02 Αυγούστου 2026

Μήπως ο κόσμος είναι κατα τύχη φτιαγμένος;


†. "καὶ τέως οὔπω τῆς σοφίας αὐτοῦ τὰ μὴ φαινόμενα". Βέβαια, δεν αναφέρεται... Πού να αναφερθώ, λέει, σε εκείνα τα οποία δεν φαίνονται; Μέχρι τώρα σας ανέφερα πράγματα που φαίνονται. Πού να αναφερθώ σε εκείνα που δεν φαίνονται, τις σοφίας του Θεού πράγματα; Σημειώσατε ότι όπως είναι το κείμενο, επειδή είναι λίγο μακρά αυτή η κατήχηση, θα παραλείπω προτάσεις για να συντομεύσω λίγο, και θα πάρω —έχω υπογραμμίσει— τις κυριότερες θέσεις.
"Ἐξ ἑνὸς γὰρ ὑετοῦ ταῦτα, καὶ μιᾶς τῆς γῆς, τίς ὁ διακρίνων; Τίς ο δημιουργών; Θεώρησόν μοι τὴν ἀκρίβειαν· ἐκ μιᾶς ὑποστάσεως τοῦ δένδρου, τὸ μὲν εἰς σκέπην, τὸ δὲ εἰς καρποὺς διαφόρους· και εις ο τεχνίτης. Μιας αμπέλου το μεν... εις καύσιν, το δε εις βλαστήματα, το δε εις φυλλάδας, το δε εις έλικας, το δε εις βότρυν". Για να δούμε εδώ. Από μια βροχή, λέγει, από έναν υετό και από μια γη, έχουμε διάκριση στα δημιουργήματα. Έχουμε διαφοροποίηση. Πρόσεξε, λέγει, να δείς την ακρίβεια των πραγμάτων. Πιο πάνω μας λέγει: Έχουμε ένα κόκκινο τριαντάφυλλο, "Ρόδου μὲν τοῦ ἐρυθροτάτου". Έχουμε έναν άσπρο κρίνο· "κρίνου τε του λευκοτάτου". Εδώ, τι έχουμε; Μια η γη και μια η βροχή. Να η γη κάτω, με τα στοιχεία που έχει. Και η βροχή πέφτει από πάνω και ποτίζει τη γη. Πώς το ένα γίνεται κόκκινο τριαντάφυλλο και πώς το άλλο γίνεται άσπρος κρίνος;
Θα μου πείτε, είναι τόσο δύσκολο να το καταλάβει κανείς; Αγαπητοί μου, δεν είναι τόσο απλό. Δεν είναι τόσο απλό. Για να το καταλάβουμε, θα πάρω και το λίγο παρακάτω. Μιας αμπέλου, και θα δείτε αμέσως τι σπουδαίο είναι το θέμα αυτό. "Μιας αμπέλου το μεν τί εις καύσιν, μέρος της όλης κατασκευής της είναι ξύλο που το καίμε. Ένα μέρος της κατασκευής της είναι τα βλαστάρια. Ένα μέρος είναι τα φύλλα. Ένα μέρος είναι οι έλικες. Οι πλεξούδες εκεί, οι έλικες. Και ένα μέρος είναι το σταφύλι. Ξέρετε τι θα πει αυτό που τόση ώρα σας λέγω; Θα το θέσουμε με σύγχρονες εκφράσεις: το πώς το ένα γίνεται κόκκινο, το άλλο γίνεται άσπρο· πώς το ίδιο τούτο το φυτό γίνεται μάτι που θα πετάξει. Έχουμε μάτια που θα βγάλουν μόνο φύλλα. Και έχουμε μάτια που θα βγάλουν τους ανθούς, οι οποίοι περιέχονται και οι καρποί εκεί. Βλέπετε τώρα, είναι χειμώνας. Πάμε σε ένα δέντρο, πάμε σε μια συκιά. Υπάρχουν μάτια τα οποία είναι μόνο φύλλα. Τώρα βέβαια, να με συγχωρέσει κανείς άμα είναι εκεί κανένας αδελφός γεωπόνος εδώ, και λέω κάνα στραβό πράγμα. Δεν είμαι γεωπόνος· ό,τι μπορούμε λέμε. Υπάρχουν μάτια που θα βγάλουνε μόνο τα φύλλα, και μάτια που θα βγάλουν τα σύκα. Εκεί μέσα, αγαπητοί μου, είναι ο μελλοντικός καρπός. Θέλετε; Είναι καταπληκτικό! Δεν είναι μόνο το μελλοντικό σύκο, αλλά και ο μελλοντικός σπόρος που είναι μέσα στο σύκο· και σε εκείνον τον σπόρο θα είναι η μελλοντική συκιά. Καταπληκτικό! Που σημαίνει: εχουμε αυτό που λέμε σήμερα "χρωμοσώματα".
Και βλέπετε, αγαπητοί, σε όλα τα ζωντανά πράγματα και στα φυτά και στα ζώα, να κληροδοτείται εκείνο που μας αφήνει έκπληκτους. Να έχει μια ελιά ο πατέρας μου εδώ στο μάγουλό του, και να αποκτώ και εγώ την ίδια ελιά στο ίδιο σημείο. Και να λέει κανείς: «Καταπληκτικό!». Τι έδωσε ο πατέρας μου; Ένα σπερματοζωάριο. Τι είχε εκείνο το σπερματοζωάριο μέσα, ώστε όταν θα αρχίσει ένας οργανισμός να αναπλάθεται... διότι πια η μάνα μου δεν μου έκανε τίποτα άλλο εννέα μήνες, παρά μου έδινε μόνο τροφή. Η μάνα μου δεν προσέθεσε τίποτα από το ωάριο που διέθεσε, παρά μόνο τροφή. Από εκεί και πέρα, το θέμα είναι κάτι αυτοτελές· δεν έχει να προστεθεί κάτι καινούριο, παρά μόνο τροφή.
Πάρτε παράδειγμα το αυγό της κότας. Έφυγε από την κότα, τελείωσε. Όλο μέσα [είναι] τροφή... είναι το αυγό. Το σπέρμα είναι κάπου σε ένα σημείο. Θα τρέφεται με αυτό, θα μεγαλώνει· θα τρέφεται και θα μεγαλώνει, ενώ λιγοστεύει η τροφή. Τρώει, λοιπόν, και καθώς λιγοστεύει η τροφή, μεγαλώνει αυτό και καταλαμβάνει τον χώρο της. Μετά βγαίνει ολόκληρο το πουλάκι. Σπάζει το τσόφλι και βγαίνει έξω. Έφαγε όλη την τροφή και βγαίνει απ' έξω. Δεν πήρε, λοιπόν, τίποτε άλλο από την κότα, παρά μόνο την τροφή που αποθηκεύτηκε εξαρχής μέσα στο αυγό.
Τι είναι εκείνο που... λέγει: «Εσύ, κύτταρο Α, θα γίνεις μύτη· εσύ, κύτταρο Β, θα γίνεις αυτί· εσύ, κύτταρο Γ, θα γίνεις μάτι». Αγαπητοί μου, είναι καταπληκτικό· κι αν λάβει κανείς υπόψη τα όργανα του ανθρώπινου σώματος —και γενικά κάθε οργανισμού, ενός ζώου ακόμη—, τι πολυπλοκότητα υπάρχει. Το μάτι, τι πολυπλοκότητα! Το ότι το κάθε κύτταρο ξέρει τι θα κάνει. Και λέμε εμείς σήμερα, αυτό λέει οφείλεται στα χρωμοσώματα και δεν ξέρω τι άλλα πράγματα λέμε. Αγαπητοί μου, είναι καταπληκτικό! Αυτό θέλει να πει εδώ ο Άγιος Κύριλλος. Τι είναι, κυρίως, αυτό που κάνει το κάθε πράγμα ξεχωριστό, ενώ η γη είναι μία, η τροφή δηλαδή είναι μία και το νερό είναι ένα; Το ότι αυτό γίνεται τούτο και το άλλο γίνεται εκείνο, αυτό δεν μπορεί παρά να προϋποθέτει έναν Θεό Δημιουργό· Εκείνος που θα επέμβει για να κάνει αυτά. Είναι καταπληκτικό πραγματικά! Εγώ νομίζω ότι οι βιολόγοι πρέπει να στέκονται με το στόμα ανοιχτό μπροστά στο γεγονός αυτό.
«αὕτη ἡ θάλασσα ἡ μεγάλη καὶ εὐρύχωρος, ἐκεῖ ἑρπετά, ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθμός». Αυτό είναι παρμένο από τον 103ο Ψαλμό στίχος 25, τον λεγόμενο Προοιμιακό. "Αυτή είναι η θάλασσα η μεγάλη και η ευρύχωρη, εκεί είναι ερπετά". Πρέπει να σας πω ότι η Αγία Γραφή πολλές φορές τα ψάρια τα λέει ερπετά. Εκεί ερπετά, ών ουκ έστιν αριθμός αναρίθμητα ψάρια. Τις δύναται διηγήσασθαι των ιχθύων των εν αυτή το κάλλος; Τις δύναται διηγήσασθαι, κητών τα μεγέθη; Και των αμφιβίων ζώων την υπόστασιν; ὅπως καὶ ἐν χέρσῳ γῇ, καὶ ἐν ὕδασι διαιτᾶται; τα χερσαία, τα αμφίβια που μπορούν να ζουν και στη θάλασσα με τα βράγχια, και στην ξηρά με τους πνεύμονες, όπως είναι οι βάτραχοι επί παραδείγματι. Τίς δύναται τῆς θαλάσσης διηγήσασθαι τὸν βυθὸν; Ποιος, λέει, μπορεί να διηγηθεί τα τον βυθό της θάλασσας; Αν ποτέ σας δόθηκε η ευκαιρία να δείτε καμία ταινία-ντοκιμαντέρ, να δει κανείς τι πλούτος υπάρχει εκεί, εις τον βυθό. Είναι το βασίλειο του βυθού της θάλασσας. Ένας άλλος κόσμος, για εμάς σαν παραμυθένιος κόσμος. ἢ τῶν ὑπερμέτρων κυμάτων τὰς ὁρμάς; Τις ορμές των υπερμέτρων, των μεγάλων κυμάτων. Ἀλλ' εἰς τοὺς ὅρους αὐτῆς ἕστηκε διὰ τὸν εἰπόντα· Ἄχρι τούτου ἐλεύσῃ καὶ οὐχ ὑπερβήσῃ, ἀλλ' ἐν σεαυτῷ συντριβήσονταί σου τὰ κύματα. Εκείνο το «ὅριον ἔθου, ὃ οὐ παρελεύσονται, οὐδὲ ἐπιστρέψουσι καλύψαι τὴν γῆν.». Έβαλε όριο την παραλία και είπε: "Θάλασσα, δεν θα περάσεις το όριο. Εκεί θα μένεις".
Βέβαια, να φανταστεί κανείς τι όγκοι νερού υπάρχουν, αγαπητοί, σκεφτείτε. Υπάρχουν σημεία της γης με δέκα και έντεκα χιλιάδες μέτρα βάθους. Αγαπητοί μου, σκεφτείτε ότι υπάρχουν ψάρια που ζουν σε αυτά τα βάθη. Το ηλιακό φως είναι γνωστό ότι δεν φτάνει εκεί. Μέχρι ένα σημείο φτάνει το ηλιακό φως, μετά υπάρχει σκότος βαθύ σε αυτά τα απύθμενα βάθη του ωκεανού, όπως είναι στον Ειρηνικό Ωκεανό. Ξέρετε, εδώ στο Ακρωτήριο Μαλέα —αν το γνωρίζετε—, σε αυτό το σημείο και σε ακόμα κανένα-δυο άλλα σημεία, είναι τα βαθύτερα της Μεσογείου. Έχουμε τέσσερις χιλιάδες μέτρα βάθους. Πολύ μεγάλο βάθος. Άλλα χίλια μέτρα πιο πάνω από ό,τι είναι ο Όλυμπος. Σκεφτείτε, βάθος θαλάσσης! Και εκεί, σε κρύφια, απύθμενα και ανήλια βάθη, υπάρχουν ψάρια. Υπάρχει ζωή. Και αυτή η ζωή έχει τέτοια κατασκευή, ώστε δεν συντρίβεται. Διότι εμείς, λέμε, έχουμε από πάνω μας τον ατμοσφαιρικό αέρα. Ένα ζώο θαλάσσιο, ένα ψάρι, έχει τον όγκο του νερού από πάνω, από τη ράχη του. Για σκεφτείτε να έχεις ένα βάρος από πάνω, μήκους 11 χιλιομέτρων. Πώς να ζήσεις εκεί μέσα; Αν κατέβαινε ο άνθρωπος με ένα σκάφανδρο, θα συνεθλίβετο. Κι όμως, αγαπητοί μου, υπάρχει ζωή εκεί κάτω. Και μάλιστα υπάρχουν ψάρια που επικοινωνούν, «βλέπονται» –εντός εισαγωγικών– μεταξύ τους με ηλεκτρικές εκκενώσεις. Κάνουν ένα φως, ένα φλας, βλέπει το ένα τον άλλο, τρεμοσβήνει το φλας, και ξανά πάλι. Θαυμαστά πράγματα! Αν κανείς λογαριάσει με ποιες προϋποθέσεις μπορεί να υπάρχει ζωή, όπου υπάρχει, είναι καταπληκτικό. Είναι καταπληκτικό πραγματικά! Αυτή είναι η θάλασσα, με πολύ λίγα λόγια. Οι όγκοι του νερού, τα απύθμενα βάθη της, η ομορφιά της μέσα, τα θαλάσσια φυτά της, τα θαλάσσια ζώα της και ό,τι άλλο θαυμαστό υπάρχει, που πραγματικά είναι μια αθέατη [πλευρά] για εκείνους που είναι στην επιφάνεια της γης. Αλλά αν κατεβεί κανείς κάτω εκεί, βλέπει αυτούς τους θαυμαστούς κόσμους του νερού. Ποιος τα έκανε όλα αυτά;
Ξέρετε, [λένε ότι] έγιναν τυχαίως όλα αυτά. Έγιναν μόνα τους όλα αυτά. Ναι, ναι, αγαπητοί μου, έγιναν μόνα τους! Δεν το πιστεύετε ότι έγιναν μόνα τους; Εγιναν από την τύχη! Μπορείτε να μου εξηγήσετε τι θα πει τύχη; Θα σας πω ένα παράδειγμα με τα μαθηματικά των πιθανοτήτων. Ακούστε. Τι πιθανότητες υπάρχουν αν πάρω ένα όνομα; Ένα όνομα, «Αθανάσιος». Πόσα γράμματα έχει;  Πείτε δέκα, για στρογγυλό αριθμό. [Η πιθανότητα να πετύχω] το Α; Μία στα δέκα. Τέλος πάντων, πιθανότητες. Μπορεί να το πετύχεις με την πρώτη φορά, μπορεί με τις πέντε φορές, μπορεί με τις δέκα. Πάντως οι πιθανότητες είναι μία στα δέκα. Ξαναρίχνω πάλι το νούμερο ένα, το Α, εκεί που το έπιασα.
Και τώρα, τι πιθανότητες υπάρχουν, όταν τραβήξω μια φορά το Α, όταν θα τραβήξω για δεύτερη φορά να βγει το Θ; «Αθανάσιος»· το Θ είναι το δεύτερο γράμμα. Η πιθανότητα να τραβήξω διαδοχικά το πρώτο με το δεύτερο είναι δέκα εις το τετράγωνο, δηλαδή μία στις εκατό. Τι πιθανότητες υπάρχουν να τραβήξω σε μια διαδοχική σειρά το Α, το Θ και το Α —το δεύτερο Α, το τρίτο γράμμα; Δέκα εις την τρίτη, δηλαδή χίλια· μία στα χίλια. Τι πιθανότητες υπάρχουν να σχηματίσω, τραβώντας διαδοχικά τα δέκα γράμματα, και να σχηματιστεί το όνομα «Αθανάσιος»; Τι πιθανότητες υπάρχουν; Δέκα εις την δεκάτη. Λογαριάστε πόσο είναι το δέκα εις την δεκάτη. Δέκα εις την έκτην είναι το ένα εκατομμύριο και δέκα εις την εννάτην είναι το ένα δισεκατομμύριο. Λογαριάστε, λοιπόν, παρακαλώ.
Αν για το όνομα, για το όνομα «Αθανάσιος» μόνο, [είναι τόσο μικρή η πιθανότητα], για αυτή την πολυπλοκότητα των δημιουργημάτων, όπου το κάθε κύτταρο ξέρει πού θα μπει και τι θα κάνει, υπάρχει περίπτωση [να έγινε από] τύχη; Πώς, πώς υπάρχει. Ή, αθεράπευτη απιστία! Υπάρχει. «Δώστε μας», λέει, «πίστωση μερικά δισεκατομμύρια χρόνια και θα δείτε ότι υπάρχει [πιθανότητα]». Πόσα θέλετε; Δισεκατομμύρια, τρισεκατομμύρια, τετράκις εκατομμύρια να σας δώσουμε πίστωση δεν μπορείτε να τα βγάλετε αυτά· δεν βγαίνουν αυτά. Δεν βγαίνουν γιατί απλούστατα είναι τόσο πολύπλοκος ο κόσμος. Υπάρχει τέτοια πολυπλοκότητα, συνθετότητα, ώστε αποκλείεται —και μαθηματικά ακόμα, με βάση, σας είπα, τα μαθηματικά των πιθανοτήτων— ο κόσμος να είναι στην τύχη φτιαγμένος. Από την τύχη, τυχαίως. Και θα έλεγε κανείς: μα γιατί παιδευόμαστε και κάνουμε τόσα, και χαλκεύουμε θεωρίες και λέμε ότι "τυχαίως ο κόσμος τυχαίοι κι εμείς;" Αγαπητοί μου, τι είναι ευκολότερο και τι είναι πιο πολύπλοκο; Και τι είναι πιο, θα λέγαμε, πιο παραλογότερο; Να δεχθώ Θεό Δημιουργό ή τύχη; Τι; Το να δεχθώ Θεό είναι πάρα πολύ απλό. Να δεχθώ τύχη, προσκρούω σε κάθε βήμα.
Τότε γιατί μένω στο θέμα της τύχης; Αμ εδώ είναι! Αυτός ο Θεός που δημιούργησε το σύμπαν, έχει κάποιες απαιτήσεις. Μίλησε για κόλαση και για Βασιλεία Θεού. Αυτό μας ενοχλεί. Αγαπητοί μου, αυτό μας ενοχλεί: "πώς θα δώσουμε λογαριασμό των πράξεών μας". Συνεπώς, το θέμα της απιστίας και γενικότερα της αθεΐας δεν είναι προϊόν του νου, αλλά προϊόν των βιωμάτων. Να πώς το λέγει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης αυτό: «τὸ φῶς ἐλήλυθεν εἰς τὸν κόσμον, καὶ ἠγάπησαν οἱ ἄνθρωποι μᾶλλον τὸ σκότος ἢ τὸ φῶς· ἦν γὰρ πονηρὰ αὐτῶν τὰ ἔργα» Ιω. 3, 19. Δεν είπε ότι το μυαλό τους σάλεψε. Δεν είπε ότι διαθέτουν άλλου είδους λογική. «Ήν γαρ πονηρά τα έργα αυτών». Εξηγεί: «πᾶς γὰρ ὁ φαῦλα πράσσων μισεῖ τὸ φῶς καὶ οὐκ ἔρχεται πρὸς τὸ φῶς, ἵνα μὴ ἐλεγχθῇ τὰ ἔργα αὐτοῦ·». Αυτό είναι. Δεν θέλεις να υπάρχει ο Θεός, για να είσαι ανεύθυνος. Να μην έχεις υπευθυνότητα. Να μην δώσεις λογαριασμό των πράξεών σου. Αυτό είναι στο βάθος των φαινομένων της απιστίας και της αθεΐας. Αγαπητοί, αν ο Χριστός δεν μιλούσε για Βασιλεία Θεού και για κόλαση, δεν θα υπήρχε άνθρωπος που να μην Τον δέχεται. Αλλά δεν Τον δέχονται τον Χριστό, επειδή μίλησε για αυτά τα δύο. Αυτός είναι ο άνθρωπος. Και γι' αυτό σας είπα μια κάποια φορά σε μια άλλη ομιλία, ότι η αθεΐα είναι μια μορφή ψυχασθένειας. Δηλαδή χρειάζεται ψυχιατρείο ο άνθρωπος. Θέλει ψυχίατρο. Δεν είναι ισορροπημένου ανθρώπου προϊόν η αθεΐα. Αυτό να το ξέρουμε.

Απόσπασμα από την🔸53η🔸ομιλία στην κατηγορία : "Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
"Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου" εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/katixhseis-agioy-kyrilloy
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_79.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς «Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου».🔻
https://drive.google.com/file/d/151ddhVscWX5DAo0hPCLUOkNzoXguoDyp/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40oaZDDtLGpHIQUrsAVX0gNA

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82%20%E1%BC%89%CE%B3%CE%AF%CE%BF%CF%85%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%AF%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CF%85.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση και ψηφιοποίηση ομιλίας : Αθανάσιος Άμβωνας.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Ο Τίμιος Σταυρός για τους Αντίχριστους...


†. Προσέξτε, ἀγαπητοί. Τὸ σημεῖο τοῦ Σταυροῦ λέει ὅτι εἶναι "ἰδικό" του Χριστοῦ, δηλαδὴ δικό Του. Τὸ πρῶτο "εἰ" δὲν εἶναι "εἰ", εἶναι γιῶτα, δηλαδὴ "ἰδικό" Του, ὄχι "εἰδικὸν" μὲ "εἰ". Δηλαδή, εἶναι τὸ κατ' ἐξοχὴν δικό Του σημεῖο. Γιατί; Διότι εἶναι ἐκεῖνο τὸ σημεῖο μὲ τὸ ὁποῖο ἐδόξασε τὸν Πατέρα καὶ ἐδοξάσθη. Θυμηθεῖτε ὅταν ὁ Χριστὸς εἶπε, λίγο πρὸ τοῦ Πάθους Του: «Νῦν ἐδοξάσθη ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου». Ἀπὸ τί; Ποῦ; Πῶς; 

Ποιά εἶναι ἡ δόξα τοῦ Υἱοῦ; Ὁ Σταυρός. Ἀλλὰ ἐὰν διά των Υἱὸν εἶναι ἡ δόξα, ἀναμφισβήτητα ὁ Σταυρὸς διὰ τοὺς ἀπίστους εἶναι χλεύη· εἶναι κάτι τὸ ἀκατανόητα χαμηλό. Σταυρός, δόξα; Γιὰ ποιούς; Διὰ τοὺς ἀπίστους. Ἐδῶ τώρα, παρακαλῶ, ἐλᾶτε νὰ μοῦ πεῖτε τὸ "γιατί". Θὰ τὸ δεῖτε στὴν πράξη μὲ ἕναν χαρακτηριστικὸ τρόπο, μὲ πολὺ χαρακτηριστικὸ τρόπο. 

Οἱ Χιλιαστές, εἶναι τοῦ Θεοῦ ἄνθρωποι ἢ τοῦ διαβόλου; Εἶναι τοῦ Χριστοῦ ἢ τοῦ Ἀντιχρίστου οἱ ἄνθρωποι αὐτοί; Εἶναι τοῦ Ἀντιχρίστου. Γιατί; Διότι τρέμουν μπροστὰ στὸ σημεῖο τοῦ Τιμίου Σταυροῦ. Ὅταν σὲ δοῦν νὰ κάνεις τὸν Σταυρό σου δαιμονίζονται, θεωροῦν καὶ λένε: "Μὰ ὁ Σταυρὸς εἶναι ὄργανο καταδίκης τοῦ Χριστοῦ καὶ ἐσὺ προσκυνᾶς τὸν Σταυρό;". 
Καθ' ὅλο τὸ μῆκος τῆς Καινῆς Διαθήκης, ἀγαπητοί μου, ἀλλὰ καὶ καθ' ὅλο τὸ μῆκος τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, κατὰ κεκρυμμένο τρόπο, εἶναι διάχυτη ἡ παρουσία τοῦ Τιμίου Σταυροῦ. Διάχυτη. Τί λέγει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος γιὰ τὸν Τίμιο Σταυρό; «ἐμοὶ δὲ μὴ γένοιτο καυχᾶσθαι εἰ μὴ ἐν τῷ σταὺρῷ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ» Γάλ. 6,14 Ἐάν, λέγει, ἔχω κάτι γιὰ νὰ καυχηθῶ, δὲν ἔχω σὲ τίποτα νὰ καυχηθῶ παρὰ εἰς τὸν Σταυρὸ τοῦ Χριστοῦ. Αὐτὸ εἶναι τὸ καύχημά μου. Ὁ Σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ, τὸ καύχημά μου!

«ἡμεῖς δὲ κηρύσσομεν Χρὶστὸν ἐσταυρωμένον, Ἰοὐδαίοις μὲν σκάνδαλον, Ἕλλησι δὲ μωρίαν» Α Κόρ. 1,23 Ἐὰν ὁ Σταυρὸς διὰ τοὺς ἀπολλυμένους, μωρία ἐστὶ καὶ γιὰ τοὺς Ἰουδαίους σκάνδαλο. Αὐτὸ τὸ σκάνδαλο, δηλαδὴ πῶς ἕνας Θεὸς σταυρώνεται – εἶναι δυνατὸν ὁ Θεὸς νὰ σταυρώνεται; Γιὰ ἐμᾶς ὅμως, ὁ Σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ, συγκεκριμένα ὁ Σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ, εἶναι Θεοῦ σοφία καὶ Θεοῦ δύναμη. «αὐτοῖς δὲ τοῖς κλητοῖς, Ἰοὐδαίοις τε καὶ Ἕλλησι, Χρὶστὸν Θεοῦ δύναμιν καὶ Θεοῦ σοφίαν·» Α Κόρ. 1,24 διότι μὲ τὴ σοφία τοῦ Τιμίου Σταυροῦ ἔσωσε τὸν ἄνθρωπο, καὶ μὲ τὴ δύναμη τοῦ Τιμίου Σταυροῦ ἔσωσε τὸν ἄνθρωπο.

Συνεπῶς, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δέχεται τὸν Τίμιο Σταυρὸ ἀνήκει στὸν Χριστό. Οἱ Χιλιαστές, μὴ δεχόμενοι τὸν Τίμιο Σταυρὸ καὶ θεωρῶντας τὸ σημεῖο αὐτὸ ἀποτρόπαιο –ὄχι τρόπαιο, ἀποτρόπαιο σημεῖο– οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, καταλάβατε τώρα, ἀνήκουν στὸν Ἀντίχριστο. Γιατί, ἁπλούστατα, ὁ Ἀντίχριστος δὲν θὰ χρησιμοποιήσει τὸ σημεῖο τοῦ Σταυροῦ, διότι θὰ πολεμήσει τὸν Χριστόν, ἄρα καὶ τὸν Σταυρό Του. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιήσει, λοιπόν, ὁ Ἀντίχριστος τὸ σημεῖο τοῦ Σταυροῦ; Διότι, ἂν τὸ χρησιμοποιοῦσε τὸ σημεῖο αὐτό, οὔτε λίγο οὔτε πολὺ θὰ ὑπηρετοῦσε τὰ συμφέροντα –ἂς τὸ πῶ ἔτσι– τοῦ Χριστοῦ. Ἀλλὰ δὲν θὰ χρησιμοποιήσει τὸ σημεῖο αὐτό.

Τώρα ἴσως μπορεῖτε νὰ καταλάβετε γιατί οἱ Χιλιαστὲς δὲν λέγονται αἱρετικοί, λέγονται ἀντίχριστοι. Χρόνια ἀκοῦμε τὸν χαρακτηρισμὸ "οἱ Χιλιαστὲς εἶναι ἀντίχριστοι" γι' αὐτὸν τὸν λόγο. Γι' αὐτὸν τὸν λόγο, ἀγαπητοί. Ὥστε, τὸ σημεῖο αὐτὸ εἶναι μοναδικὸ κτῆμα, ἀληθινὸ κτῆμα τοῦ Χριστοῦ. Δὲν θὰ ὑπάρχει τίποτε ἄλλο. Αὐτό: ὁ Τίμιος Σταυρός. 


Απόσπασμα από την🔸117η🔸ομιλία στην κατηγορία : "Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
"Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου" εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/katixhseis-agioy-kyrilloy
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_79.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς «Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου».🔻
https://drive.google.com/file/d/151ddhVscWX5DAo0hPCLUOkNzoXguoDyp/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40oaZDDtLGpHIQUrsAVX0gNA

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82%20%E1%BC%89%CE%B3%CE%AF%CE%BF%CF%85%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%AF%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CF%85.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση και ψηφιοποίηση ομιλίας : Αθανάσιος Άμβωνας.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

01 Αυγούστου 2026

Η καταλαλιά με τους σαρκικούς πειρασμούς είναι τόσο στενά δεμένα σαν αιτία με αποτέλεσμα.


†. «Μὴ καταλαλεῖτε ἀλλήλων, ἀδελφοί. ὁ καταλαλῶν ἀδελφοῦ καὶ κρίνων τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καταλαλεῖ νόμου καὶ κρίνει νόμον· εἰ δὲ νόμον κρίνεις, οὐκ εἶ ποιητὴς νόμου, ἀλλὰ κριτής. εἷς ἐστιν ὁ νομοθέτης καὶ κριτής. ὁ δυνάμενος σῶσαι καὶ ἀπολέσαι· σὺ δὲ τίς εἶ ὃς κρίνεις τὸν ἕτερον;» Επ. Ιακ 4, 11~12
Στὴ συνέχεια, ἀγαπητοί μου, περὶ ὑπερηφανίας, ὁ Ἅγιος Ἰάκωβος ὁ Ἀδελφόθεος ἀναφέρεται καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς κατηγορίας ἢ τῆς καταλαλιᾶς. Καὶ λέγει νὰ μὴ καταλαλεῖτε ὁ ἕνας τὸν ἄλλον, διότι πράγματι, ὅταν λέγει τὸ "μὴ καταλαλεῖτε", ἔχει τὴν ἑξῆς σχέση μὲ τὴν ὑπερηφανίαν: Γιατί καταλαλῶ; Διότι θέλω νὰ φαίνομαι ἀνώτερος ἀπὸ ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον ἤδη κατηγορῶ. Καὶ ἀφοῦ θέλω νὰ φαίνομαι ἀνώτερος, τότε προφανῶς ὁ Θεὸς θὰ μὲ ἀποδοκιμάσει. Αὐτὴ εἶναι ἡ σχέση ποὺ ὑπάρχει ἀνάμεσα στὴν κατηγορία καὶ τὴν ὑπερηφανία. 
Ἀλλὰ ἐκεῖνο ποὺ εἶναι ἀξιοπρόσεκτο, καὶ ποὺ οἱ Πατέρες ἰδιαιτέρως τονίζουν, καὶ ποὺ ἐκ πρώτης ὄψεως φαίνεται ὅτι τί σχέση μπορεῖ νὰ ἔχει, εἶναι ὅτι ἐκεῖνος ποὺ κατηγορεῖ δὲν μπορεῖ νὰ ἐπιτύχει γενικὰ τὴν λοιπὴν ἀρετήν, εἰδικότερα δὲ τὴν ἐγκράτεια. Καὶ τὴν ἐγκράτεια μάλιστα καὶ γαστρός, ἀλλὰ προπαντὸς ὅμως, τὴν σωφροσύνη. Δηλαδή, τὸ νὰ μὴν ἔχει πειρασμούς, σαρκικοὺς πειρασμούς. Δηλαδὴ ἡ κατηγορία, ἡ καταλαλιά, μὲ τοὺς σαρκικοὺς πειρασμοὺς εἶναι τόσο στενὰ δεμένα, σὰν αἰτία μὲ ἀποτέλεσμα. Αὐτὸ μοιάζει ἐκ πρώτης ὄψεως περίεργο, ἀλλὰ ὁ μηχανισμὸς ὅμως εἶναι ὁ ἑξῆς: Ὅταν κατηγοροῦμε τὸν ἄλλον, ἐπειδὴ θέλουμε νὰ τὸν ὑποτιμήσουμε, ἐμεῖς ἐκδηλώνουμε τὴν ὑπερηφάνειά μας. Διότι πῶς θὰ κατεβεῖ ὁ ἄλλος; Πῶς θὰ τὸν κατεβάσουμε; Ὅταν τὸν ὑποτιμήσουμε. Ὁ Θεός, βλέποντας ὅτι ἐμεῖς ὑποτιμοῦμε τὸν ἄλλον ὑπερηφάνως, μᾶς ἐγκαταλείπει, διότι ὅλες οἱ ἀρετές, εἰδικότερα δὲ ἡ σωφροσύνη, θέλουν τη χάρη τοῦ Θεοῦ. Ἂν λείπει ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ —ὁ Κύριος εἶπε ὅτι «χωρίς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν», Ἰω. 15, 5 γιατί χωρὶς ἐμένα δὲν μπορεῖτε νὰ κάνετε τίποτα— ἐὰν λείπει λοιπὸν ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ, πῶς θὰ ἐπιτύχω τὴν ἐγκράτεια; Καὶ τοῦτο λείπει, ἐπειδὴ μὲ ἐγκατέλειψε ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ἐπειδὴ εἶμαι ὑπερήφανος. 
Γι' αὐτὸν τὸ λόγο, ἀγαπητοί, ἂν κάποιος ἔχει σαρκικοὺς πειρασμούς, νὰ κάνει μιὰ αὐτοκριτική: μήπως εἶμαι κατήγορος; Μπορεῖ ἀκόμη αὐτὴ ἡ καταλαλιά, ἡ κατηγορία ἐναντίον ἄλλων, νὰ μὴν εἶναι φανερή, ἀλλὰ νὰ εἶναι μυστική, νὰ εἶναι μέσα στὴν καρδιὰ τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ ἴδιος ὁ ἄνθρωπος δηλαδή, νὰ βλέπει τὸν ἑαυτό του ὅτι ὑπερέχει ἔναντι τῶν ἄλλων, χωρὶς νὰ τὸ ἐκδηλώνει αὐτὸ· νὰ εἶναι δηλαδὴ ὑψηλοκάρδιος, ὅπως λέγει ἡ Ἁγία Γραφή, ἄνθρωπος. Καὶ ὅταν εἶναι ὑψηλοκάρδιος ἄνθρωπος, τότε βέβαια ὁ ἐρευνῶν τὰς καρδίας τῶν ἀνθρώπων Θεὸς βλέπει τὴν καρδιά σου καὶ ἔτσι αἵρει την χάρη Του. Πρέπει λοιπὸν νὰ προσέξουμε: κατηγοροῦμε τοὺς ἄλλους, καταλαλοῦμε τοὺς ἄλλους;

Απόσπασμα απο την🔸14η🔸ομιλία στην κατηγορία : " Καθολική Ἐπιστολή Ἁγίου Ἰακώβου τοῦ Ἀδελφοθέου ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας : " Καθολική Ἐπιστολή Ἁγίου Ἰακώβου τοῦ Ἀδελφοθέου "  ⬇️
https://arnion.gr/index.php/kainh-diauhkh/kauolikh-epistolh-agioy-iakvboy
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_1.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Καθολική Ἐπιστολή Ἁγίου Ἰακώβου τοῦ Ἀδελφοθέου».
https://drive.google.com/file/d/15mW3fIppIdNLnG__x5aBD8I0Jx5jqQq-/view?usp=drivesdk

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς : «Καθολική Ἐπιστολή Ἁγίου Ἰακώβου τοῦ Ἀδελφοθέου».
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%CE%9A%CE%B1%CE%B8%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%AE%20%CE%95%CF%80%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BB%CE%AE%20%CE%B1%CE%B3%CE%AF%CE%BF%CF%85%20%CE%99%CE%B1%CE%BA%CF%8E%CE%B2%CE%BF%CF%85%20%CF%84%CE%BF%CF%85%20%CE%91%CE%B4%CE%B5%CE%BB%CF%86%CE%BF%CE%B8%CE%AD%CE%BF%CF%85.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση και ψηφιοποίηση ομιλίας : Αθανάσιος Άμβωνας.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου.
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

🔹Facebook.
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

30 Ιουλίου 2026

Ἡ Βασκανία (Α').


†. Τί εἶναι ἡ βασκανία; Ἡ βασκανία εἶναι ἡ καταστροφικὴ ἐπίδραση ποὺ μποροῦν νὰ ἀσκήσουν τὰ μάτια ὁρισμένων ἀνθρώπων ἐπάνω σὲ συνανθρώπους μας, σὲ ζῶα, σὲ φυτά, ἀκόμα καὶ ἐπάνω σὲ ἄψυχα ἀντικείμενα. Θὰ ἀναρωτηθεῖτε, ἴσως, γιὰ μιὰ στιγμή: εἶναι δυνατὸν τὰ ἀνθρώπινα μάτια νὰ ἀσκήσουν τέτοια καταστρεπτικὴ δύναμη; Ἡ πεῖρα ἔχει δείξει ὅτι εἶναι δυνατόν. Εἶναι αὐτὸ ποὺ κοινῶς ὀνομάζουμε «μάτιασμα». 
Ἡ ἴδια ἡ λέξη «βασκανία» εἶναι ἑλληνικὴ καὶ ἀρχικὰ σήμαινε κακολογῶ. Δηλαδή, «βασκαίνω» θὰ πεῖ κακολογῶ, συκοφαντῶ, μέμφομαι, κατηγορῶ καὶ φθονῶ. Κατόπιν, ἡ λέξη ἐξέπεσε ἀπὸ τὴν ἀρχική της σημασία καὶ πῆρε τὴ σημερινή της ἔννοια, ἡ ὁποία δηλώνει ὅτι δεχόμαστε μιὰ ἐπίρροια τοῦ κακοῦ διὰ μέσου τῶν ματιῶν· ὅταν δηλαδὴ βλέπεις κάτι, τὸ ματιάζεις καὶ τὸ καταστρέφεις. 
Ἡ πίστη στὴ βασκανία εἶναι ἀρχαιότατη καὶ διαδεδομένη σὲ ὅλους τοὺς λαοὺς τῆς γῆς. Οἱ ἄνθρωποι πιστεύουν σὲ αὐτὸ ποὺ λένε «κακὸ μάτι» καί, ὅταν ἀντιληφθοῦν μιὰ τέτοια ἐπίδραση, αἰσθάνονται πάρα πολὺ ἄσχημα. Παρατηροῦν συνήθως ποιοί ἄνθρωποι ἔχουν τὴ δυνατότητα νὰ ματιάζουν καὶ τοὺς ἀποφεύγουν, εἴτε ἐκεῖνοι ἐνεργοῦν θεληματικὰ εἴτε ἄθελά τους. Χαρακτηριστικά, μοῦ ἔλεγε κάποτε μιὰ κυρία γιὰ ἕναν κοινὸ γνωστὸ ποὺ τοὺς ἐπισκέφθηκε: «Από τὴ στιγμὴ ποὺ μπῆκε αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος στὸ σπίτι μας, ὅλα ἄρχισαν νὰ ἀναποδογυρίζονται· ὅλα ἔγιναν στραβὰ καὶ ἀνάποδα». 
Τὸ θέμα λοιπὸν ποὺ προκύπτει εἶναι τὸ ἑξῆς: ὑπάρχει πράγματι βασκανία ὡς ἀντικειμενικὸ γεγονὸς ἢ πρόκειται ἁπλῶς γιὰ μιὰ ψυχολογική, ὑποκειμενικὴ τοποθέτηση; Εἶναι δηλαδὴ κάτι πραγματικὸ ἢ μήπως ἐμεῖς τὸ φανταζόμαστε, ἔχοντας δημιουργήσει μιὰ ὁλόκληρη παραφιλολογία γύρω ἀπὸ τὸ ζήτημα; 
Ἤδη ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα, ὁ Πλούταρχος, ὁ Δημόκριτος, ὁ Ἀριστοτέλης καὶ ὁ Ἠλιόδωρος προσπάθησαν νὰ δώσουν μιὰ ψυχολογικὴ ἑρμηνεία στὸ φαινόμενο. Μάλιστα, ὁ Δημόκριτος ὑποστήριζε ὅτι ἔχει παρατηρηθεῖ πὼς ὅσοι φθονοῦν, ἐκπέμπουν μὲ τὸ βλέμμα τους ὁρισμένα «εἴδωλα» τὰ ὁποῖα ἀποτυπώνονται ἐπάνω στὰ πρόσωπα ἢ στὰ ἀντικείμενα καὶ ταράσσουν ὁτιδήποτε συναντήσουν. Γιὰ νὰ τὸ καταλάβετε καλύτερα, ὁ Πλούταρχος διατύπωνε τὴν ἄποψη ὅτι ὅλα τὰ πράγματα ἐκπέμπουν «ἀπορροές». Συνεπῶς, καὶ τὰ μάτια βγάζουν ἀπορροὲς· δηλαδὴ ἕνα εἶδος ρεύματος τὸ ὁποῖο κατευθύνεται πρὸς ἕναν στόχο, πέφτει ἐπάνω σὲ ἕνα ἀντικείμενο ἢ πρόσωπο, τὸ ζημιώνει καὶ τὸ καταστρέφει. 
Ἂν τὸ προσεγγίσουμε διαφορετικά, στὴ γλῶσσα τοῦ πνευματισμοῦ —γιὰ τὸν ὁποῖο θὰ μιλήσουμε ἀναλυτικὰ στὸ πρῶτο μας μάθημα μετὰ τὶς γιορτὲς καὶ παρακαλῶ νὰ μὴν λείψει κανένα παιδί, καθὼς τὸ θέμα εἶναι ἐπίκαιρο καὶ δυστυχῶς πολλοὶ μικροὶ καὶ μεγάλοι καταγίνονται μὲ αὐτό, πρᾶγμα ποὺ ἀποτελεῖ ἀληθινὸ δαιμονισμὸ— τὸ φαινόμενο αὐτὸ ὀνομάζεται «ζωικὸς μαγνητισμός». Ἂν καὶ δὲν γνωρίζουμε μὲ ἀκρίβεια τί εἶναι ὁ μαγνητισμός, ξέρουμε ὅτι ἕνας μαγνήτης διαθέτει μαγνητικὲς γραμμές. Ἂν καὶ δὲν τὶς βλέπουμε μὲ γυμνὸ μάτι, μποροῦμε νὰ τὶς παρατηρήσουμε μέσῳ ἑνὸς ἁπλοῦ πειράματος: ἂν τοποθετήσουμε ἕναν μαγνήτη κάτω ἀπὸ ἕνα τζάμι καὶ ρίξουμε ἀπὸ πάνω ρινίσματα μαλακοῦ σιδήρου, θὰ δοῦμε, κουνῶντας ἐλαφρῶς τὸ τζάμι, τὰ ρινίσματα νὰ εὐθυγραμμίζονται καὶ νὰ σχηματίζουν τὶς μαγνητικὲς γραμμές. 
Μὲ βάση αὐτὸ τὸ πείραμα, συμπεραίνουμε ὅτι ὑπάρχει μιὰ συνεχὴς ροὴ ἀπὸ τὸν ἕναν πόλο τοῦ μαγνήτη στὸν ἄλλον. Ἀνάλογα, ἡ παραψυχολογία —ἡ ὁποῖα ἐξετάζει θέματα ὅπως ἡ μαγεία καὶ ὁ πνευματισμὸς— ἰσχυρίζεται ὅτι παρόμοιες ροὲς φεύγουν καὶ ἀπὸ τὰ μάτια τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἔλεγε ὁ Πλούταρχος, καὶ ἀκουμποῦν ἐπάνω στὰ πράγματα καὶ ἔτσι καταστρέφουν. Ἀκόμη, ὑποκείμενοι εἰς τὴν βασκανία κατα ἕναν περίεργο τρόπο εἶναι συνήθως τὰ μικρὰ παιδιά, οἱ ὡραῖοι ἄνθρωποι, οἱ εὐτυχεῖς, οἱ ὑγιεῖς καὶ οἱ ἐπιτυγχάνοντες. Αὐτοὶ εἶναι ὑποκείμενοι εἰς τὴν βασκανία. 
Ἂς κάνουμε, ὅμως, καὶ ἐμεῖς μιὰ μικρὴ κριτικὴ σὲ αὐτὴ τὴ θεωρία. Ἂν ἐπρόκειτο πράγματι γιὰ ἕναν ζωικὸ μαγνητισμὸ ποὺ λειτουργεῖ ὡς καταστρεπτικὴ δύναμη, καὶ ἐφόσον τὸ βλέμμα μας πέφτει ἀδιάκριτα παντοῦ, τότε ἡ ροὴ αὐτὴ θὰ ἔπρεπε νὰ ζημιώνει τὰ πάντα στὸ πέρασμά της. Γιατί νὰ ζημιώνει ὁ εὐτυχεῖς καὶ ὄχι καὶ ὁ μὴ εὐτυχεῖς; Ἂν τὸ ἐξετάζαμε ἐντελῶς ἐπιστημονικὰ μέσα σὲ ἕνα ἐργαστήριο, αὐτὴ ἡ δύναμη θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπηρεάζει κάθε ἀντικείμενο. Κάτι τέτοιο ὅμως δὲν συμβαίνει. Τὸ μάτιασμα, κατὰ τὴν κοινὴ πίστη, στρέφεται ἐπιλεκτικὰ μόνο ἐνάντια σὲ ὅ,τι εἶναι ὡραῖο, εὐτυχισμένο κλπ.  
Ποιά εἶναι ὅμως ἡ ἐπίσημη θέση τῆς Ἐκκλησίας πάνω σὲ ὅλα αὐτά; Ἡ Ἐκκλησία, φυσικά, ἀπορρίπτει ὅλες αὐτὲς τὶς κοσμικὲς θεωρίες. Δὲν δέχεται τὴν ὕπαρξη φυσικῶν ροῶν ἢ εἰδώλων ποὺ ἐκπέμπονται ἀπὸ τὰ μάτια καὶ ἀποτυπώνονται πάνω στὰ ἀντικείμενα ἢ στὰ πρόσωπα. Οὔτε ζωικὸς μαγνητισμὸς· ἡ Ἐκκλησία δὲν δέχεται τίποτα ἀπὸ ὅλα αὐτά. Βέβαια, ὁ ἄνθρωπος ἔχει μαγνητικὸ πεδίο, ὅπως ἔχει καὶ ἠλεκτρικὸ πεδίο. Εἶναι πασίγνωστο. Πῶς γίνεται τὸ καρδιογράφημα; Δυνάμει μιᾶς παραγωγῆς ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, καθὼς ἡ καρδιὰ κινεῖται καὶ παράγει ρεῦμα. Πῶς γίνεται τὸ ἐγκεφαλογράφημα; Δυνάμει τῆς παραγωγῆς ἑνὸς ἀντίστοιχου ρεύματος. Ἀλλὰ εἶναι γνωστὸ ὅτι ὅπου ἔχουμε ἠλεκτρικὸ πεδίο, ἔχουμε καὶ μαγνητικὸ πεδίο. Εἶναι δύο πράγματα ποὺ συνοδεύονται πάντοτε. Ἀπὸ ἕνα σύρμα ποὺ περνᾶ ἠλεκτρισμός, ἔχουμε μιὰ ροὴ ἠλεκτρονίων. Ἀπὸ ἐκεῖ δημιουργεῖται καὶ ἕνα μαγνητικὸ πεδίο γύρω ἀπὸ τὸ σύρμα αὐτὸ στὸ ὁποῖο ὑπάρχει ἡ ἠλεκτρικὴ ροή. Ἔτσι, μιλᾶμε γιὰ ἠλεκτρομαγνητισμό. Ποτὲ δὲν ὑπάρχει τὸ ἕνα χωρὶς τὸ ἄλλο, αὐθύπαρκτα. Γι' αὐτό, ἂν πάρετε ἕναν μαγνήτη καὶ τὸν κουνήσετε μέσα σὲ κάποια σύρματα, ἂν τὸν μετακινήσετε, τότε θὰ δεῖτε ὅτι ὅταν κοποῦν οἱ μαγνητικές του γραμμὲς ἀπὸ τὰ σύρματα, στὰ ἄκρα τοῦ σύρματος αὐτοῦ παράγεται ἠλεκτρικὸ ρεῦμα. Εἶναι γνωστό, πολὺ γνωστό. Λοιπόν, ἂν ὁ ἐγκέφαλος ἢ ἡ καρδιά μου παράγουν ἠλεκτρομαγνητισμό, καὶ οἱ κινήσεις μου τὸ ἴδιο θὰ παράγουν. Ὅταν ἔχω τριβή, τριβὴ θὰ παράγουμε. Ἔχω στατικὸ ἠλεκτρισμό, δὲν τίθεται θέμα. 
Μήπως λοιπὸν ὑπάρχει κάποιο δίκιο σὲ αὐτὴ τὴν περίπτωση; Ὄχι. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Δὲν πρόκειται γιὰ τὸν ἑξῆς λόγο. Προσέξτε πολὺ αὐτὸ τὸ σημεῖο γιατί εἶναι γενικότερο, ὅταν θὰ μιλήσουμε γιὰ τὸν πνευματισμό, εἶναι γενικότερο. Θὰ δεῖτε ἐκεῖ, ἐξηγοῦν τὴν τηλεκίνηση, τὴν τηλεπάθεια, δυνάμει αὐτοῦ τοῦ λεγόμενου ζωικοῦ μαγνητισμοῦ. Ὄχι. Ὄχι, δὲν εἶναι αὐτό. Τὸ εἶπα ἤδη προηγουμένως. 

Ἐὰν ἦταν θέμα ἠλεκτρομαγνητικοῦ πεδίου, θὰ ἔπρεπε, ἂν αὐτὸ εἶχε μιὰ βλαβερὴ δραστηριότητα, νὰ ἐπηρεάζει ὅλα τὰ τυπικὰ ἀντικείμενα καὶ ὅλα τὰ πρόσωπα. Ἐδῶ ὅμως γίνεται μιὰ ἐπιλογή. Ποῦ ξέρει τὸ ἠλεκτρομαγνητικὸ πεδίο ἂν ἐσὺ εἶσαι ὄμορφος ἢ εἶσαι ἄσχημος, γιὰ νὰ σοῦ κάνει κακό; Ἂν ἀγγίξει ἕνας ὄμορφος ἢ ἕνας ἄσχημος τὸ ἠλεκτρικὸ ρεῦμα σὲ ἕνα σύρμα, ὁ ὄμορφος μόνο θὰ σκοτωθεῖ καὶ ὁ ἄσχημος δὲν θὰ πάθει τίποτα; Τὸ καταλαβαίνετε. 
Ἄρα, δὲν εἶναι ἀπὸ αὐτὰ ποὺ παράγει τὸ ἀνθρώπινο σῶμα, τίποτε. Αὐτὰ εἶναι ἀδιάφορα· εἶναι κάτι ἄλλο. Τί εἶναι αὐτό το κάτι ἄλλο; Παιδιά, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ μιὰ δαιμονικὴ ἐπήρροια. Διότι ὅταν κάνει μιὰ ἐπιλογὴ τὸ κακὸ καὶ τὸ κακὸ προσβάλλει τοὺς ὡραίους, τοὺς εὐτυχοῦντες, πάει νὰ πεῖ ὅτι αὐτὸ ποὺ πάει νὰ κάνει τὴ βλάβη ἔχει μιὰ λογική, μιὰ σκέψη. Πῶς κάνει τὴν ἐπιλογή του; Καὶ ἐπιλογὴ μπορεῖ νὰ κάνει μόνο ὁ διάβολος, ὁ ὁποῖος χρησιμοποιεῖ ὡς φθονερὸς τὰ μάτια τῶν φθονερῶν ἀνθρώπων καὶ προκαλεῖ τὸ κακό. 
Λοιπόν, ἡ Ἐκκλησία μας, ἀπ' ὅ,τι σᾶς εἶπα, δὲν δέχεται τίποτε παρὰ μόνο αὐτὸ τὸ σημεῖο. Δέχεται ὅτι ὑπάρχει ἡ βασκανία, δέχεται· δὲν τὸ ἀρνεῖται. Καὶ ὅτι ἡ βασκανία, τὸ φαινόμενο τῆς βασκανίας, εἶναι ἐπήρροια δαιμονικὴ τὴν ὁποία ὁ διάβολος χρησιμοποιεῖ, καὶ αὐτὴ ἡ ἐπήρροια περνάει μέσα ἀπὸ τὰ μάτια ἑνὸς φθονεροῦ ἀνθρώπου. Αὐτὴ ἡ φθονερότητα τοῦ ἀνθρώπου μπορεῖ νὰ εἶναι εἴτε συνειδητὴ εἴτε ἀσυνείδητη. Ἔχουμε πολλὲς φορὲς ἀνθρώπους ποὺ λένε: "Ναί, φθόνησα, φθονῶ", καὶ νὰ αἰσθάνονται ὅλες τὶς συνέπειες τοῦ φθόνου μέσα τους. Καὶ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ὑποσυνείδητα φθονοῦν, χωρὶς νὰ τὸ ἀντιλαμβάνονται· νὰ μὴν αἰσθάνονται πολὺ καλὰ ὅταν βλέπουν τὸν ἄλλον εὐτυχοῦντα καὶ ἔτσι νὰ τὸν προσβάλλουν. Θὰ τὸ δεῖτε ἀμέσως. Ὁ διάβολος, εἴπαμε, εἶναι φθονερός. Τί εἶναι ἐκεῖνο ποὺ ἔκανε τοὺς πρωτοπλάστους νὰ βγοῦν ἀπὸ τὸν παράδεισο; Ὁ φθόνος τοῦ διαβόλου. Ὁ διάβολος ἐφθόνησε τοὺς πρωτοπλάστους. Γιατί αὐτοὶ νὰ εὐτυχοῦν; Γιατί αὐτοὶ νὰ εἶναι κάτω ἀπὸ τὴν εὔνοια τοῦ Θεοῦ καὶ ἐγὼ νὰ μὴν εἶμαι κάτω ἀπὸ τὴν εὔνοια τοῦ Θεοῦ; Φυσικὰ ἦταν, ἀλλὰ ἔχασε τὴν εὔνοια αὐτὴ καὶ τώρα εἶναι ἕνα δυστυχισμένο πλάσμα ὁ διάβολος, φθονεῖ. Γι' αὐτὸ σημειώνει τὸ βιβλίο τῆς Σοφίας Σολομῶντος (2, 24΄25) Τὸ θεωρῶ ἕνα πολὺ σημαντικὸ σημεῖο αὐτό, ἀκοῦστε πῶς τὸ ἐξηγεῖ: «Φθόνῳ δὲ διαβόλου θάνατος εἰσῆλθεν εἰς τὸν κόσμον, πειράζουσιν δὲ αὐτὸν οἱ τῆς ἐκείνου μερίδος ὄντες». Πῶς μπῆκε, λέει, ὁ θάνατος στὸν κόσμο; Μὲ τὸν φθόνο τοῦ διαβόλου. Τὸ "φθὸνῳ" εἶναι δοτική. Μὲ τὸν φθόνο τοῦ διαβόλου εἰσῆλθε ὁ θάνατος στὸν κόσμο, διότι ὁ διάβολος ὤθησε τοὺς πρωτοπλάστους νὰ ἁμαρτήσουν καὶ ἔτσι ἐπῆλθε ὁ θάνατος. Γιατί ὁ Θεὸς εἶπε: "Ἂν παραβεῖτε τὴν ἐντολή μου, θὰ πεθάνετε". Τώρα, προσέξτε αὐτὸ παρακάτω: "πειράζουσιν δὲ αὐτὸν"· ποιόν; Τὸν δίκαιον ἄνθρωπο. Ποιοί; Ποιό εἶναι τὸ ὑποκείμενο τοῦ "πειράζουσιν"; Οἱ ἀσεβεῖς ἄνθρωποι, οἱ δαιμονοκρατούμενοι ἄνθρωποι, "οἱ τῆς ἐκείνου μερίδος ὄντες·" αὐτοὶ ποὺ ἀνήκουν στὴ μερίδα τοῦ σατανᾶ. Ἔρχεται λοιπὸν νὰ βλάψει ὁ διάβολος, ἔρχονται νὰ βλάψουν καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν μερίδα τοῦ σατανᾶ. Καὶ ὅπως γνωρίζετε, ἐκεῖνο ποὺ εἶναι κοινὸ γνώρισμα, ποιό εἶναι; Ὁ φθόνος. Φθονεῖ ὁ διάβολος, φθονοῦν καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Κοινὸ γνώρισμα. Καὶ ἀφοῦ εἶναι κοινὸ τὸ γνώρισμα διαβόλου καὶ τέτοιων ἀνθρώπων, ποὺ εἶναι ὁ φθόνος, ἄρα δὲν κάνει κακὸ μόνο ὁ διάβολος, ἀλλὰ κάνουν κακὸ καὶ οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἔχουν μέσα τους τὸν φθόνο. Ἕνα φαινόμενο δὲ αὐτοῦ τοῦ κακοῦ εἶναι ἡ βασκανία. 
Ξέρετε τί εἶχε πεῖ κάποτε ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στοὺς Γαλάτες; Εἶναι γραμμένο. Εἶναι στὸ τρίτο κεφάλαιο, στίχος ἕνα: «Ὦ ἀνόητοι Γαλάται, τὶς ὑμᾶς ἐβάσκανε τῇ ἀληθεὶᾳ μὴ πείθεσθαι;» Ποιος, λέει, σᾶς βάσκανε, ποιός σᾶς μάτιαξε γιὰ νὰ μὴ μένετε στὴν ἀλήθεια; Δηλαδή, "Ποιό πονηρὸ πνεῦμα ἦρθε νὰ σᾶς καταστρέψει καὶ νὰ σᾶς δημιουργήσει καταστάσεις ἀνεπιθύμητες καὶ ἀντίθετες ἀπὸ ἐκεῖνες γιὰ τὶς ὁποῖες ἐγὼ ἐργάζομαι γιὰ ἐσᾶς;" Εἴδατε, ποιός μας βάσκανε, ποιός σας βάσκανε, ποιός σᾶς μάτιαξε; 
Τί πρέπει ὅμως νὰ κάνουμε μπροστὰ σὲ αὐτὸ τὸ κακὸ τῆς βασκανίας; Φυσικά, ὄχι ὅ,τι λέγεται καὶ θεωρεῖται ἀποτρεπτικὸ τῆς βασκανίας. Βέβαια, κυκλοφοροῦν πάρα πολλὰ μέσα ἀποτροπῆς τῆς βασκανίας. Ἐμεῖς, ὡς χριστιανοί, δὲν πρέπει νὰ τὰ μετερχόμαστε. Ὅπως ὑπάρχουν προληπτικὰ μέσα κατὰ τῆς βασκανίας, ἔτσι ὑπάρχουν καὶ θεραπευτικά. Ἂς δοῦμε, ὅμως, πρῶτα τὰ προληπτικά. Πῶς θὰ καταφέρουμε νὰ μὴν μᾶς πειράξει τὸ βάσκανο μάτι; Θεωροῦνται ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους πολλὰ τέτοια. 
Πρῶτα πρῶτα, ἂν καὶ αὐτὸ δὲν χρησιμοποιεῖται πολὺ πλέον, ἐν τούτοις ἐξακολουθεῖ νὰ ὑπάρχει. Πρόκειται γιὰ κάποιες ἄσχημες χειρονομίες τὶς ὁποῖες δὲν μπορῶ νὰ σᾶς ἀναπαραστήσω. Ἂν ψάξετε σὲ κάποιο λεξικό, θὰ τὶς βρεῖτε. Αὐτὲς οἱ χειρονομίες λέγονται "ἀντιβασκάνια". Καὶ εἶναι, ὅπως σᾶς εἶπα ἀρχικά, αὐτὲς οἱ χειρονομίες. Ἐμεῖς, φυσικά, δὲν θὰ κάνουμε ποτὲ καμία τέτοια χειρονομία. Ὑπάρχει μία χειρονομία τὴν ὁποία οὔτε ἐγὼ φανταζόμουν ὅτι μποροῦσε νὰ ἀποτελεῖ ἀντιβασκάνιο ἀπὸ τὰ ἀρχαῖα χρόνια, ἀπὸ τὴν ἀρχαία Ἑλλάδα. Πράγματι, βρήκαμε τέτοια ἀντικείμενα μὲ αὐτὴν τὴ χειρονομία, τὴν ὁποία πολλὲς φορὲς κάνουν οἱ ἄνθρωποι, καὶ εἶμαι σίγουρος ὅτι οὔτε αὐτοὶ οὔτε ἐγὼ ποὺ σᾶς τὰ λέω πρῶτα δὲν τὸ ἀντιλαμβανόμουνα ἢ θὰ ὑποπτεύονταν ὅτι αὐτὸ θὰ μποροῦσε νὰ ἀποτελεῖ ἀντιβασκάνιο. Δὲν μένω ὅμως περισσότερο σὲ αὐτὸ τὸ σημεῖο. 
Κοινότατο μέσο εἶναι τὸ φτύσιμο. Δηλαδή, ἐὰν κάποιος θέλει νὰ μὴν ματιαστεὶ ἀπὸ ἕναν ἄνθρωπο ποὺ ξέρει ὅτι ματιάζει, τότε φτύνει στὸν κόρφο του τρεῖς φορές, λέγοντας "φτού, φτού, φτού". Ἤ, γιὰ νὰ μὴν βασκαθεῖ καὶ νὰ μὴν ματιαστεὶ ὁ ἄλλος, τότε φτύνει εἴτε πραγματικὰ εἴτε εἰκονικά, λέγοντας "φτού, φτού, φτού". Δὲν γίνεται τίποτα παραπάνω· εἴτε εἰκονικὰ εἴτε πραγματικά, φτύνει τρεῖς φορές, λέγοντας νὰ μὴν βασκαθεῖ. Καὶ μάλιστα, πολλὲς φορὲς βλέπετε γυναῖκες ἢ ἄντρες νὰ ἐπισκέπτονται ἕνα σπίτι καὶ νὰ βλέπουν ἕνα ὡραῖο παιδάκι τῆς οἰκογένειας, ἕνα παιδάκι ἔξυπνο καὶ ζωηρό, καὶ νὰ λένε: "Φτού, φτού, νὰ μὴν βασκαθεῖ!". Λοιπόν, προσέξτε ἐδῶ: Ἔχουμε τὸ φτύσιμο. Στὴν πραγματικότητα, ξέρετε τί "φτύνομαι"; Τὸ βάσκανο μάτι. 
Εἶδα, μάλιστα, μιὰ πλάκα ποὺ διασώθηκε ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα καὶ ἀπεικονίζεται στὴ Μεγάλη Ἐγκυκλοπαίδεια. Αὐτὴ ἡ πλάκα φέρει μιὰ παράσταση μὲ ἕνα μεγάλο μάτι, τὴν ὁποία ὅμως δὲν μπορῶ νὰ σᾶς περιγράψω ἀναλυτικὰ· δὲν λέγεται, δηλαδή, πῶς τὸ προσβάλλουν αὐτὸ τὸ μάτι. Ἔτσι, νὰ πάω νὰ ἀφοδεύσω ἐπάνω στὸ μάτι· νὰ ρίξω κόπρανα πάνω στὸ μάτι γιὰ νὰ καταστρέψω τὴ δύναμή του. 
Ἐδῶ σᾶς θυμίζω κάτι: Ὅταν βρεθοῦν μάγια στὸ σπίτι, τότε ἡ νοικοκυρὰ τὰ μαζεύει χωρὶς νὰ τὰ πιάσει ἀπ' εὐθείας μὲ τὰ χέρια της. Τὰ πιάνει μὲ μιὰ τσιμπίδα καὶ πηγαίνει καὶ τὰ ρίχνει στὸ ἀποχωρητήριο. Δηλαδή, οὐσιαστικά, αὐτὸ ποὺ κάνει δὲν γίνεται ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει ἄλλος τόπος γιὰ νὰ τὰ πετάξει, ἀλλὰ αὐτὸ ποὺ κάνει εἶναι σὰν νὰ λέει: "Ἔτσι νὰ γίνει, καὶ τέτοιοι νὰ γίνουν, βόθρος νὰ γίνει ἡ ζωὴ ἐκείνων ποὺ ἔκαναν τὰ μάγια". Λοιπόν, καὶ ἐδῶ εἶναι σὰν νὰ λέει: "Ἔτσι νὰ γίνει τὸ μάτι ἐκείνου ποὺ ματιάζει· δηλαδή, νὰ ὑποστεῖ τὶς συνέπειες τῶν πράξεών του" καταλαβαίνετε..  
Παιδιά, ἐδῶ περιττεύει νὰ σᾶς πῶ ὅτι στὴν πραγματικότητα ὁ χριστιανὸς οὔτε ματιάζει οὔτε ματιάζεται. Ἀλλὰ ὁ ἀληθινὸς χριστιανός. Γιατί ; Γιατί εἶναι φορέας εὐλογίας. Τώρα, ὅσον ἀφορᾶ ἐκείνους ποὺ δὲν εἶναι ἀληθινοὶ χριστιανοί, καταλαβαίνετε ὅτι ἔχουν δεχθεῖ ἐπίδραση ἀπὸ τὸν σατανᾶ. Ὡστόσο, προσέξτε με! Ὁ χριστιανὸς ὅταν βρεθεῖ μπροστὰ σὲ τέτοιες καταστάσεις, οὔτε κινήσεις θὰ κάνει (ὅπως σᾶς εἶπα), οὔτε θὰ φτύσει, οὔτε θὰ πεῖ "μὴ βασκαθεῖς"· δὲν θὰ πεῖτε τίποτα ἀπ' ὅλα αὐτά. Ἀντίθετα, θὰ πεῖ τὸ ἑξῆς: "Νὰ σὲ εὐλογεῖ ὁ Θεός". Βλέπετε ἕνα ὡραῖο, χαριτωμένο παιδάκι, θὰ πεῖτε: "Παιδάκι μου, νὰ σὲ εὐλογεῖ ὁ Θεός", χωρὶς φτυσίματα καὶ παρόμοιες ἐνέργειες. 
Μπορεῖτε, ἐπίσης, νὰ τὸ σταυρώσετε. Ἢ θὰ τὸ σταυρώσετε ἐπάνω στὸ κεφάλι του, μὲ τὰ τρία δάκτυλα ὅπως συνηθίζετε, ἢ ἀκόμα καὶ ἀπὸ μακριά. Προσέξτε με, μπορεῖτε καὶ ἀπὸ μακριά, λέγοντας: "Παιδάκι μου, νὰ σὲ εὐλογεῖ ὁ Θεός". 
Ὅταν καμιὰ φορὰ πηγαίνω σὲ κάποιο καινούργιο σπίτι, συμπίπτει νὰ μοῦ λένε οἱ ἰδιοκτῆτες: "Ἐλᾶτε νὰ δεῖτε τὸ σπίτι μας". Μόλις προχωρήσω ἐκεῖ, στὴν πόρτα, καθὼς βρίσκομαι ἀκόμα στὸ κατώφλι, εὐλογῶ τὸ σπίτι. Προσέξτε, λέω γιὰ τὸ οἴκημα: "Νὰ τὸ εὐλογεῖ ὁ Θεός". Αὐτὸ κάνουμε ἐμεῖς. Καὶ μετὰ στρέφομαι καὶ πρὸς τοὺς ἐνοίκους καὶ λέγω: "Νὰ σᾶς εὐλογεῖ καὶ ἐσᾶς ὁ Θεός". Βλέπετε; Οὔτε σκόρδα νὰ βάλουμε, οὔτε κρεμμύδια, οὔτε... τὰ γνωστά, θὰ σᾶς τὰ πῶ λίγο πιὸ κάτω,  τὰ λεγόμενα ἀντιβασκάνια. Ὄχι. Ὁ χριστιανός σας εἶπα εἶναι φορέας εὐλογίας. Καὶ ὁ Κύριος μᾶς εἶπε παντοῦ καὶ πάντοτε νὰ εὐλογοῦμε. 
Τὰ ἀποτρεπτικὰ μέσα ὅμως τῆς βασκανίας ποὺ χρησιμοποιοῦν οἱ κοσμικοὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζουν τίποτα ἀπὸ τὴν πνευματικὴ ζωή, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀποτρέπουν, διώχνουν τὸ κακὸ τὸ μάτι εἶναι τὰ ἑξῆς: εἶναι ἡ πασίγνωστη μπλὲ χάντρα, τὸ λεγόμενο "ματάκι" ποὺ εἶναι ζωγραφισμένο πάνω της. Εἶναι τὰ περίαπτα, τὰ λεγόμενα φυλακτὰ μὲ τοὺς μαγικοὺς εἰκονισμοὺς ποὺ σᾶς ἀνέφερα τὴν περασμένη φορά. Ξέρετε πόσα τέτοια ἀντιβασκάνια διασώθηκαν ἀνὰ τοὺς αἰῶνες καὶ στολίζουν σήμερα τὰ μουσεῖα μας; Πάμπολα. Ἀναφέρει ἕνας βυζαντινολόγος σὲ μιὰ θαυμάσια καὶ ἐκτενῆ μελέτη του. Γράφει τὸ ἑξῆς: ὅτι μέσα σὲ ξεροπήγαδα, ἔχουν βρεθεῖ πάμπολλα τέτοια μαγικὰ στοιχεῖα. 
Ἀκόμα, ὅταν χρησιμοποιοῦνται μαγικοὶ εἰκονισμοί, φὲρ εἰπεῖν τὸ μάτι. Τί θέλω; Νὰ μὴ ματιαστώ. Ἔτσι, παίρνουν τὸ ψεύτικο μάτι πάνω στὴ μπλὲ χάντρα, κάτι ποὺ στὴν πραγματικότητα ἀποτελεῖ μιὰ μορφὴ ὁμοιοπαθητικῆς ἀποτροπῆς. Γιὰ νὰ τὸ καταλάβετε αὐτό: ὅταν καῶ στὴ φωτιά, ποτὲ δὲν πρέπει νὰ πάω νὰ βάλω τὸ χέρι μου στὴν ψύχρα, στὸ ψυγεῖο ἢ στὸν πάγο. Ἀντίθετα, γιὰ νὰ γιάνει τὸ κάψιμο, πρέπει νὰ πλησιάσω ξανὰ τὸ χέρι μου κοντὰ στὴ φωτιά. Αὐτὸ εἶναι πασίγνωστο. Ἰσχύει ὅμως καὶ τὸ ἀντίστροφο: ἐὰν πάθω κρυοπαγήματα στὰ πόδια ἢ στὰ ἄκρα μου, "κάηκα" ἐὰν πάω στὴν φωτιά, θὰ πάθω γάγγραινα καὶ θὰ ἀναγκαστοῦν νὰ μοῦ κόψουν τὸ δάχτυλο. Ποῦ πρέπει νὰ πάω σὲ περίπτωση κρυοπαγήματος; Πάλι στὸ κρύο. Ἄυτο ὀνομάζεται ὁμοιοπαθητικὴ θεραπεία. 
Λοιπὸν μὲ τὸν ἴδιο τρόπο λειτουργεῖ καὶ τὸ ψεύτικο μάτι: στὴν πραγματικότητα δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ μιὰ προσπάθεια ἀποτροπῆς τοῦ κακοῦ μὲ ὁμοιοπαθητικὸ τρόπο. Δηλαδή, σᾶς κάνω ἐξηγήσεις αὐτῶν τῶν πραγμάτων γιὰ νὰ μάθετε τί ἀκριβῶς σημαίνουν, νὰ τὰ ἐκτιμήσετε δεόντως καὶ νὰ μὴν κάθεστε παιδιὰ νὰ ἀσχολεῖστε μὲ αὐτά. Ἐσεῖς ξέρετε τί θὰ λέτε: "Τοῦ Κυρίου εἰμι". Εἶμαι τοῦ Κυρίου, τοῦ Θεοῦ, τοῦ Χριστοῦ εἶμαι. Δὲν φοβᾶμαι τίποτα ἀπὸ ὅλα αὐτά". Θὰ κάνω τὸν σταυρό μου καὶ θὰ φεύγω. Πρέπει ὅμως νὰ γνωρίζουμε τὴ φύση αὐτῶν τῶν πραγμάτων.

🔸33η🔸ομιλία στην κατηγορία: " Σύγχρονα καυτά θέματα ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας : " Σύγχρονα καυτά θέματα ".
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/sygxrona-kafta-themata
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_50.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς «Σύγχρονα καυτά θέματα».
https://drive.google.com/file/d/16N0Y75PVTsw5sBhXwYljmAjBvIKdOxlC/view?usp=drivesdk

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Σύγχρονα καυτά θέματα».
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%CE%A3%CF%8D%CE%B3%CF%87%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%B1%20%CE%BA%CE%B1%CF%85%CF%84%CE%AC%20%CE%B8%CE%AD%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1.?m=1

🔸 Απομαγνητοφώνηση και ψηφιοποίηση ομιλίας: Αθανάσιος Άμβωνας.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου.
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Τόν γνήσιο Χριστιανισμό τον αντικαταστήσαμε με τον Ουμανισμό της Ευρώπης...


†. «ἐπὶ θυγατρὶ ἀδιατρὲπτῳ στερέωσον φυλακήν, ἵνα μὴ εὑροῦσα ἄνεσιν ἑαυτῇ χρήσηται» Σόφ. Σείρ. 26, 10 Δηλαδή, σὲ περίπτωση ποὺ ἡ θυγατέρα σου δὲν ἀποτρέπεται καὶ δὲν ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὴ συντροφιὰ τῶν ἀνδρῶν, θέσε συνεχῆ καὶ σταθερὴ ἐπιτήρηση σὲ αὐτήν, ὥστε νὰ μὴν βρεῖ εὐκαιρία ἐλευθερίας καὶ πάθει κάτι κακό. Βλέπετε, συνεχίζει ὁ ἱερὸς συντάκτης γιὰ τὴ σύζυγο, διὰ τὴ θυγατέρα καὶ τὰ λοιπὰ· τὰ θήλεα, δηλαδή, μέλη, ποὺ βέβαια καμιὰ φορὰ κινδυνεύουν ἀπὸ πλευρᾶς ἠθικῆς. 
Ἐδῶ τὸ θέμα εἶναι παιδαγωγικὸ καὶ ἀφορᾶ στὶς θυγατέρες μιᾶς οἰκογένειας. Ἐάν, λέγει, κάποιο κορίτσι σου εἶναι ἀπρόσεκτο καὶ δὲν ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὴ συντροφιὰ τῶν ἀγοριῶν, λάβε τὰ μέτρα σου. Συνεπῶς, οἱ γονεῖς πρέπει γενικὰ νὰ διατηροῦν τὰ παιδιά τους μακριὰ ἀπὸ κάθε τι τὸ ὁποῖο θὰ μποροῦσε αὐτὰ νὰ τὰ βλάψει. Ἡ ἐπιτήρηση, συνεπῶς, εἶναι ἀναγκαιοτάτη. Κι ἂν τὸ ἀνήλικο παιδὶ διαπράξει κάτι ἀντικοινωνικό, τότε οἱ γονεῖς εἶναι ὑπεύθυνοι, τόσο μπροστὰ στὸν νόμο τοῦ Θεοῦ, ὅσο καὶ μπροστὰ στοὺς νόμους τῆς πολιτείας. 
Αὐτὰ εἶναι γνωστά, τὰ γνωρίζουμε. Εἰδικότερα, βέβαια, ἀναφέρεται στὴν ἠθικὴ προστασία τοῦ κοριτσιοῦ ἀπὸ κάθε μορφῆς ἀνηθικότητα. Ἂν τὸ κορίτσι ἔχει ροπὴ νὰ συναναστρέφεται ἄνδρες —καὶ πράγματι ὑπάρχουν κάποια κορίτσια ποὺ ἔχουν αὐτὴ τὴν ἔντονη ροπὴ— κάποια στιγμὴ τὸ παιδὶ αὐτό, τὸ κορίτσι αὐτό, θὰ ὀλισθήσει, θὰ γλιστρήσει εἰς τὴν πορνεία. Καὶ ὅταν εἶναι «ἀδιάτρεπτος» —θὰ πῶ γιὰ δεύτερη φορὰ αὐτὴ τὴ λέξη ποὺ χρησιμοποιεῖ ὁ ἱερὸς συγγραφεὺς— δηλαδὴ δὲν διορθώνεται, τότε συνιστᾶ ὁ ἱερὸς συγγραφεύς: «Στερέωσον φυλακήν». Φυλακὴ θὰ πεῖ φύλαγμα. Δηλαδή, βάλε σὲ ἐνέργεια, ὀργάνωσε τὸ φύλαγμα τῆς κόρης σου· φύλαξέ την. 
Ὅλα αὐτά, βέβαια, εἶναι πολὺ σωστά. Καὶ αὐτὰ ἐτηροῦντο μέχρι πρὸ ὀλίγων δεκαετιῶν, ἀπὸ κτίσεως κόσμου. Τὰ πράγματα ὅμως ἄλλαξαν. Γι' αὐτὸ ὁ αἰῶνας μας θεωρεῖται κυριολεκτικὰ καταλυτικός. Σᾶς εἶπα, ἀπὸ κτίσεως κόσμου πάντοτε οἱ γονεῖς πρόσεχαν τὰ κορίτσια τους. Πάντοτε, πάντοτε! Μέχρι πρὶν λίγες, ἐλάχιστες δεκαετίες. Τώρα, ὦ τώρα! Τὰ πράγματα, σᾶς εἶπα, ἄλλαξαν, καὶ ἡ ἐποχή μας εἶναι ὄντως καταλυτική. Σήμερα ἕνα τέτοιο πρᾶγμα, δηλαδή το νὰ φυλάξει ὁ γονιὸς τὸ κορίτσι του, θεωρεῖται καταπίεση, καὶ ὁ νόμος, ὁ πολιτειακός, ἐν ὀνόματι τῆς ἐλευθερίας τοῦ προσώπου καὶ τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων, δίνει ἐλευθερίες στὸ παιδὶ ἄνω τῶν 18 ἐτῶν καὶ θέτει ἀνενέργητο τὸν πατέρα. 
Μοῦ ἔκανε ἐντύπωση μόλις πρὶν ἀπὸ λίγες μέρες, ἐλάχιστες, λάβαμε μίαν ἐγκύκλιο ἀπὸ τὴ Μητρόπολη Λαρίσης. Καί, περιέργως, ἦρθε μὲ γραμματόσημο, ἐνῷ εἶναι ἀτελὴς ἡ ἀλληλογραφία. Τί περιεῖχε; Ἀκοῦστε τί περιεῖχε, γιὰ νὰ δεῖτε σὲ τί ἐποχὴ ζοῦμε. Ἤτανε μία ἐγκύκλιος τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, ποὺ ἐστάλη στὴ Μητρόπολη —σὲ ὅλες τὶς Μητροπόλεις τῆς Ἑλλάδος, Κρήτης, Κύπρου, ὅπου ὑπάρχει, τέλος πάντων, ἑλληνικὴ ἐπικράτεια ἢ ἑλληνικὸ γένος.Έλεγε: «Παρακαλοῦμε πολὺ νὰ ἐκδώσετε οἱ κατὰ τόπους Μητροπόλεις ἀπὸ μία ἐγκύκλιο». Καὶ ἐξεδόθη πράγματι. Δηλαδή, συνοδεύεται καὶ ἀπὸ τὴ δική μας Μητρόπολη μία ἐγκύκλιος, ποὺ ἔλεγε ὅτι κάποιος νέος, ὀνόματι Τάδε, ἐπῆγε σὲ κάποιο μοναστήρι καὶ ἔφυγε κρυφὰ ἀπὸ τὸ σπίτι του. Λοιπόν, νὰ δώσετε ἀπάντηση ὅπου κατέφυγε, ὥστε νὰ γυρίσει στὸ σπίτι του. Ἀκούσατε; Δηλαδή, ἂν αὐτὸ τὸ ἀγόρι ἦταν ναρκομανές, ἢ ἦταν, ἢ ἦταν, ἢ ἦταν... Ἢ κορίτσι. Γιατί ἔχουμε καὶ ἀνάλογες περιπτώσεις γιὰ κορίτσια ποὺ ἀναζητοῦνται, ἂν πῆγαν σὲ ἕνα μοναστήρι. Ἐκεῖ, ὦ ἐκεῖ! Ἔχω ἀκούσει γονεῖς νὰ λένε: «Θὰ προτιμοῦσα ἡ κόρη μου νὰ εἶναι πόρνη, παρὰ νὰ πάει σὲ ἕνα μοναστήρι». Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐποχή μας. Πρώτη φορὰ δέ, ξεσηκώνεται ἡ Σύνοδος μὲ ἐγκυκλίους γιὰ νὰ ἀναζητήσει ἕνα πρόσωπο ποὺ κατέφυγε εἰς τὸν μοναχισμό. Περίεργα πράγματα, περίεργα πράγματα! 
Δηλαδή, ἐγὼ πιστεύω ὅτι τὸ ἀγόρι αὐτὸ πρέπει νὰ εἶναι νέος, δηλαδὴ ἄνω τῶν 18 ἐτῶν πρέπει νὰ εἶναι. Καὶ εἴδατε, παρ' ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ πεῖ «εἶμαι ἐνήλικος, 18 χρονῶν, δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ μὲ πάρετε ἀπὸ ἐδῶ», ἢ νὰ ἔρχονται ἐδῶ καὶ ἐγὼ νὰ καταδώσω τὸ παιδί, ὀτι «εἶναι ἐδῶ τὸ παιδί, ἐλᾶτε πᾶρτε το, ἐλᾶτε πιάστε το»; Τί πράγματα εἶναι αὐτά; Ἀκοῦτε; Ἔχουμε χαλάσει, ἀγαπητοί μου, ἔχουμε κυριολεκτικῶς χαλάσει. 
Θὰ μποροῦσε ἡ Σύνοδος νὰ πεῖ σὲ αὐτοὺς ποὺ κατέφυγαν εἰς αὐτὴν καὶ ζήτησαν αὐτὴν τὴν ἐγκύκλιο: «Μὰ γιὰ σταθεῖτε, ὁ μοναχισμὸς εἶναι τὸ γνησιότερο παιδὶ τῆς Ἐκκλησίας μας. Γι' αὐτὸν εὐχόμεθα καὶ στὴ Θεία Λειτουργία καὶ τοῦ Ἱεροῦ Χρυσοστόμου καὶ τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Γιατί λοιπὸν θὰ ἐξαπολύσωμε ἐγκύκλιο ποὺ νὰ ζητοῦμε τὸ παιδὶ αὐτὸ νὰ γυρίσει πίσω στὸ σπίτι του; Γιατί, γιὰ ποιόν λόγο; Καὶ ἐπί τέλους ἂν τὸ νομίζετε, ἀναλάβετε ἐσεῖς· ἐμεῖς θὰ ἀναλάβάλουμέ καὶ μάλιστα ὡς Ἱερὰ Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος; Ἀκατανόητο πρᾶγμα, ἀκατανόητο πρᾶγμα. 
Δὲν ξέρω πῶς νομίζουμε πιὰ τὸν χριστιανισμό... Τὸν γνήσιο χριστιανισμὸ τὸν ἀντικαταστήσαμε μὲ τὸν οὑμανισμὸ τῆς Εὐρώπης. Ὅτι: «Τόσο θέλουμε χριστιανισμό, ὅσο νὰ μᾶς βολεύει· κάτι περισσότερο, ὄχι. Θυσία καμία. Μαρτύριο; οὔτε νὰ ἀκουστεῖ! Ἄσκηση; Τί πράγματα εἶναι αὐτά!» Ἐκεῖ φτάσαμε, δυστυχῶς. 
Λοιπόν, θὰ ἐπανέλθω στὸ ὅτι σήμερα, ἐὰν στὸ παιδί μας ἀσκήσουμε ἕνα φύλαγμα, μιὰ προστασία, θὰ μᾶς καταγγείλει ἔξω τὸ παιδί —μπορεῖ νὰ φτάσει καὶ εἰς τὴν ἀστυνομία— ὅτι τὸ παιδί μας τὸ καταπιέζουμε. Καὶ νὰ φανταστεῖτε ὅτι στὸ ἐξωτερικό, σὲ ἄλλες χῶρες, πολιτισμένες ἐννοεῖται, τὰ πράγματα εἶναι πολὺ χειρότερα. Τὸ παιδὶ μπλέκει μὲ κάθε εἴδους ἀνηθικότητα, μὲ ναρκωτικὰ κ.λπ., κ.λπ., καὶ ὁ γονιὸς τίποτε, μὰ τίποτε δὲν μπορεῖ νὰ κάνει. Σήμερα οἱ συντροφιὲς τῶν παιδιῶν εἶναι μικτὲς πιά. Σπάνια, [παλαιότερα], ἀπὸ ἔλλειψη στέγης, μποροῦσε ἕνα γυμνάσιο νὰ εἶναι μικτό. Τὰ γυμνάσια ἦταν: θηλέων καὶ ἀρρένων. Σήμερα, ὄχι γιατί ὑπάρχει ἔλλειψη στέγης, ἀλλὰ θέλουν τὰ ἀγόρια μὲ τὰ κορίτσια μαζί, ὁπότε καὶ οἱ πειρασμοὶ ἔχουν γίνει πάρα πολλοί. Πῶς νὰ φυλάξεις τώρα τὸ κορίτσι σου ὅταν πηγαίνει σὲ ἕνα μεικτὸ γυμνάσιο, ὅταν καταργήθηκε ἡ ποδιὰ καὶ τὸ κορίτσι –μοῦ τὸ ἔχουν πεῖ πολλὲς φορές– ὅτι μπορεῖ κάθε μέρα ποὺ πάει στὸ σχολεῖο νὰ ἀλλάζει ἐνδυμασία. Πότε φοράει αὐτό, πότε φοράει ἐκεῖνο, γιατί θέλει νὰ ἐπιδεικνύεται. Ἔτσι, κάτω ἀπὸ τέτοιες συνθῆκες, πῶς ἕνα κορίτσι θὰ μποροῦσε νὰ διατηρηθεῖ μὲ καθαρότητα σώματος καὶ ψυχῆς; Καὶ νὰ φανταστεῖτε ὅτι στὸ ἐξωτερικό —τὸ ἔχω ξαναπεῖ αὐτὸ ποὺ θὰ σᾶς πῶ— ἡ σεξουαλικὴ ἀγωγή, μὲ τὸ ἀνάλογο κλίμα καὶ περιβάλλον, ἀρχίζει ἀπὸ τὸ νηπιαγωγεῖο. Μοῦ ἔγραφε μιὰ καθηγήτρια πανεπιστημίου, Ἑλληνίδα καὶ πρεσβυτέρα, ἀπὸ τὶς Ἡνωμένες Πολιτεῖες, ὅτι ἡ σεξουαλικὴ ἀγωγὴ καὶ ἡ κατὰ κάποιον τρόπο προώθηση –πρὸς τὴν ἁμαρτία ἐννοεῖται— ἀρχίζει ἀπὸ τὸ νηπιαγωγεῖο. Ἐγὼ εἶδα βιβλίο στὴν ἑλληνική —μιὰ σεξουαλιολογία, δηλαδή– ποὺ χρησιμοποιεῖται στὰ νηπιαγωγεῖα ἀπο τοὺς νηπιαγωγούς. Ἔ, λοιπὸν πέστε μου τώρα, πὼς θὰ μπορέσουμε νὰ φυλάξουμε τὰ παιδιά μας καὶ ἰδιαίτερα τὰ κορίτσια μας; Γι αὐτὸ πηγαίνουμε καὶ θὰ πηγαίνουμε κατα Ἰσραὴλ μεριά. 
Αὐτὰ ποὺ λέει ἡ Ἁγία Γραφὴ θεωροῦνται σήμερα μιὰ ἄλλη γλῶσσα. Φτάνει κανεὶς νὰ λέγει ἂν σήμερα συμφέρει νὰ ἔχει παιδιά. Τὸ προσέξατε αὐτὸ ποὺ εἶπα; Φτάνει κανεὶς νὰ λέγει ἂν σήμερα συμφέρει νὰ ἔχει παιδιά. Γιατί καὶ τὰ ἀγόρια προωθοῦνται καὶ στὴν ὁμοφυλοφιλία, (δημοσιεύθηκε εἰς τὸν ὀρθόδοξο τύπο) γιὰ νὰ ἁπλωθεῖ σὲ ὀλη τὴν γῆ καὶ δὴ στοὺς ὀρθοδόξους λαοὺς καὶ συνδέουν τὴν ὁμοφυλοφιλία μὲ τὴν Ὀρθοδοξία. Ἄκουσον ἄκουσον! Λοιπόν, ἐὰν φτάνουμε στὸ σημεῖο αὐτὸ τότε, καὶ τὰ ἀγόρια μας καὶ τὰ κορίτσια μας κινδυνεύουν. Καὶ τότε –θὰ ἐπαναλάβω– θὰ συνέφερε ὄντως νὰ εἴχαμε παιδιά; 
Εἶναι γνωστὸ ὅτι ὅταν ὁ Κύριος ἐπορεύετο γιὰ νὰ σταυρωθεῖ, κάποιες Ἱεροσολυμίτιδες γυναῖκες συμπορεύοντω, ἦταν στὸ ἴδιο ὕψος τῆς πορείας μὲ τὸν σταυρό Του ὁ Κύριος, καὶ οἱ γυναῖκες αὐτὲς ἔκλαιγαν. Τότε ὁ Κύριος στράφηκε πρὸς αὐτὲς καὶ τὶς εἶπε: «θυγατέρες Ἱερουσαλήμ, μὴ κλαίετε ἐπ᾿ ἐμέ, πλὴν ἐφ᾿ ἑαυτὰς κλαίετε καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα ὑμῶν. μὴν κλαῖτε γιὰ μένα, νὰ κλαῖτε γιὰ τὸν ἑαυτό σας καὶ γιὰ τὰ παιδιά σας. ὅτι ἰδοὺ ἔρχονται ἡμέραι ἐν ἂἷς ἐροῦσι· νὰ ἔρχονται ἡμέρες ποὺ θὰ ποῦν μακάριαι αἱ στεῖραι καὶ κοιλίαι ἂἳ οἱ ὁποῖες οὐκ ἐγέννησαν, καὶ μαστοὶ ὁἳ οὐκ ἐθήλασαν. εὐτυχισμένες οἱ γυναῖκες ποὺ στάθηκαν στεῖρες καὶ δὲν γέννησαν καὶ δὲν θήλασαν.» Λούκ. 23, 28΄29 
Τὸ πρῶτο πλάνο, τὸ πρῶτο ἐπίπεδο αὐτῆς τῆς θέσεως ποὺ ὁ Κύριος εἶπε: "ἔρχονται ἡμέραι" ἦταν ἡ καταστροφὴ καὶ ἡ ἅλωση τῆς Ἱερουσαλὴμ ποὺ ἔγινε τὸ 70 μ.Χ καὶ ποὺ ἡ καταστροφή της, ὅπως μᾶς λέγει ὁ Ἰώσηπος, ἤτανε φοβερὴ· καὶ ὁ Κύριος μᾶς εἶπε: «ἔσται γὰρ τότε θλῖψις μεγάλη, οἵα οὐ γέγονεν ἀπ᾿ ἀρχῆς κόσμου ἕως τοῦ νῦν οὐδ᾿ οὐ μὴ γένηται.» Μάτθ. 24, 21 δὲν θὰ εἶχε τὸ ἱστορικό της προηγούμενο. Ἡ καταστροφὴ τῆς Ἱερουσαλὴμ δὲν θὰ εἶχε τὸ ἱστορικό της προηγούμενο! Τὸ εἶπε ὁ Χριστός. Σκεφτεῖτε ὅτι, ἀπὸ τὴν περικύκλωση ποὺ ἔκαναν οἱ Ρωμαῖοι, ἔφτασαν στὸ σημεῖο μητέρες νὰ φᾶνε τὰ παιδιά τους. Δηλαδή, εἴχαμε καὶ φαινόμενα κανιβαλισμοῦ. Ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτο πλάνο· μιὰ προφητεία, βέβαια, τοῦ Χριστοῦ. Πίσω ὅμως ἀπὸ τὴν προφητεία αὐτή, φτάνουμε στὰ ἔσχατα, καὶ εἶναι ἡ ἐποχή μας. Ἐγὼ τὸ πιστεύω αὐτό. Εἶναι ἡ ἐποχή μας, εἶναι ὁ αἰῶνας μας, ὅπου οἱ γονεῖς δὲν μποροῦν πλέον νὰ ἐλέγξουν τὰ παιδιά τους. Καὶ αὐτὰ δὲν γίνονται μόνο καθ' ἡμᾶς, ἐδῶ σὲ ἐμᾶς τοὺς Ἕλληνες τοὐλάχιστον· εἶναι θέμα τῆς ὑφηλίου ὁλοκλήρου. Γενίτσαροι τῆς ἐκκλησίας καὶ τῆς πατρίδας. Δὲν ὁρίζει πιὰ ὁ γονέας τὸ παιδί του. Γίνεται —ἔξω ἀπὸ ἐξαιρέσεις, βέβαια— γίνεται τὸ παιδὶ αὐτὸ ποὺ θέλει· ἐκεῖνο ποὺ ἐπιθυμεῖ. 
Ἀκόμη, γιὰ τέτοια παιδιά, ὅπως, φέρ' εἰπεῖν, ἦταν ὁ Ἰούδας ὁ προδότης, ξέρετε τί εἶπε ὁ Κύριος; «κὰλὸν ἦν αὐτῷ εἰ οὐκ ἐγεννήθη ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος» Μάτθ. 26, 24 καλύτερα ἦταν νὰ μὴν εἶχε γεννηθεῖ ἐκεῖνος ὁ ἄνθρωπος. Ναί. Ἔτσι, γεννᾶμε παιδιὰ πολλάκις γιὰ τὴν κόλαση· τοὺς κάνουμε πολῖτες τῆς κολάσεως. Καὶ τὰ λέμε αὐτά, ἀγαπητοί μου, ὄχι γιὰ νὰ μὴν κάνετε παιδιά. Ὄχι. Ἀλλὰ γιὰ νὰ δείξουμε πόσο δύσκολη εἶναι ἡ ἐποχή μας καί, βέβαια, καὶ ἡ ἀγωγή. Εἶναι πάρα πολὺ δύσκολη. Βέβαια, ἔχουμε καὶ τὶς ἐξαιρέσεις. Ἔχουμε ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἔχουν καλὰ παιδιά. Ἀλλὰ τί γίνονται τὰ πολλὰ παιδιά; 
Πολλοὶ παράγοντες σήμερα ἐπιδροῦν ἀρνητικὰ στὸ παιδί: τὸ σπίτι, τὸ σχολεῖο, ἡ κοινωνία, τὰ ἔντυπα καὶ τὰ μέσα μαζικῆς ἐνημέρωσης, ὅπως λέγονται, μὲ τὶς λεγόμενες "διακινούμενες ἰδέες". Καὶ θεωρεῖται αὐτὸ τὸ καλύτερο δεῖγμα δημοκρατίας: νὰ ἔχουμε διακινούμενες ἰδέες, ἔστω καὶ ἂν αὐτὲς εἶναι ἀνατρεπτικὲς ἢ ὅ,τι ἄλλο μπορεῖ νὰ εἶναι. Ἀκούσατε; Θεωρεῖται τὸ καλύτερο δεῖγμα δημοκρατίας! Δηλαδή, μὲ ἄλλα λόγια, εἶναι σὰν νὰ λέμε ὅτι: στὸ σπίτι μας δὲν εἰσάγουμε δηλητήρια ἀπ' τὰ τρόφιμα ποὺ ἀγοράζουμε, ἂν ὑποτεθεῖ ὅτι θὰ κάναμε εἰσαγωγὴ δηλητηρίων καὶ αὐτὸ εἶναι μιὰ διακίνηση τροφίμων κατὰ δημοκρατικὸ τρόπο. Πότε τὸ διανοηθήκαμε αὐτό; 
Πάντως, ἐὰν τὸ σπίτι ἔχει κάποιες χριστιανικὲς ἀρχές, ἐσεῖς ποὺ μὲ ἀκοῦτε, ἐπὶ παραδείγματι, μὴ διστάσετε, παρὰ τὸν κατακλυσμὸ τῶν πάντων, νὰ δώσετε πρώτιστα χριστιανικὴ ἀγωγὴ στὰ παιδιά σας. Μὴ διστάσετε, ὅ,τι καὶ ἂν σᾶς ποῦν, καὶ στὰ ἀγόρια σας καὶ στὰ κορίτσια σας, καὶ νὰ ἀδιαφορήσετε ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα μπορεῖ νὰ λένε οἱ ἄνθρωποι, ὅτι τυχὸν καταπιέζετε τὰ παιδιά σας. Βέβαια, δὲν θὰ ὑπάρχει καμία καταπίεση. Προσέξτε ὅμως: καταπίεση δὲν εἶναι ὅταν τὸ παιδὶ πρέπει νὰ σηκωθεῖ τὸ πρωὶ προκειμένου γιὰ νὰ πάει στὸ σχολεῖο, ἐνῷ θὰ ἤθελε νὰ κοιμηθεῖ περισσότερο στὸ κρεβάτι του; Καταπίεση δὲν εἶναι ὅταν πρέπει νὰ καθίσει νὰ διαβάσει; Καταπίεση δὲν εἶναι ὅταν πρέπει νὰ μείνει 5-6 ὧρες στὸ σχολεῖο; Γιατί ἐκεῖ δὲν λέγεται καταπίεση καὶ λέγεται καταπίεση κάπου ἀλλοῦ; Τὸ κάναμε "καραμέλα" πιά, μαστίχα τὸν ὅρο "καταπίεση" καὶ "καταπίεση". Μᾶς τὸ λένε καὶ τὰ παιδιά μας αὐτό, ὅτι "μὲ καταπιέζεις, μὲ καταπιέζεις". Ἀγαπητοί μου, ἂς ἀναθεωρήσουμε· εἶναι ἀνόητες θέσεις αὐτές. 
Πάντως, ἡ μεγαλύτερη ἐπιτυχία στὴν ἀγωγή, ξέρετε ποιά εἶναι; Ὅταν τὰ ἴδια μας τὰ παιδιὰ πιστέψουν στὴν ἀγωγὴ ποὺ ἐμεῖς ἀσκοῦμε σὲ αὐτά. Ὅπως καὶ ἡ θρησκευτικότητα. Ἂς ποῦμε, ὄχι νὰ ποῦμε στὸ παιδί μας "πήγαινε στὴν ἐκκλησία", ἀλλὰ τὸ παιδί μας νὰ ἀγαπάει τὴν ἐκκλησία. Τώρα, πῶς θὰ καταφέρουμε νὰ ἀγαπάει τὸν Θεὸ τὸ παιδί μας, νὰ ἔχει τὸν φόβο τοῦ Θεοῦ, νὰ ἀγαπάει πάντα τὸ ἀγαθὸ καὶ τὸ καλὸ καὶ τὴν ἀρετὴ καὶ ὅ,τι ἔχει ἀξία, καὶ νὰ πιστεύει σὲ μιὰ τέτοια ἀγωγή; Αὐτὸ εἶναι ἕνα μυστικὸ ποὺ ἐπαφίεται σὲ ἐσᾶς. Δύσκολο· δὲν τὸ ἀρνοῦμαι, εἶναι δύσκολο. Θὰ ξαναπῶ, τὸ παιδὶ πρέπει νὰ πιστέψει σὲ αὐτὸ τὸ ὁποῖο ἐμεῖς ἀσκοῦμε σὲ αὐτό, διότι κινεῖται ἐλευθέρως. Θὰ ἔλεγε: "Τὸ κάνω γιατί τὸ θέλω, γιατί τὸ ἀγαπῶ". 
"Δὲν θέλω νὰ πάω", μοῦ ἔλεγε ἕνα παιδὶ προχθές. Τὸν ρώτησα ἂν πηγαίνει στὴν καφετέρια. "Ὄχι, ὄχι", μοῦ λέει. "Καλά, μπορεῖ νὰ πᾶς ἴσως ἀργότερα". "Ὄχι, ὄχι", μοῦ λέει, "δὲν μοῦ ἀρέσει καθόλου ἡ καφετέρια". Ὅπως θὰ ἔλεγε ἕνα παιδί: "Δὲν μοῦ ἀρέσει νὰ καπνίζω". "Δὲν θέλω νὰ καπνίσω", καὶ οὕτω καθ' ἑξῆς, ὅταν τὸ παιδὶ πιστέψει στὸ ἀληθινό. Βέβαια, γιὰ καλὸ καὶ γιὰ κακό, ἐμεῖς βάζουμε καὶ τὰ κάγκελα. Νά, ἂς ποῦμε βγαίνουμε σὲ ἕναν ἐξώστη, ὁ ἐξώστης ἔχει κάγκελα, θὰ μπορούσαμε νὰ θεωρήσουμε ὅτι τὰ κάγκελα μᾶς ἐμποδίζουν νὰ προχωρήσουμε. Ὅμως, ἂν προχωρήσουμε χωρὶς αὐτά, θὰ σκοτωθοῦμε. Γι' αὐτὸ καὶ βάζουμε τὰ κάγκελα. Κανεὶς δὲν διανοήθηκε νὰ βγάλει τὰ κάγκελα ἀπὸ μιὰ ταράτσα καὶ ἀπὸ ἕναν ἐξώστη. Ἀλλὰ τί εἶναι τὰ κάγκελα; Ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ. Κι ἂν ἐγὼ θὰ ἐπιθυμοῦσα κάτι ἄλλο —ἄνθρωπος εἶμαι, παιδὶ τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὖας, κι ἔχω μέσα μου τὴ φθορὰ καὶ τὴ ροπὴ πρὸς τὴν ἁμαρτία— ἔρχεται καὶ ἰσοσταθμίζει, ἢ καὶ ὑπερφαλαγγίζει ἀκόμη, ἂν θέλετε, ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ. Κι ἂν μὲν θὰ ἤθελα τὴν ἁμαρτία, σκέπτομαι ὅμως τὸν φόβο τοῦ Θεοῦ. Κι αὐτὸς ὁ φόβος δὲν ἔχει καμία σχέση μὲ ἐκείνους τοὺς φόβους ποὺ δὲν ἀγαπάει ἡ ψυχολογία. Εἶναι, ὅπως πολὺ χαρακτηριστικὰ ἀναφέρει ἡ Ἁγία Γραφή, "ὁ ἁγνὸς φόβος τοῦ Θεοῦ". ἡ φράση εἶναι γραμμένη σὲ ἕναν ψαλμικὸ στίχο: «ὁ φόβος Κυρίου ἁγνός, διαμένων εἰς αἰῶνα αἰῶνος·» Ψάλμ. 18, 10 "Ἁγνός", λέει, "ὁ φόβος Κυρίου". Ποιός; Αὐτὸς ὁ φόβος· ὄχι οἱ φοβίες. 
Τί νὰ πῶ, τὸ θέμα εἶναι ὅτι, πρέπει νὰ ἔχουμε πάρα πολὺ προσοχὴ σὲ ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα. Γιατί «ἀρχὴ σοφίας φόβος Κυρίου» λέγει τὸ Βιβλίο τῶν Παροιμιῶν 1, 7. Ἡ ἀρχὴ τῆς ἀρετῆς, λέγει, ἡ ἀρχὴ τῆς σοφίας, τῆς ἀρετῆς, τῆς πνευματικότητας, εἶναι ὁ φόβος τοῦ Κυρίου. Θὰ λέμε στὸ παιδὶ ὅτι τὸ βλέπει ὁ Θεός. Τὸ παιδὶ θὰ αἰσθάνεται τὴν ἀπανταχοῦ παρουσία τοῦ Θεοῦ. Αὐτὸ εἶναι τὸ μυστικό. 
Καὶ μὲ πολλὴ τρυφερότητα, λέγει τὸ Βιβλίο τῶν Παροιμιῶν: «ἄκουε, υἱέ, παιδείαν πατρός σου, παιδάκι μου, ἄκουσε τὴν παιδαγωγία τοῦ πατέρα σου. καὶ μὴ ἀπὼσῃ θεσμοὺς μητρός σου· καὶ μὴ σπρώξεις, μὴ πετάξεις, μὴν ἀντιδράσεις εἰς τοὺς θεσμοὺς τῆς μητέρας σου.» Παρ. 1,8 Τί ὡραῖο ποὺ εἶναι αὐτό! Ἄχ, νὰ μποροῦσε αὐτὸ νὰ γίνεται μιὰ πραγματικότητα. Ἄχ, νὰ μποροῦσε. Πάντως, παιδιά, προικισμένα μὲ μιὰ φυσικὴ σύνεση, θὰ ἀκούσουνε. Ἐδῶ εἶναι. Θὰ ἀκούσουνε. Ἔχουμε παιδιὰ λογικὰ καὶ συνετὰ ἀπὸ γέννησή τους. Ναί. 
Θυμᾶμαι γύρω στὸ 1940. Εἶχα συναντήσει ἕνα παιδί, ὀκτώ-ἐννέα χρονῶν. Ἄγνωστο μοῦ ἦταν. Θυμᾶμαι τότε παίρναμε ψωμί. Μοίραζαν ψωμί. Δὲν εἶχε ἀρχίσει βέβαια ἡ πεῖνα, ἀλλὰ μοίραζαν ψωμί. Τέλος πάντων, ἡ πολιτεία μοίραζε ψωμί. Καὶ μαζευόμαστε ἐκεῖ σ' ἕνα γυμναστήριο καὶ παίρναμε, κάθε οἰκογένεια ἔπαιρνε ἕνα καρβέλι, μιὰ ὀκά. Θυμᾶμαι αὐτὸ τὸ παιδί, τὸ ἔβλεπα κάθε φορά. Κάθε μέρα. Κάθε μέρα πηγαίναμε. Μοῦ ἔκανε ἐντύπωση ἡ σύνεσή του, τὸ ὕφος του, τὰ λόγια του. Καὶ ἔλεγα, θὰ ἤθελα, ἂν μεγάλωνε τὸ παιδὶ αὐτό, τί θὰ γινόταν. Βέβαια, δὲν τὸ ξαναεῖδα τὸ παιδὶ αὐτό. Μπῆκαν οἱ Γερμανοί, οἱ Ἰταλοί, ξέρω ἐγώ, μετὰ τελείωσε. Τελείωσε ὁ Ἑλληνοϊταλικὸς πόλεμος. Δὲν τὸ ξαναεῖδα τὸ παιδὶ αὐτό. Εἶχα ὅμως τὴν ἀπορία. Γιατί εἶχε ἔκδηλα σημάδια σύνεσης καὶ μὲ εἶχε ἐντυπωσιάσει. Ἦταν, ὅπως λέγεται γιὰ ἕναν ἀσκητὴ μεγάλο, ἦταν παιδαριογέρων. Δηλαδή, εἶχε μυαλὸ γέροντος ἀνθρώπου, ἐνῷ ἦταν παιδί. Παιδαριογέρων. Καὶ βέβαια, ὅταν ἕνα παιδὶ ἔχει ἀπὸ σύνεσή του, ἀπὸ κατασκευή του, ἀπὸ φύση αὐτὴ τὴ σύνεση, ὅπως εἶναι καὶ τὸ ἀντίστροφο, νὰ ἔχουμε παλαβὰ παιδιά, ἀσύνετα καὶ ἐπιπόλαια ἀπὸ κατασκευή τους, ποὺ εἶναι κάτι... μὰ εἶναι κάτι φοβερό. Λυπᾶμαι τοὺς γονεῖς ἂν ἔκαναν τέτοια παιδιά. Ξαναγυρίζω· ἂν ἔχουμε ἕνα τέτοιο παιδὶ μὲ σύνεση φυσική, τότε ἡ ἀγωγὴ θὰ ἀσκήσει πολὺ σπουδαῖο ρόλο ἐπάνω στὴ ζωή του. 
Σήμερα ἔχει λείψει ἡ πίστη, γι' αὐτὸ ὑπάρχει ἕνας παραλογισμός. Σήμερα οἱ ἄνθρωποι δὲν θέλουν τὴν σύνεση, τὴ θεωροῦν μειονέκτημα. Μὰ εἶναι δυνατόν, θὰ μοῦ πεῖτε; Ναί, εἶναι δυνατόν. Καὶ τὸ βεβαιώνει καὶ ἡ Ἁγία Γραφή. Λέει, ἐπὶ παραδείγματι, τὸ Βιβλίο τῶν Παροιμιῶν 1, 29: «ἐμίσησαν γὰρ σοφίαν, τὸν δὲ λόγον τοῦ Κυρίου οὐ προείλαντο, δὲν τὸν προτίμησαν». Ὁρίστε. Πάντα θὰ ὑπάρχουν τέτοιοι ἄνθρωποι, καὶ ἔχουμε βέβαια ἐποχὲς ποὺ ἔχουμε ἔξαρση τέτοιων καταστάσεων. Ὑπάρχουν γονεῖς, ἀγαπητοί μου, ποὺ δὲν θὰ ἤθελαν τὰ παιδιά τους νὰ ἔχουν σύνεση καὶ σοφία. Θὰ μοῦ πεῖτε, τί λέω; Ναί, αὐτὸ ποὺ σᾶς λέω. Δὲν χρειάζεται, λέει, πολλὴ θρησκευτικότητα. Δὲν χρειάζεται πολὺ τοῦτο καὶ πολὺ ἐκεῖνο. Δὲν χρειάζεται, ἄστο τὸ παιδὶ νὰ κινηθεῖ ὅπως θέλει καὶ λοιπά. Ἀκοῦτε; Καὶ ὁμιλεῖ βέβαια ἐδῶ, ὅταν λέγει "ἐμίσησαν σοφίαν", ὁμιλεῖ ἡ «ἀνυπόστατος σοφία». Καὶ θὰ προσθέσει. Εἶναι στὸ Βιβλίο τῶν Παροιμιῶν, πρῶτο κεφάλαιο, εἰκοστὸς ἔνατος στίχος. Καὶ θὰ προσθέσει στὸν τριακοστὸ στίχο: «οὐδὲ ἤθελον ἐμαῖς προσέχειν βουλαῖς, ἐμυκτήριζον δὲ ἐμοὺς ἐλέγχους». Δὲν ἤθελαν νὰ ἀκούσουν τὰ λόγια μου. Λέει, «ἡ ἐνυπόστατος Σοφία ποὺ εἶναι ὁ Ἰησοῦς Χριστός». Δηλαδή, ἡ μετέπειτα ἐνανθρωπήσασα Σοφία, ὁ Ἰησοῦς Χριστός. Καὶ "ἐμυκτήριζαν", λέει, "τοὺς λόγους μου". Ἐμυκτήριζαν. Μυκτηρίζω θὰ πεῖ κοροϊδεύω. Πιάνω τὰ ρουθούνια μου, ὅπως καθ' ἡμᾶς τοὺς Ἕλληνες βγάζω τὴ γλῶσσα μου. Ὅταν βγάζουμε τὴ γλῶσσα μας καὶ ἀρχίζουμε νὰ κοροϊδεύουμε. Στοὺς Ἑβραίους δὲν ἔβγαζαν τὴ γλῶσσα τους οἱ Ἑβραῖοι, ἀλλὰ κρατοῦσαν τὴ μύτη τους. Τοὺς μυκτήριζαν, δηλαδή, καὶ ἔκαναν σὰν νὰ βγάζουν τὴ μύξα τους, ἕνα τέτοιο πρᾶγμα καὶ ἦταν τρόπος κοροϊδίας. Καὶ τί λέγει ἐδῶ; «...τοὺς ἐμοὺς ἐλέγχους, τοὺς ἐμυκτήριζαν». Ἄν, παιδάκι μου, σὲ ἐλέγχει ὁ Θεός, τὸ καλό σου δὲν θέλει; Τί θὰ πάθεις ὅταν δὲν δεχθεῖς τοὺς ἐλέγχους τοῦ Θεοῦ; Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα! Τὸ λέγει στὴν συνέχεια τὸ βιβλίο τῶν Παροιμιῶν: «τοιγαροῦν ἔδονται τῆς ἑαυτῶν ὁδοῦ τὸὺς καρποὺς θὰ φᾶνε τοὺς καρποὺς τοῦ δικοῦ τους τρόπου ποὺ ζήσανε, τὸν δρόμο ποὺ περπάτησαν. καὶ τῆς ἑαυτῶν ἀσεβείας πλησθήσονται· καὶ θὰ χορτάσουν ἀπὸ τὰ κατάλοιπα καὶ τὶς συνέπειες τῆς δικῆς τους ἀσέβειας». Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορία. Τί λέτε! Πῶς τὰ βλέπετε; Ἡ ἀγωγή, ἀγαπητοί μου, εἶναι ὁ κύριος ἄξονας ἐπιβίωσης ἢ παρακμῆς ἑνὸς λαοῦ. Μέχρι καὶ ἐξαφάνισης, ἀκόμη, ἑνὸς λαοῦ. Κάντε —τοῦτο σᾶς λέγω μόνο— κάντε ὅ,τι μπορεῖτε γιὰ τὰ παιδιά σας. Μὰ ὅ,τι μπορεῖτε κάντε γιὰ τὰ παιδιά σας. 
Γιὰ νὰ δεῖτε, ἀγαπητοί μου, ποῦ ἔχουμε φτάσει σήμερα· οἱ γονεῖς ὄχι μόνο δὲν ἐπιτηροῦν τὰ κορίτσια τους, ἀλλὰ μᾶλλον καὶ τὰ προωθοῦν μὲ τὸ ἐπιχειρημὰ νὰ βροῦν γαμπρό. Καὶ ὅταν βροῦν, ἀρχίζουν οἱ προγαμιαῖες σχέσεις. Εἶναι γνωστότατον αὐτό. Μάλιστα ἐδῶ νὰ κάνω μιὰ παρενθεσούλα· ποιός δὲν ξέρει ὅτι ἀρχίζουν οἱ προγαμιαῖες σχέσεις; Ὅταν ὅμως ἔλθει παιδὶ στὸν δρόμο, "Ἄαα... θὰ πᾶμε νὰ τὸ ρίξουμε" γιατί τί θὰ πεῖ ὁ κόσμος... Ὑποκριτὰ κόσμε! Ὑποκριτὰ κόσμε!! Ὅλοι ξέρουν ὅτι ὑπάρχουν προγαμιαῖες σχέσεις, καὶ ὅταν ἔρθει παιδὶ στὸν δρόμο, "τί θὰ πεῖ ὁ κόσμος". Αὐτὴ εἶναι ἡ ὑποκρισία τοῦ κόσμου, ἀγαπητοί μου. Συνεπῶς, ἐδῶ πολλοὶ γονεῖς ὄχι μόνο προωθοῦν τὰ κορίτσια τους γιὰ νὰ βροῦν γαμπρό, ἀλλὰ ἂν τύχει ὁ νέος νὰ εἶναι ἐγκρατὴς καὶ τὸ ἀντιληφθοῦν αὐτὸ οἱ γονεῖς τῆς κοπέλας, τότε ἀνησυχοῦν γιὰ τὴν κόρη τους, μήπως καὶ εἶναι ἀνίκανος. Καὶ ζητοῦν ἀπὸ τὴν κόρη τους νὰ προκαλέσει τὸν νέο, γιὰ νὰ προχωρήσουν οἱ σχέσεις, ὥστε νὰ βεβαιωθοῦν ὅτι εἶναι ἱκανός. Ναί, γι' αὐτὸ ἐγὼ προσωπικά, ὅταν γνωρίζω ὅτι ὁ νέος εἶναι ἐγκρατὴς ἄνθρωπος —καὶ ἡ κοπέλα φυσικά– τὸ τονίζω αὐτό, λέω: "Κοίταξε κορίτσι μου, κοίταξε ἀγόρι μου, οἱ σχέσεις δὲν θὰ προχωρήσουν πρὶν τὸν γάμο". Δὲν σημαίνει μὲ αὐτὸ ὅτι τὸ ἀγόρι εἶναι ἀνίκανο. Μάλιστα, λέγω στὰ ἀγόρια νὰ τὸ λένε στὶς κοπέλες, γιὰ νὰ μὴν νομιστεῖ ὅτι ὑπάρχει κάποια ἀνικανότητα ἢ δὲν ξέρω τί ἄλλο πρᾶγμα. Ναί, τί νὰ πῶ, τί νὰ πῶ... Σήμερα οἱ καφετέριες, τὰ μπαράκια, οἱ ντίσκο κ.λπ., εἶναι τὸ σῆμα κατατεθὲν τῆς νεολαίας μας, ἀγοριῶν καὶ κοριτσιῶν. Καὶ μὲ ὅλα αὐτὰ κανεὶς δὲν ἐνοχλεῖται. Ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ ἐφαρμόζεται ἀπὸ τὴν ἀνάποδη. 
Θὰ κλείσω αὐτὴ τὴν ἀνάπτυξη ποὺ κάναμε μὲ μιὰ πολὺ χαρακτηριστικὴ καὶ παλιὰ ἱστορία. Μιὰ ἱστορία ποὺ δείχνει τὸ τί συνέπειες μπορεῖ νὰ ἔχει ἕνα κορίτσι ποὺ ἐλευθεριάζει· βγαίνει ἔξω, δὲν προσέχει. Τί συνέπειες ἔχει αὐτὸ καὶ γιὰ τὸ κορίτσι καὶ γιὰ τὸ σπίτι της. Ὁ Ἰακώβ, ὡς γνωστόν, εἶχε 12 ἀγόρια καί, βέβαια, καὶ κάποιες θυγατέρες. Δὲν ἀναφέρονται, γιατί τὴν ἐποχὴ ἐκείνη ἔμπαιναν σὲ δεύτερη μοῖρα τὰ κορίτσια. Ἀναφέρεται μόνο ἕνα κορίτσι, ἐπειδὴ στάθηκε ἡρωίδα μιᾶς ἱστορίας. Καὶ αὐτὴ ἤτανε θυγατέρα τῆς Λείας, τῆς πρώτης γυναικός, ποὺ τὴν ἔλεγαν Δεῖνα. Σημειώνει τὸ βιβλίο τῆς Γενέσεως: «Ἐξῆλθε δὲ Δεῖνα ἡ θυγάτηρ Λείας, ἣν ἔτεκε τῷ Ἰἀκώβ, καταμαθεῖν τὰς θυγατέρας τῶν ἐγχωρίων.» Γέν. 34,1 Εἶναι γνωστὸ ὅτι ὁ Ἀβραὰμ ποτὲ δὲν ἀπέκτησε ἕναν σταθερὸ οἰκισμό. Ἔμενε πάντοτε σὲ σκηνές, ὅπως καὶ ὁ Ἰσαὰκ καὶ ὁ Ἰακώβ. Δὲν ἔκτισαν σπίτια. Αὐτό, βέβαια, θεολογεῖται ὡραιότατα ἀπὸ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο, ἀλλὰ θὰ μᾶς πάρει πολὺ χρόνο νὰ τὸ ἀναφέρουμε. Τέλος πάντων, ἦσαν σκηνῖτες. Καὶ εἶχαν μείνει σὲ μιὰ περιοχή, ὅπου ἐκεῖ κοντὰ τοὺς εἶχαν, βέβαια, καὶ κάποιους λαούς. Τότε, οἱ λαοὶ αὐτοί, ποὺ ἀποτελοῦσαν ὁ καθένας ἀπὸ αὐτοὺς καὶ ἕνα βασίλειο —ἦταν μία πόλη καὶ ἕνας βασιλιᾶς, μὲ τοὺς κατοίκους καὶ τὸ καθεξὴς— κατοικοῦσαν ὅλη τὴ Γῆ Χαναάν. Ὅλη ἡ Γῆ Χαναὰν κατοικεῖτο, καὶ μάλιστα πυκνὰ· ὅταν ἦρθε ὁ Ἀβραὰμ εἰς τὴν Γῆ Χαναάν, δὲν ἦταν ἄδεια ἡ περιοχή. Ἔτσι, ἀφοῦ κατεσκήνωσε κάπου ὁ Ἀβραάμ, μετὰ ὁ Ἰσαάκ, μετὰ ὁ Ἰακώβ, ἐξελίχθηκε ὅλη ἐκείνη ἡ ἱστορία. Μιὰ θυγατέρα, λοιπόν, τοῦ Ἰακὼβ ἤθελε καὶ ἐξῆλθε· βγῆκε ἀπὸ τὸν κατασκηνωτικὸ χῶρο "καταμαθεῖν τὰς θυγατέρας τῶν ἐγχωρίων", νὰ δεῖ τὰ κορίτσια πῶς ζοῦν ἐκεῖ, στοὺς γύρω λαούς. Τὸ "καταμαθεῖν" σημαίνει νὰ μάθει καλὰ πῶς ζοῦν τὰ κορίτσια. Αὐτὸ τὸ "καταμαθεῖν", ἀπαρέμφατο, δείχνει τὴν περιέργεια τῆς Δείνας. Καὶ ξέρετε, αὐτὴ ἡ περιέργεια συνήθως ὑπάρχει στὸ κορίτσι. Καὶ βέβαια, χωρὶς νὰ πεῖ σὲ κανέναν τίποτε, προσέγγισε τὴν πόλη τους. Τὴν εἶδε ὁ Συχέμ, ὁ γιὸς τοῦ Ἐμμώρ —ἔχουμε καὶ πόλη Συχέμ. Αὐτὸς ἦταν βασιλόπουλο, ὁ Συχέμ, γιὸς τοῦ Ἐμμώρ του Εὐαίου, δηλαδὴ τῆς φυλῆς των Εὐαίων. Καὶ λαβῶν αὐτήν, δηλαδὴ ὁ Συχέμ, καὶ εἶδεν αὐτὴν Σὺχὲμ ὁ υἱὸς Ἐμμὼρ ὁ Εὐαῖος, ὁ ἄρχων τῆς γῆς καὶ λὰβὼν αὐτήν, ἐκοιμήθη μετ᾿ αὐτῆς καὶ ἐταπείνωσεν αὐτήν. ἐκοιμήθη μετ' αὐτῆς καὶ ἐταπείνωσεν αὐτήν". Δηλαδὴ τὴν προσέβαλε. Τὴν βρῆκε ἐκεῖ νὰ χαζεύει, τὴν πῆρε καὶ τὴν προσέβαλε. Καταλαβαίνετε. Τελικὰ ὁ Συχὲμ ἤθελε νὰ τὴν κάνει σύζυγό του, τὴ Δεῖνα. Τοῦ ἄρεσε πάρα πολύ. Καὶ τότε ὁ πατέρας του, ὁ Ἐμμώρ, καὶ ὁ Συχὲμ πῆγαν στὸν Ἰακὼβ καὶ τὴ ζήτησαν γιὰ νύφη τους. Ὁ Ἰακὼβ λυπήθηκε, διότι εἶχαν ἐντολὴ ἀπὸ τὸν Θεὸ νὰ μὴν γίνουν γάμοι μικτοὶ ἀνάμεσα στοὺς γύρω τους. Μάλιστα, ἕνα ἐπιχείρημα ποὺ εἶπε ὁ Ἐμμὼρ καὶ ὁ Συχέμ, κατὰ τὰ ἄλλα λογικὸ βέβαια, ἦταν ὅτι: "Ἐμεῖς θὰ πάρουμε ἀπὸ τὰ κορίτσια σας, ἐσεῖς ἀπὸ τὰ ἀγόρια μας, θὰ κάνουμε συμπενθεριά". 
Δὲν τὸ ἤθελε ὅμως ὁ Θεός. Γι' αὐτὸν τὸν λόγο, ἀγαπητοί, θυμηθεῖτε, ὅταν ὁ Ἀβραὰμ ἤθελε νὰ παντρέψει τον γιό του, τὸν Ἰσαάκ, ἔστειλε τὸν Ἐλιέζερ, τὸν ὑπηρέτη του, νὰ πάει νὰ βρεῖ νύφη εἰς τὴμ Μεσοποταμία. Δὲν ἤθελε νὰ πάρει ἀπὸ τὴ γύρω περιοχή. Ὅπως καὶ ὁ Ἠσαύ, ὁ πρωτότοκος δίδυμος ἀδελφὸς τοῦ Ἰακώβ, πῆρε μιὰ γυναῖκα καὶ μετὰ πῆρε ἄλλη μία, ντόπιες, Χετταῖες, καὶ δυσαρέστησε πάρα πολὺ τὴ μάνα του καὶ τὸν πατέρα του. Ἐδῶ, λοιπόν, ὁ Ἰακὼβ δὲν ἤθελε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα νὰ γίνει. Δὲν τὸ εἶχε ἐπιτρέψει ὁ Θεός, σύμφωνα μὲ τὴν ἐντολή Του. Καὶ αὐτοὶ μὲν ὀρθὰ τὸ εἶπαν, ἀλλά... γι' αὐτὸ ὁ Ἰακὼβ ἀρνήθηκε: "Ὄχι, δὲν θὰ γίνει". 
Τότε ἐπενέβησαν δύο ἀπὸ τὰ παιδιά του, ὁ Συμεῶν καὶ ὁ Λευί. Ὁ Ρουβὴν ἦταν ὁ πρῶτος. Μὲ δόλο λοιπὸν εἶπαν: "Ναί, νὰ γίνουμε ἕνα, νὰ κάνουμε συμπεθεριά, νὰ πάρουμε τὰ παιδιά σας καὶ ἐσεῖς τὰ παιδιὰ μᾶς κ.λπ.". Χάρηκαν ὁ Συχὲμ καὶ ὁ Ἐμμώρ, ἀλλὰ ἐκεῖνοι εἶχαν ἕνα δόλιο σχέδιο νὰ ἐκτελέσουν. Λένε, λοιπόν, πρὸς αὐτοὺς τοὺς δύο ἄνδρες, τὸν βασιλιᾶ καὶ τὸν γιό του, τὸ βασιλόπουλο: "Μὲ ἕναν ὅρο ὅμως· ἐμεῖς εἴμαστε ἕνας λαὸς ποὺ ὑφιστάμεθα περιτομή. Πρέπει, λοιπόν, καὶ ἐσεῖς, γιὰ νὰ συγγενέψουμε, νὰ κάνετε περιτομή". "Μπράβο", εἶπαν αὐτοί, "προκειμένου νὰ ἔχουμε τὴν κοπέλα, τὴ Δεῖνα, μπράβο, γιατί ὄχι;". Καὶ πράγματι, λοιπόν, ἔκαναν περιτομὴ ὅλοι οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως Συχέμ. Ὅλοι οἱ ἄνδρες, καὶ ὁ βασιλιᾶς καὶ τὸ βασιλόπουλο. Τὴν τρίτη ἡμέρα, ποὺ ὑπῆρχε ὁ ἔντονος πόνος, διότι, ξέρετε, γίνονταν μιὰ μικρὴ ἐγχείρηση... Καὶ ξέρετε πῶς γίνονταν αὐτό; Μάλιστα, ἔχουμε τὴν περίπτωση ὅταν οἱ Ἑβραῖοι μπῆκαν μέσα στὴ γῆ Χαναάν, ἔκαναν περιτομή —προερχόμενοι ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο καὶ τὴν ἔρημο— μὲ κοφτερὲς πέτρες. Ναί, μὲ κοφτερὲς πέτρες. Εἶναι δεῖγμα γιὰ νὰ ἀντιληφθοῦμε ὅτι, πράγματι, δημιουργεῖται πόνος, προκαλεῖται πόνος. Καὶ τότε, ὅταν αὐτοὶ Τὴν τρίτη ἡμέρα, ὅταν ὁ πόνος ἦταν πολύς, ὁ Συμεῶν καὶ ὁ Λευὶ μπῆκαν μέσα στὴν πόλη. Εἶχαν μαζὶ καὶ τοὺς δικούς τους ἀνθρώπους καὶ ἔσφαξαν ὅλους τοὺς ἄνδρες τῆς πόλης, ἀγαπητοί μου. Ἔσφαξαν ἐπίσης τὸν Ἐμμὸρ καὶ τὸν Συχέμ. Ἅρπαξαν τὴν ἀδελφή τους τὴν Δεῖνα καὶ ἐπέστρεψαν στὴν κατασκήνωσή τους. Ὅταν τὸ ἔμαθε αὐτὸ ὁ Ἰακώβ, λυπήθηκε φοβερά. Τοὺς ἐπέπληξε καὶ τοὺς εἶπε: "Μὰ δὲν καταλαβαίνετε, ἐπί τέλους, ὅτι ἐμεῖς ἐδῶ εἴμαστε ἀνάμεσα σὲ τόσους λαοὺς εἰδωλολατρικοὺς καὶ ὅτι, δείχνοντας ἐσεῖς αὐτὴ τὴ συμπεριφορά, θὰ μᾶς κακοποιήσουν; Ἐμεῖς τί εἴμαστε ἐδῶ; Θὰ μᾶς κακοποιήσουν!". Καὶ ἀπάντησαν ὁ Συμεῶν καὶ ὁ Λευί —σᾶς τὸ μεταφράζω: "Τί δηλαδή; Ἔπρεπε νὰ μεταχειριστοῦν τὴν ἀδελφή μας σὰν πόρνη;". 
Εἶναι γνωστὸ σὲ ἐμᾶς, ἀγαπητοί μου, αὐτὸ τὸ φαινόμενο ὡς βεντέτα: "Μᾶς προσέβαλες τὴν κόρη, τὴν ἀδελφή μας· ἄ, τὸ πρᾶγμα δὲν θὰ πάει καλά". Δυστυχῶς, γίνονται ἐγκλήματα τιμῆς μέχρι σήμερα. Εἶναι, βεβαίως, κάτι τελείως ἀνεπίτρεπτο. Μὴν τὸ βάλετε ποτὲ στὸ μυαλό σας. 
Κάποτε, ἕνας μαθητὴς στὸ Ἐθνικὸ Ἵδρυμα Ἀμαρουσίου ἐκπαιδευόταν ὡς κτίστης. Ἦταν ἕνα πάρα πολὺ καλὸ παιδί, καταγόταν ἀπὸ τὴν Κρήτη. Καὶ τοῦ λέω: "Κοίταξε, τώρα ποὺ θὰ πᾶς στὴν Κρήτη, κάποιες κακὲς συνήθειες ποὺ ἔχετε ἐκεῖ νὰ μὴν ὑπάρχουν". Καὶ ἀναφέρθηκα στὴ βεντέτα. Μόλις τὸ εἶπα αὐτό, ἄναψε καὶ πετάχτηκε ὁ "Κρητίκαρος" —δὲν ξέρω ἂν ὑπάρχει κάποιος Κρητικὸς ἀνάμεσά μας. Πετάχτηκε, λοιπόν, ἀπὸ μέσα του ὁ ἐγωισμὸς τοῦ Κρητικοῦ καὶ μοῦ λέει: "Καὶ τί δηλαδή; Ἂν προσβάλει κανεὶς τὴν ἀδελφή μου, θὰ τὸν ἀφήσω;". "Πῶ πῶ!" σκέφτηκα. Γιὰ νὰ δεῖτε πόσο δύσκολο εἶναι μερικὰ πράγματα νὰ θεραπευτοῦν· πάρα πολὺ δύσκολο. Πάντως, ἡ βεντέτα εἶναι κάτι πάρα πολὺ κακό. Δὲν θὰ μείνω περισσότερο σὲ αὐτό, ἴσως ἄλλωστε νὰ γνωρίζετε τὶς διαστάσεις ποὺ παίρνει ἡ βεντέτα. 
Ἀκόμη, ὡς πρὸς τὴν οἰκογένεια τοῦ Ἰακώβ, θὰ λέγαμε τοῦτο: Ὁ Ρουβὴν εἶχε διαπράξει μιὰ σοβαρὴ ἁμαρτία. Καὶ παρ' ὅλο ποὺ ἦταν ὁ πρωτότοκος, ἀποκλείστηκε ἀπὸ τὸ νὰ γίνει πρόγονος τοῦ Μεσσία. Ὁ δεύτερος καὶ ὁ τρίτος, ὁ Συμεῶν καὶ ὁ Λευί, ἐπειδὴ ἔκαναν αὐτὸ τὸ πολὺ ἄσχημο πρᾶγμα, ἀποκλείστηκαν καὶ αὐτοὶ ἀπὸ τὸ νὰ γίνουν πρόγονοι τοῦ Μεσσία. Καὶ ἔτσι, πρόγονος τοῦ Μεσσία γίνεται ὁ τέταρτος, ὁ Ἰούδας. Γιὰ νὰ δεῖτε, λοιπόν, ὅτι ὁ Θεὸς δὲν διστάζει —γιατί δὲν δεσμεύεται ἀπὸ τίποτε— ὅταν σοῦ δώσει κάπου προνόμια, νὰ τὰ πάρει πίσω, ἂν ἐσὺ φανεῖς ἀνάξιος αὐτῶν. Ἔτσι, ἔχουμε τὸν Ἰούδα, ἀπὸ τὴ γενεὰ τοῦ ὁποίου προέρχεται φυσικὰ ὁ Δαβίδ, καὶ ὁ Δαβὶδ γεννᾶ τὸν Ἰησοῦ Χριστό. 
Ἔτσι βλέπετε, ἀγαπητοί μου, πόσο ἄλλαξαν πορεία τὰ πράγματα ἀπὸ μιὰ περιέργεια τῆς Δείνας, ἡ ὁποία θέλησε νὰ πάει νὰ δεῖ τί κάνουν οἱ κοπέλες τῆς γειτονικῆς πόλης. Ἐκεῖ ἔπαθε ὅ,τι ἔπαθε, καὶ αὐτὸ ἄλλαξε τὴν ἱστορία τῆς σωτηρίας. Γι' αὐτὸ πρέπει πάντοτε νὰ ὑπάρχει προσοχή, διότι, ἂν καὶ δὲν πρόκειται βέβαια νὰ συμβεῖ κάτι σὲ γενικὸ ἐπίπεδο, μπορεῖ ὅμως νὰ συμβεῖ στὶς διαστάσεις τῆς οἰκογένειας αὐτὸ τὸ κακό.

Απόσπασμα από την🔸218🔸ομιλία στην κατηγορία : " Σοφία Σειράχ ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Σοφία Σειράχ " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/palaia-diauhkh/sofia-seirax
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_83.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Σοφία Σειράχ».🔻
https://drive.google.com/file/d/15yPd5yULQpwqBdVJzrpusJNL6wa2BczM/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Σοφία Σειράχ».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40o1lCOake2wwX61iRYZNi-M

📜 Απομαγνητοφωνημενες ομιλίες της σειράς «Σοφία Σειράχ».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%CE%A3%CE%BF%CF%86%CE%AF%CE%B1%20%CE%A3%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AC%CF%87.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση και ψηφιοποίηση ομιλίας : Αθανάσιος Άμβωνας.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

27 Ιουλίου 2026

Νηστεία καί ὑπερηφάνεια.


†. Κάποτε ρωτήθηκε ὁ Ἀββᾶς ὁ Ἰσίδωρος, ὁ πρεσβύτερος, σχετικὰ μὲ τὴ νηστεία καὶ εἶπε: "Ἂν νόμιμα ἀσκεῖτε νηστεύοντας, μὴ τὸ παίρνετε ἀπάνω σας. Ἂν δὲ καὶ γι' αὐτὸ κομπάζετε καὶ ὑπερηφανεύεστε, καλύτερα νὰ τρῶτε κρέας. Γιατί εἶναι προτιμότερο νὰ τρώει κανεὶς κρέας παρὰ νὰ τὸ παίρνει ἐπάνω του καὶ νὰ ἔχει μεγάλη ἰδέα γιὰ τὸν ἑαυτό του". Βέβαια, ἂν πεῖτε σὲ κάποιον ποὺ νηστεύει νὰ μὴν ὑπερηφανεύεται, καὶ εἶναι προτιμότερο, προκειμένου νὰ ὑπερηφανευτεῖ, νὰ φάει κρέας, θὰ εἶναι ἀδύνατον αὐτὸ νὰ τὸ ἐπιτύχει. Ἐδῶ, ὅπως βλέπετε, ὁ Ἀββᾶς ὁ Ἰσίδωρος προσπαθεῖ νὰ κάνει μιὰ σύγκριση ἀνάμεσα σὲ δυὸ ποσά. Ἀνάμεσα στὴν ἀρετὴ τῆς νηστείας καὶ εἰς τὸ πάθος τῆς ὑπερηφανείας. 

Ἀλλὰ πράγματι, βρίσκουμε μιὰ δυσκολία στοὺς ἀνθρώπους προκειμένου νὰ καταλάβουν ὅτι πρέπει νὰ νηστεύουν νόμιμα. Ἤδη περνᾶμε Μεγάλη Σαρακοστή, καὶ τὸ θέμα τῆς νηστείας εἶναι ἐπίκαιρο, ὅπως βέβαια εἶναι πάντοτε ἐπίκαιρο, ἀφοῦ νηστεύουμε κάθε Τετάρτη καὶ Παρασκευή, ὅλο τὸ χρόνο. Ὅμως, ἀπὸ ποῦ μποροῦμε νὰ καταλάβουμε ἂν πραγματικὰ νόμιμα νηστεύουμε; Ἂν πράγματι δὲν ἐμφιλοχωρεῖ αὐτὴ ἡ ὑπερηφάνεια ὅταν θέλουμε νὰ νηστέψουμε. Φαίνεται ἀπὸ ἕνα πολὺ ἁπλὸ πραγματάκι. Ἂν γιὰ κάποιο λόγο κάποιος ἀρρωστήσει. Ἔχει κάποιο λόγο, τέλος πάντων, ποὺ ὁ πνευματικός του, τοῦ λέει: "Πρέπει νὰ φᾶς καταλύσιμο φαγητό. Πρέπει νὰ φᾶς γάλα. Πρέπει νὰ φᾶς κρέας." Τότε αὐτός, ποὺ νηστεύει, ἀρνεῖται. Καὶ λέει: "Ποτέ, ποτέ, ποτὲ αὐτὸ δὲν γίνεται." Μὰ πρέπει νὰ φᾶς. Ὄχι, δὲν γίνεται. Νά 'στὲ σίγουροι, ἀγαπητοί μου, ἂν κατέβαινε ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς καὶ τοῦ ἔλεγε ὅτι πρέπει νὰ φάει, θὰ ἔλεγε εἰς τὸν Χριστόν, ὄχι. Ξέρετε γιατί; Γιατί ἔκανε τὴ νηστεία ἕνα αὐτόνομο ἀγαθό. Καὶ ἀπεμόνωσε τὴ νηστεία ἀπὸ τὴ νομιμότητά της. Τὸ πρῶτο στοιχεῖο τῆς νομιμότητας τῆς νηστείας εἶναι ἡ ὑπακοή. Πρέπει κανεὶς νὰ μάθει νὰ κάνει ὑπακοή. Ἂν λοιπὸν δὲν ἔμαθε νὰ κάνει ὑπακοή, τότε τὶ τοῦ χρειάζεται ἡ νηστεία; Διότι ἂν δὲν κάνει ὑπακοή, αὐτὸ σημαίνει ἐγωισμὸς καὶ ἡ ὑπερηφάνεια. Ὁ Θεὸς τί εἶπε εἰς τοὺς πρωτοπλάστους; "Δὲν θὰ φᾶτε ἀπὸ τὸν καρπό". Δηλαδὴ θὰ νηστέψετε. Ἐκεῖνοι τί ἔκαναν; Ἔκαναν παρακοή. Τώρα ἔχουμε τὸ ἀντίστροφο. Τώρα νηστεύουμε καὶ ἂν μᾶς πεῖ ὁ Θεὸς νὰ φᾶμε, τότε ἐμεῖς λέμε "ὄχι", τώρα θὰ νηστέψουμε. Ἀφοῦ μᾶς λέει ὁ Θεὸς νὰ φᾶμε. Γιατί σᾶς λέγω ἄλλη μία φορά, ξεχνᾶμε ὅτι βασικὸ στοιχεῖο νομιμότητος τῆς νηστείας εἶναι ἡ ὑπακοή. Γι' αὐτὸ ὁ πνευματικός, ἅμα δεῖ τὸν ἄλλον νὰ λέγει "ὄχι, ποτὲ δὲν θὰ φάω", ἔστω κι ἂν κινδυνεύει ἡ ὑγεία μου, ἐνῷ τὸ λέει καὶ τὸ ἐπιμένει ὁ πνευματικός, εἶναι φανερὸ ὅτι αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος νηστεύει μὲ κίνητρο ὄχι τὴν ὑπακοή, ὄχι τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ τὴν ὑπερηφάνεια. Ἀκριβῶς πάνω σὲ αὐτό, λέει ὁ Ἀβὰς Ἰσίδωρος ποὺ σᾶς εἶπα, ὅτι εἶναι προτιμότερο κανεὶς νὰ φάει κρέας, δηλαδὴ νὰ μὴν νηστέψει, παρὰ νὰ εἶναι ὑπερήφανος. Γιατί ἐπί τέλους, ἐπί τέλους, ἂν κάνουμε κατάλυση τῆς νηστείας, κάνουμε μιὰ παράβαση. Ἀλλὰ ξέρετε ὅμως τὴν ὑπερηφάνεια; Ἡ ὑπερηφάνεια εἶναι τὸ πιὸ μισητὸ ἁμάρτημα στὰ μάτια τοῦ Θεοῦ. Εἶναι τὸ τελευταῖο καὶ βαρύτερο θανάσιμο ἁμάρτημα. Εἶναι ἐκεῖνο ποὺ ὁδηγεῖ τὸν ἄνθρωπο εἰς τὸν αἰώνιο θάνατο ψυχῆς καὶ σώματος. Γι' αὐτὸ λοιπόν, θὰ πρέπει νὰ προσέξουμε πάρα πολύ. 

Μὴν ξεχνᾶτε ὅμως, ὅτι δὲν εἶναι δυστυχῶς ἡ νηστεία ἐκείνη ἡ ὁποία ἔχει κενοδόξα, ὑπερήφανα ἐλατήρια. Εἶναι κι ἄλλα πράγματα στὴ ζωή μας. Ἀκόμα καὶ ἂν θέλετε, καὶ ἡ φιλανθρωπία. Θέλετε ἀκόμα; Καὶ τὸ κήρυγμα. Ἐγὼ μπορῶ νὰ σᾶς κάνω τώρα κήρυγμα καὶ τὰ ἐλατήριά μου νὰ μὴν εἶναι νὰ δοξαστεῖ ὁ Θεὸς καὶ νὰ ὠφεληθεῖτε ἐσεῖς καὶ νὰ οἰκοδομηθεῖ ἡ ἐκκλησία, ἀλλὰ τὰ ἐλατήριά μου νὰ εἶναι νὰ μοῦ πεῖτε μπράβο. Παντοῦ μπαίνει ἡ ἀγαπητή μου ὑπερηφάνεια ἢ κενοδοξία. Λέγει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακας τὸ ἑξῆς χαρακτηριστικὸ στὸν 21ο λόγο. "Νηστεύων; Κεινοδόξω. Καὶ καταλύων ἢ νὰ μὴ γνωστό; Ὡς φρόνιμος πάλι κενοδόξῳ." Δηλαδή, νηστεύω; Κεινοδόξω. Καταλύω φαγητὸ ἀπὸ διάκριση γιὰ νὰ μὴ μὲ δοῦν καὶ νὰ μὴ μὲ ἐπαινέσουν ὅτι εἶμαι τάχα φρόνιμος; Πάλι κενοδόξῳ. λαμπρά περιβεβλημένος, ηττώμαι. Ντύνομαι καλά. Καὶ λέγω: «Εἶδες; Ἐγὼ ντύνομαι ὡραῖα!» Νικέμαι λοιπὸν ἀπὸ τὴν ὑπερηφάνεια. και εὐτελῆ ἐξαλλάσσων, πάλιν κενοδοξὼ· αλλά καὶ βάζοντας φτωχὰ ροῦχα, θὰ λέω: «Κοίταξε νὰ ἰδεῖς τί θὰ λένε οἱ ἄνθρωποι γιὰ μένα, ὅτι εἶμαι ταπεινός.» Πάλι κενοδόξῳ. λαλῶν, ἡττῶμαι· σιωπῶν, πάλιν ἡττήθην· ομιλώ, μπαίνει ἡ εὐδοξία. Λέω, «Δὲν θὰ μιλήσω γιὰ νὰ μὴ κενοδοξήσω.» Κλείνω λοιπὸν τὸ στόμα μου. Καὶ λέγω πάλι: «Κοίταξε ἐγὼ ἔκλεισα τὸ στόμα μου.» Πάλι κενοδόξῳ. ως ἂν ρίψης τὴν τρίβολον ταύτην, ὀρθὸν τὸ κέντρον ἵσταται. Ξέρετε, τὸ ἀγκάθι, τὸ τρίβολι, ἔχει τέσσερις μύτες. Ὅπως κι ἂν τὸ ρίξεις, πάντα ἕνα τρίγωνο πέφτει πρὸς τὰ κάτω καὶ ἡ μία μύτη πάει πρὸς τὰ πάνω. Τὸ ἕνα ἀγκάθι πάει πρὸς τὰ πάνω. Ὅπως κι ἂν ρίξεις, λέει, αὐτὸ τὸ τρίβολι τῆς κενοδοξίας, πάντα τὸ ἀγκάθι θὰ εἶναι πρὸς τὰ πάνω. Γι' αὐτό, ἀγαπητοί μου, ὄχι μόνο στὸ θέμα τῆς νηστείας, ἀλλὰ σὲ ὁτιδήποτε πρέπει νὰ προσέχωμε, νὰ μὴν ἐμφιλοχωρεῖ ἡ ὑπερηφάνεια, ἡ κενοδοξία. 

Ὅταν ὁ Χριστὸς μίλησε γιὰ τὴ νηστεία. Βεβαίως, δὲν τὴν ἐθεσμοθέτησε, γιατί ἦταν θεσμοθετημένη ἀπὸ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη. Ὁ Χριστὸς ἁπλῶς διόρθωσε μερικὰ λάθη ποὺ ἐγίνοντο ἐπάνω εἰς τὸν τομέα τῆς νηστείας. Καὶ ἐπειδή, βεβαίως, ἡ νηστεία ἦταν μιὰ ἀρετή. Καὶ ἐπειδή, βεβαίως, ἦταν οἱ ἄνθρωποι ποὺ εἶχαν ἀρετή, ἦταν περιωπῆς ἄνθρωποι, ἦταν ἄνθρωποι ποὺ μποροῦσαν νὰ κάνουν ἐντύπωση στὸ λαό. Γι' αὐτὸ τὸ λόγο κανεὶς μποροῦσε νὰ περηφανευτεὶ γιὰ τὴ νηστεία του. Πᾶρτε παράδειγμα τοὺς Φαρισαίους, οἱ ὁποῖοι ἔβγαιναν καὶ ἔλεγαν ἔξω ὅτι νηστεύουν. Μάλιστα, γιὰ νὰ δείξουν ὅτι νηστεύουν, ἀφάνιζαν τὰ πρόσωπά τους. Δηλαδή, ἦσαν ἀτιμέλητοι, ἀχτένιστοι, ἄπλυτοι, κίτρινοι, χλωμοί, δηλαδή. Καὶ ὅταν τοὺς ἔλεγαν οἱ ἄλλοι, «τί ἔπαθες;» Νὰ λένε: «Νηστεύω.» «Τί ἔπαθες;» «Νηστεύω.» Γι' αὐτὸ λέει ὁ Κύριος, ὁ ὁποῖος, ξαναλέω, δὲν θεσμοθετεῖ, γιατί στὴν Παλαιὰ Διαθήκη ἦταν θεσμοθετημένη ἤδη ἡ νηστεία. Ἀλλὰ τί λέει; «σὺ δὲ νηστεύων ἄλειψαί σοῦ τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ πρόσωπόν σου νίψαι, ὅπως μὴ φᾶνῇς τοῖς ἀνθρώποις νηστεύων, ἀλλὰ τῷ πατρὶ σοῦ τῷ ἐν τῷ κρύπτῷ...» Ματθ. 6, 17΄18 ὅταν σὺ νηστεύεις, θὰ πλυθεῖς, θὰ χτενιστεῖς καὶ θὰ ἐμφανιστεῖς στοὺς ἀνθρώπους σὰν νὰ μὴν συμβαίνει τίποτα. Κατὰ τρόπον ποὺ μόνο ὁ Θεὸς νὰ σὲ βλέπει, ὅτι νηστεύεις. 

Ἔρχεται ὅμως τώρα ἡ ἐποχή μας, ἀγαπητοί μου. Αὐτὴ στὴν ἐποχὴ τοῦ Χριστοῦ. Ἔρχεται ἡ ἐποχή μας. Σᾶς ξαναλέω ὅτι στὴν ἐποχὴ τοῦ Χριστοῦ καὶ στὶς μετέπειτα ἐποχές, βεβαίως ἡ νηστεία ἦταν ἕνα χαρακτηριστικὸ ποὺ ἔδειχνε τοὺς εὐσεβεῖς ἀνθρώπους. Σήμερα, νὰ τὸ πῶ ἔτσι ἁπλᾶ, δὲν εἶναι τῆς μόδας νὰ νηστεύει κανείς. Ἂν κάποιος νηστεύει, οἱ ἄλλοι τὸν κοροϊδεύουν. Καὶ τοῦ λένε ὅτι εἶναι ἀπαρχαιωμένος ἄνθρωπος κ.λπ. Ὁπότε, σήμερα, δὲν πρέπει νὰ κρύψουμε ὅτι νηστεύουμε. Διότι, ἂν κρύψω ὅτι νηστεύω, προδίδω τὴν πίστη σήμερα. Γιατί φοβᾶμαι την εἰρωνία. Τότε δίδαν ἔπαινο. Σήμερα δίδουν εἰρωνία. Γι' αὐτὸ θὰ πρέπει, ὅταν νηστεύω, ὄχι βεβαίως νὰ βγῶ ἔξω καὶ νὰ ἀρχίσω νὰ καυχιέμαι καὶ νὰ λέγω, ξέρετε, ὅτι νηστεύω. Ὄχι μὲ αὐτὴ τὴν ἔννοια. Ἀλλὰ ἐὰν γίνω ἀντιληπτὸς ὅτι νηστεύω, τότε δὲν θὰ τρέξω νὰ τὸ κρύψω, ἀλλὰ ἐὰν ἐρωτηθῶ θὰ πῶ ἁπλᾶ, "ναί, νηστεύω". Βεβαίως, δὲν θὰ ἐπισύρω τὸν ἔπαινον, ἀλλὰ τὴν κοροϊδία. Μὰ τότε τί εἶμαι πιά; Τότε δὲν εἶμαι ὑποκριτής, ὅπως μερικοὶ σήμερα νομίζουν, ὅτι πρέπει νὰ κρύψω τὴ νηστεία ποὺ κάνω, μὰ εἶμαι ὁμολογητής. Βλέπετε ὅτι τὰ πράγματα πῶς ἀλλάζουν σὲ κάθε ἐποχή; Καὶ ὅτι πρέπει πάντα νὰ βρίσκουμε τὰ ἐλατήρια, τὰ κίνητρα μιᾶς ἀρετῆς. 

Πᾶμε σήμερα, παραδείγματος χάριν, σὲ ἕνα τραπέζι. Καὶ μάλιστα τὸ τραπέζι αὐτὸ μπορεῖ νὰ εἶναι μέσα στὴ Σαρακοστή. Ἢ νὰ εἶναι Τετάρτη καὶ Παρασκευή. Καὶ ἔχουν βέβαια στὸ τραπέζι αὐτὸ ἕνα ἐπίσημο, ἴσως, ἕνα δημόσιο, ἴσως, ἕνα συγγενικό, ἴσως, κάπως ἔτσι. Καὶ ἔχουν βεβαίως, φαγητὰ ποικίλα καὶ διάφορα καταλύσιμα. Ἐμεῖς δὲν πρέπει νὰ φᾶμε. Μερικοὶ λένε, γιατί τὸ κάνεις αὐτό; Λέει, μᾶς σκανδαλίζεις. Πρέπει νὰ φᾶς. Ὄχι, κυρία, δὲν θὰ φάγω. Διότι, ἐξάλλου, δὲν θὰ δεχτῶ καὶ τὸν ἐπαινό σας, ἂν δὲν φάω. Θὰ γίνω ὁμολογητής. Δηλαδή, πῶς; Θὰ ζητήσω ἁπλᾶ, χωρὶς θόρυβο, ἀπὸ τὴν νοικοκυρά, ἂν εἶναι σπίτι, ἢ ἐπί τέλους, ἂν εἶναι δημόσιο τραπέζι, ἔξω, κάπου σὲ ἕνα μέρος, τότε δὲν ἔχω παρὰ νὰ φάγω κάτι ἁπλό. Λίγο ψωμάκι, καμιὰ τηγανητὴ πατάτα, κανένα φροῦτο, κάτι ποὺ ὑπάρχει ἐκεῖ στὸ τραπέζι, μιὰ σαλάτα, ποὺ ἐνδεχομένως αὐτὸ εἶναι τὸ πολὺ μέχρι λάδι. Καὶ ἂν μοῦ ποῦν οἱ παρακείμενοι, γιατί δὲν τρῶς τὸ φαγητό σου; Ἔ, δὲν πειράζει. Γιατί δὲν τρῶς τὸ φαγητό σου; Ἔ, εἶναι νηστεία. Σᾶς ξαναλέω ἄλλη μιὰ φορά, εἶναι ὁμολογία καὶ δὲν ὑποκρισία. Ἂς τὸ καταλάβουμε ἀγαπητοί μου αὐτό. 

Καὶ μιὰ ποὺ μιλᾶμε γιὰ τὸ θέμα αὐτό, ἐπιτρέψτε μου κάτι ποὺ τό 'χω ἀντιληφθεῖ. Δυστυχῶς στὰ σπίτια μας νὰ γίνεται τοῦτο. Ὅταν καμιὰ φορὰ ἔχουμε μνημόσυνο. Βεβαίως κάνουμε ἕνα τραπέζι. Τὸ τραπέζι, βεβαίως, πρέπει νὰ σᾶς πῶ ὅτι δὲν ἔχει καμία σχέση μὲ τὸ μνημόσυνο. Δὲν ἔχει καμία θρησκευτικὴ διάσταση τὸ τραπέζι. Εἶναι ἁπλῶς τραπέζι παρηγορίας, ἂς τὸ ποῦμε, ἂν θέλετε, μιὰ κοσμικὴ διάσταση, ἢ ὅ,τι ἔχει. Καμία σχέση, δὲν ἔχει τὸ τραπέζι μὲ τὴν ψυχὴ καὶ τὸ μνημόσυνο. Μὰ οὐδεμία! Τὸ δὲ βάρος πέφτει συνήθως, ἅμα κάνουμε τὰ μνημόσυνα, πέφτει στὸ τραπέζι. Καὶ ὄχι στὰ μνημόσυνα ποὺ θὰ καλέσουμε τοὺς ἀνθρώπους νὰ δεηθοῦν ὑπὲρ τῆς ψυχῆς τοῦ κεκοιμημένου. Καὶ τί κάνουμε λοιπόν; Λέμε. Ἂς ποῦμε, μεγάλη Σαρακοστή. Ἢ ὁποιαδήποτε ἄλλη Σαρακοστή. Μὰ θὰ καλέσουμε ξένους. Εἶναι δυνατὸν τώρα νὰ τοὺς βγάλουμε μὲ νηστήσιμο φαΐ; Θὰ μᾶς παρεξηγήσουν. Ὅτι δὲν τοὺς δώσαμε νὰ φᾶνε. Θὰ μᾶς χαρακτηρίσουν τσιγκούνηδες. Λοιπόν, βγάζουμε κρέας. Γιὰ νὰ εὐχαριστήσουμε τοὺς ἀνθρώπους ποὺ ἦρθαν νὰ μᾶς συλλυπηθοῦν καὶ νὰ προσευχηθοῦν γιὰ τὴν ψυχή, σᾶς εἶπα, τοῦ κεκοιμημένου. Τί πετύχαμε; Νὰ σᾶς πῶ τί πετύχαμε. Νὰ ἐξοργίσουμε τὸ Θεό, εἰς βάρος τῆς ψυχῆς ποὺ τά 'χα δῆθεν πήγαμε νὰ προσευχηθοῦμε. Θέλετε ἀκόμη; Μπορεῖ κάποιοι ἀπ' αὐτούς, πράγματι νὰ νήστευαν. Καὶ νὰ ἦσαν ἀσθενεῖς ψυχὲς καὶ νὰ καταλύσουν καὶ νὰ ἁμαρτήσουν. Τί ἐπιτύχαμε; Μιὰ κενοδοξία ἐπιτύχαμε, καὶ τίποτε ἄλλο. Ἀγαπητοί μου, θὰ βγάλουμε ἁπλὸ καὶ νηστίσιμο φαγητό, ὅταν εἶναι περίοδος Σαρακοστῆς. Τίποτε ἄλλο. Νὰ μᾶς παρεξηγήσουν; Μὰ δὲν κάνουμε τραπέζι γαμήλιο. Δὲν κάνουμε τραπέζι διασκεδάσεως καὶ πασχαλινό. Κάναμε τραπέζι πένθους. Ὕστερα, ἂς ἔρθουν ἄλλη φορά, νὰ τοὺς κάνουμε τραπέζι, νὰ τοὺς ἀποδείξουμε ὅτι δὲν τσιγκουνευόμαστε. Ἂς βάλουμε κάποτε, ἀγαπητοί μου, τὰ πράγματα στὴ θέση τους. Ἂς τὰ βάλουμε. Καὶ ἂς ξέρουμε πῶς πρέπει νὰ νηστεύομαι καὶ πῶς πρέπει νὰ φιλοξενοῦμε τοὺς ἀνθρώπους μας, εἴτε γιατί ξένοι μας ἦρθαν, εἴτε γιὰ μνημόσυνο τοὺς καλέσαμε, ἢ ὅ,τι ἄλλο εἶναι. Νὰ ξέρουμε πῶς ἀκριβῶς θὰ νηστεύσουμε. 

Θά 'θελα κλείνοντας αὐτὴν τὴν ὡραία προτροπὴ τοῦ Ἀβὰ Ἰσιδώρου, νὰ σᾶς ἔλεγα, ὅτι ὁ Κύριος μᾶς εἶπε, ὅτι πρέπει νὰ νηστεύωμαι σωστά. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος μας λέγει, ὅτι πρέπει νὰ ἀθλοῦμε νόμιμα. «ἐὰν δὲ καὶ ἀθλῇ τις, οὐ στεφανοῦται, ἐὰν μὴ νομίμως ἀθλήσῃ.» Β Τίμ. 2,5. καὶ ποιά εἶναι αὐτὴ ἡ νόμιμος ἄθληση, πάνω στὸ θέμα τῆς νηστείας; Η νηστεία πρέπει νὰ ἔχει ταπείνωση. Πρέπει νὰ ἔχει ὑπακοὴ στὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Γιατί νηστεύω; Διότι τὸ λέγει ὁ Θεός. Οὔτε γιὰ νὰ κάνω λεπτὴ μέση, οὔτε γιὰ νὰ δείξω ἐγὼ μιὰ αὐταρέσκεια γιατί νηστεύω, ἀπὸ ἕνα ἴδιο καπρίτσιο, ἀπὸ μιὰ ἰδιοτροπία. Ὄχι, νηστεύω γιατί τὸ λέγει ὁ Θεός. Συνεπῶς, ὑπακούω στὴν ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ. Ἀκόμη, η νηστεία πρέπει νὰ ἀποβλέπει εἰς τὸν δαμασμὸν τῶν παθῶν. Καὶ τέλος, πρέπει νὰ τείνει στὴν καλλιέργεια τῶν ἀρετῶν. Τότε μποροῦμε, ἀγαπητοί μου, νὰ ποῦμε ὅτι ἡ νηστεία εἶναι νόμιμη.


Απόσπασμα απο την🔸22η🔸ομιλία στην κατηγορία : " Ὁμιλίες Χαιρετισμῶν. Ὁμιλίες τῶν πέντε Παρασκευῶν τῶν Χαιρετισμῶν ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίες Χαιρετισμῶν. Ὁμιλίες τῶν πέντε Παρασκευῶν τῶν Χαιρετισμῶν" εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/milies-xairetism-n
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_9.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίες Χαιρετισμῶν. Ὁμιλίες τῶν πέντε Παρασκευῶν τῶν Χαιρετισμῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1KRKcnIbrmAoOMzsW80296JZ1OPDiWnTP/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Ὁμιλίες Χαιρετισμῶν. Ὁμιλίες τῶν πέντε Παρασκευῶν τῶν Χαιρετισμῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40pJ07DV3ARtGRuPQcpZRNwT

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Ὁμιλίες Χαιρετισμῶν. Ὁμιλίες τῶν πέντε Παρασκευῶν τῶν Χαιρετισμῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%CE%9F%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B5%CF%82%20%CE%A7%CE%B1%CE%B9%CF%81%CE%B5%CF%84%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8E%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση και ψηφιοποίηση ομιλίας : Αθανάσιος Άμβωνας.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.