13 Αυγούστου 2026

Ποιό το όφελος εάν κάποιος λέγει ότι έχει πίστη αλλά δέν έχει έργα; Ποιά είναι αυτά τα έργα;


†. Έκτο κεφάλαιο της Πρώτης προς Κορινθίους επιστολής του, διαβάστε το, θα μείνετε έκπληκτοι, θα μείνετε έκπληκτοι! Είμαι σίγουρος ότι δεν το έχουμε διαβάσει. Τι λέει εκεί; Του είχε αναφερθεί ότι οι χριστιανοί της Κορίνθου είχαν μεταξύ των αντιδικίες. Και για να λύσουν τις αντιδικίες των επί διαφόρων θεμάτων, όπως για χωράφια και χρήματα-, υποθέσεων, οικονομικών κ.λπ., έτρεχαν στα δικαστήρια. Σε ποια δικαστήρια; Των εθνικών, των ειδωλολατρών.

Το έμαθε αυτό ο Απόστολος Παύλος και λέει:
«Τολμᾷ τις ὑμῶν, πρᾶγμα ἔχων πρὸς τὸν ἕτερον, κρίνεσθαι ἐπὶ τῶν ἀδίκων καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῶν ἁγίων; οὐκ οἴδατε ὅτι οἱ ἅγιοι τὸν κόσμον κρινοῦσι; καὶ εἰ ἐν ὑμῖν κρίνεται ὁ κόσμος, ἀνάξιοί ἐστε κριτηρίων ἐλαχίστων; οὐκ οἴδατε ὅτι ἀγγέλους κρινοῦμεν; μήτι γε βιωτικά; βιωτικὰ μὲν οὖν κριτήρια ἐὰν ἔχητε, τοὺς ἐξουθενημένους ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τούτους καθίζετε. πρὸς ἐντροπὴν ὑμῖν λέγω. οὕτως οὐκ ἔνι ἐν ὑμῖν σοφὸς οὐδὲ εἷς ὃς δυνήσεται διακρῖναι ἀνὰ μέσον τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, ἀλλὰ ἀδελφὸς μετὰ ἀδελφοῦ κρίνεται, καὶ τοῦτο ἐπὶ ἀπίστων; ἤδη μὲν οὖν ὅλως ἥττημα ὑμῖν ἐστιν ὅτι κρίματα ἔχετε μεθ᾿ ἑαυτῶν. διατί οὐχὶ μᾶλλον ἀδικεῖσθε; διατί οὐχὶ μᾶλλον ἀποστερεῖσθε; ἀλλὰ ὑμεῖς ἀδικεῖτε καὶ ἀποστερεῖτε, καὶ ταῦτα ἀδελφούς; ἢ οὐκ οἴδατε ὅτι ἄδικοι βασιλείαν Θεοῦ οὐ κληρονομήσουσι; μὴ πλανᾶσθε· οὔτε πόρνοι οὔτε εἰδωλολάτραι οὔτε μοιχοὶ οὔτε μαλακοὶ οὔτε ἀρσενοκοῖται οὔτε πλεονέκται οὔτε κλέπται οὔτε μέθυσοι, οὐ λοίδοροι, οὐχ ἅρπαγες βασιλείαν Θεοῦ οὐ κληρονομήσουσι. καὶ ταῦτά τινες ἦτε· ἀλλὰ ἀπελούσασθε, ἀλλὰ ἡγιάσθητε, ἀλλὰ ἐδικαιώθητε ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ καὶ ἐν τῷ Πνεύματι τοῦ Θεοῦ ἡμῶν.» Α Κορ. 6, 1–11

Δεν ντρέπεστε; Τρέχετε, όταν έχετε διαφορές, στους ειδωλολάτρες δικαστές εσείς οι χριστιανοί για να βρείτε τις διαφορές σας; Λέει εκεί τον περίφημο λόγο: «οὐκ οἴδατε ὅτι οἱ ἅγιοι τὸν κόσμον κρινοῦσι;» Δεν γνωρίζετε ότι οι Άγιοι θα κρίνουν τον κόσμο; ««ὁ δὲ πνευματικὸς ἀνακρίνει μὲν πάντα, αὐτὸς δὲ ὑπ᾿ οὐδενὸς ἀνακρίνεται.» Α Κορ. 2, 15 Ότι ο πιστός τα πάντα ανακρίνει, αυτός δε υπ' ουδενός ανακρίνεται». Τα πάντα κρίνει, από τίποτα δεν κρίνεται, γιατί είναι ανώτερος πάντων.

Λέει λοιπόν, οι Άγιοι θα κρίνουν τον κόσμο. Αλλού λέει ο Απόστολος: «οὐκ οἴδατε ὅτι ἀγγέλους κρινοῦμεν;» Α Κορ. 6, 3 εμείς οι Άγιοι θα κρίνουμε τους αγγέλους. Ποιους αγγέλους; Τους πεπτωκότες, τους δαίμονες.
Και τώρα εσείς, οι Άγιοι που θα κρίνετε τον κόσμο, πηγαίνετε να σας κρίνουν οι ειδωλολάτρες δικαστές; Πού ακούστηκε αυτό; Και ύστερα λέει κάτι άλλο. Επιτρέπεται, αδελφοί, ο ένας να αδικεί τον άλλον; Δεν γνωρίζετε ότι οι άδικοι δεν θα κληρονομήσουν τη Βασιλεία του Θεού; Και κάτι άλλο, δεν γνωρίζετε ότι είναι προτιμότερο να αδικηθείς παρά να αδικήσεις; Αυτός είναι ο αδάμας, ο διαμαντένιος κανόνας. Γι' αυτό σας είπα, δεν έχουμε διαβάσει αυτή την περικοπή, είμαι σίγουρος, ή δεν την έχουμε προσέξει. Δεν είναι προτιμότερο να αδικηθείς παρά να αδικήσεις; Αλλά εσείς, όχι μόνο δεν προτιμάτε να αδικηθείτε, αλλά προτιμάτε να αδικείτε. Και όχι μόνο προτιμάτε να αδικείτε ανθρώπους, αλλά προτιμάτε να αδικείτε και αδελφούς εν Χριστώ!

Ελεγκτικότατα τα λόγια αυτά, αγαπητοί μου, του Αποστόλου Παύλου. Πείτε μου, λοιπόν: Οι χριστιανοί της Κορίνθου, προς τους οποίους απαιτείται αυτή η επιστολή με αυτό το ψεγάδι, ήσαν μαθηταί της Καινής Διαθήκης ή –τι είπα– της Παλαιάς Διαθήκης; Μακάρι να ήσαν της Παλαιάς Διαθήκης! Ούτε καν της Παλαιάς Διαθήκης. Ε, λοιπόν, αγαπητοί μου, σας λέω τούτο: Δυστυχώς, δεν ζούμε στο πνεύμα της Καινής Διαθήκης. Δεν είμαστε, βλέπετε, μαθηταί της Καινής Διαθήκης. Πολλοί από εμάς, οι καλοί χριστιανοί, είναι στο πνεύμα της Παλαιάς Διαθήκης. Οι υπόλοιποι, ούτε καν στο πνεύμα της Παλαιάς Διαθήκης. Δεν είναι κρίμα; Αδικούμε τον εαυτό μας.

Λοιπόν, εδώ μας αποκαλεί, τους κατηχουμένους του, τους φωτισμένους, ο άγιος Κύριλλος, μαθητάς της Καινής Διαθήκης. Ας τα προσέξουμε αυτά. Ας τα προσέξουμε και ας λέμε στον εαυτό μας, κατά πόσο μπορούμε να γινόμαστε καθημερινά μαθηταί της Καινής Διαθήκης.
Κοινωνοί μυστηρίων Χριστού. Είσαστε, λέει, τώρα θα είσαστε εφεξής, παρότι ακόμη δεν βαπτιστήκατε, κοινωνοί των μυστηρίων του Χριστού. Ποίον μυστηρίων; Ποια είναι τα μυστήρια του Χριστού; Είναι πολλά. Ένα θα σας πω, μόνο ένα. Είναι αυτό που λέγαμε προηγουμένως την ώρα των απορίων: Το να γίνεις μέτοχος των παθημάτων του Χριστού. Εκείνου του περίφημου λόγου του Αποστόλου: «Νῦν χαίρω ἐν τοῖς παθήμασί μου ὑπὲρ ὑμῶν καὶ ἀνταναπληρῶ τὰ ὑστερήματα τῶν θλίψεων τοῦ Χριστοῦ ἐν τῇ σαρκί μου ὑπὲρ τοῦ σώματος αὐτοῦ, ὅ ἐστιν ἡ ἐκκλησία,» Κολ. 1, 24  Τι λέτε, ο Απόστολος είχε βαθύνει θεολογικά και πρακτικά, βιωματικά, εις αυτό το μυστήριο του Χριστού; Αναμφισβήτητα, είχε βαθύνει. Είχε πείραν. Αυτή η πείρα τι του προσεπόριζε; Την μακαριότητα, την ευτυχία.

Για να το καταλάβετε αυτό, θα πάρω ένα εξωτερικό στοιχείο. Όταν ο Χριστός πήγαινε –είπα, εξωτερικό στοιχείο– όταν ο Χριστός πήγαινε στον Γολγοθά, κρατούσε τον σταυρό του. Επειδή όμως δεν ήταν δυνατό να τον σηκώσει μόνος του –καθώς ήταν τότε συνήθεια στις σταυρώσεις, ο κατάδικος να τον σηκώνει μόνος του, αυτό ίσχυε για τον κάθε κατάδικο– τότε βρήκαν κάποιον που ερχόταν από την επαρχία, κάποιον Σίμωνα, που η καταγωγή του ήταν από την Κυρήνη της Βορείου Αφρικής. Και λέγει εκεί το εξής στο κατά Μάρκον Ευαγγέλιο –και δεν είναι τυχαίο ότι είναι γραμμένο στο κατά Μάρκον Ευαγγέλιο, αλλά ας μην πω περισσότερα. 

Αυτόν, λέει, τον αγγάρευσαν να σηκώσει τον Σταυρό του Χριστού. Κοιτάξτε, το «τον αγγάρευσαν» σημαίνει ότι αυτό έγινε παρά τη θέλησή του. Δεν λέει «του ανέθεσαν», ώστε εκείνος, είτε επί χρήμασι είτε απλώς από φιλανθρωπία προς έναν κατάδικο, να σηκώσει τον Σταυρό του και τίποτα άλλο. Τον αγγάρευσαν. Βέβαια, ίσως ο βασικός λόγος που δεν ήθελε ο Σίμων –με το ζόρι τον βάλανε, δηλαδή– ήταν ίσως τούτος: για να φάει το Πάσχα. Όπως και οι Εβραίοι «καὶ αὐτοὶ οὐκ εἰσῆλθον εἰς τὸ πραιτώριον, ἵνα μὴ μιανθῶσιν, ἀλλ᾿ ἵνα φάγωσι τὸ πάσχα.» Ιω. 18, 28 έτσι και ο ταλαίπωρος αυτός θα έλεγε: "Τώρα εγώ, αν κρατήσω τον Σταυρό ενός καταδίκου, θα είμαι μιασμένος, θα είμαι βρώμικος, νομικά βρώμικος. Πώς θα φάω στο πασχαλινό τραπέζι;" Ίσως εκείνο στεναχωρήθηκε ο Σίμων ο Κυρηναίος. Ερωτήσατε γιατί γράφει το όνομά του εκεί ο Μάρκος; Γράφει το όνομά του γιατί αυτός προφανώς έγινε μετά χριστιανός. Αλλιώτικα δεν θα έγραφε το όνομά του. Και όχι μόνο αυτό, αλλά όταν αναφέρεται μετά σε δύο άνδρες, τον Αλέξανδρο και τον Ρούφο, αυτοί είναι τα παιδιά αυτού του ανθρώπου, που είχανε πατέρα τον Σίμωνα. «Καὶ ἀγγαρεύουσιν παράγοντά τινα Σίμωνα Κυρηναῖον, ἐρχόμενον ἀπ᾿ ἀγροῦ, τὸν πατέρα Ἀλεξάνδρου καὶ Ῥούφου, ἵνα ἄρῃ τὸν σταυρὸν αὐτοῦ.» Μαρκ. 15, 21 που σημαίνει ότι αυτοί έγιναν χριστιανοί. Και επειδή ήσαν Κυρηναίοι –δηλαδή κάτοικοι της Βορείου Αφρικής– είχαν σχέση με την περιοχή, και επειδή ο Μάρκος έγραψε το Ευαγγέλιο για λογαριασμό των χριστιανών της Βορείου Αφρικής –γι' αυτό άλλωστε και ο Άγιος Μάρκος είναι ο προστάτης της Αλεξανδρείας, του θρόνου της Αλεξανδρείας– γι' αυτό αναφέρει τα ονόματα αυτά εκεί μέσα. Να σας το είπα κιόλας. Γι' αυτό αναφέρει τον Ρούφο και τον Αλέξανδρο, οι οποίοι πρέπει να έγιναν απόστολοι αυτοί, καθώς και το όνομα του πατέρα τους, του Σίμωνος. Άρα έγιναν χριστιανοί. Πέστε μου, σας παρακαλώ: Ενώ αγγάρευσαν τον Σίμωνα, μετά ταύτα, ο Σίμων, όταν θα ήταν στη συντροφιά των χριστιανών ή αν έγινε και αυτός ιεραπόστολος, μήπως θα ανέφερε το περιστατικό ότι σήκωσε τον Σταυρό του Χριστού; Να είστε σίγουροι, ασφαλώς ναι! Όπως κι εμείς διηγούμαστε –και μάλιστα φιλοτιμούμαστε και καλακευόμαστε– όταν νομίζουμε ότι μπορούσαμε να είχαμε μετοχή, έστω και πολύ λίγη, σε ένα πολύ σπουδαίο πρόσωπο. Λέγει ο Μέγας Αθανάσιος ότι έχυνε νερό στα χέρια του Αγίου Αντωνίου για να πλυθεί. Και πώς το γράφει αυτό; Με καμάρι! Είχε φήμη ο Άγιος Αντώνιος. Έτσι λοιπόν και ο Σίμων θα έλεγε: "Ξέρετε κύριοι, ξέρετε αγαπητοί μου, σήκωσα τον Σταυρό του Χριστού!". Με καύχημα θα το έλεγε. Και όμως, σήκωσε τον εξωτερικό Σταυρό· δηλαδή, θα λέγαμε, έναν ξύλινο Σταυρό. Πόσο μάλλον τον εσωτερικό Σταυρό, δηλαδή αυτή τη μετοχή στα πάθημα του Χριστού. Παρά ταύτα, ήταν και εκείνο μία μετοχή στον Σταυρό του Χριστού, γιατί σήκωσε ένα βάρος. Έτσι, αγαπητοί μου, είχε μπει μέσα στο μυστήριο του Σταυρού του Χριστού και είχε χαρά· είχε πολλή χαρά.
Όπως και ο Παύλος, σας είπα, βιωματικά- όταν μετέχει των παθημάτων του Χριστού, έχει χαρά. Έτσι εκείνος που μπαίνει μέσα στα μυστήρια, γίνεται δηλαδή μύστης. Αυτό θα πει μπαίνω στα μυστήρια, γίνομαι μύστης, βιωματικός μύστης· τότε βλέπει τον κόσμο αλλιώτικα, εντελώς αλλιώτικα, όσο δεν βλέπουν οι άλλοι άνθρωποι, και είναι έμπλεος χαράς και ευτυχίας, εξάλλου, αυτός ήταν ο σκοπός και του μυστικισμού: να οδηγήσει την ψυχή σε άλλους κόσμους, ανώτερους, υψηλούς, που να ζει μέσα σε μια μακαριότητα.

"νῦν μὲν τῇ κλήσει, μετ’ ὀλίγον δὲ καὶ τῇ χάριτι". Είσαστε κοινωνοί των μυστηρίων του Χριστού και Καινής Διαθήκης μαθηταί. Τώρα λέγει ως προς την κλήση, σε λίγο και ως προς τη χάρη. Γι' αυτό, "ποιήσατε ἑαυτοῖς καρδίαν καινὴν καὶ πνεῦμα καινόν". Γι' αυτόν τον λόγο, καταστήσετε στον εαυτό σας καινούργια καρδιά και καινούργιο πνεύμα. Η καινούργια καρδιά και το καινούργιο πνεύμα είναι τα σημάδια του μαθητού της Καινής Διαθήκης.

Είναι κάποιος κύριος που είναι παρών. Δεν πειράζει, προς τιμήν του είναι αυτό. Αυτό που θα πω, όμως, είναι για πολλούς από εσάς· πρέπει να σας το πω αυτό. Βλέπει, βέβαια, τον εαυτό του ότι είναι αμαρτωλός και έτσι πρέπει να βλέπει. Δεν του το είπα. Τελευταία κάτι μου έλεγε. Δεν του το είπα, αλλά το λέω τώρα δημοσίως, έχει αποκτήσει καρδίαν καινουργία και πνεύμα καινουργιο. Γιατί βλέπει με καινούργιο τρόπο όλα τα πράγματα και αισθάνεται με έναν καινούργιο τρόπο. Είναι, δηλαδή, αυτό που λέμε ότι έχει υποστεί η καρδιά του αλλοίωση. Έχει υποστεί την αλλοίωση η καρδιά του. Σε πάρα πολλούς από εσάς, αγαπητοί μου, έχει αρχίσει αυτή η αλλοίωση. Να είστε σίγουροι. Δεν θα ερχόσαστε εδώ εάν δεν είχε αρχίσει αυτή η αλλοίωση. Για να μην πω σε όλους σας, έχει αρχίσει σε πάρα πολλούς. Δεν είναι ίσως παρά πολύ έκδηλη, αλλά σε μερικούς είναι έκδηλη. Αυτό έχει πάρα πολύ σημασία.
Και αν με ρωτήσετε ποια είναι τα σημάδια του αληθινού χριστιανού, είναι αυτά: η καινούργια καρδιά και το καινούργιο πνεύμα. Να χτυπάει η καρδιά του κατά άλλον τρόπο. Και το πνεύμα του να βλέπει, να αισθάνεται και να αντιλαμβάνεται με καινούργιο τρόπο. Είναι, δηλαδή, η εν Χριστώ νοοτροπία. Λέγει ένας ψαλμικός στίχος –είναι από τον πεντηκοστό ψαλμό: «καὶ πνεῦμα εὐθὲς ἐγκαίνισον ἐν τοῖς ἐγκάτοις μου». Καινούργιο πνεύμα, ίσιο, βάλε μέσα στα έγκατά μου. Όταν αυτά τα έγκατα ανακαινιστούν –δηλαδή ακόμα και αυτό το υποσυνείδητο– αυτά είναι τα έγκατα, όταν αυτά ανακαινιστούν, καταλαβαίνετε, εκεί έχουμε τα σημάδια του καινούργιου ανθρώπου· του νέου ανθρώπου. Δυστυχώς, δεν είναι αυτό πολύ διαδεδομένο. Λίγοι άνθρωποι το έχουν. Λίγοι, πολύ λίγοι. Γι' αυτό λέμε: "Αυτός ο άνθρωπος είναι αναγεννημένος". Αναγεννημένος. Αυτός είναι ο αναγεννημένος άνθρωπος.

Θα ήθελα να κάνω μια έκκληση στην αγάπη σας. Ο σκοπός που ακούμε τον λόγο του Θεού αυτός είναι. Στον οποίο λόγο του Θεού πιστεύω όσο σε τίποτε άλλο, στη δύναμή Του. Πιστεύω πάρα πολύ. Αν δεν πίστευα, δεν θα υπηρετούσα τον λόγο του Θεού. Σας το λέγω αλήθεια. Πιστεύω πολύ ότι είναι φοβερός ο λόγος του Θεού. Ανοίγει τρύπες μέσα στη καρδιά. Κατατιτρώσκει την καρδιά, την καταπληγώνει την καρδιά. Την ρημάζει την καρδιά για να την κάνει καινούργια. Επειδή πιστεύω στη δύναμη του λόγου του Θεού. Σε αυτή τη δύναμη. Γι' αυτό σας λέω να ακούτε λόγο Θεού, αλλά και να αφήνετε την καρδιά σας να πληγώνεται από τον λόγο τον δικό Του. 

Έτσι λοιπόν, αγαπητοί μου, θα παρακαλούσα πάρα πολύ την αγάπη σας να το έχετε στον νου σας αυτό το πράγμα: να αφήνετε να επηρεάζεται η καρδιά σας από τον λόγο του Θεού και να αλλοιώνεται η καρδιά σας, για να αποκτήσουμε όλοι καινούργιο πνεύμα, καινούργια καρδιά.

Ξέρετε δε πώς φαίνεται ο αλλοιωμένος άνθρωπος έξω στη ζωή, έξω στον κόσμο; Ακόμα και οι άνθρωποι της αμαρτίας το διακρίνουν αυτό. Το βλέπουν αυτό. Και λέγουν ότι σε αυτόν τον άνθρωπο κάτι έχει γίνει. Αυτό το κάτι που έχει γίνει –και το οποίο αυτοί δεν μπορούν να το ερμηνεύσουν– είναι αυτό που τόση ώρα ερμηνεύουμε και μιλάμε. Και όλα αυτά, λέγει ο Άγιος Κύριλλος, "ὅπως εὐφροσύνη γένηται τοῖς οὐρανοῖς". Για να γίνεται αντικείμενο, υπόθεση και αντικείμενο χαράς των ουρανίων δυνάμεων. Να χαρούν οι άγγελοι. Να χαρούν οι άγιοι. Κοιτάξτε εδώ μια κοινωνία χαράς. Και αιτιολογεί: "Εἰ γὰρ ἐπὶ ἑνὶ ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι χαρὰ γίνεται κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον, «ὅτι οὕτω χαρὰ ἔσται ἐν τῷ οὐρανῷ ἐπὶ ἑνὶ ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι». Λουκ. 15, 7 πόσῳ μᾶλλον ἡ τοσούτων σωτηρία ψυχῶν κινήσει πρὸς εὐφροσύνην τοὺς οὐρανίους;" Εάν, λέγει, το Ευαγγέλιο για έναν αμαρτωλό που μετανοεί γίνεται τόση χαρά στους αγγέλους του Θεού, πόσο περισσότερο, όταν έχουμε ολόκληρο σύνολο ανθρώπων, θα γίνει υπόθεση χαράς και ευφροσύνης στους ουρανίους; Ξέρετε πόσο χαίρονται οι άγγελοι, αγαπητοί μου, όταν οι πιστοί ζουν την πνευματική ζωή; Όπως και λυπούνται όταν βλέπουν τους ανθρώπους να στρέφονται εναντίον του Θεού και να ζουν μία ζωή αμαρτίας. Έτσι, πράγματι, γινόμαστε υπόθεση χαράς στις ουράνιες δυνάμεις.

Απόσπασμα από την🔸8η🔸ομιλία στην κατηγορία : "Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
"Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου" εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/katixhseis-agioy-kyrilloy
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_79.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς «Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου».🔻
https://drive.google.com/file/d/151ddhVscWX5DAo0hPCLUOkNzoXguoDyp/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40oaZDDtLGpHIQUrsAVX0gNA

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82%20%E1%BC%89%CE%B3%CE%AF%CE%BF%CF%85%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%AF%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CF%85.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση και ψηφιοποίηση ομιλίας : Αθανάσιος Άμβωνας.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

12 Αυγούστου 2026

Ο σωστός τρόπος ερμηνείας μιας προφητείας.


†. Ὅσες φορὲς κι ἂν ἔχουμε δεῖ τοὺς τίτλους τῶν κατηχήσεων, ποτέ, θὰ θυμᾶστε, δὲν διαβάσαμε τὴ σχετικὴ περικοπή, γιατί αὐτὸ ὑπάρχει σὲ κάθε ἐπικεφαλίδα. Σήμερα, ὅμως, θὰ διαβάσουμε καὶ θὰ κάνουμε μιὰ ἐξαίρεση. Νὰ δοῦμε αὐτὸ τὸ ἀνάγνωσμα τοῦ Ἰεζεκιήλ, τὸ ὁποῖο εἶναι θαυμαστό. Ἀναφέρεται, ἀκριβῶς, στὴν Ἀνάσταση τῶν νεκρῶν. Καί, ἀκόμη, τὸ ἀνάγνωσμα αὐτό, τὸ διαβάζουμε στὸν Ὄρθρο τοῦ Μεγάλου Σαββάτου, ὅταν ἐπιστρέφουμε μὲ τὸν Ἐπιτάφιο εἰς τὴν Ἐκκλησία —ἀπ' ὅπου πάρα πολλοὶ φεύγουν μετά, σκορπίζουν κάπου ἐκεῖ καὶ δὲν ξαναγυρίζουν πίσω— περιλαμβάνεται, παρακαλῶ, αὐτὴ ἡ περικοπὴ ἀπὸ τὸν Ἰεζεκιήλ, καθὼς ἐπίσης ἀποστολικὴ καὶ εὐαγγελικὴ περικοπή. Κατόπιν γίνεται ἡ ἀπόλυση, δηλαδὴ ἡ ἐκτενὴς κ.λπ. 

Ἔτσι, πάρα πολλοὶ ἄνθρωποι δὲν ἀκοῦνε αὐτὴ τὴ θαυμαστὴ προφητεία, τὴν ὁποία τώρα θὰ σᾶς διαβάσω. Δὲν θὰ τὴν ἀναλύσω διεξοδικὰ γιατί θὰ ἀργήσουμε πολύ, ἀλλὰ θὰ ἀναφέρω μόνο ὅτι ἀφορᾶ τὴν Ἀνάσταση τῶν νεκρῶν. Ἂν ἐσεῖς διαβάσετε παρακάτω, ἐκεῖ ποὺ λέει ὅτι αὐτὸ ἀναφέρεται στὸν οἶκο Ἰσραήλ, μπορεῖ πρὸς στιγμὴν νὰ νομίσετε ὅτι, ἐπειδὴ θὰ ἐπιστρέψουν ἀπὸ τὴ Βαβυλώνια αἰχμαλωσία κ.λπ., πρόκειται γιὰ μιὰ προφητεία μὲ καθαρὰ ἱστορικὸ χαρακτῆρα, ἡ ὁποία ἀφορᾶ ἁπλῶς τὴν "ἀνάσταση" τοῦ λαοῦ, δηλαδὴ τὴν ἀπελευθέρωσή ἀπο τὴν βαβυλωνιακὴ αἰχμαλωσία του καὶ τὴν ἐπιστροφή του εἰς τὴν πατρίδα.

Ἂν ρωτήσετε: οἱ ἑβραῖοι πῶς ἑρμηνεύουν αὐτὴ τὴν περικοπή —καθὼς τοὺς ἀνήκει, δική τους εἶναι— θὰ ἔχει ἐνδιαφέρον νὰ τὸ ἀκούσετε. Ἰδίως οἱ θεολόγοι τους λένε αὐτὸ ποὺ σᾶς προεῖπα: ὅτι δηλαδὴ ὁ Ἰεζεκιὴλ ἀναφέρεται στὴν "ἀνάσταση" τοῦ λαοῦ ἀπὸ τὴν αἰχμαλωσία καὶ στὴν ἐπανάκτηση τοῦ κράτους τους. Ἀλλὰ ἰι Ἑβραῖοι, βλέπουν τὴν Παλαιὰ Διαθήκη ἁπλῶς σὰν μιὰ καταγραφὴ τῆς ἱστορίας τους. Οἱ Χριστιανοί, ὅμως, πῶς ἑρμηνεύουν τὴν Παλαιὰ Διαθήκη; Ὅτι ἡ ἱστορία τοῦ Ἰσραὴλ εἶναι μιὰ τυπολογία καὶ ἕνας εἰκονισμὸς μελλόντων ἀγαθῶν ἢ πραγμάτων. Αὐτὴ εἶναι ἡ τρομακτικὴ διαφορά.

Ἔτσι, ὅταν ὁ χριστιανὸς ἑρμηνεύει μιὰ προφητεία, ἔχει μπροστά του δύο διαστάσεις. Ἡ μία εἶναι ἡ ἱστορικὴ διάσταση. Σᾶς παρακαλῶ πολὺ νὰ προσέξετε ἀπὸ αὐτὸ τὸ σημεῖο, ἂν θέλετε νὰ καταλαβαίνετε σωστὰ τὴν Ἁγία Γραφή. Καὶ ἂν θέλετε, ἀκόμη, νὰ μὴν σᾶς παρασύρει κανεὶς καὶ σᾶς πεῖ "γιὰ δὲς τί λέει παρακάτω", ναὶ μὲν ἀλλά. Λοιπόν, ἡ μία εἶναι ἡ ἱστορικὴ διάσταση. Ναί, εἶναι ἱστορία καὶ μπορεῖ νὰ προφητεύει πάλι γιὰ ἕνα ἱστορικὸ γεγονός. Ὅπως, ἂς ποῦμε, οἱ προφητεῖες τοῦ Δανιήλ, οἱ ὁποῖες ἀναφέρονταν σὲ γεγονότα ποὺ θὰ ἔρχονταν —δύο συγκεκριμένα γεγονότα: Τὸ ἕνα γεγονὸς θὰ ἦταν ἡ ἀποκατάσταση τῶν Ἑβραίων καὶ κατόπιν θὰ ἐμφανιζόταν ἕνας τύπος τοῦ Ἀντιχρίστου, ὁ Ἀντίοχος ὁ Ἐπιφανής, ὁ Ἀντίοχος ὁ Δ΄, ἀπὸ τοὺς ἐπιγόνους τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου. Καὶ κατόπιν θὰ ἦταν ὁ Ἀντίχριστος, τὸ πρωτότυπο εἰς τὰ ἔσχατα τῆς ἱστορίας. Ἂν κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ διακρίνει μιὰ προφητεία, τὸ πῶς δηλαδὴ θὰ ἑρμηνευτεῖ, δὲν θὰ βγάλει κανένα νόημα· θὰ πέσει ἔξω.

Ὁ Κύριος εἶπε ὅτι θὰ καταστραφεῖ ἡ Ἱερουσαλήμ. Καὶ αὐτὸ ἔγινε· αὐτὸ εἶναι ἕνα ἱστορικὸ γεγονός. Αὐτὸ τὸ γεγονός, ὅμως, δείχνει ὡς εἰκόνα, ὡς τύπος, εἰκονισμός - τυπολογία τῶν μελλόντων πραγμάτων. Τί; Τὸ τέλος τοῦ κόσμου. Θέλετε μιὰ μικρὴ ἀπόδειξη; Σᾶς τὸ ἔχω πεῖ κι ἄλλοτε αὐτά, ὅταν λέει "καὶ τότε", ἀφοῦ πρῶτα μιλάει γιὰ τὴν ἅλωση τῆς Ἱερουσαλήμ, εὐθὺς ἀμέσως, συναπτὰ καὶ κολλητὰ λέει: "καὶ τότε θὰ σκοτιστεῖ ὁ ἥλιος καὶ ἡ σελήνη, καὶ τότε θὰ ἰδοῦν τὸ σημεῖο τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου κ.λπ. κ.λπ. κ.λπ.". «Εὐθέως δὲ μετὰ τὴν θλῖψιν τῶν ἡμερῶν ἐκείνων ὁ ἥλιος σκοτισθήσεται καὶ ἡ σελήνη οὐ δώσει τὸ φέγγος αὐτῆς, καὶ οἱ ἀστέρες πεσοῦνται ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ αἱ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν σαλευθήσονται. καὶ τότε φανήσεται τὸ σημεῖον τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ τότε κόψονται πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς καὶ ὄψονται τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐρχόμενον ἐπὶ τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ μετὰ δυνάμεως καὶ δόξης πολλῆς. καὶ ἀποστελεῖ τὸὺς ἀγγέλους αὐτοῦ μετὰ σάλπιγγος φωνῆς μεγάλης, καὶ ἐπισυνάξουσι τὸὺς ἐκλεκτοὺς αὐτοῦ ἐκ τῶν τεσσάρων ἀνέμων ἀπ᾿ ἄκρων οὐρανῶν ἕως ἄκρων αὐτῶν.» Μάτθ. 24, 29–31 

Ὥστε, λοιπόν, ἡ προφητεία ἐδῶ εἶναι μιὰ εἰκόνα ἄλλων πραγμάτων, μεταγενέστερων. Ἀκούσατε τί εἶπα; Μιὰ εἰκόνα ἢ ἕνας τύπος, ἀνάλογα μὲ τὴν περίπτωση, ἄλλων πραγμάτων, μεταγενέστερων. Καὶ αὐτὸ τὸ "ἄλλων πραγμάτων, μεταγενέστερων" μπορεῖ νὰ εἶναι τὸ τελικό. Συνεπῶς, ὅταν ἐδῶ ὁ Ἰεζεκιὴλ παίρνει στὸ ὅραμά του τὴν εἰκόνα τῆς Ἀναστάσεως τῶν νεκρῶν, ὑπάρχουν δύο διαστάσεις: Στὴν πρώτη διάσταση, τὴν ἱστορική, εἶναι ἡ ἐπάνοδος τῶν Ἑβραίων εἰς τὴν Παλαιστίνη ἀπὸ τὴν αἰχμαλωσία. Στὴ δεύτερη διάσταση εἶναι ἡ ἀνάσταση τῶν νεκρῶν ἀνθρώπων, ἡ ὁποία θὰ γίνει ὅταν θὰ ἔρθει τὸ τέλος τοῦ κόσμου. 

Τὸ καταλάβατε; Αὐτὸ εἶναι ἕνα ἑρμηνευτικὸ κλειδὶ πού, ἂν δὲν τὸ κρατᾶτε, δὲν θὰ καταλάβετε ποτὲ τίποτα. Καὶ ὄχι μόνο δὲν θὰ καταλάβετε, ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ὁ κίνδυνος κάποιος "ἐξυπνάκιας" —πλανώμενος, ἐννοεῖται— νὰ σᾶς παρασύρει καὶ νὰ σᾶς πεῖ: "Κοίταξε, ἐδῶ τὰ πράγματα δὲν εἶναι ἔτσι, ἀλλὰ εἶναι ἀλλιῶς", ὅπως ἑρμηνεύουν καὶ οἱ Ἑβραῖοι τὴν Παλαιὰ Διαθήκη. 

Απόσπασμα από την🔸156η🔸ομιλία στην κατηγορία : "Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
"Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου" εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/katixhseis-agioy-kyrilloy
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_79.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς «Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου».🔻
https://drive.google.com/file/d/151ddhVscWX5DAo0hPCLUOkNzoXguoDyp/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40oaZDDtLGpHIQUrsAVX0gNA

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82%20%E1%BC%89%CE%B3%CE%AF%CE%BF%CF%85%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%AF%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CF%85.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση και ψηφιοποίηση ομιλίας : Αθανάσιος Άμβωνας.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

08 Αυγούστου 2026

Λόγος περί διαζυγίου.


. «εἰ μὴ πορεύεται κατὰ χεῖρά σου, ἀπὸ τῶν σαρκῶν σοῦ ἀπότεμε αὐτὴν» Σόφ. Σείρ. 25, 26 Ἐὰν ἡ σύζυγός Σου δὲν κινεῖται σύμφωνα μὲ τὴν ἐξουσία Σου καὶ ὅπως Ἐσὺ τὴν κατευθύνεις, ἀποκόψτε τὴν ἀπὸ τὴ σάρκα Σου καὶ πᾶρε διαζύγιο. Μὴ τρέχετε νὰ πεῖτε κάτι, περιμένετε. Καὶ πᾶρε διαζύγιο. Ἐδῶ τί βλέπουμε; Ὅτι ἄλλη λύση δὲν ὑπῆρχε παρὰ ὁ σύζυγος νὰ πάρει διαζύγιο, διότι δὲν διορθώνεται ἡ αὐταρχικὴ γυναῖκα, ὅπως εἴπαμε προηγουμένως. 

Βέβαια, ὁ Θεὸς δὲν θέλει τὸ διαζύγιο. Καὶ μάλιστα, εἶναι γεμάτη ἡ Παλαιὰ Διαθήκη ἀπὸ θέσεις ποὺ συνιστοῦν ὅτι τὴν γυναῖκα τῆς νεότητός Σου μὴν τὴν ἐγκαταλείψεις. Νὰ τὴν ἀγαπᾶς καὶ νὰ μὴν πάρεις ποτὲ διαζύγιο. Τὴν γυναῖκα τῆς νεότητός Σου, τὸν καιρὸ ποὺ παντρεύτηκες. 

Ἀλλὰ γιατί τώρα ὑπάρχει αὐτὴ ἡ θέση; Μήπως στὴν πρόοδο τῆς συζυγικῆς ζωῆς ἡ γυναῖκα ἔγινε αὐτὸ ποὺ ἔγινε; Σημειώσατε δέ, ὅτι ἦταν ἀδιανόητο νὰ πάρει διαζύγιο ἡ γυναῖκα ἀπὸ τὸν ἄνδρα της. Στὴν Παλαιὰ Διαθήκη ὁ ἄνδρας ἔπαιρνε διαζύγιο ἀπὸ τὴν γυναῖκα· σημειώσατε τὸ αὐτό. Ἐν τούτοις, ὑπῆρχε ἡ δυνατότητα διαζυγίου, παρ' ὅτι ὁ Θεὸς δὲν ἤθελε τὸ διαζύγιο. 

Ἀκούσατε τί γράφει τὸ Δευτερονόμιο στὸ 24ο κεφάλαιο: «Ἐὰν δέ τις λὰβῃ γυναῖκα καὶ συνοικὴσῃ αὐτῇ, (παντρευτεῖ καὶ μείνει μαζί της) καὶ ἔσται ἐὰν μὴ εὕρῃ χάριν ἐναντίον αὐτοῦ, (ἀρχίζει νὰ τοῦ εἶναι ἀντιπαθὴς) ὅτι ἔὗρεν ἐν αὐτῇ ἄσχημον πρᾶγμα, (γιατί βρῆκε εἰς αὐτὴν κάτι τὸ ἄσχημο. Τὸ "ἄσχημον" εἶναι ἕνας πολὺ γενικὸς χαρακτηρισμός. Πολὺ γενικός. Ἄσχημο θὰ πεῖ αὐτὸ ποὺ δὲν ἔχει σχῆμα· εἶναι ἡ λέξη "σχῆμα" καὶ τὸ στερητικὸ "α-". Κι ἄλλοτε σᾶς τὸ ἔχω πεῖ αὐτό: ἅ–σχημο εἶναι ἐκεῖνο ποὺ δὲν ἔχει σχῆμα. Δηλαδή, εἶναι ἐκεῖνο ποὺ λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ἀλλὰ τὸ ἑρμηνεύει ὡραῖα ὁ ἱερὸς ὁ Χρυσόστομος αὐτὸ τὸ "εὔσχημον", τὸ ὡραῖο σχῆμα) Καὶ λέγει, γράψει αὐτῇ βιβλίον ἀποστασίου, (βιβλίον ἀποστασίου εἶναι τὸ διαζύγιο) καὶ δώσει εἰς τὰς χεῖρας αὐτῆς (πᾶρε τὸ διαζύγιο, πᾶρε το στὰ χέρια σου) καὶ ἐξαποστελεῖ αὐτὴν ἐκ τῆς οἰκίας αὐτοῦ, (θὰ τὴν ξαποστείλει ἀπὸ τὸ σπίτι του)». 

Ὅμως ἡ Καινὴ Διαθήκη – μὴν τρέξετε νὰ πεῖτε: Αὐτὸ δὲν εἶναι θεόπνευστο; περιμένετε– εἶναι ρητὴ πάνω σὲ αὐτὸ τὸ θέμα. Λέγει ὁ Κύριος: «Ἐῤῥἔθη δέ· ὃς ἂν ἀπολὺσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, δότω αὐτῇ ἀποστάσιον. (Εἰπώθηκε τὸν παλιὸ καιρό, στὴν Παλαιὰ Διαθήκη: Ἐάν, λέει, τὴν ἀπολύσει, θὰ τῆς δώσει διαζύγιο) Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν (ἀκούσατε τί λέει ὁ Χριστός) "γὼ δὲ λέγω ὑμῖν ὅτι ὃς ἂν ἀπολὺσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ παρεκτὸς λόγου πορνείας, (ἐννοεῖ τὴ μοιχεία) ποιεῖ αὐτὴν μοιχᾶσθαι, (δηλαδὴ τὴν κάνει μοιχαλίδα. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ δώσεις στὴ γυναῖκα σου διαζύγιο· αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος)». Μάτθ. 5, 31-32 Καὶ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος εἶναι σαφὴς πάνω σὲ αὐτό. Ὅμως, στὰ λόγια αὐτὰ τοῦ Κυρίου, ποὺ εἶπε τότε, ἀντέλεξαν οἱ Φαρισαῖοι. Καὶ τοῦ εἶπαν: "Τότε γιατί ὁ Μωυσῆς ἐπέτρεψε τὸ διαζύγιο;". Καὶ ὁ Κύριος ἀπάντησε. Νὰ σᾶς πάρω ὁλόκληρη τὴν περικοπή. Λέγουσιν αὐτῷ: «τί οὖν Μωσῆς ἐνετείλατο δοῦναι βιβλίον ἀποστασίου καὶ ἀπολῦσαι αὐτήν;» Γιατί, λοιπόν, ὁ Μωυσῆς ἐνέκρινε τὸ διαζύγιο; «λέγει αὐτοῖς· (ὁ Ἰησοῦς) ὅτι Μωσῆς πρὸς τὴν σκληροκαρδίαν ὑμῶν ἐπέτρεψεν ὑμῖν ἀπολῦσαι τὰς γυναῖκας ὑμῶν·» Ἕνεκα τῆς σκληροκαρδίας σας, διότι ἂν μιὰ γυναῖκα κινδύνευε ἀκόμα καὶ στὴ ζωή της ἀπὸ ἕναν ἄνδρα ὁ ὁποῖος ἦταν βάναυσος, κτηνώδης, νὰ τὴν κλοτσάει. Ἔχετε ἀκούσει —σίγουρα ἔχετε ἀκούσει— ἄνδρα νὰ κλοτσάει τὴ γυναῖκα του στὴν κοιλιὰ ὅταν ἐγκυμονεῖ. Στὴν κοιλιὰ νὰ τὴν κλοτσάει. Τὸ ἔχετε ἀκούσει αὐτό; Ἀναφέρεται μάλιστα τώρα —τὸ θυμήθηκα— καὶ στὸ Γεροντικὸ μιὰ τέτοια περίπτωση: κάποιος βάναυσος ἄνθρωπος κλότσησε μιὰ γυναῖκα —ὄχι τὴ γυναῖκα του— γιὰ νὰ δεῖ τί εἶχε μέσα στὴν κοιλιά της (ἄκουσον, ἄκουσον!). Καὶ βέβαια ἡ γυναῖκα ἀπέβαλε, δὲν ξέρω κι ἂν πέθανε. Αὐτὸς μετανόησε, φοβερὰ μετανόησε, καὶ ἔγινε ἀσκητής. Ἁπλῶς γιὰ τὴν ἱστορία σᾶς τὸ λέω ἐγὼ αὐτό. Δηλαδή, νὰ φτάσει κανεὶς μέχρι αὐτοῦ τοῦ σημείου... Σπάνια ἡ περίπτωση, ἀπὸ τὸ ξύλο ἢ δὲν ξέρω μὲ ποιόν τρόπο, νὰ σκοτώσει κανεὶς τὴ γυναῖκα του; Προκειμένου, λοιπόν, νὰ συμβεῖ κάτι τέτοιο, ὁ Μωυσῆς ἔδωσε τὴν ἄδεια νὰ πάρει διαζύγιο ἡ γυναῖκα. Ποὺ σημαίνουν ὅλα αὐτὰ μὲ τὴ λεξούλα: "διά την σκληροκαρδίαν ὑμῶν". 

Καὶ συμπληρώνει ὁ Κύριος: «ἀπ᾿ ἀρχῆς δὲ οὐ γέγονεν οὕτω. (ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τὸ πρᾶγμα δὲν ἔγινε ἔτσι). Καὶ δικαιολογεῖ ὁ Κύριος τὸ γιατί δὲν ἐπιτρέπεται τὸ διαζύγιο. Καὶ λέγει: «οὐκ ἀνέγνωτε (δὲν διαβάσατε;) ὅτι ὁ ποιήσας ἀπ᾿ ἀρχῆς (ὅτι ἐκεῖνος ποὺ ἔκανε ἀπο τὴμ ἀρχὴ) ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτοὺς καὶ εἶπεν, ἕνεκεν τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ τὴν μητέρα καὶ κολληθήσεται τῇ γυναικὶ αὐτοῦ, καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν; (Δὲν τὸ διαβάσατε αὐτό; Λέει ὁ Κύριος) ὥστε οὐκέτι εἰσὶ δύο, ἀλλὰ σὰρξ μία. οὖν ὁ Θὲὸς συνέζευξεν, ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω». Τελείωσε. Σαφῶς καὶ κατηγορηματικὸς ὁ Κύριος ἐπάνω εἰς τὸ σημεῖο αὐτό. 

Ἂς κάνουμε ὅμως κάποια σχόλια ἐπάνω σὲ αὐτά. Ἐδῶ ποὺ λέει ὁ Κύριος "ὥστε οὐκέτι εἰσὶ δύο, ἀλλὰ σὰρξ μία", δὲν εἶναι, λέει, δύο, ἀλλὰ μία σάρκα. Μία, ὅπως λέει ἕνας νεότερος καὶ αὐτὸς εἶναι ξένος καὶ εἶναι γιατρός, διάσημος γιατρὸς ὁ , Ρενὲ Μπιό ((René Biot, 1889–1966) ἦταν διαπρεπὴς Γάλλος γιατρός, βιολόγος καὶ συγγραφέας, γνωστὸς γιὰ τὸ ἔργο του γύρω ἀπὸ τὴν ἰατρικὴ δεοντολογία, τὴ χριστιανικὴ ἀνθρωπολογία, τὴν ψυχολογία καὶ τὴ σεξουαλικὴ ἀγωγὴ) εἶναι μία ὑπερφυὴς σάρκα. Ἕνας ὑπερφυὴς ἄνθρωπος, ἕνας "διπλός". Ἂν βλέπετε, δηλαδή, κάποια στιγμὴ τοὺς δύο αὐτοὺς ἀνθρώπους νὰ γίνονται ἕνα σῶμα. Καὶ αὐτὸ τὸ ἕνα σῶμα, ἕνας ὑπερφυής, ἕνας ὑπερφυσικὸς ἄνθρωπος. Ἕνας ἄνθρωπος. Δηλαδή, ἐδῶ ἔχουμε μία ὀντολογικὴ ἕνωση ἀνδρὸς καὶ γυναικός. Εἶπα "ὀντολογική". Δηλαδή, ὅτι εἶναι ἕνας ἄνθρωπος. Μὰ θὰ μοῦ πεῖτε: "Πῶς εἶναι ἕνας ἄνθρωπος;". Προσέξτε. Ἀπόδειξη: Τὸ παιδὶ ποὺ γεννιέται ἀπὸ τὸ ζευγάρι δὲν ἀνήκει οὔτε ἀποκλειστηκὰ στὸν πατέρα οὔτε στὴ μητέρα, ἀλλὰ ἀποτελεῖ τὴ σύνθεση καὶ τῶν δύο. Τὴν ὀντολογικὴ αὐτὴ ἕνωση τῶν συζύγων τὴ βρίσκουμε στὸ παιδί. Αὐτὸ νομίζω εἶναι ἕνα καλὸ ἐπιχείρημα. 

Ἀκόμη, ὁ δεύτερος γάμος, ἂν τὸ θέλετε, εἶναι κατὰ συγγνώμη. Κατὰ συγγνώμη, ὅπως λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, κατὰ παραχώρηση. Καὶ φυσικά, γάμος ὄχι ἐκ διαζυγίου, ἀλλὰ ἐκ θανάτου. Μπορεῖς νὰ ξαναπαντρευτεῖς, ὁ ἄνδρας ἢ ἡ γυναῖκα, ἐφόσον ἡ γυναῖκα σου πέθανε ἢ ὁ ἄνδρας σου πέθανε. Ὄχι ἐκ διαζυγίου, γιατί σαφῶς ὁ Κύριος —καὶ σαφέστατος ὁ Ἀπόστολος Παῦλος... Λέγει: Ἂν χωρίσεις, πάρεις διαζύγιο καὶ παντρευτεῖς ἄλλη γυναῖκα, ἢ ἂν εἶσαι ἄγαμος καὶ παντρευτεῖς, λέει, ἀπολελυμένη —καὶ τὸ ἀντίστροφο— τότε ἔχετε ἰσόβια μοιχεία, ἰσόβια μοιχεία. 

Σαφῶς! Ἀγαπητοί μου, εἶναι κάτι ποὺ τὸ λέγω κατὰ καιρούς, καὶ τὸ ξαναλέγω καὶ τὸ ξαναλέγω. Οἱ παλαιοὶ ἀκροατὲς πρέπει νὰ μοῦ ποῦν: "Δὲν βαρέθηκες νὰ μᾶς τὸ λές;". Δὲν βαρέθηκα, γιατί ἁπλούστατα, ἐφόσον ὑφίσταται τὸ θέμα αὐτό, πάντα θὰ τὸ λέω. Γιατί, κορίτσι μου, νὰ παντρευτεῖς ἕναν χωρισμένον ἄνδρα; Χάθηκαν οἱ ἄλλοι ἄνδρες; Γιατί, ἀγόρι μου, νὰ παντρευτεῖς μιὰ κοπέλα ποὺ πῆρε διαζύγιο ἀπὸ τὸν ἄνδρα της; Γιατί; Γιὰ ποιόν λόγο; Γι' αὐτὸν τὸν λόγο, θὰ λέγαμε, ἂς προσέχουμε· εἶναι ἰσόβια, ξαναλέγω, μοιχεία.

Τὸ πρᾶγμα φαίνεται ὅτι εἶναι πράγματι ὀντολογικὰ ἕνα σῶμα, καὶ ἀπὸ τὴν ἱεροσύνη. Θὰ μοῦ πεῖτε: "Τί;". Ἕνας ἱερέας δὲν μπορεῖ, ἂν ἡ πρεσβυτέρα τοῦ πεθάνει, νὰ ξαναπαντρευτεῖ. Οὔτε καὶ μιὰ πρεσβυτέρα, ἂν ὁ ἄνδρας της —ὁ σύζυγος, ὁ ἱερέας, ὁ παπᾶς— πεθάνει, μπορεῖ νὰ ξαναπαντρευτεῖ. Ξέρετε γιατί; Διότι ὁ σύζυγος κατέχει οὕτως εἰπεῖν μέρος τῆς ἱεροσύνης τοῦ συζύγου. Καὶ ἀπαγορεύεται, λοιπόν, νὰ ὑπάρξει πράξη δευτέρου γάμου, ἢ στὸν ἕναν ἢ στὸν ἄλλον. Καὶ ἀπὸ ἐδῶ ἀκόμη βλέπουμε ὅτι ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ὀντολογικότητα ἀνάμεσα στοὺς δύο συζύγους.

(Οἱ παραδοσιακοὶ Ἱεροὶ Κανόνες τῆς Ἐκκλησίας ἀπαγορεύουν ρητὰ καὶ κατηγορηματικὰ τὸν δεύτερο γάμο στοὺς κληρικούς. 
Ἡ παραδοσιακὴ κανονικὴ θέση τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας βασίζεται στὰ ἑξῆς σημεῖα:

   Ἀπαγόρευση γάμου μετὰ τὴ χειροτονία

🔸Οἱ κανόνες ὁρίζουν ὅτι ὁ γάμος τοῦ κληρικοῦ πρέπει νὰ ἔχει τελεστεῖ ὑποχρεωτικὰ πρὶν ἀπὸ τὴ χειροτονία του.

🔸17ος καὶ 26ος Ἀποστολικὸς Κανόνας: Ἀπαγορεύουν ρητὰ τὴ σύναψη γάμου μετὰ τὴ χειροτονία σὲ ὁποιονδήποτε βαθμό της ἱεροσύνης (διάκονος, πρεσβύτερος).

🔸6ος Κανόνας τῆς Πενθέκτης Οἰκουμενικῆς Συνόδου: Ἐπικυρώνει ὅτι ἂν κάποιος εἰσέλθει στὸν κλῆρο ἄγαμος, ὀφείλει νὰ παραμείνει ἄγαμος. Ἂν εἶναι ἤδη ἔγγαμος, μπορεῖ νὰ χειροτονηθεῖ, ἀλλὰ δὲν μπορεῖ νὰ ξαναπαντρευτεῖ.

   Ὁ δίγαμος εἶναι «ἀπρόσδεκτος» στὴν ἱεροσύνη

🔸Ἡ Ἐκκλησία θεωρεῖ τὸν γάμο τοῦ ἱερέα ὡς μιὰ μοναδικὴ εἰκόνα τῆς ἕνωσης τοῦ Χριστοῦ μὲ τὴν Ἐκκλησία, ἡ ὁποία εἶναι μοναδικὴ καὶ αἰώνια.

🔸Σύμφωνα μὲ τὸν 17ο Ἀποστολικὸ Κανόνα, ὅποιος ἔχει συνάψει δεύτερο γάμο μετὰ τὸ βάπτισμα (ἀκόμη καὶ ὡς λαϊκὸς) ἔχει «κώλυμα ἱεροσύνης» καὶ δὲν μπορεῖ νὰ γίνει κληρικός.

🔸Ἡ κανονικὴ παράδοση (ὅπως ἀναφέρεται ἀπὸ τὸν βυζαντινὸ κανονολόγο Ἀριστηνὸ) συνοψίζεται στὴ φράση: «Ἀνίερος ἅπας δίγαμος».

🔸Α΄ Ἐπιστολὴ πρὸς Τιμόθεον (Κεφάλαιο 3, Στίχος 2), ὁ Ἀπόστολος Παῦλος γράφει:«δεῖ οὖν τὸν ἐπίσκοπον ἀνεπίλημπτον εἶναι, μιᾶς γυναικὸς ἄνδρα, νηφάλιον, σώφρονα, κόσμιον, φιλόξενον, διδακτικὸν» (Πρέπει, λοιπόν, ὁ ἐπίσκοπος νὰ εἶναι ἄμεμπτος, νὰ ἔχει μόνο μία γυναῖκα, νὰ εἶναι νηφάλιος, μυαλωμένος, κόσμιος, φιλόξενος, ἱκανὸς νὰ διδάσκει). Στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ἡ φράση αὐτὴ ἀποτελεῖ τὴ βάση γιὰ τὸν κανόνα ποὺ ἀπαγορεύει στοὺς κληρικοὺς (ὅλων τῶν βαθμίδων) νὰ συνάψουν δεύτερο γάμο, ἀκόμη κι ἂν ἔχουν χηρέψει.

🔹Ἐν τούτοις ἡ Σύνοδος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου θέσπισε τὸν δεύτερο γάμο γιὰ τοὺς ἱερεῖς μὲ μιὰ ἱστορικὴ ἀπόφαση. Ὡστόσο, ἡ ἀπόφαση αὐτὴ δὲν ἀποτελεῖ γενικὸ δικαίωμα γιὰ ὅλους, ἀλλὰ ἐφαρμόζεται ἀποκλειστικὰ ὑπὸ συγκεκριμένες καὶ πολὺ αὐστηρὲς προϋποθέσεις.

Γι' αὐτό, θὰ λέγαμε, τὸ χωρίο ποὺ διαβάσαμε προηγουμένως ποὺ λέγει: "ἀπὸ τῶν σαρκῶν σοῦ ἀπότεμε αὐτήν". Τὸ ἐνθυμίστε; Ἄν, λέει, δὲν εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία σὲ ἀκούει, "ἀπότεμε αὐτὴν ἀπὸ τῶν σαρκῶν σοῦ" κόψ' την. Τί εἶπε; Ἀπὸ τῶν σαρκῶν σου. Δηλαδή, νὰ τὴν κόψεις, –τὴ γυναῖκα σου–, ἀπὸ τὴ σάρκα σου. Ὅπως ἔχουμε κάπου μία γάγγραινα, ξέρω ἐγώ, στὸ δάχτυλο —τί νὰ κάνουμε;— κόβουμε τὸ δάχτυλο. Θὰ μοῦ πεῖτε, τόσο μεγάλο πρᾶγμα; Ναί, ἀγαπητοί μου, τόσο μεγάλο πρᾶγμα εἶναι. 

Ἂν θέλετε κάτι νὰ συμπληρώσω, ὅλα αὐτὰ συνιστοῦν, φυσικά, τὸ ἐπίγειο σχῆμα τοῦ γάμου, ὅσο ὑπάρχει ἡ ἱστορία, ὁ κόσμος. Στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ δὲν ὑπάρχει "ὁ ἄνδρας μου", "ἡ γυναῖκα μου", "ὁ σύζυγος", "ἡ σύζυγος", γιατί ἁπλούστατα ἐκεῖ ὑπάρχει μία νέα τάξη. Γι' αὐτὸ λέγει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ὅτι «παράγει γὰρ τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου» Α Κόρ. 7, 31 περνάει, δηλαδή, τὸ σχῆμα αὐτό. Καὶ πότε τὸ λέει; Ἀκριβῶς ἐκεῖ ποὺ ἀναφέρεται, ὅπως λέγαμε καὶ τὴν περασμένη φορά, στὸ θέμα τοῦ γάμου· ὅτι "οἱ ἔχοντες γυναίκας ὡς μὴ ἔχοντες". Καὶ ἐννοεῖ, δηλαδή, νὰ μὴν προσκολλᾶται κανεὶς καθ' ὑπερβολή, διότι ὁ παρὼν κόσμος εἶναι προσωρινός. Παράγει, περνάει τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου καὶ λοιπὰ καὶ λοιπά. Χωρὶς αὐτὸ βέβαια νὰ μειώνει τὴν ἀγάπη τοῦ συζύγου πρὸς τὴν σύζυγο καὶ τῆς συζύγου πρὸς τὸν σύζυγο. Ἕτερον ἑκάτερον. Καὶ ὅτι πρέπει βέβαια καὶ οἱ δύο νὰ σωθοῦν, θὰ τὸ δοῦμε παρακάτω. 

"Ἄνθρωπος λοιπὸν μὴ χωριζέτω", ἕνα ἄλλο σημεῖο ποὺ εἶπε ὁ Χριστός. Ποιός εἶναι αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ποὺ δὲν πρέπει νὰ προβαίνει σὲ χωρισμό; Δὲν εἶναι παρὰ ἕνας τρίτος ἄνθρωπος. Δὲν εἶναι ἐκεῖνος ποὺ ἐνδιαφέρεται μὲ τὴ γυναῖκα του καὶ ἡ γυναῖκα γιὰ τὸν ἄνδρα της, ἀλλὰ εἶναι ἕνας τρίτος ἄνθρωπος. Ποιός μπορεῖ νὰ εἶναι αὐτὸς ὁ τρίτος ποὺ μπορεῖ νὰ προβεῖ εἰς τὸν χωρισμὸν δύο συζύγων; Μπορεῖ νὰ εἶναι ὁ πατέρας, μπορεῖ νὰ εἶναι ἡ μητέρα. Χώρισε τὸν αὐτόν, χώρισε τὴν αὐτήν, νὰ πεῖ ὁ πατέρας ἢ ἡ μητέρα ἑκατέρωθεν σὲ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. 

Οὔτε ὁ παράνυμφος, ὁ κουμπάρος. Καὶ ξέρετε τί εἶναι ὁ κουμπάρος; Σήμερα εἶναι διακοσμητικὸ στοιχεῖο. Καὶ περικλείει καὶ πολλοὺς κινδύνους ἡ παρουσία τοῦ κουμπάρου. Τοὺς ξέρετε τοὺς πολλοὺς κινδύνους ποὺ περικλείει. Καὶ ὅμως ὁ κουμπάρος, δηλαδὴ ὁ παράνυμφος, εἶναι ὁ οἰκογενειακὸς σύμβουλος. Ἄκουσα χθὲς ὅτι ὑπάρχει κάποιος – κάποιοι, δὲν ξέρω, ποὺ εἶναι οἰκογενειακοὶ σύμβουλοι. Πρώτη φορὰ τὸ ἄκουσα αὐτό. Βλέπετε, οἱ ἄνθρωποι προτιμοῦν νὰ πᾶνε σὲ τέτοιους συμβούλους, ὕποπτης θὰ λέγαμε ποιότητας κτλ., καὶ δὲν πᾶνε εἰς τὸν πνευματικό. Ἀφήνουμε τὸν πνευματικὸ καὶ πηγαίνουμε εἰς τὸν ψυχολόγο. Τί νὰ πῶ, τέλος πάντων. Ἑκατέρωθεν ὑπάρχουν, ἐννοεῖται, λάθη καὶ σφάλματα. Πάντως ὁ κουμπάρος, ὁ παράνυμφος, πρέπει νὰ εἶναι σοβαρὸς ἄνθρωπος, ὥριμος ἄνθρωπος. Ἔγγαμος. Δὲν μπορεῖς νὰ παντρεύεις δύο ἀνθρώπους καὶ ἐσὺ νὰ εἶσαι ἄγαμος. Καὶ τί γνώση θὰ ἔχεις καὶ τί συμβουλὴ θὰ δώσεις στὸ ζευγάρι ποὺ παντρεύεις; Ἔτσι, βάζουνε κάποτε μικρὰ παιδάκια νὰ παντρεύουν κάποιους ἀνθρώπους. Καὶ εἶναι τόσο μικρά, ποὺ βάζουν καρέκλα γιὰ νὰ ἀνεβεῖ ἐπάνω τὸ παιδάκι καὶ νὰ ἀλλάξει τὰ στέφανα στοὺς νεονύμφους. Ἔ, ὄχι! Ἂν ἔχουμε κάποιο πρόβλημα ἢ ἀτύχημα στὸν γάμο, αὐτὸ τὸ παιδάκι τί μπορεῖ νὰ πεῖ στὸ ζευγάρι τοῦ ὁποίου ἡ συζυγικὴ ζωὴ κινδυνεύει; Θὰ πρέπει νὰ εἶναι ὥριμοι ἄνθρωποι. Μπορεῖ νὰ εἶναι ἄνδρας, μπορεῖ νὰ εἶναι γυναῖκα, ἀλλὰ νὰ εἶναι ὥριμοι ἄνθρωποι καὶ κάποιας ἡλικίας. 

Καὶ μὲ τὴν εὐκαιρία –βλέπετε, συνειρμικὰ βγαίνουν ὅλα– ἐδῶ στὴ Θεσσαλία, ἀλλοῦ ἴσως δὲν ὑπάρχει, τοὐλάχιστον στὴν Ἀττικὴ δὲν τὸ ἔχουμε αὐτό, ὅτι τρόπον τινὰ ὑποχρεοῦται ὁ παράνυμφος, ὁ κουμπάρος, νὰ βαφτίσει τοὐλάχιστον τὸ ἕνα παιδί. Καὶ μετά, ξέρετε, ἂν ὑποτεθεῖ ὅτι ἀκόμα ζεῖ, νὰ βαφτίσει καὶ τὸ ἐγγονάκι. Καὶ πάει λέγοντας. Καὶ κάποτε τὸ ζευγάρι μπορεῖ νὰ μὴν θέλει γιὰ κουμπάρο στὸ παιδὶ ποὺ θὰ βαφτιστεῖ αὐτὸν ποὺ στάθηκε παράνυμφος στὸν γάμο. Καὶ μὲ ρωτοῦν πάρα πολλὲς φορές: "Καὶ τώρα τί νὰ κάνουμε;". Μὰ γιατί πρέπει νὰ δεσμεύεται κανείς; Ἔγινε παράνυμφος, τελείωσε. Δὲν σημαίνει ὅτι ἔχει δικαιοδοσία ἐπὶ τῶν παιδιῶν καὶ ἐπὶ τῶν ἐγγονῶν καὶ ἐπί των δισεγγόνων, καὶ πάει λέγοντας. 

Ποιός ἀκόμη μπορεῖ νὰ προβεῖ στὸ νὰ χωρίσει ἕνα ζευγάρι; Οὔτε ὁ φίλος, οὔτε ὁ συγγενής. Ἐπιτρέψατέ μου, οὔτε ὁ πνευματικός. Ἐὰν ὁ πνευματικὸς φτάσει νὰ συμβουλεύσει ὅτι: "Πήγαινε πᾶρε διαζύγιο", ἀγαπητοί μου, νὰ πάει νὰ κρεμάσει τὸ ἐπιτραχήλι· ξόφλησε ὡς πνευματικός. Θὰ μοῦ πεῖτε ἐσεῖς ἐμένα: "Δὲν σοῦ ἔχουν τύχει περιπτώσεις;". Πάρα πολλές. Τότε τί λέω; Προσπαθοῦμε νὰ συμβιβάσουμε τὰ πράγματα. Ἀλλὰ νὰ δώσω τὴ συμβουλὴ νὰ πάρουν διαζύγιο; Ἀγαπητοί μου, δὲν τὴν ἔδωσα ποτὲ τὴ συμβουλὴ αὐτή. Εἶναι ἐπικίνδυνο πρᾶγμα. Τί λέει ὁ Κύριος; "Ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω". Τελείωσε. Ἂς κάνουν ὅ,τι θέλουν. Μποροῦν νὰ πάρουν διαζύγιο, ἂν θέλουν. Ἀλλὰ δὲν θὰ εἶναι λύση ποὺ προτείνεται ἀπὸ τὰ χείλη τοῦ πνευματικοῦ. 

Εἶναι ἁμαρτία μεγάλη, λοιπόν, ἡ περίπτωση τοῦ διαζυγίου. Κι ἂν ὁ ἕνας φύγει, ὁ ἄλλος, ὁ τυχὸν πνευματικὸς ἢ πνευματικότερος ἄνθρωπος... Γιατί ὁ ἄλλος μπορεῖ νὰ μὴν εἶναι καθόλου πνευματικὸς καὶ νὰ μείνει ἔτσι, χωρὶς νὰ ξαναπαντρευτεῖ. Δὲν ἔχουμε λίγους ποὺ τὸ κάνουν αὐτό. Ἂν θέλετε νὰ τὸ πάρουμε ἔτσι, αὐτὸ εἶναι μιὰ ἔμμεση παραγγελία τοῦ Ἀποστόλου Παύλου. Εἶναι τὸ ἴδιο, ἀλλὰ καὶ δὲν εἶναι τὸ ἴδιο. Κάποτε μποροῦσε νὰ γίνει ὁ ἄνδρας χριστιανός, ἀλλὰ ὄχι ἡ γυναῖκα. Καὶ τότε νὰ μὴν συμφωνεῖ ἡ σύζυγος, ἐπειδὴ ὁ ἄνδρας ἔγινε χριστιανός, καὶ νὰ σηκωθεῖ νὰ φύγει. Δηλαδή, ὄχι θέμα διαζυγίου, σηκώθηκε καὶ ἔφυγε ἀπο τὸ σπίτι, σὰν νὰ ἦταν διαζύγιο. Καὶ τί λέγει τώρα ὁ Ἀπόστολος Παῦλος; Ἐὰν θέλει νὰ φύγει ἡ σύζυγός σου, ἂς φύγει, ἐφόσον δὲν συμφωνεῖτε στὸ θέμα τῆς πίστεως —δηλαδὴ τῆς θρησκευτικῆς τοποθετήσεως. Ἀλλὰ ἐσὺ ὅμως, μὴν τὴ χωρίσεις. Μὴν τῆς πεῖς: "Φύγε, θέλω νὰ ζήσω μιὰ πνευματικὴ ζωὴ"· μὴν τῆς τὸ πεῖς. Καὶ λέει ἐκεῖνο τὸ περίφημο καὶ ἀληθινὰ θεόπνευστο: "Ποῦ ξέρεις, ἄνδρα, ποῦ ξέρεις ἐὰν μὲ τὸ νὰ ἀνεχθεῖς τὴ γυναῖκα σου ποὺ δὲν γίνεται, ἐννοεῖται, χριστιανή, μήπως καὶ τὴ σώσεις;". Δηλαδή, κάποια φορὰ αὐτὴ νὰ γίνει χριστιανή. Καὶ λέει καὶ τὸ ἀντίστροφο. Δηλαδή, μπορεῖ νὰ φύγει ὁ μὴ πνευματικὸς ἄνθρωπος· ἂς φύγει. Ἐσὺ ὅμως δὲν θὰ τὸν διώξεις. Καὶ ἀκόμη, νὰ μὴν προχωρήσουμε σὲ νέο γάμο. 

Ὅπως ἔχουμε σήμερα τὴν περίπτωση στὸ σχῆμα τοῦ διαζυγίου, ὅπου παίρνει διαζύγιο καὶ τὸ παθὸν μέρος. Νομίζω ὑπῆρχε κάποτε μιὰ νομοθεσία ὅτι, ἂν συνελαμβάνετο ὁ ἕνας ἐκ τῶν δύο νὰ μοιχεύει, δὲν ἔπαιρνε ποτὲ τὴν ἄδεια νὰ ξαναπαντρευτεῖ. Καὶ πολὺ παραπάνω, ἀπαγορευόταν νὰ παντρευτεῖ τὸ πρόσωπο μὲ τὸ ὁποῖο εἶχε ἔρθει σὲ σχέση μοιχείας. Νομίζω ὑπῆρχε αὐτὴ ἡ νομοθεσία, δὲν εἶμαι σίγουρος, δὲν ξέρω. Ἀλλὰ πάντως ἐκεῖνο ποὺ θυμᾶμαι ἀπὸ παλιότερα χρόνια, ἦταν ὅτι δὲν μποροῦσες νὰ παντρευτεῖς τὸ πρόσωπο μὲ τὸ ὁποῖο εἶχε διαπραχθεῖ ἡ μοιχεία. Νομίζω. Τώρα, βέβαια, τὰ πράγματα ἔχουν φτάσει ἐκεῖ ποὺ ἔχουν φτάσει. Πάντως, τὸ παθὸν μέρος —παθὸν λέγω ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἢ ἐκείνη ποὺ τὴν ἐγκατέλειψε ὁ σύζυγος ἢ ἡ σύζυγος— δὲν φταίει σὲ τίποτα. Καλὸν εἶναι, ὅμως, νὰ μὴν ξαναπαντρευτεῖ. Καλὸν εἶναι. Ναί. Γιατί, ὅπως σᾶς εἶπα, εἶναι ἰσόβια μοιχεία. 

Ἕνα τρίτο σημεῖο. Ὅταν ὁ Κύριος λέγει "παρ' ἐκτὸς λόγου πορνείας" καὶ ἐννοεῖ τὴν μοιχεία, ὅπως καὶ στὴν ἐντολὴ "οὗ μοιχεύσεις" ὑπονοεῖται ἡ πορνεία. Προσέξτε το. Γιατί μπορεῖ κάποιος νὰ πεῖ: "Τό 'οὗ μοιχεύσεις' ἀναφέρεται στὸν γάμο, ἀλλὰ πρὸ τοῦ γάμου εἶμαι ἐλεύθερος". Ποιός τὸ λέει αὐτό; Διότι μὲ πολλὴ λεπτομέρεια ὁμιλεῖ ἡ Παλαιὰ Διαθήκη ὅτι δὲν μπορεῖς νὰ πορνεύσεις. Ἄρα, λοιπόν, ὑπὸ τὴν ὀνομασία "οὗ μοιχεύσεις" ἡ ἑβδόμη ἐντολὴ ὑπονοεῖ καὶ τὸ "οὗ πορνεύσεις". Γιὰ νὰ μὴν πῶ ἐκεῖνο ποὺ λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος πιὰ στὴν Καινὴ Διαθήκη: «πόρνους δὲ καὶ μοιχοὺς κρινεῖ ὁ Θεός.» Ἔβρ. 13, 4. Πορνεία εἶναι ἡ προγαμιαία σχέση, εἴτε μὲ αὐτὴν ποὺ θὰ παντρευτεῖς —δὲν ἔχει σημασία, ἀκόμα δὲν εἶναι γυναῖκα σου, δὲν πῆρες τὴν εὐλογία— εἴτε μὲ ὁποιονδήποτε ἄλλον ἄνθρωπο. Πόρνους καὶ μοιχοὺς θὰ τοὺς καταδικάσει ὁ Θεός. Συνεπῶς, ἐδῶ, ὅταν λέγει "παρ' ἐκτὸς λόγου πορνείας" ὁ Κύριος, ἐννοεῖ τὴν μοιχεία. 

Kαι ἐδῶ τώρα εἶναι ἕνα πολὺ σπουδαῖο πρᾶγμα καὶ νὰ τὸ ἔχετε πάντα ὑπόψη. Τί σημαίνει ἐδῶ; Δὲν σοῦ δίνει ἐντολὴ νὰ πάρεις διαζύγιο ἐσύ, ὁ παθῶν, ἐπειδὴ ἡ γυναῖκα σου ἐμοίχευσε κτλ. Δὲν σοῦ δίνει ἐντολὴ νὰ πάρεις διαζύγιο, ἀλλὰ σοῦ δίνει τὸ δικαίωμα νὰ πάρεις διαζύγιο. Μεταξὺ ἐντολῆς καὶ δικαιώματος νομίζω ὑπάρχει μιὰ πάρα πολὺ μεγάλη διαφορά. 

Καὶ πράγματι, ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης στὸ Πηδάλιο, σὲ ἕνα σχόλιο λέει τὰ ἑξῆς: "Πρόσεξε ἐσύ, ὁ παθῶν, μὴ κάνεις χρήση τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ" —γιατί εἶναι δικαίωμα τὸ νὰ ἀπολύσω τὴ γυναῖκα μου, δηλαδὴ νὰ μὴν εἶμαι πλέον συζευγμένος μαζί της— "ἀλλὰ νὰ τὴ συγχωρήσεις". Γιατί μπορεῖ κάποτε νὰ ἐπανέλθει, ὅ,τι καὶ νὰ ἔχει κάνει, ὅταν γυρίσει πίσω. Θὰ μοῦ πεῖτε, συναισθηματικὰ εἶναι πάρα πολὺ ἄσχημο πρᾶγμα. Ἕτερον ἑκάτερον. Ἀλλὰ μὴ πάρεις διαζύγιο, γιατί, λέγει, ποῦ ξέρεις ἂν γυρίσει πίσω ἡ γυναῖκα σου ἢ γυρίσει πίσω ὁ ἄνδρας σου —γιατί γύρισε ἀπὸ ἐδῶ καὶ ἀπὸ ἐκεῖ, μὲ τὴ μία καὶ μὲ τὴν ἄλλη— νὰ τὰ ξαναφτιάξετε, καὶ εἶναι ἡ καλύτερη λύση. Ἡ χειρότερη λύση ἀγαπητοί μου, μάλιστα ἂν ὑπάρχουν παιδιά, ἡ χειρότερη λύση εἶναι τὸ διαζύγιο. 

Απόσπασμα από την🔸215🔸ομιλία στην κατηγορία : " Σοφία Σειράχ ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Σοφία Σειράχ " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/palaia-diauhkh/sofia-seirax
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_83.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Σοφία Σειράχ».🔻
https://drive.google.com/file/d/15yPd5yULQpwqBdVJzrpusJNL6wa2BczM/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Σοφία Σειράχ».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40o1lCOake2wwX61iRYZNi-M

📜 Απομαγνητοφωνημενες ομιλίες της σειράς «Σοφία Σειράχ».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%CE%A3%CE%BF%CF%86%CE%AF%CE%B1%20%CE%A3%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AC%CF%87.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση και ψηφιοποίηση ομιλίας : Αθανάσιος Άμβωνας.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

06 Αυγούστου 2026

τέκνον, μνήσθητι ὅτι ἀπέλαβες σὑ τὰ ἀγαθά σου ἐν τῇ ζωῇ σου ... (Λουκάς 16, 25)


†.  Εἶναι πολὺ ἐνδιαφέρον, γιατί ὁ Θεὸς ἄφησε τὸν λαὸ Τοῦ σαράντα χρόνια στὴν ἔρημο; Βέβαια, ἕνας κυριότατος σκοπὸς ἦταν νὰ παιδαγωγηθεῖ ὁ λαὸς μὲ τὸν Νόμο. Ἔπαιρναν γιὰ πρώτη φορὰ τὸν Νόμο καὶ ἔπρεπε νὰ παιδαγωγηθοῦν, ὥστε νὰ μποῦνε καινούργιοι ἄνθρωποι σὲ μιὰ καινούργια γῆ. Ναί, ἀλλὰ ἕνας δεύτερος λόγος ἦταν ὁ ἑξῆς: ἡ γῆ στὴν ὁποία θὰ ἔμπαιναν κατοικεῖτο ἀπὸ τοὺς Χαναναίους. Ἦταν δὲ πολλὰ μικρὰ βασίλεια, ὅπως εἶναι γνωστό, πόλεις-κράτη καὶ βασίλεια. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ποὺ κατοικοῦσαν ἐκεῖ, στὴ γῆ Χαναάν, ἦταν εἰδωλολάτρες. Καὶ βεβαίως μετήρχονταν ὅλα αὐτὰ ποὺ σᾶς εἶπα: μαντικά, μαγεῖες κ.λπ. 
Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ὅμως ἔπρεπε νὰ γεμίσουν τὸ ποτήρι τῶν ἁμαρτιῶν τους, γιὰ νὰ τοὺς τιμωρήσει ὁ Θεὸς τελεσίδικα. Δηλαδή, νὰ μὴν ὑπάρξει κάποια περίπτωση νὰ τοὺς δικαιώσει κάποια φορὰ στὴν ἱστορία· νὰ μὴν ἔχουν, δηλαδή, τὸ δικαίωμα πλέον. Τοὺς ἀφήνει, γεμίζει τὸ ποτήρι καὶ λέει στὸν Ἀβραάμ: «τετὰρτῃ δὲ γενεᾷ ἀποστραφήσονται ὧδὲ· οὔπω γὰρ ἀναπεπλήρωνται αἱ ἁμαρτίαι τῶν Ἀμὸῤῥαίων ἕως τοῦ νῦν.» Γέν. 15,16 Ἀκόμα οἱ κάτοικοι αὐτοὶ δὲν γέμισαν τὸ ποτήρι τῆς ὀργῆς μου, γι' αὐτό τους ἀφήνω. Καὶ ὅταν γεμίσει καὶ δὲν θὰ ἔχουν πιὰ κάτι ἀγαθό, τότε θὰ τοὺς ξεκληρίσει ὁ Θεός. 
Τὸ ξέρετε πὼς τὸ ἴδιο πρᾶγμα συμβαίνει καὶ μὲ τοὺς ἀνθρώπους; Ἂν θέλετε νὰ βρεῖτε τὸ κλειδὶ τῆς ὅλης ὑποθέσεως, ξαναρῖξτε μιὰ ματιὰ στὴν παραβολὴ τοῦ Πλουσίου καὶ τοῦ Λαζάρου. Ἐδῶ θὰ καταλάβετε γιατί εἶπε ὁ Ἀβραὰμ στὸν πλούσιο, ὅταν ὁ τελευταῖος τὸν ρώτησε γιατί βρίσκεται ἐκεῖ. Καὶ τοῦ λέει: «Παιδί μου...». Βλέπετε, δὲν ἀρνεῖται ὁ Ἀβραὰμ νὰ ἀποκαλέσει τὸν πλούσιο παιδί του, γιατί ἦταν ἀπόγονός του. Τοῦ λέει: «Μνήσθητι» — ἐκεῖνο τὸ φοβερὸ «μνήσθητι», ἐκείνη ἡ φοβερὴ μνήμη — «ὅτι ἐσὺ ἀπέλαβες τὰ ἀγαθά σου στὴν ἐπίγεια ζωή σου, ἐνῷ τοῦτος, ὁ φτωχὸς ὁ Λάζαρος, δὲν ἀπέλαβε τὰ ἀγαθά του. Ἔτσι, ἐσὺ τώρα ὀδυνάσαι, αὐτὸς δὲ ἐδῶ παρηγορεῖται». 
Δηλαδὴ Κύριε, θὰ ἔλεγε κάποιος, πρέπει νὰ εἴμαστε φτωχοί, ἐλκωμένοι καὶ σακατεμένοι γιὰ νὰ κερδίσουμε τὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ; Δὲν ξέρω ἂν ποτέ, ἀκούγοντας τὴν παραβολὴ ἢ μελετῶντας την, σᾶς γεννήθηκε αὐτὴ ἡ ἀπορία. Γιατί; Τί θὰ πεῖ «ἐσὺ ἀπέλαβες τὰ ἀγαθά σου»; Τί ἔπρεπε νὰ εἶμαι, κακομοιριασμένος, νὰ μὴν ἔχω ἀγαθά; Ὕστερα, τὰ ἀγαθά, Ἐσὺ Κύριε δὲν εἶσαι ἐκεῖνος ποὺ τὰ δίνεις; Τότε; Λοιπόν, ἀκοῦστε. 
Πῶς συμβαίνει αὐτό; Ὅπως τότε ποὺ εἶπε ὁ Θεὸς στὸν Ἀβραάμ, ὅτι ἀκόμη δὲν γέμισε τὸ ποτήρι τῆς ὀργῆς Μοῦ. Εἶναι γνωστὸ ὅτι ἕνας ἁμαρτωλὸς ἄνθρωπος ἔχει, βέβαια, καὶ ἀγαθὲς πλευρές. Ὁ ἄνθρωπος δὲν ἔχει 100% κακία· μόνο ὁ διάβολος εἶναι 100% κακία. Ὁ ἄνθρωπος, ἐπειδὴ ἔχει τὴν ἀρχοντιὰ τῆς εἰκόνας τοῦ Θεοῦ, ἑπόμενο εἶναι νὰ ἔχει καὶ ἀγαθὲς πλευρές. Ἄλλο τώρα ὅτι μὲ τὴν προαίρεσή του, ἦταν ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος, βέβαια, ἔκανε τὸ κακὸ στὴ ζωή του. Ἀλλά, στὴν προκειμένη περίπτωση, εἶχε καὶ ἀγαθὲς πλευρές. Καὶ μάλιστα, κοιτᾶξτε στὸν πλούσιο τῆς παραβολῆς, ἔχει μιὰ πρόνοια γιὰ τὰ ἀδέλφια του. Ζητάει νὰ ἀναστηθεῖ ὁ Λάζαρος, νὰ πάει νὰ τοὺς πεῖ πόσο φοβερὸς εἶναι ὁ τόπος αὐτός, ὥστε νὰ μὴν ἔρθουν καὶ αὐτοὶ ἐκεῖ. Βέβαια, φιλανθρωπία δὲν εἶναι αὐτό, ἀλλὰ εἶχε μιὰ καλὴ πλευρά: νὰ μὴν τιμωρηθοῦν καὶ τὰ ἀδέλφια του, ἂς τιμωρεῖται μόνο αὐτός. Ἔτσι ὁ Θεός, ἐπειδὴ αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος δὲν θὰ κερδίσει τὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ λόγῳ τῶν πολλῶν κακῶν του πράξεων, τοῦ ξεπληρώνει τὰ ὅποια ἀγαθὰ εἶχε στὴν παροῦσα ζωή. Κατὰ δικαιοσύνη εἶναι αὐτό. Εἶχες καὶ ἀγαθὲς πλευρές, λοιπόν, σοῦ δίνω κι ἐγὼ ἀγαθά, σὲ ξόφλησα. Γι' αὐτὸ εἶπε ὁ Ἀβραάμ: «μνήσθητι ὅτι ἀπέλαβες σὺ τὰ ἀγαθὰ σοῦ ἐν τῇ ζῶῇ σοῦ» Λούκ. 26, 25 Θυμήσου ὅτι ἐσὺ ἀπέλαβες τὰ ἀγαθά σου. Δηλαδή, εἶχες τὴν καλή σου πλευρά, καὶ νά, σοῦ ἔδωσε ὁ Θεός, σὲ ἔκανε πλούσιο κ.λπ. Ὁπότε, ὅταν θὰ ἔχουμε τὴν Ἀνάσταση τῶν νεκρῶν, θὰ εἶσαι γιὰ κόλαση, διότι τὰ ἀγαθά σου τὰ πῆρες. 
Ἀντιθέτως, ὁ φτωχὸς Λάζαρος ἢ ἕνας εὐσεβὴς ἄνθρωπος, εἶναι 100% εὐσεβής; Δὲν παίρνω τὴν περίπτωση τοῦ σταυροῦ ποὺ σηκώνει ὁ εὐσεβής, παίρνω ὅτι ἕνας εὐσεβὴς εἶναι 100% ἅγιος; Ὄχι, ἔχει βέβαια κάποιες ἀτέλειες καὶ ἁμαρτίες, ἀσφαλῶς. Ἀλλὰ τὸ μεγαλύτερο μέρος του εἶναι ὅτι εἶναι εὐσεβής, ὅτι εἶναι ἐνάρετος. Αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος θὰ πρέπει νὰ πάει στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Κατὰ δικαιοσύνη, ὅμως, θὰ πληρώσει στὴν παροῦσα ζωὴ μὲ δυσκολίες ἐκεῖνο ποὺ εἶχε ὅταν ζοῦσε καὶ εἶχε ἁμαρτήσει. Θὰ πληρώσει ἐδῶ, ὥστε νὰ βρεθεῖ στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ ὅταν θὰ φύγει ἀπὸ τὸν κόσμο αὐτό. Εἶναι μιὰ πτυχὴ πολὺ σπουδαία, πολὺ σπουδαία. Ἂς τὴ θυμόμαστε, λοιπόν, αὐτὴ· ὅταν κανεὶς ὑποφέρει, πρέπει νὰ ὑποφέρει μὲ πολλὴ ὑπομονή, γιατί ξέρει ὅτι ὁ Θεός, κατὰ δικαιοσύνη, τοῦ ξεπληρώνει τὴν κακή του πλευρά, γιὰ νὰ τοῦ δώσει κατοπινὰ ὁλόκληρη τὴ Βασιλεία Του. 

🔸15η🔸 ομιλία στην κατηγορία : " Προφήτης Ἡσαΐας ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Προφήτης Ἡσαΐας ".
https://arnion.gr/index.php/palaia-diauhkh/profhths-hsaias
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_74.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Προφήτης Ἡσαΐας».
https://drive.google.com/file/d/164wfp_g3xkKTmiub0kg9XUMOaTt8LB8q/view?usp=drivesdk

📜 Απομαγνητοφωνημενες ομιλίες της σειράς «Προφήτης Ἡσαΐας».
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%CE%A0%CF%81%CE%BF%CF%86%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%82%20%E1%BC%A9%CF%83%CE%B1%CE%90%CE%B1%CF%82.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση και επιμέλεια της ομιλίας:  Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.
https://tasthyras.wordpress.com/tag/%ce%b5%ce%bb%ce%ad%ce%bd%ce%b7-%ce%bb%ce%b9%ce%bd%ce%b1%cf%81%ce%b4%ce%ac%ce%ba%ce%b7/

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

04 Αυγούστου 2026

Δεν μολύνει τον άνθρωπον αυτό που εισέρχεται στο στόμα, αλλά εκείνο που βγαίνει από το στόμα.


†. Τί ἐννοοῦσε ὁ Ἀπόστολος Πέτρος ὅταν εἶπε: «Δὲν βλάπτουν τα εἰσερχόμενα, ἀλλὰ τὰ ἐξερχόμενα»; Βέβαια, αὐτὸ δὲν τὸ εἶπε ὁ Ἀπόστολος Πέτρος, ἀλλὰ τὸ εἶπε ὁ Κύριος. Βρίσκεται στὸ κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγέλιο, στὸ 15ο κεφάλαιο, στίχος 11. «οὐ τὸ εἰσερχόμενον εἰς τὸ στόμα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ τὸ ἐκπορευόμενον ἐκ τοῦ στόματος τοῦτο κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον.» 

Ξέρετε κάποτε τί συνέβη, ὅταν οἱ μαθητὲς περνοῦσαν ἀπὸ ἕνα χωράφι ποὺ εἶχε στάρι, ἔπαιρναν τὰ στάχυα στὰ χέρια τους, τὰ ἔτριβαν —ἦταν ἡ ἐποχὴ ποὺ ἑτοιμαζόταν τὸ στάρι νὰ θεριστεῖ—, τρίβαν ἔβγαζαν τὸ ἄγανο καὶ τὸ τρώναν. Ἁπλῶς, καθὼς περνοῦσαν, μέσα ἀπὸ τὸ χωράφι ποὺ ἤτανε σπαρμένο. Τότε οἱ Φαρισαῖοι, οἱ κακεντρεχέστατοι αὐτοὶ ἄνθρωποι, παρατήρησαν ὅτι οἱ μαθητὲς ἔτρωγαν μὲ ἄπλυτα χέρια. Καὶ ἡ Παλαιὰ Διαθήκη δὲν λέει τίποτα. Ἦταν ἀπὸ τὶς διδασκαλίες των Ραβίνων. "Μπά, λένε εἰς τὸν Κύριο, τρῶνε οἱ μαθητές σου μὲ ἄπλυτα χέρια;" διότι θεωροῦνταν ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἀκάθαρτοι. Δηλαδή, θὰ ἔπρεπε νὰ ὑποστοῦν καθαρμούς. Καὶ λέει τότε ὁ Κύριος: «Δὲν εἶναι τα εἰσερχόμενα ποὺ κάνουν ἀκάθαρτο τὸν ἄνθρωπο, ἀλλὰ τὰ ἐξερχόμενα». Καὶ ποιά εἶναι τα εἰσερχόμενα; Τὸ ὅτι τρώω μὲ ἄπλυτα χέρια. Θὰ ἔλεγε κανείς, "Ἔ, πλῦνε τὰ χέρια σου διότι ἔχουνε μικρόβια –θὰ τὸ λέγαμε σήμερα στὴν ἐποχή μας– πῆγες στὴν ἀγορά, χαιρέτησες ἀνθρώπους, ἁπλῶς πλύσου. Ὄχι ὅτι θὰ ἔκανες ἁμαρτία ἂν δὲν πλυθεῖς. Αὐτὰ εἶναι τα εἰσερχόμενα. Τί τρώγω; Τὸ ψωμί μου, τὸ φαΐ μου. 

Ποιά εἶναι ὅμως τὰ ἐξερχόμενα; Τὰ ἐξερχόμενα, λέει, εἶναι αὐτὰ ποὺ βγαίνουν ἀπὸ τὴν καρδιὰ τοῦ ἀνθρώπου: πορνεῖες, μοιχεῖες, ἐπιθυμίες, κλοπές, φόνοι. Αὐτὰ ποὺ σκέφτομαι μέσα μου, ποὺ εἶναι ἀντίθετα στὸν νόμο τοῦ Θεοῦ. Αὐτὰ λέγει κοινούν, λερώνουν τὸν ἄνθρωπο. Ὄχι λοιπὸν τὰ εἰσερχόμενα φαγητά, ἀλλὰ οἱ ἐξερχόμενες κακίες. Αὐτὲς κάνουν τὸν ἄνθρωπο βρώμικο. 

Καὶ μάλιστα, μὲ τὴν εὐκαιρία, γιατί τελειώνει ἐδῶ ἡ ἀπορία, δὲν ἔχει κάτι περισσότερο. Θὰ ἤθελα νὰ ἐπισημάνω ὅτι μερικοὶ ποὺ θέλουν νὰ μιλήσουν ἐναντίον τῆς νηστείας, ἅμα τοὺς πεῖς ὅτι πρέπει νὰ νηστέψουνε σοῦ λένε: "Δὲν βλάπτουν τα εἰσερχόμενα, ἀλλὰ τὰ ἐξερχόμενα". Συνεπῶς, κατέβαζε στὴν κοιλιά σου ὅ,τι θέλεις, γιατί ἀφοῦ δὲν βλάπτουν τα εἰσερχόμενα... Μὰ δὲν τὸ εἶπε ὁ Κύριος στὴν περίπτωση τῆς νηστείας αὐτό. Τὸ εἶπε στὴν περίπτωση ποὺ ἔτρωγαν οἱ μαθητές του μὲ ἄπλυτα χέρια. Τί σχέση ἔχει ἐδῶ ἡ νηστεία; 
Γιὰ τὴ νηστεία ὁ Κύριος μίλησε ἰδιαιτέρως καὶ δὲν ὑπάρχει πουθενὰ διάταξη ποὺ νὰ καταργεῖ τὴ νηστεία. Ἀπὸ τὸ Θεὸ θεσπίστηκε ἡ νηστεία, εἶναι θεόδοτος Νόμος τοῦ Θεοῦ στὴν Παλαιὰ Διαθήκη καὶ στὴν Καινὴ Διαθήκη. Θέλετε νὰ δεῖτε τί λέει ὁ Χριστός; Θεωρεῖ γνωστὴ τὴ νηστεία ἀπὸ τὴν Παλαιά, ἁπλῶς διορθώνει τὸν τρόπο μὲ τὸν ὁποῖον θὰ νηστεύει κανείς: «Ὅτὰν δὲ νηστεύητε, μὴ γίνεσθε ὥσπερ οἱ ὑποκριταὶ σκυθρωποὶ· ἀφανίζουσι γὰρ τὰ πρόσωπα αὐτῶν ὅπως φανῶσι τοῖς ἀνθρώποις νηστεύοντες· ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ἀπέχουσι τὸν μὶσθὸν αὐτῶν.» Μάτθ. 6,16 Ὅταν νηστεύετε, μὴ γίνεσθε ὦσπερ οἱ ὑποκριταί, ποὺ δείχνουν ὅτι νηστεύουν, δὲν πλένονται, ἀφήνουν τὰ μαλλιά τους ἔτσι νὰ πέφτουν ἄπλυτα, εἶναι χλωμοί, κιτρινιάρηδες, παίρνουν κατηφὲς ὕφος, βγαίνουν ἔξω. Τί ἔπαθες; Ἔπαθες τίποτα; Ἄχ.. νηστεύω! Αὐτὸ διορθώνει ὁ Κύριος. Αὐτοί, λέει, εἶναι ὑποκριτές, νὰ δείξουν ὅτι νηστεύουν καὶ νὰ ποῦν "γιὰ δές, ἀσκητικὸς ἄνθρωπος αὐτός". Ὅταν ἐσύ, λέει νηστεύεις θὰ εἶσαι χαρούμενος ἄνθρωπος, κλπ. Δὲν θὰ κάνεις ἐπίδειξη τῆς νηστείας σου. 

Μερικοὶ λένε, μὰ πήγαμε σὲ ἕνα τραπέζι καὶ θὰ κάναμε ἐπίδειξη ἂν λέγαμε ὅτι νηστεύουμε. Ἐκεῖ δὲν εἶναι ἐπίδειξη. Εἶναι ὁμολογία. Πᾶτε τώρα, ἀρχίζει σήμερα ἡ Σαρακοστὴ τῶν Χριστουγέννων, 15 Νοεμβρίου. Λοιπόν, πᾶτε κάπου καὶ σᾶς προσφέρουν ἕνα γλυκὸ ἀρτύσιμο. Θὰ πεῖτε: «Μὲ συγχωρεῖτε, εἶναι νηστεία». Θὰ ποῦν οἱ ἄλλοι: «Μὰ τώρα φάτω, τί, θεε νὰ κάνεις ἐπίδειξη;». Μὰ δὲν εἶναι ἐπίδειξη, εἶναι ὁμολογία. Ὁμολογῶ ὅτι ἔτσι πρέπει νὰ κάνουμε. Ἄλλο πρᾶγμα εἶναι ἡ ὁμολογία καὶ ἄλλο πρᾶγμα νὰ κάθομαι νὰ λέω στὸν κόσμο «ξέρεις, νηστεύω». Ὄχι λοιπὸν αὐτό. 

Παιδιά, προσέξτε, οἱ ἄνθρωποι ποὺ λέγουν αὐτὰ τὰ πράγματα, "δὲν βλάπτουν τα εἰσερχόμενα ἀλλὰ τὰ ἐξερχόμενα" σφάλλονται φοβερά. Καὶ μὲ τὴν εὐκαιρία, μιὰ ποὺ ἔχουμε σήμερα, τὴν πρώτη ἡμέρα τῆς νηστείας, ἐφόσον κρίνει ὁ πνευματικός σας ὅτι πρέπει νὰ νηστεύσετε, –ἔχουμε μεγάλα παιδιά. Μὴ πεῖτε, πᾶμε σχολεῖο καὶ ἔχουμε διαβάσματα καὶ δὲν πρέπει νὰ νηστέψουμε, ὄχι, πρέπει νὰ νηστέψουμε. Τρῶμε ψάρι, γιὰ αὐτὴ τὴ Σαρακοστή, μέχρι ὅπως γράφει τὸ ἡμερολόγιο τῆς Ἐκκλησίας ποὺ εἶναι τοῦ Βλάσταρη ἡ ἑρμηνεία καὶ τὰ λοιπά, στὸ Πηδάλιο, ὄχι ἕως 12, εἶναι καὶ αὐτὴ ἡ ἑρμηνεία, 12 Δεκεμβρίου ἕως 17 Δεκεμβρίου μποροῦμε νὰ τρῶμε ψάρια. Μένει ἡ τελευταία ἑβδομάδα γιὰ νὰ ξανακοινωνήσουμε τὰ Χριστούγεννα. 

Προσέξτε κάτι, μὴ πεῖτε ὅτι πᾶμε στὸ σχολεῖο... Δηλαδή, τότε γιὰ ποιούς εἶναι; Γιὰ τὰ παιδιά, δὲν εἶναι γιατί εἶναι μικρά. Γιὰ τοὺς μαθητές, γιατί πᾶνε σχολεῖο. Γιὰ τοὺς μεγάλους, γιατί πᾶνε στὴ δουλειά τους καὶ δουλεύουνε. Τότε γιὰ ποιόν εἶναι ἡ νηστεία, γιὰ τοὺς τεμπέληδες; Ὄχι ἀγαπητοί μου, δὲν εἶναι γιὰ τοὺς τεμπέληδες, εἶναι γιὰ τοὺς πιστοὺς ἀνθρώπους, ἐφόσον βεβαίως θὰ πρέπει νὰ ἔχουν κάποια δυνατότητα. Ἄλλο πρᾶγμα ἂν κανεὶς εἶναι ἄρρωστος, μὴ χαριζόμαστε πολὺ εὔκολα στὸν ἑαυτό μας γιατί, ξέρετε νά.. ἔτσι αἰσθάνομαι κλπ. Θὰ πᾶμε στὸν πνευματικὸ καὶ ἐκεῖνος, ἀφοῦ τοῦ ποῦμε, θὰ καθορίσει πῶς πρέπει νὰ νηστέψουμε καὶ ὅτι πρέπει νὰ νηστέψουμε. Ὕστερα ὑπάρχει καὶ μιὰ διαφοροποίηση, μπορεῖ νὰ σοῦ πεῖ, ἂν εἶσαι ἄρρωστος, ἔχεις ἕλκος στομάχου, νὰ σοῦ πεῖ μπορεῖς νὰ πιεῖς λίγο γάλα, ἀλλὰ δὲν θὰ φᾶς κρέας. Διαφοροποιεῖται τὸ πρᾶγμα, σοῦ βάζει πάντα κάτι, δὲν σοῦ λέει "τρῶγε ὁ,τι θέλεις", ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, εἶναι θέμα πνευματικοῦ. 


🔸158η🔸ομιλία στην κατηγορία : " Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου) ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ.
(Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου) " .
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/pantiseis-pori-n-katixitiko
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/321.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς: «Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».
https://drive.google.com/file/d/1bnD4KlS2bRvJrfYXaOewN02780y5Z9Sg/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς: «Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40pM8I69EWsOE4l3gd0pOg7b

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς: «Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BC%88%CF%80%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82%20%E1%BC%80%CF%80%CE%BF%CF%81%CE%B9%E1%BF%B6%CE%BD%20%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%E1%BF%A6.%0A%28%E1%BC%88%CE%BD%CF%89%CF%84%CE%AD%CF%81%CE%BF%CF%85%20%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%E1%BF%A6%20%CE%A3%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%B5%CE%AF%CE%BF%CF%85%29?m=1

🔸 Απομαγνητοφώνηση και ψηφιοποίηση ομιλίας: Αθανάσιος Άμβωνας.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου.
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

03 Αυγούστου 2026

Πώς επικοινωνεί ο Άγιος Τριαδικός Θεός με την κτίση;


†. Προσέξτε, ὁ Κύριος, ὅταν μπῆκε στὸν Ἰορδάνη ποταμό, τότε μετέδωσε στὰ νερά "τον χρῶτον τῆς Θεότητος". Ἂς τὸ δοῦμε αὐτὸ λίγο πιὸ κοντά. Βέβαια, ἡ ἀνθρώπινη φύση τοῦ Κυρίου ἦταν ἀνθρώπινη φύση, ἑκατὸ τοῖς ἑκατό. Ὅμως, ὅπως μᾶς λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, «ὅτι ἐν αὐτῷ (στὸν Ἰησοῦ) κατοικεῖ πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος σωματικῶς» Κόλ. 2, 9 Καὶ ὅταν λέμε πλήρωμα, ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς δὲν εἶχε ἕνα κομματάκι τῆς Θεότητος ἢ τοῦ ἑαυτοῦ Του· μία εἶναι ἡ οὐσία. Γιατί ὁ Θεὸς εἶναι ἕνας, μία εἶναι ἡ οὐσία τοῦ Θεοῦ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀκατανόητο πρᾶγμα. Μέσα στὴν ἀνθρώπινη φύση τοῦ Χριστοῦ, κατοικοῦσε πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς Θεότητος. Πιστεύω ὅτι ἔχετε βρεῖ αὐτὴ τὴ φρασούλα: «πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς Θεότητος». Ποτὲ δὲν χωρίστηκε ὁ Υἱὸς ἀπὸ τὸν Πατέρα καὶ ἀπὸ τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, ποτέ! ποτέ! 
Τώρα, ἡ Θεότητα στὸ πρόσωπο ὅμως —στὸ ἕνα πρόσωπο τοῦ Θεοῦ Λόγου— ἔρχεται σὲ ἐπαφὴ μὲ τὴν κτίση καὶ μεταδίδει διὰ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως. Τί μεταδίδει; Τώρα, ἐδῶ ἐπιτρέψτε μου νὰ κάνουμε μία μικρὴ ἀνάπτυξη, πάρα πολὺ χρήσιμη. Βέβαια δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ θὰ μιλήσουμε γι' αὐτὸ ποὺ θὰ σᾶς πῶ τώρα. 
Πῶς ἐπικοινωνεῖ ἡ Θεότητα μὲ τὴν κτίση; Ἡ Θεότης εἶναι πνεῦμα. Πνεῦμα ὁ Θεός. Ἐνῷ ὁ κόσμος, τὸν ὁποῖον ὁ Θεὸς βέβαια δημιουργεῖ, ὁ Θεὸς δημιούργησε ἐκεῖνο τὸ ἀκατανόητο ἐκ τοῦ μηδενός. Τὸ ἀκατανόητο, τὸ φιλοσοφικά —δηλαδὴ λογικὰ— ἀκατανόητο. Πῶς ἐκ τοῦ μηδενὸς ὁ Θεὸς ἔκανε τὸν κόσμο; Δὲν προϋπῆρχε κάποιος ἄλλος κόσμος, τὸν ὁποῖον χάλασε καὶ μὲ τὰ ὑλικά του κτίζει τὸν γνωστό μας κόσμο. Οὔτε ἔδωσε ἀπὸ τὴ δική Του τὴν οὐσία νὰ γίνει ὁ ὑλικὸς κόσμος, διότι τότε θὰ εἶχε κοινωνία οὐσίας ἡ κτίση μὲ τὴν οὐσία τοῦ Θεοῦ. Ἄπαγε! Βλασφημία φοβερή! Πέφτουμε, χωρὶς νὰ τὸ καταλάβουμε, στὸν πανθεϊσμό. Γι' αὐτὸ εἶναι ἕνα μυστήριο ἀκατανόητο ἡ ἐκ τοῦ μηδενὸς δημιουργία τοῦ κόσμου. 
Πῶς ὅμως ἐπικοινωνεῖ; Κατ' ἀρχὰς δημιουργεῖ καὶ ὕστερα ἐπικοινωνεῖ ὁ ἄκτιστος καὶ ὄντως πνευματικὸς Θεός. Πνευματικὸς μὲ τὴν ἔννοια ὄχι τοῦ Τρίτου Προσώπου, ἀλλὰ μὲ τὴν ἔννοια ὅτι "πνεῦμα ὁ Θεός". Μὲ αὐτὴν τὴν ἔννοια. Ὁ ἄϋλος ἐπικοινωνεῖ μὲ τὴν κτίση καὶ μὲ τὰ γεγονότα ποὺ ὑπάρχουν μέσα στὴν κτίση, μὲ τοὺς ἀνθρώπους καὶ τοῦτα κι ἐκεῖνα. Πῶς ἐπικοινωνεῖ; Ἐπικοινωνεῖ διὰ τῶν λεγομένων ἀκτίστων ἐνεργειῶν Του. Οἱ ἄκτιστες ἐνέργειες εἶναι, ὅ,τι εἶπα, ἄκτιστες. Δηλαδή, ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ ποὺ προβάλλονται, δηλαδὴ βγαίνουν πρὸς τὰ ἔξω. 
Τώρα, λέμε πρὸς τὰ ἔξω. Ὑπάρχει στὸν Θεὸ «μέσα» καὶ «ἔξω»; Βεβαίως, θὰ λέγαμε, τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον ἐρευνᾶ καὶ τὰ βάθη τοῦ Θεοῦ. Ἀλλὰ ἡ ἀνθρώπινη γλῶσσα εἶναι ἀνεπαρκής. Λέμε «τὸ ἔξω τοῦ Θεοῦ». Εἶναι ὁ Θεὸς κάπου ποὺ νὰ σταματάει, νὰ ἔχει ὅρια, ὥστε νὰ μιλᾶμε γιὰ τὸ «ἔξω» Του; Γι' αὐτό σας εἶπα, εἶναι ἀνεπαρκὴς μία ἀνθρώπινη γλῶσσα γιὰ νὰ μιλήσει γι' αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅπως μπορεῖ κανεὶς νὰ μιλήσει ἀνθρώπινα, οἱ ἄκτιστες ἐνέργειες εἶναι ἡ λεγόμενη ἐξωτερικὴ προβολὴ τοῦ Θεοῦ. Ἐκφράζεται ἐξωτερικὰ διὰ τῶν ἀκτίστων ἐνεργειῶν Του. Μὲ αὐτὲς ἔκτισε τὸν κόσμο. Εἶναι ὅμως οἱ ἐνέργειες ἄκτιστες καί, κατὰ τὴ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας, εἶναι Θεότης. Οἱ ἐνέργειες οἱ ἄκτιστες εἶναι Θεότης. 
Ἐν τούτοις, ὑπάρχει μιὰ διάκριση στὸν Θεό. Εἶναι τρία πράγματα ποὺ διακρίνονται στὸν Θεό. Πρῶτον, ἡ οὐσία. Δεύτερον, τὸ πρόσωπο. Καὶ τρίτον, οἱ ἄκτιστες ἐνέργειες. Διὰ τῶν ἀκτίστων λοιπὸν ἐνεργειῶν γίνεται ὁ κόσμος. Ἡ ἀγάπη εἶναι ἄκτιστος ἐνέργεια. Ὁ Θεὸς λοιπὸν ἀπὸ ἀγάπη δημιουργεῖ τὸν κόσμο, ἀλλὰ αὐτὴ εἶναι ἐνέργεια ἄκτιστη. Εἶναι Θεότης. Μὲ βάση τὴν τριπλῆ διάκριση ποὺ σᾶς εἶπα προηγουμένως. Ἐκεῖνο ποὺ εἶναι ἐκπληκτικό, ἀνεπανάληπτο καὶ ἀκατανόητο, εἶναι ὅταν ἕνα πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος —δηλαδὴ ὁ Θεὸς Λόγος— περιβάλλεται τὴν κτιστὴ δημιουργία, ὑπὸ τὴ μορφὴ βεβαίως ἑνὸς ἀνθρώπου. Ὁ ἄνθρωπος εἶναι κτιστός. 
Ἔτσι λοιπόν, ἔρχεται τώρα ἡ Θεότητα στὸ πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ Θεοῦ Λόγου, ποὺ εἶναι ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς καὶ ἔρχεται σὲ ἐπαφή —αὐτὸ εἶναι πρωτόγνωρο στὴν ἱστορία, ἂν καὶ ἡ ἔκφραση «στὴν ἱστορία τοῦ Θεοῦ» εἶναι τεχνικὰ ἐσφαλμένη γιατί ὁ Θεὸς δὲν ἔχει ἱστορία, ἀλλὰ γιὰ νὰ τὸ καταλάβουμε. Εἶναι πρωτόγνωρο, πρωτοφανές, ἀνεπανάληπτο, νὰ ἔλθει σὲ κοινωνία ὁ ἀπρόσιτος Θεός, ὅπως γράφει στὸν Τιμόθεο ὁ Ἀπόστολος Παῦλος «φῶς οἰκῶν ἀπρόσιτον» Α Τίμ. 6, 16 ἔρχεται σὲ κοινωνία, ὄχι τώρα διὰ τῶν ἀκτίστων ἐνεργειῶν Τοῦ μὲ τὴν κτίση, ἀλλὰ κατὰ ἕναν τρόπο προσωπικό. Ἂν ἔχετε λίγη φιλοσοφικὴ καλλιέργεια καὶ μιὰ θεολογικὴ διάθεση, θὰ καταλάβετε αὐτὸ ποὺ εἶπα, ὅτι εἶναι ἐκπληκτικό! Δὲν ξέρω τί μπορεῖ νὰ ἐκφράσει αὐτὸ τὸ ἐκπληκτικὸν ὅτι ὁ Θεὸς ἔρχεται σὲ ἐπαφὴ μὲ τὴ δημιουργία Του, διὰ μέσου τῆς ἐνανθρωπήσεως, ὥστε νὰ φτάνει ὁ Ἅγιος Κύριλλος νὰ λέγει τὴ φράση: «ἐν Ἰορδάνῃ λουσάμενος ποταμῷ καὶ τῶν χρώτων τῆς θεότητος μεταδοὺς τοῖς ὕδασιν». Ποιά εἶναι τὰ χρῶτα τῆς Θεότητας; Ἡ Θεότητα δὲν ἔχει χρῶτα, δὲν ἔχει δέρμα. Ἀλλὰ εἶναι ὅμως ἡ ἀνθρώπινη φύση τοῦ Θεοῦ Λόγου ποὺ ἔχει δέρμα. Καὶ ἔτσι, τρόπον τινά, ἡ Θεότητα ἔρχεται σὲ ἐπαφὴ μὲ τὴν κτιστὴ δημιουργία, ὄχι πιὰ διὰ τῶν ἀκτίστων ἐνεργειῶν, ἀλλὰ διὰ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Αὐτὸ εἶναι τὸ καταπληκτικό, τὸ ἀκατανόητο, τὸ βαθύ. Ἂν εἴχαμε ἐδῶ ἕναν Πλάτωνα καὶ ἄκουγε αὐτὴ τὴ θέση –τὴν ὁποία σήμερα ἐμεῖς τὴν ξέρουμε γιατί ὁ Θεὸς Λόγος ἐνανθρώπησε καὶ μᾶς εἶναι πιὰ κοινὸς τόπος– θὰ ἔμενε μὲ τὸ στόμα ἀνοιχτὸ καὶ δὲν θὰ μποροῦσε νὰ ἀρθρώσει λέξη ἂν συνελάμβανε, καὶ θὰ συνελάμβανε, αὐτὴ τὴν ἔννοια. Δὲν μποροῦσε ὅμως νὰ τὸ συλλάβει αὐτό, ἔπρεπε νὰ ἔχουμε τὸ γεγονὸς γιὰ τὸ συλλάβει, γι' αὐτὸ καὶ ὁ Πλάτων μιλοῦσε γιὰ τὶς ἰδέες. Ἐπιτρέψτε μου τὴν εὐκαιρία νὰ ἀναφέρω ὅτι ὑπάρχει μιὰ ἀντιστοιχία. Προσέξτε, πρὸς Θεοῦ, δὲν δανείστηκε τὸ Εὐαγγέλιο τίποτα ἀπὸ τὸν Πλάτωνα. Ὅμως οἱ ἰδέες κατὰ τὸν Πλάτωνα εἶναι ἄκτιστες, ὅπως καὶ ὁ Θεὸς εἶναι ἄκτιστος. Καὶ διὰ τῶν ἰδεῶν ὁ Θεὸς τώρα δημιουργεῖ τὸν κόσμο ἤ, καλύτερα, στολίζει τὸν κόσμο· τὸν κοσμεῖ. Ὁ Θεὸς δὲν εἶναι δημιουργὸς τοῦ κόσμου κατὰ τὸν Πλάτωνα, ἀλλὰ εἶναι κοσμητής, ὄχι δημιουργός, διότι προϋποθέτει τὴν ὕλη προϋπάρχουσα ὡς ἀρχή. Ὅλη ἡ ἀρχαία φιλοσοφία εἶναι δυαρχική. Ἂν λοιπὸν μάθαινε ὁ Πλάτων αὐτὴ τὴ χριστιανικὴ θέση, θὰ ἔμενε ἄναυδος. Κι ἐγὼ πιστεύω κάτι· θὰ ἐγκατέλειπε τὴν περὶ ἰδεῶν θεωρία του καὶ θὰ ἐγίνετο ἕνας βαθὺς χριστιανός, ἐγὼ τὸ πιστεύω. Γι' αὐτὸ καὶ σὲ μερικὲς ἐκκλησίες στὴ βόρειο Ἑλλάδα καὶ μάλιστα στὴ δυτικὴ Μακεδονία, ἱστοροῦν στὸν πρόναο τὸν Πλάτωνα, τὸν Σωκράτη, τὸν Ἀριστοτέλη. Ἴσως σκέφτηκαν ὅπως αὐτὴ τὴ στιγμή σας μιλάω ἐγώ, ἢ ὅπως ὁ Ἅγιος Ἰουστῖνος, ὁ ὁποῖος μίλησε γιὰ τὸν σπερματικὸ λόγο· ὅτι δηλαδή, ἐν σπέρματι, οἱ ἀλήθειες τοῦ Θεοῦ προϋπῆρχαν στοὺς ἀρχαίους φιλοσόφους. Ὑπὸ αὐτὴ τὴν ἔννοια, θὰ ἦταν βαθὺς ἅγιος ὁ Πλάτωνας. 
Βέβαια ὁ Θεὸς ξέρει ἂν ἀκόμη σώθηκαν ἢ θὰ σωθοῦν. Προσωπικὰ πιστεύω ὅτι ὅταν ὁ Χριστὸς κατέβηκε στὸν Ἅδη καὶ ἀκούστηκε τὸ κήρυγμα μετανοίας τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ, ποὺ προηγήθηκε ἐκεῖ, ὁ Πλάτων, πιστεύω ὅτι ἐπίστεψε στὸν Χριστό. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι τῆς πρὸ Χριστοῦ ἐποχῆς δὲν ἀδικήθηκαν, γιατί ἐκεῖ στὸν Ἅδη ἔγινε τὸ κήρυγμα πίστεως στὸ πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Καὶ ὅποιος πίστεψε εἰς τὸ πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, σώθηκε. Ὅταν ὁ Κύριος ἔφυγε ἀπὸ τὸν Ἅδη, μετέβαλε τὸ κλίμα τοῦ Ἅδου σὲ παράδεισο, ἀνῆλθε ἐπάνω στὴ γῆ γιὰ νὰ συνεχίσει τὸ ἔργο Του καὶ κατόπιν νὰ φύγει γιὰ τὸν οὐρανό. 
Ὅλα αὐτὰ τὰ εἴπαμε γιὰ νὰ δεῖτε πῶς ἐπικοινωνεῖ ἡ Θεότητα μὲ τὴ δική Της δημιουργία, ὥστε νὰ καταλάβουμε πληρέστερα ποιός εἶναι ὁ Ἰησοῦς Χριστός. Τί νὰ πεῖ κανεὶς γιὰ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι βρίζουν τὸν Ἰησοῦ Χριστό, βλασφημοῦν ἢ Τὸν ἀρνοῦνται; Τί κρῖμα. Θὰ ἤθελα, ἀγαπητοί μου, ἐσεῖς ποὺ ἀκοῦτε αὐτὰ τὰ λίγα λόγια, νὰ μπορέσετε νὰ ἐκτιμήσετε, νὰ ἐκτιμήσουμε ὅλοι μας, βαθύτατα τὸ πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, νὰ μᾶς συγκινεῖ βαθιά. 
Ἦρθε κάποιος σήμερα, πιθανὸς μὲ ἀκούει —δὲν πειράζει, καὶ θέλω νὰ μὲ ἀκούει, γιατί δὲν τοῦ εἶπα τίποτε, μόνο τὸν ἄκουσα. Μοῦ ἐξομολογήθηκε πὼς ὅταν εἶναι μόνος του —καὶ τοῦ πρότεινα ὄντως νὰ ἐπιζητὰ τὴ μόνωση— αἰσθάνεται τὴν ἀνάγκη νὰ ξεφωνήσει γιὰ τὴν ἀγάπη ποὺ ἔχει γιὰ τὸν Ἰησοῦ Χριστό. Ναί. Ἐὰν ἕνας Ἀρχιμήδης πετάχτηκε γυμνὸς ἀπὸ τὸ λουτρό, χωρὶς νὰ λογαριάσει τὴ γύμνωσή του, ἐπειδὴ ὁ ἐνθουσιασμός του τὸν ἔκανε νὰ ξεχάσει ὅτι ἔκανε τὸ μπάνιο του, φωνάζοντας «Εὕρηκα!», ἐπειδὴ ἀνακάλυψε τὴν ἄνωση τῶν σωμάτων καὶ τὸ πῶς ἕνα σῶμα χάνει βάρος μὲς στὸ ὑγρό, ἀναλογιστεῖτε ἐκεῖνον ποὺ ἀνακαλύπτει τὸν Υἱὸ τοῦ Θεοῦ, πῶς πρέπει νὰ αἰσθάνεται; Σοῦ ἔρχεται νὰ ξεφωνήσεις, σοῦ ἔρχονται δάκρυα. Αὐτὰ τὰ δάκρυα εἶναι τα ὡραιότερα ποὺ μπορεῖ νὰ ἀναβλύσουν, γιατί δὲν πρόκειται γιὰ μιὰ ἁπλῆ χαρά, ἀλλὰ γιὰ κάτι πολὺ ἀνώτερο. Εἶναι αὐτὸ ποὺ μπορεῖ νὰ νιώθει κανεὶς ὅταν ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ὄχι ἁπλῶς ἀγγίζει ἐξωτερικὰ τὴ δημιουργία Του, ἀλλὰ ἀγγίζει τὴν ἴδια τήν ἀνθρώπινη καρδιὰ καὶ τὴν ἀλλοιώνει. Διότι ἅπαξ ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἔγινε ἄνθρωπος, ἀγγίζει πλέον τὰ πάντα: καὶ τοὺς ἀνθρώπους –ἀφοῦ ἔγινε ἄνθρωπος– καὶ τὶς ἀνθρώπινες καρδιές. 


Απόσπασμα από την🔸182η🔸ομιλία στην κατηγορία : "Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
"Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου" εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/katixhseis-agioy-kyrilloy
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_79.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς «Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου».🔻
https://drive.google.com/file/d/151ddhVscWX5DAo0hPCLUOkNzoXguoDyp/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40oaZDDtLGpHIQUrsAVX0gNA

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82%20%E1%BC%89%CE%B3%CE%AF%CE%BF%CF%85%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%AF%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CF%85.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση και ψηφιοποίηση ομιλίας : Αθανάσιος Άμβωνας.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Τά τρία βασικά στοιχεία κάθε θρησκείας. 💎


†. Τρία εἶναι τὰ βασικὰ στοιχεῖα μέσα σὲ ὁποιαδήποτε θρησκεία. Σχετικὰ μὲ αὐτό σας ἔχω ξαναπεῖ. Δὲν πειράζει ὅμως ἂν τὰ ξαναλέμε, διότι σᾶς ἔχω πεῖ ὅτι ἐδῶ δὲν κάνουμε καμία διάλεξη. Ἐδῶ κάνουμε μάθημα· εἶναι ἕνα φροντιστήριο, ἂς τὸ ποῦμε μιὰ κατηχητικὴ σχολή. Δὲν παίρνουμε, δυστυχῶς, ἀπουσίες. Θὰ ἔπρεπε νὰ παίρνουμε καὶ ἀπουσίες, καὶ ἀκόμη νὰ δίνουμε καὶ ἐξετάσεις, ὅπως ἔδιναν στὴν παλιὰ ἐποχὴ στὶς κατηχητικὲς σχολὲς ἢ στὰ τμήματα κατηχήσεως ποὺ εἶχε ἡ κάθε ἐπισκοπὴ στὴ δικαιοδοσία της. Ἀλλὰ ὅμως, ὁ σκοπός μας δὲν εἶναι παρὰ νὰ ποῦμε καὶ νὰ ξαναποῦμε μερικὰ πράγματα γιὰ νὰ τὰ μάθουμε. 
Τρία εἶναι τὰ στοιχεῖα σὲ κάθε θρησκεία. Τὸ ἕνα εἶναι ὁ Θεός. Τὸ δεύτερο εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Καὶ τὸ τρίτο εἶναι ὁ δρόμος, ἡ ἀπόσταση, ποὺ θὰ διανυθεῖ γιὰ νὰ φτάσει ὁ ἄνθρωπος στὸν Θεό. Αὐτὸ εἶναι ὅλο. Αὐτὸς εἶναι ὁ πυρῆνας καὶ ἡ οὐσία, πάσης θρησκείας. Ἐὰν λείπει ἕνα ἀπὸ τὰ τρία, εἶναι ἀδιανόητα τὰ ἄλλα δύο, καὶ συνεπῶς δὲν ἔχουμε τὴν ἔννοια τῆς θρησκείας. Γιὰ νὰ τὸ καταλάβετε πόσο σπουδαῖο εἶναι αὐτό, ποὺ πρέπει νὰ τὸ ξέρουμε. Γιατί, ὅπως θὰ λέγαμε, γιατί μαθαίνουμε μαθηματικὰ στὸ σχολεῖο, ὅταν μαθαίνουμε ἄλγεβρα; δὲν μᾶς ἔλεγαν οἱ εὐλογημένοι καθηγητὲς ὅτι ἡ ἄλγεβρα μᾶς χρειάζεται ἐκεῖ κι ἐκεῖ, ἡ τριγωνομετρία ἐκεῖ κι ἐκεῖ; Μᾶς ἔλεγαν ἁπλῶς: «Παιδιά, θὰ κάνουμε τριγωνομετρία». Καὶ ἔτσι ὁ μαθητὴς δὲν ἀγαπάει μετὰ τὰ μαθηματικά, γιατί δὲν τοῦ λέει ὁ καθηγητής –ὄχι ὅλοι– σὲ τί χρησιμεύει αὐτὸ τὸ μάθημα. Καὶ ἡ βάση αὐτοῦ τοῦ μαθήματος ξεκινάει ἀπὸ ἐκεῖ. Εἶναι πάρα πολὺ σπουδαῖο αὐτό. Πάρα πολὺ σπουδαῖο. 
Ἔτσι, ὅταν λέμε θρησκεία, στὴν πραγματικότητα δὲν ὑπάρχει ἄνθρωπος ἄθρησκος. Εἶναι ἐκ κατασκευῆς νὰ θρησκεύει. Ἐκ κατασκευῆς εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Ὅταν τὸν δεῖτε καὶ σᾶς λέει «εἶμαι ἄθεος» καὶ πιστεύει στὸν ἀριθμὸς 13, στὴν πραγματικότητα πληροῖ τοὺς ὅρους αὐτοὺς τῆς θρησκείας. Κάνει τὸν ἀριθμὸ 13 θεό. Τὸ ἕνα λοιπὸν στοιχεῖο εἶναι αὐτό. Τὸ ἄλλο στοιχεῖο εἶναι ὁ ἑαυτός μου, ὁ ὁποῖος πάντα εἶναι σταθερὸ στοιχεῖο – ὁ ἑαυτός μου. Καὶ τὸ ἄλλο εἶναι τὸ στοιχεῖο τί ἐπίδραση μπορεῖ νὰ ἔχω ἐγὼ ἀπὸ τὸν ἀριθμὸ 13. Εἶναι, δηλαδή, αὐτὸ τὸ στοιχεῖο σχέσεως μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ ἀριθμοῦ 13. Δηλαδή, πῆρα ἕνα λαχεῖο ἀριθμὸ 13, μπῆκα σὲ ἕνα σπίτι ποὺ ἔχει τὸν ἀριθμὸ 13· θὰ μοῦ βγεῖ σὲ καλὸ ἢ θὰ μοῦ βγεῖ σὲ κακό; Δηλαδή, ποιά εἶναι ἡ σχέση μου ἀνάμεσα σὲ ἐμένα καὶ στὸν ἀριθμὸ 13, στὸν «θεὸ» 13, ὁ θεὸς 13. Βλέπετε; Δὲν ὑπάρχει ἄθρησκος ἄνθρωπος. Καὶ αὐτὸς ποὺ λέει «εἶμαι ἄθεος» εἶναι ἀνόητος, δὲν ξέρει στὴν πραγματικότητα τί θὰ πεῖ νὰ εἶμαι ἄθεος. Διότι τὸ λέει μὲ τὴν ἔννοια: "Δὲν πιστεύω στὸν Θεὸ ποὺ πιστεύεις ἐσύ", δὲν πιστεύω στὸν ἀληθινὸ Θεό. Ἀλλὰ πιστεύει σὲ κάποιον Θεό. Ἡ κατασκευὴ τοῦ ἀνθρώπου εἶναι νὰ μὴν εἶναι ἄθεος. Πάει τελείωσε, δὲν γίνεται, δὲν ὑπάρχει τέτοιος ἄνθρωπος, δὲν ὑπάρχει. 
Θέλουμε νὰ κρίνουμε ἐπὶ παραδείγματι ἂν κάτι εἶναι θρησκεία ἢ ὄχι, ὅπως εἶναι ὁ μασονισμός. Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ θὰ θέσουμε στὸν μασονισμὸ θέμα θεοῦ –καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ Μέγας Ἀρχιτέκτων τοῦ Σύμπαντος– τὸ ἄλλο στοιχεῖο τὸ ἔχουμε: εἶμαι ἐγώ, ὁ ἄνθρωπος. Τὸ ἕνα στοιχεῖο ὑπάρχει. Τὸ ἄλλο ἐτέθη: ὁ θεός, ὁ Ἥλιος, ὁ Μέγας Ἀρχιτέκτων τοῦ Σύμπαντος. Καὶ θὰ κάνω συμπόσια πρὸς τιμὴν τοῦ ἡλίου γιὰ νὰ ἔχω τὴν εὐεργετική του ἐπίδραση καὶ νὰ φτάσω μέσα στὴν μακαριότητα τοῦ Μ.Α.Τ.Σ., τοῦ Μεγάλου Ἀρχιτέκτονος τοῦ Σύμπαντος. Δημιούργησα καὶ τὸ τρίτο στοιχεῖο, τὴν ὁδὸ τὸν μυστικισμό. Βλέπετε, λοιπόν, ἀμέσως τί θὰ πῶ: Ὁ μασονισμὸς εἶναι θρησκεία. Δὲν πάει νὰ μοῦ γράφεις καὶ νὰ μοῦ δημοσιεύεις στὶς ἐφημερίδες καὶ νὰ μοῦ λὲς ὅτι εἶναι φιλανθρωπικὸ ἵδρυμα καὶ τὰ λοιπά; Θὰ σὲ διαψεύδω. Ἐσύ, μὲ τὰ στοιχεῖα ποὺ μοῦ δίνεις, σοῦ λέγω ὅτι εἶναι στοιχεῖα θρησκευτικά. Ὅταν τὸ ἔγγραφο ποὺ θὰ βγεῖ ἀπὸ τὴ Στοὰ ἔχει ἐδῶ πάνω-πάνω τις τρεῖς ἀλληλοδιάδοχες τελεῖες μὲ τρίγωνο, «εἰς δόξαν τοῦ Μεγάλου Ἀρχιτέκτονος τοῦ Σύμπαντος», εἰς δόξαν, αὐτὸ ποὺ θὰ λέγαμε, ὅτι ὅταν γράφω κάτι βάζω ἕναν σταυρὸ ἀπὸ πάνω ἢ λέω «εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας Τριάδος», «εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Δὲν βγαίνει ἔγγραφο ἀπὸ τὴ Στοὰ ἐὰν δὲν ἔχει ἐπάνω τὸ «εἰς δόξαν τοῦ Μεγάλου Ἀρχιτέκτονος τοῦ Σύμπαντος». Λοιπόν, τὶ μοῦ λὲς ὅτι δὲν εἶναι θρησκεία, ἀφοῦ ἐσὺ ὁ ἴδιος μοῦ δίνεις τὰ στοιχεῖα; Γι' αὐτό σας εἶπα, εἶναι πάρα πολὺ χρήσιμο νὰ ξέρουμε αὐτὰ τὰ πράγματα. Τοποθετούμαστε –προσέξτε τί εἶπα– τοποθετούμαστε. Ἀνοίγουν τὰ μάτια μας, βλέπουμε, δὲν πλανώμαστε. 
Λοιπόν, αὐτά τα τρία, ἀγαπητοί μου, εἶναι. Τὰ δύο ἀποτελοῦν πρόβλημα, τὸ ἕνα ὄχι, διότι τὸ ἕνα εἶμαι ἐγώ, ὁ ἄνθρωπος. Συνεπῶς ἐγὼ εἶμαι ἐγώ. Δὲν εἶναι θέμα νὰ πῶ ὅτι εἶμαι κάτι ἄλλο. Ἐγὼ εἶμαι ἐγώ. Τὸ ἕνα πρόβλημα εἶναι, ὁ θεὸς ποιός εἶναι; Ὁ καθένας ποὺ ψάχνει νὰ βρεῖ τὸν θεό, περι ἀληθινοῦ ὁμιλεῖ. Λοιπὸν ποιός εἶναι ὁ Θεός; Ὁ θεὸς εἶναι ὁ Ἥλιος; Ὁ θεὸς εἶναι τὸ Σύμπαν; Ὁ θεὸς εἶναι ἔξω ἀπὸ τὸ Σύμπαν; Ποιός εἶναι ὁ Θεός; Τί εἶναι ὁ Θεός; Αὐτὸ φυσικά, ἐὰν μόνος μου τὸ βρῶ, ἀποτελεῖ τὴ λεγόμενη φυσικὴ θρησκεία. Ἀκοῦστε τί σᾶς εἶπα: Ἐὰν μόνος μου τὸ βρῶ, τοῦτο ἀποτελεῖ τὴ φυσικὴ θρησκεία. Συλλήβδην, λοιπόν, ὅλες οἱ θρησκεῖες ποὺ ὑπῆρξαν, ὑπάρχουν καὶ θὰ ὑπάρχουν στὸν κόσμο, ἐπειδὴ εὑρέθησαν ἀπὸ τὸ μυαλὸ τοῦ ἀνθρώπου, συλλήβδην ὅλες μαζὶ εἶναι εἰδωλολατρικὲς ἢ πανθεϊκές. Πάντως, δὲν εἶναι ὁ ἀληθὴς Θεός. 
Γιὰ νὰ γνωρίσω τὸν ἀληθινὸ Θεό, ἐπειδὴ ἐπλανήθηκα ἐγὼ ὁ Ἀδάμ, ἐπλανήθηκα καὶ οἱ ἀπόγονοί μου ἔχασαν, σκοτίστηκαν καὶ δὲν ξέρουν ποιός εἶναι ὁ Θεός, ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ἀποκαλυφθεῖ ὁ Θεός. Καὶ ἐπειδὴ ὁ Χριστιανισμὸς εἶναι ἡ μόνη πίστη ἡ ἀποκεκαλυμμένη, ποὺ δίνει τὸν ἀποκεκαλυμμένο Θεό, ποὺ ἀποκαλύπτει ὁ Θεὸς τὸν ἑαυτόν του, γι' αὐτὸ λέμε ὅτι εἶναι ἡ μόνη ἀληθινή. Μερικοὶ λένε: «Καὶ ποῦ τὸ ξέρω ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς εἶναι ἡ ἀληθινὴ πίστη, ἡ ἀληθινὴ θρησκεία;» –ἄστε ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς δὲν εἶναι θρησκεία, μιλᾶμε τώρα γιὰ νὰ συνεννοούμαστε–Πού τὸ ξέρεις; Νὰ σοῦ πῶ. Ὅλες οἱ θρησκεῖες εἶναι κατὰ ἀνθρώπινη ἐπίνοια, κατὰ ἐπινόηση δηλαδὴ ἀνθρώπινη. Σκέφτεται ὁ ἄνθρωπος, τοῦτο - ἐκεῖνο, ἔχει μιὰ ἱκανότητα ὁ ἄνθρωπος, νὰ ἔχει μιὰ ἀναγωγή, τοῦ τὴν ἔδωσε ὁ Θεός, εἶναι σκοτισμένη ὅμως καὶ δὲν μπορεῖ νὰ φτάσει τελικὰ στὸν Ἀληθινὸ Θεό. Πές μου, ἄνθρωπε ἐσὺ ποὺ λὲς γιὰ τὸν Χριστιανισμό, βρές μου μέσα στὴν Ἁγία Γραφή, ποὺ εἶναι ἡ πηγὴ τῆς γνώσης τοῦ Ἀληθινοῦ Θεοῦ. Πές μου, ποῦ ὁ ἄνθρωπος μόνος τοῦ ἐπενόησε τὸν Θεό; Πουθενά! Τοῦ ποιός εἶναι ὁ Θεὸς καὶ τὰ λοιπά... Ἀποκαλύφθηκε! Καὶ ἀποκαλύφθηκε ἐν δυνάμει. Δὲν ἀποκαλύφθηκε ἁπλῶς μὲ τὰ κηρύγματα τοῦ Χριστοῦ, γιατί μπορεῖ νὰ πεῖ κανείς: "Ὁ Χριστὸς κήρυξε", μὰ καὶ ὁ Βούδας κήρυξε· ἂν κήρυξε... Ὁ Χριστὸς ἐπετέλεσε θαύματα, ἀλλὰ προπαντὸς καὶ κυρίως ἀνεστήθη ἀπὸ τοὺς νεκρούς. Γι αὐτό σας εἶπα πέρυσι, ποὺ εἴχαμε τὰ θέματά περί Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ, ἀποτελεῖ τὸν θεμέλιο τῆς πίστεως. Συνεπῶς, ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ θεμελιώνει ὅτι ἡ πίστη εἰς τὸν Ἀποκαλυφθέντα Θεὸ εἶναι ἀληθής. Εἶναι ἀληθής. Αὐτὸ εἶναι τὸ θεμέλιο. 
Λοιπόν, γιὰ ἐμᾶς τοὺς χριστιανούς, τὸ δεύτερο πρᾶγμα ἐπιλύθηκε. Ἐπιλύθηκε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ· δηλαδή, ἀπὸ τὸν Ἰησοῦ Χριστὸ ἀπαντήθηκε. Διότι ὁ Χριστὸς μᾶς ἀπεκάλυψε τὸν Θεό, μᾶς εἶπε ποιός εἶναι ὁ Θεός, καὶ μᾶς εἶπε ὅτι καὶ ὁ ἴδιος εἶναι ὁ Θεός. Δηλαδή, ἔχω τὴν ἀποκάλυψη ἀπὸ τὸν Χριστό. Δηλαδή, ὁ Θεὸς ἀποκαλύπτεται διὰ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. Στὸ πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ βρίσκω τὸν Θεό, διὰ τοῦ ὁποίου μαθαίνω ποιός εἶναι, καὶ γνωρίζω καὶ τὸν ἴδιο, γιατί εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Θεός. «Κύριε, δεῖξον ἡμῖν τὸν πατέρα καὶ ἀρκεῖ ἡμῖν», θὰ πεῖ ὁ μαθητής Του. Καὶ θὰ ἀπαντήσει ὁ Κύριος: «τοσοῦτον χρόνον μεθ᾿ ὑμῶν εἰμι, καὶ οὐκ ἔγνωκάς με, Φίλιππε; ὁ ἑωρακὼς ἐμὲ ἑώρακε τὸν πατέρα· καὶ πῶς σὺ λέγεις, δεῖξον ἡμῖν τὸν πατέρα; οὐ πιστεύεις ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ πὰτρὶ καὶ ὁ πὰτὴρ ἐν ἐμοὶ ἐστι;». Ἰω. 14, 9 ΄ 10 
Ὥστε τὸ δεύτερο πρόβλημα, ἀγαπητοί μου, ἔχει λυθεῖ. Γνωρίζουμε ποιός εἶναι ὁ Θεός. Δηλαδή, ἂν θέλετε νὰ τὸ πῶ ἔτσι, ἔχουμε ἕνα ὑποκείμενο, ἕνα ἀντικείμενο καὶ ἕναν σύνδεσμο ὑποκειμένου καὶ ἀντικειμένου. Ἀλλιῶς, τὸ ὑποκείμενο εἶμαι ἐγώ, τὸ ἀντικείμενο εἶναι ὁ Θεὸς καὶ ὁ σύνδεσμος εἶναι ὁ μυστικισμός, ἡ ἕνωση μοῦ μὲ τὸν Θεό. Ἐγὼ εἶμαι στὴν ἀρχὴ ἑνὸς δρόμου, ὁ Θεὸς εἶναι στὸ τέρμα αὐτοῦ τοῦ ἴδιου δρόμου καὶ τώρα καλοῦμαι νὰ βαδίσω αὐτὸν τὸν δρόμο γιὰ νὰ συναντήσω τὸν Θεό. Ὁ δρόμος εἶναι ὁ μυστικισμός. Καταλάβατε τί εἶναι ὁ μυστικισμός; Εἶναι ὁ δρόμος νὰ πάω νὰ συναντήσω τὸν Θεὸ ἢ νὰ ἔρθει ὁ Θεὸς ἀπὸ τὸν ἴδιο δρόμο γιὰ νὰ συναντηθοῦμε. Ἀκριβέστερα εἶναι αὐτό: Ὅταν ἐγὼ ξεκινῶ γιὰ νὰ συναντήσω τὸν Θεό, ταυτοχρόνως ξεκινάει καὶ ὁ Θεός. Φυσικά, τὰ βήματα τοῦ Θεοῦ εἶναι πολὺ μεγαλύτερα. Καλύπτει, ἂς τὸ ποῦμε, τὰ ἐννέα δέκατα τοῦ δρόμου, καὶ ἐγὼ καλύπτω τὸ ἕνα δέκατο τοῦ δρόμου. Μὴν πάρετε ὡς ποσοστὰ αὐτά, δὲν εἶναι τίποτα πραγματικὸ· εἶναι ἁπλῶς γιὰ νὰ σᾶς δείξω ὅτι τὸ μεγαλύτερο μέρος τὸ διανύει ὁ Θεός. Διότι ὁ Θεὸς ἔκλινεν οὐρανοὺς καὶ κατέβη. Γι' αὐτό σας εἶπα, τὰ ἐννέα δέκατα ἀνήκουν στὸν Θεό. Ἔκλινεν, χαμήλωσε τοὺς οὐρανούς. Δηλαδή, συντόμευσε τὴν ὁδόν. Εἴδατε; Συντομεύει τὴν ὁδὸν καὶ κατεβαίνει. Ἐγὼ τί; Ἐγώ, νά, τώρα δὲν ἔχω παρὰ λίγο νὰ βαδίσω. Πολὺ λίγο νὰ βαδίσω γιὰ νὰ συναντηθῶ μὲ τὸν Θεό. Τὸ πρόβλημα εἰς τὸν Χριστιανισμό, ἀγαπητοί μου, εἶναι αὐτό: ὁ μυστικισμός. Διότι προϋποθέτει κάποια πράγματα. Προϋποθέτει τὴν κάθαρση τοῦ ἀνθρώπου. Πρῶτα προϋποθέτει τὴν πίστη. Ἂς ὑποθέσουμε ὅτι αὐτὸς ὁ δρόμος εἶναι πολὺ μακρὺς καὶ δὲν εἶναι εὐθύς. Ὁπότε δὲν βλέπω εἰς τὸ τέρμα του τὸν Θεό, ὅπως ἀκριβῶς αὐτὴ τὴ στιγμὴ ὅταν βγῶ στὸν δρόμο ἔξω δὲν βλέπω τὴ Λάρισα. Γιατί δὲν εἶναι εὐθὺς ὁ δρόμος. Πρέπει νὰ πιστέψω ὅτι ὑπάρχει ἡ Λάρισα γιὰ νὰ ἀρχίσω νὰ βαδίζω τὸν δρόμο. Τὸ πρῶτο λοιπὸν στοιχεῖο εἶναι ὅτι στὸ ἄλλο ἄκρο ὑπάρχει ὁ Θεός. Πρέπει νὰ πιστέψω. Πρῶτον, πρέπει νὰ πιστέψω. Δεύτερον, πρέπει νὰ ἀγαπήσω αὐτὸν ὁ ὁποῖος εἶναι στὸ ἄλλο ἄκρο τοῦ δρόμου. Γιατί θὰ τὸν ἀγαπήσω; Διότι ἐὰν δὲν τὸν ἀγαπήσω, δὲν θὰ μοῦ δημιουργηθεῖ ὁ πόθος νὰ ἀρχίσω νὰ ξεκινῶ νὰ περπατάω τὸν δρόμο. Τὸ νὰ ξέρω ὅτι ὑπάρχει ἡ Λάρισα στὴν ἄκρη αὐτοῦ τοῦ δρόμου τῆς Ἐθνικῆς Ὁδοῦ, θὰ ἔλεγε ἕνας ποὺ θὰ τοῦ ἄρεσε πολὺ νὰ μένει ἐδῶ, κι ἂν ὑπάρχει κι ἂν δὲν ὑπάρχει ἡ Λάρισα μοῦ εἶναι ἀδιάφορο. Πρέπει νὰ σοῦ δημιουργηθεῖ ὁ πόθος γιὰ νὰ πᾶς στὴ Λάρισα. Ἔτσι ἐδῶ πρέπει νὰ εἶναι ἡ πίστη ὅτι ὑπάρχει ὁ Θεὸς καὶ ὁ πόθος νὰ γνωρίσεις τὸν Θεό. Δηλαδὴ ἡ ἀγάπη. Καὶ τότε, ὅταν ξεκινήσεις μὲ τὴν πίστη καὶ τὴν ἀγάπη, πρὸς τὸν Θεὸ πάντοτε, πρὸς τὸν πλησίον... Πῶ πῶ, ἀλήθεια, μιὰ παρένθεση νὰ κάνω. Τόση ὥρα ποὺ μιλάω, ποῦ εἶναι ὁ πλησίον; Ἐξαφανίστηκε. Γιατί τὸ εἶπα αὐτό; Ποῦ εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ λένε, ὅτι ἀληθινὴ θρησκεία εἶναι νὰ ἀγαπᾶς μόνο τον πλησίον; Λάθος! Αὐτὸ εἶναι μέσα στὸ πρόγραμμα τοῦ ὅλου πνευματικοῦ βίου γιὰ νὰ βαδίσω τὸν δρόμο. Ἀλλὰ δὲν ἀποτελεῖ κύριο στοιχεῖο τοῦ μυστικισμοῦ. Καὶ γιατί δὲν ἀποτελεῖ; Προσέξτε. Ὁπότε, πῶς μπορῶ νὰ καταλάβω τὴν ἔννοια τοῦ ἀσκητισμοῦ ἐν τῇ στενῇ ἐννοίᾳ; Ὅταν σοῦ λέει «αὐτὸς εἶναι ἀσκητὴς καὶ δὲν ἔχει ἐπαφὴ μὲ τὸν ἄλλο κόσμο». Μὰ δὲν χρειάζεται. Τόση ὥρα ποὺ σᾶς μιλάω, ἀνέφερα τὸν πλησίον πουθενά; Δὲν τοῦ χρειάζεται. Μὴ μοῦ πεῖτε ὅτι αὐτὸ εἶναι ἐγωιστικό. Παίρνω στὶς ἁδρὲς γραμμὲς τὸ θέμα. Ἄλλο ὅτι θὰ μπεῖ καὶ ὁ πλησίον, θὰ μπεῖ. Ἀλλὰ δὲν ἀποτελεῖ τὸν σκελετὸ τῆς ἐννοίας τῆς θρησκείας. 
Προχωρῶ. Γιὰ νὰ βαδίσω τώρα αὐτὸν τὸν δρόμο, ξεκινῶ μὲ τὴν πίστη καὶ τὴν ἀγάπη. Ἀλλὰ γιὰ νὰ δῶ τὸ πρόσωπο τοῦ Θεοῦ πρέπει νὰ ἔχω καθαρὴ καρδιά. Συνεπῶς, ἔχω τώρα ἕνα τρίτο στοιχεῖο: τὴν κάθαρση. Ἡ κάθαρση εἶναι θεμελιώδους σημασίας. Διότι ἐὰν δὲν ἔχω κάθαρση, νὰ καθαρίσω τὸν ἑαυτό μου ἀπὸ τὰ πάθη, τότε δὲν μπορῶ νὰ δῶ τὸ πρόσωπο τοῦ Θεοῦ. Ἀλλὰ πῶς ἐπιτυγχάνεται ἡ κάθαρση; Ἡ κάθαρση ἐπιτυγχάνεται μὲ τὸ νὰ τηρήσω τὶς ἐντολές. Μία ἀπὸ τὶς ὁποῖες εἶναι νὰ ἀγαπάω τον πλησίον μου. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι σὲ ὅλη αὐτὴ τὴ δομὴ τῶν ὅσων σᾶς εἶπα, τὸ θέμα νὰ ἀγαπάω τὸν πλησίον μου –ποὺ νομίζουν μερικοὶ ὅτι ἐκεῖ ἐξαντλεῖται ὁ Χριστιανισμός– ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ ἁπλῶς ἕνα στοιχεῖο· ἕνα μόνο, ὄχι μοναδικό, ἕνα μόνο στοιχεῖο τῆς καθάρσεως. Τρία λοιπὸν στοιχεῖα. Ξαναλέω ἡ πίστη, ἡ ἀγάπη –δὲν βάζω τὴν ἐλπίδα γιὰ νὰ μὴ σᾶς μπερδέψω– καὶ ἡ κάθαρση. Μὲ αὐτά τα τρία ξεκινῶ τώρα τὸν δρόμο γιὰ τὴ συνάντηση τοῦ Θεοῦ. 
Θὰ ἤθελα νὰ ρωτήσω: Γιατί νηστεύετε; Θὰ μοῦ πεῖτε, τὸ λέει ἡ Ἐκκλησία. Πολὺ ὀρθά. Γιατί τὸ λέει ἡ Ἐκκλησία νὰ νηστεύετε; Τί ἔχετε νὰ ἀπαντήσετε: «Γιὰ νὰ πετύχω τὴν κάθαρση καὶ νὰ δῶ τὸ πρόσωπο τοῦ Θεοῦ». Γιατί πᾶτε στὴν Ἐκκλησία; Γιὰ νὰ ἰδῶ τὸ πρόσωπο τοῦ Θεοῦ. Γιατί κάνετε, ἐλεημοσύνη; Γιατί κάνετε ἐγκράτεια; Γιατί ὅλη ἡ ἄσκηση καὶ ὁ ἀγῶνας καὶ ἡ προσπάθεια; Γιατί ὁμολογοῦμε Χριστό; Γιατί δὲν ἔχουμε συνάφεια, ἐν ἐννοίᾳ ἠθική, μὲ τὸν κόσμο; Γιὰ νὰ δοῦμε τὸ πρόσωπο τοῦ Θεοῦ. Αὐτὸς εἶναι ὁ τελικὸς σκοπός. Φοβᾶμαι ὅτι οἱ χριστιανοί μας αὐτὸ δὲν τὸ ξέρουν. Γι' αὐτὸ ἔχουμε χριστιανοὺς ἀτελεῖς. Δηλαδὴ τοὺς λείπει ἡ γνώση τοῦ μυστικισμοῦ. Τοὺς λείπει. Αὐτὸς εἶναι ὁ μυστικισμός: Νὰ φτάσω νὰ ἰδῶ τὸ πρόσωπο τοῦ Θεοῦ. Εἶναι μικρὸ πρᾶγμα αὐτό: Ἀποτελεῖ τὸν σκοπὸ τῆς πίστεως. 


Απόσπασμα απο την🔸2η🔸ομιλία στην κατηγορία : " Πρός Φιλιππησίους ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας : " Πρός Φιλιππησίους ".
https://arnion.gr/index.php/kainh-diauhkh/pros-filipphsioys
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_93.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς «Πρός Φιλιππησίους».
https://drive.google.com/file/d/1VvhjTmo7qRvxMmkB3LM5YO7K5o4wOB_w/view?usp=drivesdk

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Πρός Φιλιππησίους».
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%CE%A0%CF%81%CF%8C%CF%82%20%CE%A6%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%80%CF%80%CE%B7%CF%83%CE%AF%CE%BF%CF%85%CF%82.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση και ψηφιοποίηση ομιλίας : Αθανάσιος Άμβωνας.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου.
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.