Εἶναι ἄφρων. Εἶναι ἄμυαλος. Γιατί ἡ ἀθεΐα εἶναι ἕνας παραλογισμός. Λέγει ὁ Μέγας Βασίλειος: «Τούτῳ γὰρ τῷ ἄφρονι εἶπεν ὁ Θεὸς διὰ τὴν ἐνυπάρχουσαν αὐτῷ ἀθεΐαν». Τοῦ εἶπε, λέγει, ὁ Θεός, τὸν ὀνόμασε ἄφρονα, ἐπειδὴ μὲς στὴν ψυχή του ἔβλεπε ὁ Θεὸς ὅτι ὑπάρχει ἀθεΐα. Καὶ ἡ ἀφροσύνη δυστυχῶς σήμερα εἶναι πολὺ ἁπλωμένη. Πρέπει νὰ τὸ ποῦμε αὐτό, ἐὰν εἴμεθα εἰλικρινεῖς. Λέει ὁ Ψαλμωδὸς πάλι: «Κύριος ἐκ τοῦ οὐρανοῦ διέκυψεν -Ὁ Κύριος, λέει, ἀπὸ τὸν οὐρανὸ ἔσκυψε νὰ δεῖ. Σὰν νὰ εἶναι ἕνα πάτωμα καὶ βγαίνει ἀπὸ ἕνα παράθυρο ὁ Θεός. Δηλαδὴ εἶναι μία ὡραία εἰκόνα αὐτό- ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων τοῦ ἰδεῖν -νὰ δεῖ τοὺς ἀνθρώπους- εἰ ἔστι συνιὼν ἢ ἐκζητῶν τὸν Θεόν -ἂν ὑπάρχει κάποιος ποὺ νὰ ἔχει μυαλό. Ἄν ὑπάρχει κάποιος ποὺ ἐπιτέλους νὰ ψάχνει νὰ βρεῖ τὸν Θεό-. Πάντες ἐξέκλιναν -Ὅλοι πῆραν τὸν στραβὸ δρόμο-, ἅμα ἠχρειώθησαν -συγχρόνως ἔγιναν καὶ ἀχρεῖοι-, οὐκ ἔστι ποιῶν χρηστότητα, οὐκ ἔστιν ἕως ἑνός». «Δὲν ὑπάρχει ἄνθρωπος νὰ ποιεῖ χρηστότητα (τὸ χρή -μὲ ἦτα, δηλαδὴ ἀγαθὸ πρᾶγμα-. Μέχρις ἑνός!», λέει στὸν 13ο Ψαλμὸ ὁ Δαβίδ.

Ἀγαπητοί, μεγάλη συμφορὰ ἡ ἔλλειψις φρονήσεως. Ὁ Θεὸς μᾶς ἔδωσε τὸν νοῦ· νὰ εἶναι προσανατολισμένος πάντοτε σὲ ὅ,τι εἶναι ἀληθινό, πραγματικὸ καὶ συμφέρον. Καὶ μᾶς ἀγαπᾷ. Καὶ βοᾷ πρὸς ἡμᾶς: «Δράξασθε παιδείας -''δράττομαι μὲ τὴν φούχτα μου''. Φουχτιάσατε, λέει, τὴν παιδεία-, μήποτε ὀργισθῇ Κύριος καὶ ἀπολεῖσθε ἐξ ὁδοῦ δικαίας», λέει στὸν 2ο Ψαλμό. Ποιά εἶναι αὐτὴ ἡ Παιδεία; Εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ πολλὰ ὀνόματα τοῦ δευτέρου προσώπου τῆς Ἁγίας Τριάδος. Ὅπως εἶναι καὶ τὸ ὄνομα Σοφία. Ἔτσι λοιπόν, μᾶς λέει ἐδῶ: «Ἁρπάξτε τὸν Χριστόν. Μήποτε ὀργισθῇ ὁ Κύριος. Γιατί Ἐκεῖνος θὰ σᾶς δώσει τὴν φρόνησιν». Ναί. Λέει στὸ βιβλίο τῶν Παροιμιῶν: «Ὁ ἐνδεὴς ταῖς φρεσὶν ἐκκλινάτω πρός με». Μιλάει ὁ Παροιμιαστὴς ἐξ ὀνόματος τῆς Ἐνυποστάτου Σοφίας. «Ἐκεῖνος ποὺ εἶναι φτωχός», λέει, «στὸ μυαλό, ἂς ἔρθει κοντά μου νὰ ἀποκτήσει φρόνησιν».

Τί εἶναι φρόνησις; «Γνῶσις -λέγει ὁ ἅγιος Πέτρος ὁ Δαμασκηνός- τῶν τε ποιητέων καὶ οὐ ποιητέων, καὶ ἐγρήγορσις νοῦ». Τί πρέπει νὰ κάνω; Τί δὲν πρέπει νὰ κάνω; Καὶ ἡ ἐγρήγορση τοῦ νοῦ, τὸ ξύπνιο τοῦ νοῦ. Καὶ ποιός μᾶς δίνει τὴν φρόνηση; Ἡ Ἐνυπόστατος Σοφία τοῦ Θεοῦ. Τότε θὰ ἔχομε τὴν ἀληθινὴ φρόνηση καὶ ὄχι τὴν κοσμικὴ φρόνηση, ὅπως ὁ πλούσιος τῆς παραβολῆς. Τὴν φρόνηση ἐκείνη ποὺ δείχνει κυριότατα τὴν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι σχετικά. Ἡ ἀφροσύνη ποτέ, ἀγαπητοί μου, μὴν κυριεύσει τὴν καρδιά μας. Ἀμήν.

779η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Ἡ λειτουργική εὐχή «ὑπέρ τῆς τῶν πάντων ἑνώσεως» ἔχει σχέση μέ τόν αἰρετικό Οἰκουμενισμό;

†. Μία πρώτη απορία λέγει: «Σας παρακαλώ θα ήθελα να μου πείτε για την απορία αυτή. Ο

οικουμενισμός είναι μία απειλή

όπως ξέρουμε για την

Ορθοδοξία. Είναι μία αίρεσις.

Στην Λειτουργία όμως υπάρχει

μία ευχή υπέρ της ενώσεως

πάντων των χριστιανών. Τί

εννοεί με αυτό; Δηλαδή όλων

των χριστιανών – θρησκειών;»-

Θέλει να πει, των χριστιανών μαζί με όλες τις άλλες θρησκείες. Μάλιστα. Παιδιά, δεν πρόκειται περί αυτού.

Όταν πράγματι στην Μεγάλη Συναπτή …συναπτή λέγεται στα αιτήματα τα οποία είναι το ένα μετά το άλλο, δηλαδή κολλητά, συναπτά, γι’ αυτό λέγεται η Μεγάλη Συναπτή… μετά το «Ευλογημένη η Βασιλεία» λέμε υπέρ της ειρήνης του σύμπαντος κόσμου, ευσταθίας των Αγίων του Θεού Εκκλησιών και της των πάντων ενώσεως, του Κυρίου δεηθόμεν. Όταν λέμε λοιπόν και της των πάντων ενώσεως, τί εννοούμε;

Καταρχάς, μέσα στον χώρο της Ορθοδοξίας όλα αυτά λέγονται και γίνονται. Είναι εκείνο που ο Απόστολος Παύλος λέγει, σας παρακαλώ πολύ το αυτό φρονείν. Όλοι να έχετε το αυτό φρόνημα. Και επειδή δεν είναι εύκολο πράγμα να έχουν όλοι το αυτό φρόνημα, διότι πρέπει να υπάρχει εδώ η ενότητα του φρονήματος. Η ενότητα της Πίστεως. Όλοι να πιστεύουμε το ίδιο. Διότι κυκλοφορούν και αιρέσεις. Κυκλοφορούν ποικίλα πράγματα που διασπούν την ενότητα. Αυτό λοιπόν εμείς θέλουμε κι ευχόμαστε. Να υπάρχουν οι χριστιανικές ΟΡΘΟΔΟΞΕΣ Εκκλησίες. Οι χριστιανικές ΟΡΘΟΔΟΞΕΣ Εκκλησίες, το υπογραμίζω, να έχουν ενότητα. Δηλαδή, μόνο εμείς ηνωμένοι.

Δεν σημαίνει μ’ αυτό ότι θα πρέπει να ενωθούμε και με τους αιρετικούς ή με τους πιστούς άλλων θρησκειών. Αν είναι δυνατόν ποτέ. Αν είναι δυνατόν! Είναι ενδοοικογενειακόν το θέμα. Είναι ενδοχριστιανικόν και δη εις τον χώρον της Ορθοδοξίας.

Δεν μπορείς να ενωθείς με τους ρωμαιοκαθολικούς και με τους προτεστάντες. Είναι δυνατόν ποτέ αυτό; Εάν δεν αφήσουν τις κακοδοξίες των, πώς θα γίνει αυτή η ένωσις; Ενώνονται πράγματα τα οποία είναι εκ της φύσεώς των τέτοια που δεν μπορούν να ενωθούν;

Άρα λοιπόν, όταν λέμε και της των πάντων ενώσεως, εννοούμε την ομόνοια, την ομοφροσύνη, την αυτήν Πίστη μέσα εις τον χώρο, πάντοτε, της Ορθοδόξου Πίστεως και καθόλου αυτό το αίτημα δεν έχει την αναφορά του ή τον υπαινιγμό του εις τον οικουμενισμό.

Αν κάποιοι θα ήθελαν να το χρησιμοποιούν δια τον οικουμενισμόν, το λιγότερο που θα μπορούσαν να αποδειχθούν είναι τούτο, ότι είναι αγράμματοι. Το λιγότερο. Αν δεν έχουν κακοήθεια. Αυτά για αυτήν την απορία.

691η ομιλία στην κατηγορία " Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ". (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)

►Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας : " Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου) " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/pantiseis-pori-n-katixitiko
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/321.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».🔻
https://drive.google.com/file/d/1bnD4KlS2bRvJrfYXaOewN02780y5Z9Sg/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40pM8I69EWsOE4l3gd0pOg7b

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BC%88%CF%80%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82%20%E1%BC%80%CF%80%CE%BF%CF%81%CE%B9%E1%BF%B6%CE%BD%20%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%E1%BF%A6.%0A%28%E1%BC%88%CE%BD%CF%89%CF%84%CE%AD%CF%81%CE%BF%CF%85%20%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%E1%BF%A6%20%CE%A3%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%B5%CE%AF%CE%BF%CF%85%29?m=1

🔸 Απομαγνητοφώνηση :
Τάς θύρας τάς θύρας.https://tasthyras.wordpress.com/category/%cf%80-%ce%b1%ce%b8%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%83%ce%b9%ce%bf%cf%83-%ce%bc%cf%85%cf%84%ce%b9%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b1%ce%b9%ce%bf%cf%83/page/4/

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.