Τό τελευταῖο μας ὀχυρό, ἡ Ἐλπίδα.

Λ

†. Στη σημερινή αποστολική περικοπή, αγαπητοί μου, ακούσαμε τον Απόστολο Παύλο να μας λέγει: «Ἰσχυρὰν παράκλησιν ἔχωμεν οἱ καταφυγόντες κρατῆσαι τῆς προκειμένης ἐλπίδος·  ἣν ὡς ἄγκυραν ἔχομεν τῆς ψυχῆς ἀσφαλῆ τε καὶ βεβαίαν καὶ εἰσερχομένην εἰς τὸ ἐσώτερον τοῦ καταπετάσματος, ὅπου πρόδρομος ὑπὲρ ἡμῶν εἰσῆλθεν ᾿Ιησοῦς, κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ ἀρχιερεὺς γενόμενος εἰς τὸν αἰῶνα». Δηλαδή  σε μία απόδοση:

«Να έχομε εμείς που καταφύγαμε στον Θεόν, μεγάλη παρηγορία και προτροπή και στήριγμα, για να κρατήσομε την ελπίδα που βρίσκεται μπροστά μας. Αυτή την ελπίδα έχομε σαν άγκυρα της ψυχής, που ασφαλίζει από τους πνευματικούς κινδύνους και είναι βεβαία και αμετακίνητος. Και εισέρχεται στον ουρανό, στο ‘’καταπέτασμα’’, στον ουρανό. Εκεί στον ουρανό, για χάρη μας εισήλθε ο Ιησούς, σαν πρόδρομός μας. Για να μας ανοίξει τον δρόμο, σαν αιώνιος αρχιερεύς, κατά την τάξιν Μελχισεδέκ».

     Εδώ, όπως βλέπομε, αγαπητοί, ο Απόστολος ομιλεί για την ελπίδα· που είναι σαν την άγκυρα, που κρατά με ασφάλεια, το πλοίον της ψυχής, προκειμένου να εισέλθομε εντός του καταπετάσματος, δηλαδή στη Βασιλεία του Θεού, που πρώτος από μας εισήλθε ο Ενανθρωπήσας Θεός Λόγος. Και βέβαια εισήλθε με την ανθρωπίνη Του φύση. Γιατί ως Θεός, είναι πανταχού παρών και εις τον ουρανόν.

      Το βάρος εν προκειμένω πέφτει στην ελπίδα. Αλλά τι είναι η ελπίδα; Προσέξτε τι είναι η ελπίδα. Είναι η προέκτασις της πίστεως. Βλέπομε τις τρεις θεολογικές αρετές· πίστις, ελπίς, αγάπη. Τι είναι, λοιπόν, η ελπίδα; Τοποθετημένη μετά την πίστη, είναι η προέκτασις της πίστεως. Τι είναι; Μία τονισμένη πίστις. Όπως λέγει ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς: «Ἡ ἐλπὶς ἐκ πίστεως συνέστηκεν (:Από τι συνίσταται η ελπίδα; Από την πίστη). Αἷμα τῆς πίστεως ἡ ἐλπίς, ὑφ΄ἧς συνέχεται (:Είναι το αίμα της πίστεως –λέει- από το οποίον αίμα συνέχεται η πίστις, είναι η ελπίδα) διαπνευσάσης δὲ τῆς ἐλπίδος(:όταν, όμως, απέλθει η ελπίδα) τὸ ζωτικὸν τῆς πίστεως ὑπεκλείεται (:Τότε η ζωντάνια, η ζωή της πίστεως εξασθενίζει)».

     Ουσία της ελπίδος είναι ο πόθος, η επιθυμία. «Ἐλπὶς δέ –λέει ο αυτός- ἐν τῷ αὐτὰ ποθεῖν (:να ποθείς εκείνα που η πίστη σου λέγει ότι υπάρχουν)». Η πίστη σού λέγει ότι στον ουρανό υπάρχουν τα αγαθά. Αυτό είναι θεωρητικό. Εάν αρχίσεις να τα ποθείς αυτά τα αγαθά, τότε αυτός είναι ο πόθος της ελπίδος, που είναι πραγματικά η ζωή και το αίμα της πίστεως. Είναι «ἡ προσδοκία τῶν ἀγαθῶν», όπως λέγει ένας αρχαίος εκκλησιαστικός συγγραφεύς. Είναι η χαρά, όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος, είναι η χαρά πριν από τη χαρά. Πώς λέμε σε ένα μικρό παιδί: «Θα σου φέρω καραμέλες» κι εκείνο, όλη την ημέρα χαίρεται περιμένοντας τον πατέρα του να του φέρει καραμέλες. Βλέπετε, λοιπόν, ότι είναι η χαρά πριν από τη χαρά. Πριν από την απολαβή του αντικειμένου. Είναι… «τῇ ἐλπίδι χαίροντες» λέει ο απόστολος Παύλος.

     Είναι, όπως λέγει ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος, που σήμερα τελούμε την μνήμη του, την μνήμη του όχι ακριβώς, αλλά τον προβάλλει η Εκκλησία μας, επειδή είναι ασκητικός πατήρ του 7^ου αιώνος, ακριβώς για να τονωθούμε στην άσκηση, μέσα στην Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Λέγει λοιπόν ότι είναι η ελπίδα «ἀδήλου πλούτου πλοῦτος». «Είναι ο πλούτος αφανέρωτου πλούτου». «Είναι -λέει ο ίδιος- ἀνενδοίαστος πρὸ θησαυροῦ θησαυρός». «Είναι ανεμπόδιστος πριν από τον θησαυρό θησαυρός». Ποιος είναι ο θησαυρός; Η Βασιλεία του Θεού. Ο θησαυρός, λοιπόν, πριν από τον θησαυρό. Δηλαδή η ελπίδα προσδοκά, χαίρει, πλουτίζει, για ό,τι η πίστις αποκαλύπτει, πριν ο άνθρωπος εγγίσει, δει και απολαύσει τα αγαθά του Θεού. Αυτό είναι η ελπίδα.

      Η ελπίδα έχει θεολογικό υπόβαθρο. Και θεωρείται θεολογική αρετή. Γιατί από τον Θεό ξεκινά κι αφού ο Θεός είναι ο Θεός της ελπίδος, όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος, και φθάνει στον άνθρωπο σαν άκτιστος ενέργεια και την αποδεχθεί ο άνθρωπος, τότε γίνεται αρετή. Και λέγεται «θεολογική αρετή». Γιατί από τον Θεό έρχεται, στον Θεό αποτείνεται. Πού ελπίζω; Στον Θεό. Πού πιστεύω; Στον Θεό. Ποιον αγαπώ; Τον Θεό. Πίστις, ελπίς, αγάπη, οι τρεις μεγάλες θεολογικές αρετές.

    Όπως το δένδρον της γνώσεως, αγαπητοί, έγινε αφορμής υπακοής και πίστεως, διότι αυτό ήθελε ο Θεός από το δένδρον της γνώσεως, όταν είπε εις τους πρωτοπλάστους να μη δοκιμάσουν, να πιστέψουν στα λόγια Του και να υπακούσουν, έτσι και το δένδρον της ζωής, το άλλο δένδρον, έγινε αφετηρία ελπίδος. Θα το δούμε. Όταν απίστησαν οι πρωτόπλαστοι, έχασαν την ελπίδα να γευθούν από το δένδρον της ζωής. Τους έβγαλε ο Θεός έξω από τον Παράδεισον. Τα δύο δένδρα ήσαν κοντά κοντά. Και εις το μέσον του Παραδείσου, όπως μας πληροφορεί το βιβλίον της Γενέσεως, η Αγία Γραφή. Το ένα ήταν για την δοκιμή της πίστεως. Και το άλλο για την απόλαυση της ζωής. Πίστις και ελπίδα, βλέπετε; Το ένα δένδρο κοντά στο άλλο. Πίστις και ελπίδα, το ένα προέκτασις του άλλου. Έχασες το ένα, έχασες και το άλλο. Χάθηκε η πίστις, έφυγε η ελπίδα.

      Οι πρωτόπλαστοι εξορίστηκαν, όπως γνωρίζομε. Εξεβλήθησαν του Παραδείσου. Μία, μόλις, φωτεινή ακτίνα ελπίδος βρίσκομε στην υπόσχεση του Θεού, σε εκείνο το «πρωτευαγγέλιο», όπως λέγεται, εκείνο το δειλινό της ημέρας της παραβάσεως των πρωτοπλάστων, ότι από το «σπέρμα» της γυναικός -η γυναίκα δεν έχει σπέρμα· υπαινίσσεται την εκ παρθένου γέννησιν του Σωτήρος- θα ήρχετο Εκείνος που έγινε η προσδοκία και η ελπίδα των Εθνών, όπως λέγει ο Ιάκωβος, ο εγγονός του Αβραάμ, ο Ισραήλ, ο Ιάκωβος. «Κι εσύ, παιδί μου», του λέγει, «στον Ιούδα, «θα φέρεις Εκείνον που είναι η προσδοκία, η αναμονή των Εθνών». Κι Αυτός είναι ο Ιησούς Χριστός.

    Την βιβλικήν, αυτήν, ιστορία απηχούν πολλοί μύθοι των αρχαίων λαών. Και βέβαια, κατά μείζονα λόγο, απηχεί αυτήν την Ιστορία, ο μύθος της Πανδώρας σε μας τους Έλληνες, που θεωρείται ότι είναι η πρώτη γυναίκα. «Γεμάτη εκείνη», λέγει, έδωσαν οι θεοί ένα κουτί και ειπώθηκε να μην το ανοίξει κανείς. Ούτε ο άνδρας ούτε η γυναίκα. «Γεμάτη, όμως, από περιέργεια η Πανδώρα, άνοιξε το κουτί, ‘’τόν πίθον’’ (:το πιθάρι) και τότε από εκεί», λέει, «έφυγαν όλα τα εγκλεισμένα αγαθά και κακά. Τα αγαθά χάθηκαν. Έμειναν τα κακά. Αλλά… ξαφνικά, μπήκε το καπάκι από πάνω από το πιθάρι και πρόλαβε να μείνει μόνον μία αρετή, ένα αγαθό. Η ελπίδα. Αυτό μόνο έμεινε μες στο πιθάρι». Ποιητικά αυτό το εκφράζει ο Ησίοδος. Δεν σας λέω το αρχαίο κείμενο. Την μετάφραση: «Μόνη εκεί η ελπίδα ατόφια έμεινε μέσα, κάτω από τα χείλη του πιθαριού. Δεν πετάχτηκε έξω, γιατί μπήκε το καπάκι στο πιθάρι».

       Όμως, με την πίστη, αγαπητοί μου, σωζόμαστε. Όπως και με την ελπίδα σωζόμαστε. «Τῇ ἐλπίδι ἐσώθημεν», λέγει, εις τους Ρωμαίους ο Απόστολος Παύλος.

    Τι ήταν το «δένδρον της ζωής»; Ο Ιησούς Χριστός. Ο αρχηγός της ζωής. Το σώμα Του και το αίμα Του. Το δένδρον της ζωής είναι ο Σταυρός. Και οι καρποί αυτού του δένδρου είναι ότι κρεμάστηκε επάνω στο ξύλο. Ξύλον και δένδρον… το ξύλον λέγεται δένδρον, το δένδρο λέγεται «ξύλον» Στην αρχαία γλώσσα. Οι καρποί κρέμονται από το δένδρον. Όπως κρεμάστηκε ο Χριστός επάνω στο ξύλο. Ο Χριστός είναι. Το σώμα Του και το αίμα Του είναι ο καρπός του δένδρου της ζωής. Έτσι, η ελπίδα της αιωνίου ζωής, ο Χριστός δεν χάθηκε τελικά. Χάρις στην αγάπη και στην Ενανθρώπηση του Ιησού Χριστού. Η ελπίδα μας τώρα είναι ένα πρόσωπον. Το πρόσωπον του Ιησού Χριστού. Αυτός είναι η ελπίδα μας. Πιστεύομε στο πρόσωπό Του ότι είναι Θεάνθρωπος. Πιστεύομε. Και ελπίζομε στο πρόσωπό Του ότι θα μας δώσει ό,τι χάσαμε στον παλιό Παράδεισο. Ακόμη, κρείττονα αγαθά από τον παλιό Παράδεισο. Γι΄αυτό λέγει ο Απόστολος σήμερα ότι την ελπίδα έχομε σαν άγκυρα, που εισέρχεται εις το κατώτερον του καταπετάσματος, που είναι ο ουρανός, να το πω έτσι, ελπίδα έχομε την άγκυρα -ξέρετε ότι πάντοτε έχομε σαν σύμβολο της ελπίδος την άγκυρα- που αγκυροβόλιασε, αγκυροβόλησε μέσα εις την Βασιλεία του Θεού. Μέσα από το καταπέτασμα. Κι εκεί, σ΄ αυτό το καταπέτασμα, εισήλθε ο Χριστός, όταν ανελήφθη εις τον ουρανόν. Συνεπώς εκεί εισήλθε και η ελπίδα μας· που είναι ο Χριστός.

    Πώς μπορούμε να αποκτήσουμε την ελπίδα; Πώς μπορούμε; Καλή είναι, θαυμασία, με αυτή σωζόμαστε. Προσέξτε, αγαπητοί. Με την γνώση των υποσχέσεων του Θεού· που γίνεται με τη μελέτη της Αγίας Γραφής. Και με την υπομονή. Μ΄ αυτά τα δυο. Με τη μελέτη των υποσχέσεων του Θεού, που είναι οι υποσχέσεις Του μέσα στη Γραφή. Είναι οι προφητείες, ό,τι είπε ο Ίδιος. Είναι γνωστό ότι στην Αγία Γραφή περιέχονται όλες οι προφητείες και οι υποσχέσεις του Θεού. Αυτές που αφορούν στο πρόσωπον του Ιησού Χριστού και εις το μέλλον το δικό μας. Προσέξτε. Είμεθα μετά Χριστόν. Οι εννέα από τις δέκα προφητείες έχουν πραγματοποιηθεί. Μένει μόνο μία. Η δευτέρα Του Παρουσία. Εάν πραγματοποιήθηκαν οι εννιά, όπως λέγει ο μαθηματικός και φυσικός Πασκάλ, γιατί δεν θα πραγματοποιηθεί και η δεκάτη; Βλέπετε;

      Αν, λοιπόν, δούμε τι πραγματοποιήθηκε και τι μέλλει να πραγματοποιηθεί ακόμη, το ένα δέκατο μόνον, τότε βεβαίως μέσα μας αρχίζει να γεννιέται η ελπίδα. Γιατί τάχα να έχομε την ελπίδα στο λαχείο, όταν η πιθανότης να κερδίσομε είναι τόσο μικρή, στο προ-πο και δεν ξέρω τι άλλα τέτοια τυχερά παιχνίδια που υπάρχουν και σας συνιστώ ποτέ μην ποντάρετε στην τύχη. Είναι η λατρεία της θεάς τύχης και είναι ειδωλολατρία. Ποτέ, μα ποτέ! Προσέξατέ το! Έτσι, αγαπητοί, γιατί ποντάρομε στο λαχείο, στην τύχη, με την ελπίδα… και πόσα νούμερα είναι εκείνα που θα κερδίσουν; Λίγα. Έναντι του μεγάλου αριθμού που επωλήθη ως λαχεία; Εκεί, έχομε την ελπίδα μας. Γιατί δεν έχομε την ελπίδα μας στη Γραφή, που ο Θεός είναι αδιάψευστος; Και αφού, σας είπα, τα 9/10 των προφητειών έχουν ήδη πραγματοποιηθεί;

     Ακόμη μένει και η υπομονή. Η υπομονή είναι εκείνη που θα μας κρατήσει την ελπίδα, διότι αργούν να έρθουν τα αγαθά αυτά. Όχι και πολύ. Σκεφθείτε ότι το πρώτο μήνυμα το έδωσε ο Θεός εις τους πρωτοπλάστους. Το έδωσε στην Εύα. Ότι θα σωθεί η Εύα. Και συνεπώς και ο Αδάμ. Δίδεται εις αυτήν, γιατί αυτή πρώτη παρέβη την εντολή του Θεού. Ο Αβραάμ πήρε υποσχέσεις, ο Ισαάκ και ο Ιακώβ. Ο Αβραάμ έζησε το 2100 προ Χριστού. Εμείς είμαστε 2000 χρόνια μετά Χριστόν. Η Ιστορία τελειώνει. Δεν μένουν πια περιθώρια σ’ αυτήν. Αντιληφθείτε το. Η ιστορία τελειώνει. Εάν προ Χριστού ελέγοντο οι προφητείες για μετά Χριστόν και εδίδετο ο χαρακτηρισμός ότι αυτά αργούν, και πέρασαν πράγματι 2100 χρόνια, όμως δίδεται ο εξής χαρακτηρισμός στην Καινή Διαθήκη: «Έρχονται γρήγορα».

     Λέει ο Χριστός στην «Ἀποκάλυψη»: «Ἰδοὺ ἔρχομαι ταχύ, ναί, ἔρχομαι ταχύ (:έρχομαι γρήγορα)!». Και πέρασαν 2000 χρόνια. Δεν νομίζετε, λοιπόν, ότι αντιλαμβανόμεθα ότι το τέλος είναι κοντά; Κι έχομε πάμπολλες μαρτυρίες, κατατεθειμένες στη Γραφή, ότι το τέλος είναι κοντά. Αλλά οι προηγούμενοι από μας, οι προηγούμενες γενιές, έχομε την ελπίδα αλλά πρέπει να περιμένομε. Μας χρειάζεται συνεπώς η υπομονή. Γι΄αυτό ο Παύλος γράφει στην προς Ρωμαίους 15,4: «Διὰ τῆς ὑπομονῆς καὶ τῆς παρακλήσεως τῶν γραφῶν τὴν ἐλπίδα ἔχωμεν». Δηλαδή να έχομε, ας έχομε. Τι; Την ελπίδα· η οποία από πού βγαίνει; Από την υπομονή και την παρηγορία των Γραφών. Στις Γραφές έχομε, τι έχομε; Τις υποσχέσεις και τις προφητείες του Θεού. Και με την υπομονή ας έχομε την ελπίδα.

     Η ελπίδα, αγαπητοί, σε γενική έννοια, αποτελεί το τελευταίο οχυρό της ζωής μας και της δραστηριότητός μας. Το τελευταίον οχυρό. Όταν όλα χαθούν, όλα χαθούν. Περνάει μια ριπή ανέμου πολεμικού, σεισμού, ασθενειών και τα γκρεμίζει όλα! Τα υπάρχοντά μας, και την υγεία μας ακόμη και βρεθήκαμε… πώς βρεθήκαμε; Εμείς κι ο εαυτός μας. Μη έχοντες τίποτα. Όλα εάν χαθούν, ένα μόνο αν μείνει, η ελπίδα, μπορεί όλα να τα επανασυστήσει. Όλα. Που λέει εκεί ο Σολωμός: «Το χάσμα που άνοιξε ο σεισμός κι ευθύς εγιόμισ’ άνθη». Ο σεισμός άνοιξε χάσμα. Αλλά αμέσως γιόμισε άνθη. Ποια είναι αυτά τα «άνθη»; Πώς γέμισε από άνθη; Είναι η ελπίδα. Η ελπίδα όλα τα επανασυστήνει. Και την πίστη επανασυστήνει. Και την αγάπη επανασυστήνει. Και την  δραστηριότητα και τη μετάνοια. Ποιος μπορεί κανείς να πει ότι αν δεν έχει ελπίδα να μετανοήσει; Μόνον αν έχομε την ελπίδα ότι θα μας συγχωρήσει ο Θεός, θα μετανοήσομε. Αλλιώτικα δεν θα μετανοήσομε.

     Αλλά ακόμη και αυτό το ζῆν, αυτήν την ζωή έχομε με την ελπίδα. Αν δεν ελπίζεις, τότε; «Δεινὸν γὰρ ἐστιν –λέγει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων- τὸ μὴ πιστεύειν εἰς μετανοίας ἐλπίδα». «Φοβερό πράγμα να μην πιστεύεις ότι μπορεί να έχεις την ελπίδα της μετανοίας». Ότι θα συγχωρηθείς από τον Θεό. Εάν το οχυρό της ελπίδος αλωθεί, τότε και αυτό το ζῆν ακόμη είναι μπροστά σε αδιέξοδο. Ναι. Η αυτοκτονία φανερώνει απώλεια ελπίδος. Αν ελπίζομε ότι θα αναστηθούμε, τότε όλος ο βίος μας ρυθμίζεται σύμφωνα με την ελπίδα μας αυτή. Θα πεθάνω. Και θα αναστηθώ. Θα ρυθμίσω, λοιπόν, την ζωή μου, σύμφωνα με αυτήν μου την πίστη και ελπίδα.

      Η ελπίδα μάς παρέχει μια σταθερότητα αγιασμού. Λέγει ο ευαγγελιστής Ιωάννης στην πρώτη του επιστολή εκείνο το περίφημο: «Πᾶς ὁ ἔχων τὴν ἐλπίδα ταύτην- ποια;- ἐπ᾿ αὐτῷ -ποια;- ὅτι ὅμοιοι αὐτῷ ἐσόμεθα… Τεκνία», λέει, «οὕπω ἐφανερώθη τί ἐσόμεθα· οἴδαμεν δὲ ὅτι ἐάν φανερωθῇ –το ἐάν είναι χρονικόν. Όταν θα φανερωθεί. Τότε;- ὅμοιοι αὐτῷ ἐσόμεθα, ὅτι ὀψόμεθα αὐτὸν καθώς ἐστι (:ότι θα Τον δούμε όπως είναι. Πώς έφυγε από τη Γη; Έτσι θα Τον δούμε εκεί)». «Και τότε, όταν έχομε», λέει, «αυτήν την ελπίδα», λέγει ο ευαγγελιστής Ιωάννης, «εκείνος που την έχει ἁγνίζει ἑαυτόν (:καθαρίζει τον εαυτό του), καθὼς ἐκεῖνος ἁγνός ἐστι (:όπως κι Εκείνος, ο Χριστός είναι αγνός)».

    Βλέπετε ,λοιπόν, ότι η ελπίδα παρέχει πράγματι μια σταθερότητα αγιασμού; Υποκινεί και στην υπομονή. «Ὃ οὐ βλέπομεν –λέει στους Ρωμαίους ο Απόστολος-  ἐλπίζομεν (:εκείνο που δεν το βλέπουμε, το ελπίζομε), δι᾿ ὑπομονῆς ἀπεκδεχόμεθα (:με την υπομονή περιμένομε)». Να, λοιπόν, ότι εκεί η ελπίδα ακόμη υποκινεί την υπομονή και η υπομονή τρέφει την ελπίδα. Άλλοτε γίνεται μάνα και άλλοτε γίνεται θυγατέρα, για να θυμηθούμε τον άγιο Ιωάννη της Κλίμακος, που έχομε σήμερα την μνήμη του.

      Αγαπητοί, πλήθος και πελώρια αναστήματα της ελπίδος έχομε στον χώρο και της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης. Ο Αβραάμ, ο Μωυσής, ο Ιώβ, διακρίνονται. Ερωτήθηκε ο Ιώβ από τη γυναίκα του, ύστερα από τη μεγάλη εκείνη συμφορά που τους βρήκε: «Μέχρι τίνος καρτερήσεις;». «Πόσο θα περιμένεις;», είπε η γυναίκα του. Και ξέρετε, δεν την πήρε ο διάβολος, για να την έχει δίπλα να τον βασανίζει με τέτοια πράγματα· που του είπε κι άλλα, κι άλλα. «Μέχρι τίνος καρτερήσεις;», λέει η γυναίκα του Ιώβ στον Ιώβ. Κι εκείνος απήντησε: «Ἀναμένω χρόνον ἔτι μικρόν, προσδεχόμενος τὴν ἐλπίδα τῆς σωτηρίας μου». «Θα περιμένω λίγο ακόμα· και θα έλθει η σωτηρία μου. Η ελπίδα της σωτηρίας μου». Και πράγματι ήλθε. Και η λέπρα του έφυγε, επαναπέκτησε δέκα παιδιά, όσα είχε και πρώτα, και περισσότερα αγαθά απ’ ό,τι είχε πρώτα.

    Τα σαράντα εκατομμύρια γνωστών μαρτύρων, αγαπητοί, των τριών πρώτων αιώνων, προτίμησαν τον μαρτυρικό θάνατο, επειδή η ελπίδα των είχε μετατεθεί στον ουρανό. Όταν τους εζητήθη να ειδωλολατρήσουν. Αλλιώτικα το μαρτύριον γι’ αυτούς θα ήταν ακατόρθωτο, αλλά και αδιανόητο. Είναι χαρακτηριστικό ότι ένα από τα ονόματα του Χριστιανισμού είναι και τούτο: «Ελπίδα». Να πώς το λέγει αυτό ο απόστολος Πέτρος: «Ἕτοιμοι δὲ ἀεὶ (:πάντοτε) πρὸς ἀπολογίαν παντὶ τῷ αἰτοῦντι ὑμᾶς λόγον(: σε όποιον σας ζητάει λόγο) περὶ τῆς ἐν ὑμῖν ἐλπίδος (:για την ελπίδα μας)». Δηλαδή για τον Χριστιανισμό. Είναι ένα όνομα του Χριστιανισμού το όνομα «Ελπίδα».

     Εκείνο που λείπει από τον σύγχρονο κόσμο σήμερα είναι η ελπίδα. Προπαντός στους Χριστιανούς. Λείπει η ελπίδα της αιωνίου ζωής. Γι'αυτό πρέπει να την ξαναζωντανέψουμε, για να κρατήσει η ελπίδα αυτή και την πίστη και την αγάπη. Γιατί στα έσχατα η πίστις, «όταν θα ‘ρθει ο Υιός του ανθρώπου –λέει ο Χριστός- θα βρει την πίστη επί της γης;». Αλλά και η αγάπη, που είπε πάλι ο Χριστός, «ἡ ἀγάπη τῶν πολλῶν ψυγήσεται». Θα παγώσει. Πρέπει να κρατήσομε την ελπίδα, για να διατηρεί ζωντανή μέσα μας και την πίστη και την αγάπη. Και η ελπίδα καλλιεργείται με την γνώση των υποσχέσεων του Θεού, όπως είπαμε, και με την υπομονή. Αγαπητοί, ας αγωνιστούμε. Αμήν.

🔸596η🔸ομιλία στην κατηγορία : " Ὁμιλίαι Κυριακῶν ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Ψηφιοποίηση και επιμέλεια κειμένου : Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Προβολή Ὀρθοδόξου Πνευματικότητος. (β΄ ἔκδοσις)

†. Η Εκκλησία μας, αγαπητοί μου, αυτές τις πέντε Κυριακές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής τις αφιερώνει σε κάποια υπόθεση ή σε κάποια υπόθεση ή σε κάποιο πρόσωπο αγίου· διότι θέλει να εξυπηρετήσει κάποιους πνευματικούς σκοπούς.

Έτσι, την πρώτη Κυριακή των Νηστειών την αφιερώνει στην Ορθοδοξία, προβάλλοντας, κατεξοχήν, την Ζ΄ Οικουμενικήν Σύνοδον. Την δευτέρα Κυριακή προβάλλει τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, με σκοπό να καταδείξει τη διαφορά πνεύματος μεταξύ του δυτικού και ανατολικού Χριστιανισμού. Την τρίτη Κυριακή, που είναι το μέσον της Τεσσαρακοστής, προβάλλει τον Τίμιον Σταυρόν, προς ενίσχυσιν των πιστών, αλλά και προβολήν του σταυρικού Ευαγγελίου. Δηλαδή το Ευαγγέλιον ότι είναι θυσία, είναι σταυρός, είναι άσκησις, είναι αγών. Αλλά, μετά ταύτα, είναι η ανάστασις.

    Την τετάρτη Κυριακή -σήμερα- προβάλλει τον άγιον Ιωάννη της Κλίμακος, που η καθ’ αυτό μνήμη του είναι στις 30 Μαρτίου. Όμως τον προβάλλει και σήμερα, ίσως επειδή καθημερινό ανάγνωσμα στα μοναστήρια της εποχής εκείνης, παλιότερα δηλαδή, ήταν το δικό του το σύγγραμμα, που λέγεται «Κλίμαξ». Και μάλιστα διακρίνεται από άλλους που έχουν το όνομα «Ιωάννης», λέγεται «ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος». Δηλαδή ο συγγραφεύς του βιβλίου «Κλίμαξ». Και το βιβλίο αυτό, όπως σας είπα, ήταν ένα καθημερινό ανάγνωσμα εις τα μοναστήρια. Μάλιστα στην τράπεζα, όταν οι μοναχοί έτρωγαν.

    Όμως, προβαλλόμενος ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος, προβάλλεται και το κλασικό του, πραγματικά κλασικό του έργο αυτό που λέγεται «Κλίμαξ», αλλά και κάτι ακόμη πάρα πολύ σπουδαίο. Ότι προβάλλεται και η ανόθευτος ορθόδοξος πνευματικότης της Ανατολικής Εκκλησίας. Θα το ξαναπώ: Προβάλλεται η ανόθευτος ορθόδοξος πνευματικότης της Εκκλησίας. Ποια δηλαδή πρέπει να είναι η πνευματικότητα, που, ερμηνεύοντες μέσα στην πράξη το Ευαγγέλιο, πώς θα το καταλάβομε το Ευαγγέλιον. Πώς θα το καταλάβομε, απλούστατα δεν είναι παρά εκείνο που οι άγιοι μάς είπαν, μας δίδαξαν, πώς πρέπει να ζούμε. Αυτό είναι η ερμηνεία, στην πράξη, του Ευαγγελίου.

     Βέβαια, δεν θα μείνομε στα βιογραφικά εκείνα σημεία του αγίου Πατρός, επειδή θα θέλαμε χρόνον πολύν. Όμως σας λέγω τούτο, ότι έζησε τον 6ον αιώνα και υπήρξε ηγούμενος της Ιεράς Μονής του Σινά.

     Το βιβλίον «Κλίμαξ» είναι όντως κλασικό. Κλασικό στο είδος του, και ανακλά, όπως ήδη είπαμε και ξαναλέμε, την ορθόδοξον πνευματικότητα. Γι'αυτό πρέπει να το μελετούμε, και οι μοναχοί και οι λαϊκοί.  Είναι χρησιμότατο για όλους. Περιέχει το όλο του βιβλίο τριάντα ομιλίες επί πνευματικών θεμάτων, που δημιουργούν, με την θέση που τοποθέτησε την κάθε ομιλία ο όσιος πατήρ, μίαν κλιμακωτή πρόοδο. Εκ των χαμηλοτέρων προς τα υψηλότερα. Σαν ακριβώς να ανεβαίνει κανείς μία κλίμακα. Γι'αυτό λέγεται «Κλίμαξ», δηλαδή σκάλα. Και ο συγγραφεύς της, επαναλαμβάνομε, λέγεται «άγιος Ιωάννης της Κλίμακος».

     Για πνευματική ωφέλεια αλλά και για μια έτσι, μικρή γεύση, επιτρέψατε, στα λίγα λεπτά μιας ομιλίας που διαθέτομε, ένα σύντομο σταχυολόγημα από τον έβδομον λόγο του, για να δείτε ποια είναι το ήθος, η πνευματικότητα της καθ’ ημάς Ανατολής· της Εκκλησίας μας. Και αναφέρεται αυτό το μικρό δείγμα που παίρνω, εις το χαροποιόν πένθος.

    Τι είναι αυτό το «χαροποιόν πένθος»; Το καταλαβαίνομε κι από την έκφραση· το πένθος που δίνει χαρά. Το πένθος που δίνει χαρά. Ναι.  Χαροποιόν πένθος. Αυτό είναι. Είναι το κατά Θεόν πένθος, που γεννά τη χαρά, την αληθινή χαρά και αναφαίρετη του Χριστού χαρά. Γράφει ο άγιος πατήρ ότι το κατά Θεόν πένθος είναι: «Διάθεσις ἐνωδύνου καρδίας, ἀεὶ τὸ διψώμενον ἐμμανῶς ζητοῦσα, καὶ ἐν τῇ τούτου ἀποτυχίᾳ ἐμπόνως καταδιώκουσα, καὶ ὄπισθεν τούτου ὀδυνηρῶς ὁλολύζουσα». Είναι η πρώτη παράγραφος του λόγου του του εβδόμου όπως σας είπα, που θα πει: «Τι είναι», λέγει, «το κατά Θεόν πένθος»; Είναι εκείνη η «ἐνώδυνος», η οδυνηρά διάθεσις της καρδιάς, πάντοτε ζητούσα, «ἐμμανῶς», δηλαδή σαν να έχει κανείς μανία, το διψώμενον, εκείνο που κανείς διψά. Και δεν είναι τίποτε άλλο παρά Αυτός ο Ιησούς Χριστός. Και σε περίπτωση αποτυχίας, «ἐμπόνως καταδιώκουσα καὶ ὄπισθεν», κυνηγάει από πίσω αλλά έμπονα, δηλαδή με πόνον, «ὄπισθεν τούτου ὀδυνηρῶς ὁλολύζουσα», φωνάζει με πόνο, οδυνηρώς, πίσω από τον Χριστόν.

    Πάνω σ’ αυτό, θυμόμαστε εκείνον τον λόγο του Κυρίου που είπε: «Ἐλεύσονται ἡμέραι –είπε στους μαθητάς Του- ὅτε ἐπιθυμήσετε μίαν τῶν ἡμερῶν τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου ἰδεῖν, καὶ οὐκ ὄψεσθε». Είναι στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιον. «Θα ‘ρθουν ημέρες που θα επιθυμήσετε να δείτε μία, μια ημέρα από τον Υιόν του Θεού, τον Υιόν του ανθρώπου, δηλαδή από μένα, να με δείτε κάποια στιγμή, και δεν θα με δείτε. Και δεν θα με δείτε…». Αλήθεια, σκεφτείτε τους Αποστόλους που τόσο αγάπησαν τον Ιησούν Χριστόν να μην μπορούν να Τον δουν. Τι επιθυμία ήτο εκείνη που τους κατέτρωγε την καρδία για να ιδούν το πρόσωπον του Χριστού; Είναι η θλίψις, αυτό που κατατρώει την καρδιά, στην αναζήτηση της χαράς. Και αυτή η χαρά είναι ο Χριστός. Τον αναζητούμε. Πού είναι ο Κύριος; Είναι, λοιπόν, η αναζήτησις του Χριστού.

     Ωραία το εκφράζει αυτό ένα άλλο βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης που λέγεται «Ἆσμα ἀσμάτων». Λέγει τα εξής: Εδώ στο βιβλίο αυτό πρωταγωνιστούν δύο πρόσωπα. Εκείνος-εκείνη. Ο Νυμφίος-η νύμφη. Ο Χριστός – η ψυχή. Και αν θέλετε, ο Χριστός- η Εκκλησία. Επισκέπτεται Εκείνος εκείνην. Δηλαδή ο Χριστός την Εκκλησίαν ή την ψυχήν. Αλλά κάποια στιγμή, όταν πήγε λίγο αργά το βράδυ και λέει: «Ξέρεις, καημένε, δεν μπορώ να σε υποδεχθώ αυτήν την ώρα, γιατί έπλυνα τα πόδια μου και έπεσα στο κρεβάτι μου». Περπατούσαν ξυπόλητοι τότε οι άνθρωποι και κάθε βράδυ που έπεφταν στο κρεβάτι τους έπλεναν τα πόδια τους. Εκείνος, λέει, έβαλε το χέρι του να ανοίξει από κάπου, από μια τρύπα, το πόμολο. Αλλά, έκανε μια προσπάθεια, πλην δεν επέμενε περισσότερο και έφυγε.

     Μόλις έφυγε, λέγει εκείνη  -η ψυχή, η Εκκλησία- : «Ιιι! Τι έκανα! Τον άφησα και έφυγε». Πετιέται από το κρεβάτι, ανοίγει την πόρτα, βγαίνει στους δρόμους και αρχίζει να ρωτά: «Πού είναι Εκείνος που αγαπώ;». «Ἀπάγγειλόν μοι, ὃν ἠγάπησεν ἡ ψυχή μου. Ποῦ ποιμαίνεις; Ποῦ κοιτάζεις –δηλαδή: πού είναι το σπίτι σου;- ἐν μεσημβρίᾳ;  Ἐπὶ κοίτην μου ἐν νυξὶν ἐζήτησα ὃν ἠγάπησεν ἡ ψυχή μου (:στο κρεβάτι μου εζήτησα την νύχτα Εκείνον που αγάπησε η ψυχή μου) · ἐζήτησα αὐτὸν καὶ οὐχ εὗρον αὐτόν (:τον ζήτησα, αλλά δεν τον βρήκα)· ἐκάλεσα αὐτόν, καὶ οὐχ ὑπήκουσέ μου (:τον φώναξα, δεν άκουσε). Ἀναστήσομαι δὴ καὶ κυκλώσω ἐν τῇ πόλει (:Θα σηκωθώ και θα πάω γύρω γύρω την πόλη), ἐν ταῖς ἀγοραῖς καὶ ἐν ταῖς πλατείαις (:στις αγορές, στα μαγαζιά, στις πλατείες της πόλεως, στους δρόμους), καὶ ζητήσω ὃν ἠγάπησεν ἡ ψυχή μου (:και θα αναζητήσω Εκείνον που αγάπησε η ψυχή μου). Ἐζήτησα αὐτὸν καὶ οὐχ εὗρον αὐτόν((:Τον ανεζήτησα αλλά  δεν τον βρήκα)».

     Είναι τόσο ωραία! Έχει πολλά εκεί. Μάλιστα λέει σε κοπέλες, που βγαίνει έξω: «Μήπως είδατε τον αγαπημένον μου;». Και λέγουν αυτές: «Ποιος είναι ο αγαπημένος σου; Ποιος είναι;». Κι αρχίζει να περιγράφει τον αγαπημένο της. «Έτσι είναι το πρόσωπό του», λέει, «έτσι είναι τα μάτια του, έτσι είναι η κεφαλή του, το ανάστημά του». Όλα εκείνα τα οποία μεταφορικώς αναφέρονται εις την ωραιότητα του Ιησού Χριστού.

      Αυτό, λοιπόν, το χαροποιόν πένθος, πενθώ γιατί δεν έχω τον Χριστό, να Τον δω κοντά κοντά, μου δίνει όμως χαρά, γιατί ξέρω ότι υπάρχει ο αγαπημένος μου, εκφράζεται σε εκείνο το «ἐζήτησα αὐτὸν καὶ οὐχ εὗρον αὐτόν».  Αυτό είναι το χαροποιόν πένθος. Και αυτό το πένθος κρατά σε όλο το μήκος της ζωής ενός πιστού ανθρώπου, επειδή, όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος: «Διὰ πίστεως περιπατοῦμεν οὐ διὰ εἴδους». Πολιτευόμεθα εις την ζωήν αυτήν δια πίστεως. Όχι «διὰ εἴδους». Το εἶδος είναι η μορφή. Δηλαδή δεν έχομε την μορφήν του Χριστού εις την παρούσα ζωή. Έχομε μόνον την πίστη εις το πρόσωπό Του. Είναι καταπληκτικό.

     Μάλιστα ο Κύριος εγύμναζε τους μαθητάς Του, γιατί σε λίγο θα Τον έχαναν μετά την Ανάστασή Του, γι’ αυτό και αλλάζει μορφήν. Εκεί εις την λίμνην της Τιβεριάδος, είναι εις τον αιγιαλόν. Κι εκείνοι, επτά μαθηταί, στο καΐκι και ψαρεύουν. Φωνάζει: «Παιδία, ἔχετε τι βρώσιμον; Προσφάγιον;». «Παιδιά, έχετε τίποτα φαγητό;». Ήταν πρωί. Εκείνοι είπαν: «Οὐ». Μονολεκτικά. Όχι. Τον κοιτάζουν όμως αυτόν. «Περίεργο, ποιος είναι;». Λέει ο Ιωάννης: «Ὁ Κύριος ἐστίν!». «Είναι ο Κύριος!». Όταν βγήκαν στην παραλία έξω και βρήκαν ψάρι ψημένο «ἐπὶ ἀνθρακιᾶς(:πάνω σε κάρβουνα)» κ.τ.λ. τους είπε πολλά. Εντούτοις, λένε: «Ποιος είναι;». Και δεν τολμούσαν να του πουν: «Εσύ, ποιος είσαι;». Αυτό ακούγεται, αγαπητοί μου, κάθε ένδεκα Κυριακές. Είναι ένα τεμάχιο από τον Ιωάννη, που είναι ως εωθινόν ευαγγέλιον. Δεν τολμούσαν να του πουν: «Ποιος είσαι;». «Μα, ο Κύριος δεν είναι; Είναι ο Κύριος;». Τους εγύμναζε, να βρίσκεται ἐν ἑτέρᾳ μορφῇ · όπως και στους δύο προς Εμμαούς, κ.λπ. Τους εγύμναζε ότι πια δεν θα είχαν τη μορφή Του, αυτή που Τον είχαν γνωρίσει, αλλά θα Τον εγνώριζαν δια της πίστεως. Προσέξτε αυτό που σας λέγω, είναι πάρα πολύ σημαντικό, είναι πάρα πολύ σπουδαίο.

     Και συνεχίζει ο Παύλος, όταν λέγει ότι «διὰ τῆς πίστεως περιπατοῦμεν, οὐ διὰ εἴδους· θαρροῦμεν δὲ καὶ εὐδοκοῦμεν μᾶλλον ἐκδημῆσαι ἐκ τοῦ σώματος καὶ ἐνδημῆσαι πρὸς τὸν Κύριον». «Γι’ αυτό κάπου», λέγει, «επιθυμούμε και θέλομε να φύγομε από το σώμα μας, δηλαδή να πεθάνομε, για να πάμε να συναντήσομε το ποθεινόν πρόσωπον, τον Ιησούν Χριστόν». Αλλά όχι· δεν χρειάζεται. Όταν θα γίνει η ανάστασις των νεκρών, τότε θα Τον δούμε με τα σωματικά μας πάλι μάτια, ως άνθρωπον.

      Έχομε λοιπόν την λύπη, το πένθος, γιατί δεν βλέπομε τον Κύριο. Έχομε την χαρά της ελπίδος όμως ότι θα Τον συναντήσομε σύντομα τον Κύριον. Έτσι δημιουργείται από τον ιερό συγγραφέα, τον άγιο Ιωάννη της Κλίμακος, μια λέξις, ένας όρος: «Χαρμολύπη»· που θα πει χαρά και λύπη, χαρμολύπη. Γι’ αυτό, λέγει πάλι ο άγιος Ιωάννης: «Κατέχων κάτεχε τὴν μακαρίαν τῆς ὁσίας κατανύξεως χαρμολύπην· καὶ μὴ παύσῃ τῆς ἐν αὐτῇ ἐργασίας –εννοείται εργασία πνευματική-, ἄχρις οὗ μετάρσιον ἐκ τῶν ἐντεῦθεν τῷ Χριστῷ καθαρὸν παραστήσῃ σε». «Έως ότου φύγομεν από τον κόσμον αυτόν» κ.λπ. Δηλαδή: «Κράτα σφικτά -να σας το αποδώσω παρ’ ό,τι ο χρόνος τρέχει- αυτήν την ευτυχισμένη χαρμολύπη, που γεννιέται από την κατάνυξη. Μη παύσεις να την καλλιεργείς, έως ότου σε ανεβάσει από τα γήινα και καθαρόν σε παρουσιάσει μπροστά στον Χριστόν».

     Ένα δυστύχημα: Ο σύγχρονος Χριστιανός, δεν περιμένει πλέον τον Χριστόν, ούτε Τον ποθεί, ούτε πενθεί εις την αναζήτησή Του. Έχει μία πνευματική επάρκεια, ότι… «ε, βαφτίστηκα, πάω στην Εκκλησία, κοινωνώ… Τι άλλο θέλω; Τι άλλο περισσότερο;». Δηλαδή μια πνευματικότητα η οποία… πώς να την χαρακτηρίσω; Την χαρακτηρίζω για μια στιγμή χλιαράν, για να μην πω κάτι χειρότερο… Και λέει ο Κύριος εις τον «ἂγγελον» –επίσκοπον- της Λαοδικείας: «Επειδή δεν είσαι ούτε ψυχρός ούτε θερμός αλλά είσαι χλιαρός, ‘’μέλλω σὲ ἐμέσαι’’». «Πρόκειται να σε ξεράσω!». Συμφορά. Οι πιο πολλοί Χριστιανοί μας που είναι χλιαροί, ήδη τους ξερνάει ο Κύριος; Ναι. Αλλά λέγει: «Μέλλω σὲ ἐμέσαι». «Ἐμῶ» θα πει «ξερνώ». Του ρήματος «ἐμῶ»  «Θα σε ξεράσω». Αλλά λέει: «θα σε ξεράσω». Βάζει το «θα»· που σημαίνει «σου δίνω χρόνο να γίνεις θερμός. Να καταλάβεις ότι η πνευματικότητα δεν περιορίζεται σε εκείνα τα όρια που εσύ νομίζεις. Εμπόνως, με πόνο καρδιάς με αναζητάς; Ζεις την ορθόδοξον πνευματικότητα; Εάν δεν ζεις, τότε πρόσεξε. Θα εκπνεύσει το ‘’θα’’! Και θα σε ξεράσω».

     Αυτό είναι το δυστύχημα με τους συγχρόνους μας Χριστιανούς. Τίποτα ο σύγχρονος Χριστιανός δεν καταλαβαίνει από χαρμολύπη. Βέβαια, εκτός εξαιρέσεων φυσικά. Γιατί δεν καταλαβαίνει ότι το ευαγγέλιον είναι σταυρικόν. Δηλαδή ότι πρέπει να αισθανθεί ότι σταυρώνεται μαζί με τον Χριστό. Τον Χριστιανισμό τον θεωρεί σαν μια, απλώς, ευκαιρία να αισθάνεται -μάλλον!- μια κοσμική χαρά, έχοντας βεβαίως κατασιγασμένη την συνείδησιν· κοσμική χαρά. Και ακόμη το να έχει μίαν υλικήν κατάκτησιν. Εκεί σταματά ο σύγχρονος Χριστιανός.

     Εντούτοις, δεν είναι εδώ ο «γάμος». Παρά ταύτα… ποιος «γάμος»; Την λέξη την βάζω εντός εισαγωγικών. Είναι ό,τι χαρά νιώθει η νύμφη δια τον Νυμφίον και ο Νυμφίος δια την νύμφη. Ό,τι ακριβώς εκφράζεται μέσα στο βιβλίο «Ἆσμα ἀσμάτων»· που προηγουμένως σας είπα ένα πολύ μικρούτσικο κομματάκι. Είναι, δηλαδή, οι πνευματικοί γάμοι, δηλαδή η ένωσις Χριστού και ψυχής. Χριστού και ανθρώπου. Και λέγει πάλι ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος στην 19^ην παράγραφό του: «Οὐκ ἔστιν ἡμῖν, ὦ οὗτοι, ἐνταῦθα ἡ τοῦ γάμου κλῆσις (:Δεν είναι εδώ, ω αγαπητοί μου, δεν είναι εδώ η κλήσις του γάμου), οὐκ ἔστιν, οὔκουν· πάντως δὲ εἰς πένθος ἑαυτῶν ὁ καλέσας ἡμᾶς ἐνταῦθα ἐκάλεσε(:Εδώ, στην παρούσα ζωή μάς κάλεσε εις πένθος)». Και είναι το πένθος της αμαρτωλής ζωής. Να πενθήσομε τον αμαρτωλό εαυτό μας. Να πενθήσομε τις αμαρτωλές ροπές μας. Δεν είναι εδώ, λοιπόν, η χαρά των γάμων. Αλλά είναι απλώς ο τόπος της καθάρσεως. Εδώ θα καθαριστούμε. Τώρα, η Βασιλεία του Θεού απλώς, όπως λέει ο Κύριος, «βιάζεται», εκβιάζεται, «καὶ βιασταὶ ἁρπάζουσιν αὐτήν». Δηλαδή πρέπει να εκβιάσω τον νωθρόν, αμαρτωλόν εαυτό μου, για να μπω στη Βασιλεία του Θεού. Και ο βιασμός αυτής της νωθρής φύσεως είναι το πένθος.

      Λέγει πάλι ο ίδιος άγιος πατήρ: «Θανάτωσε την αμαρτία -σε απόδοση σας το λέγω- και τότε θα είναι περιττά τα δάκρυα της οδύνης στα μάτια σου. Όπου δεν υπάρχει πληγή, δεν χρειάζεται νυστέρι. Στον Αδάμ πριν από την παράβαση δεν υπήρχαν δάκρυα. Όπως και μετά την ανάσταση στους δικαίους δεν υπάρχουν δάκρυα. Πενθούμε για να πετύχομε την κάθαρση. Και μετά την κάθαρση την αγάπη του Θεού».   

      Λέγει πάλι εις την 45^ην παράγραφο: «Ο Θεός, αγαπητοί μου», λέγει, «δεν έχει ανάγκη από δάκρυα, ούτε επιθυμεί να πενθεί ο άνθρωπος από την οδύνη της καρδιάς του. Αλλά μάλλον να τον βλέπει να χαίρεται εσωτερικά από την αγάπη του σε Αυτόν».

    Και αυτό το πανηγύρι έρχεται σε εκείνον που πενθεί διηνεκώς εις τον παρόντα βίον. Πάλι λέγει στην 41^η παράγραφο: «Ὅστις ἐν πένθει διηνεκεῖ(:σε πένθος διαρκές)  κατὰ Θεὸν πορεύεται, οὗτος καθ᾿ ἡμέραν ἑορτάζων οὐ παύεται. Ὃς σωματικῶς ἑορτάζων οὐ παύεται (:έχει κάθε μέρα γιορτή), τοῦτον πένθος αἰώνιον μέλλει διαδέχεσθαι». «Όποιος, όμως, κάθε μέρα σωματικά γιορτάζει» -όπως ο πλούσιος και ο Λάζαρος στην παραβολή εκείνη, ήταν, λέει, καθημερινά ευφραινόμενος - «αυτός», λέγει, «πηγαίνει στο αιώνιον πένθος», λέγει ο άγιος Ιωάννης. Και μη νομισθεί ότι το πένθος αυτό επιφέρει φθορά και κατάθλιψη στην ψυχή, όπως πιθανώς να νόμιζαν μερικοί. Όχι, αγαπητοί μου. Είπαμε ότι πίσω από το Θεόν πένθος υπάρχει η ανείπωτη του Χριστού χαρά. Ο Χριστός μάς είπε: «Καὶ τὴν χαρὰν ὑμῶν οὐδεὶς αἴρει ἀφ᾿ ὑμῶν». «Και την χαρά σας, που Εγώ σας δίνω, κανείς δεν μπορεί να σας την αφαιρέσει». Η χαρά του κόσμου δεν έχει καμία σχέση με τη χαρά του Χριστού. Ο Κύριος πάλι είπε: «Ἡ λύπη ὑμῶν εἰς χαρὰν γενήσεται» · «Η λύπη σας θα μεταβληθεί σε χαρά». Όπως και η λύπη η κατά Θεόν, καμιά σχέση δεν έχει με την κατά κόσμον λύπην, καμία σχέση. Το πένθος και η λύπη του κόσμου οδηγούν την ψυχήν στον θάνατο. Έχασα χρήματα, έχασα προσφιλές μου πρόσωπο, έχασα την υγεία μου, αυτό είναι πένθος κατά κόσμον. Ενώ η κατά Θεόν λύπη, οδηγεί στη ζωή.

     Λέγει ακόμη: «Η άβυσσος του πένθους αντικρύζει την παράκληση εκ μέρους του Θεού. Και η καθαρότης της καρδίας δέχεται την θεία έλλαμψη. ‘’Ἔλλαμψις’’ σημαίνει- λέει ο ίδιος, σε μετάφραση σας το λέγω- απερίγραπτη ενέργεια, η οποία κατανοείται χωρίς να κατανοείται -δηλαδή μόνο με τα εσωτερικά μάτια της ψυχής, χωρίς να μπορεί κανείς να το περιγράψει ή να το μεταδώσει-. ‘’Παράκλησις’’ δε, σημαίνει», συνεχίζει ο όσιος πατήρ, «ανάψυξις της ψυχής(:παράκλησις, παρηγορία) ενός πονεμένου ανθρώπου, ο οποίος σαν νήπιο την ώρα αυτή και κλαυθμυρίζει μέσα του και φωνάζει χαρούμενα. ‘’Ἀντίληψις’’ σημαίνει –λέγει ο ίδιος- ανανέωσις της ψυχής». Αυτά είναι γραμμένα εις την 53^ην παράγραφο. Αυτή είναι η καρποφορία του χαροποιού πένθους.

     Αγαπητοί, τελειώνει ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος, με ένα θαυμάσιον λόγιον. Ακούσατέ το. «Οὐκ ἐγκληθησόμεθα, ὦ οὗτοι, οὐκ ἐγκληθησόμεθα». Δηλαδή -να σας πω τη μετάφραση κατευθείαν; «Δεν θα κατηγορηθούμε», λέει, «αγαπητοί μου, δεν θα κατηγορηθούμε την ώρα του θανάτου μας, γιατί δεν εθαυματουργήσαμε ή γιατί δεν εθεολογήσαμε ή γιατί δεν γίναμε θεωρητικοί -δηλαδή υψηλοί θεολόγοι- · θα δώσομε, όμως, λόγο στον Θεό γιατί συνεχώς δεν πενθήσαμε». Είναι εκείνο που λέγει ο Κύριος στους Μακαρισμούς Του: «Μακάριοι οἱ πενθοῦντες ὅτι αὐτοὶ παρακληθήσονται».  

      Η ρίζα, λοιπόν, του κατά Θεόν πένθους ή του χαροποιού πένθους ή της χαρμολύπης, βρίσκεται στους μακαριστούς λόγους του Κυρίου μας. Να γιατί οι Πατέρες της Εκκλησίας μας έδειξαν την ορθόδοξη πνευματικότητα, όπως καθόρισαν και το ορθόδοξο δόγμα. Και η Εκκλησία μας προβάλλει την μεν πρώτη Κυριακή, θα επαναλάβομε, των Νηστειών, το ορθόδοξο δόγμα, την ορθόδοξο πίστιν, την δε Δ΄ Κυριακή των Νηστειών -σήμερα- θα προβάλει δια του αγίου Ιωάννου της Κλίμακος την ορθόδοξο πνευματικότητα. Έτσι πρέπει να ζούμε. Ναι, αγαπητοί μου, έτσι πρέπει να ζούμε. Τους δείκτες, δηλαδή, τους έχομε. Τι πρέπει, πώς πρέπει να κινηθούμε, τα έχομε. Γι'αυτό ας αρχίσομε ανάλογα να πολιτευόμεθα.

🔸713η🔸ομιλία στην κατηγορία : " Ὁμιλίαι Κυριακῶν ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Ψηφιοποίηση και επιμέλεια κειμένου : Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Ἡ ὁμολογία τοῦ Χριστοῦ εἰς τήν γενεάν μας.

†. Υπάρχει, αγαπητοί μου, η αντίληψις ότι το Ευαγγέλιον αποτείνεται σε τάξεις ανθρώπων, ότι δηλαδή άλλο είναι για εκείνους οι οποίοι μένουν στας πόλεις και εργάζονται και ζουν μέσα σε ένα κοινωνικό περιβάλλον α ή β, άλλο είναι το Ευαγγέλιον εκείνο ή άλλες οι υποχρεώσεις εκείνων των ανθρώπων, οι οποίοι μένουν εις την ύπαιθρο ή κατοικούν σε ένα μοναστήρι.

     Ο Κύριος, για να βγάλει ακριβώς αυτή την αντίληψη, θέλοντας να μιλήσει για την αυταπάρνηση, η οποία οδηγεί τον άνθρωπο, οφείλει να οδηγεί τον άνθρωπο μέχρι θανάτου, τι κάνει; «Καὶ προσκαλεσάμενος τὸν ὄχλον σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ…». Ώστε δεν ομιλεί μόνο εις τους μαθητάς Του, οι οποίοι υποτίθεται ότι αποτελούν τον στενότερόν του κύκλον, που θα πρέπει εκείνοι να βιώσουν κατά έναν άλλον τρόπον το Ευαγγέλιον. Αλλά καλεί και τον όχλον, καλεί και τον λαόν, που δείχνει ότι το Ευαγγέλιον είναι το ίδιο ή οφείλει να είναι το ίδιο στην εφαρμογή του, τόσο για εκείνους οι οποίοι έχουν ειδικήν αποστολήν, όσο και δια τον πολύν λαόν, οπουδήποτε κι αν μένει. Είτε εις την πόλιν, είτε εις την επαρχίαν. Είτε εις τον πρώτον αιώνα είτε εις τον εικοστόν πρώτον αιώνα. Οπουδήποτε και σε οποιανδήποτε περιοχή, το Ευαγγέλιον οφείλει να βιωθεί εξίσου το ίδιο από όλους. Πόσο σπουδαίο είναι αυτό! Όταν στην εποχή μας ακούμε να υπάρχουν συγχρονιστικές τάσεις για το Ευαγγέλιον. Πόσο, αλήθεια, έρχεται να τονίσει την ανάγκη ότι το Ευαγγέλιον είναι πάντοτε το ίδιο.

    Θα ήθελα να μείνω σε ένα σημείο, όχι εκείνο που έχει και όλο το βάρος ίσως της ημέρας, επειδή σήμερα η Εκκλησία μας γιορτάζει την Ύψωσιν του Τιμίου Σταυρού, εις το μέσον της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, το σύμβολον της θυσίας, μα και της ενισχύσεως, μα και της ελπίδος, μα και της Αναστάσεως· που λέγει ο Κύριος: «Όποιος θέλει να με ακολουθήσει, να σηκώσει τον σταυρό του, να αρνηθεί τον εαυτό του και να με ακολουθήσει». Θα ‘θελα να μείνω σε ένα Του λόγο, λίγο πιο κάτω, που έχει εξίσου σταυρική διάσταση. Λέγει ο Κύριος: «Ὅς γὰρ ἐὰν ἐπαισχυνθῇ με καὶ τοὺς ἐμοὺς λόγους ἐν τῇ γενεᾷ ταύτῃ τῇ μοιχαλίδι καὶ ἁμαρτωλῷ, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπαισχυνθήσεται αὐτὸν ὅταν ἔλθῃ ἐν τῇ δόξῃ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀγγέλων τῶν ἁγίων».

     Μεγάλος λόγος! «Όποιος με ντραπεί εμένα και τα λόγια μου σε αυτήν την γενεά την μοιχαλίδα και αμαρτωλή και ο Υιός του ανθρώπου, δηλαδή Εγώ, θα ντροπιαστεί να ομολογήσει και Εκείνος, όταν θα έλθει με τη δόξα Του, ενώπιον των αγγέλων του ουρανού». Είναι το μεγάλο θέμα της ομολογίας. Έχομε σκεφθεί, αγαπητοί μου, αυτό το θέμα της ομολογίας; Πόσο μεγάλο και τεράστιο είναι; Νομίζω, χωρίς να είναι υπερβολή, ότι αν οι Χριστιανοί είχαν κατανοήσει αυτήν την εντολήν της ομολογίας του προσώπου του Χριστού και των λόγων Του, ουδέποτε θα υπήρχε κρίση εις τον κόσμον του Χριστιανισμού. Σε κάθε εποχή.

      Θα ήταν πάντοτε ανθηρή η Εκκλησία, εάν οι πιστοί ομολογούσαν το όνομα του Ιησού Χριστού. Αλλά τι κάνουν; Υποστέλλουν το όνομα του Χριστού. Δεν το ομολογούν. Τι είναι εκείνο το οποίο τους κάνει να φοβούνται και υποστέλλουν τον λόγον του Θεού και υποστέλλουν την ομολογία του προσώπου Του; Είναι η εποχή των. Ο Κύριος είπε: «Αυτός που θα ντροπιαστεί για μένα, να ομολογήσει ότι είναι Χριστιανός, σε αυτήν την εποχή την μοιχαλίδα και αμαρτωλόν». Αλλά δεν ήταν μόνο η εποχή του Κυρίου. Είναι η κάθε εποχή. Νομίζω ότι είναι κατεξοχήν η εποχή μας. Τα γνωρίσματά της είναι ακριβώς αυτά που ο Κύριος τότε είπε για την δική Του την εποχή: «Μοιχαλίς και αμαρτωλός».

   Τι θα πει «μοιχαλίς γενεά»; Μήπως είχε η γενεά της εποχής του πολλούς μοιχούς; Όχι, αγαπητοί μου. Σήμερα θα μπορούσαμε να το πούμε αυτό. Θα μπορούσαμε να το πούμε ότι κατά κυριολεξίαν η εποχή μας είναι μια εποχή «μοιχαλίς». Διότι σε μια συντριπτική πλειονότητα, άνδρες και γυναίκες καταπατούν την τιμή του γάμου των και είναι μοιχοί και μοιχαλίδες. Κατά κυριολεξίαν. Θα πω άλλη μια φορά. Σε μια συντριπτική πλειονότητα.

    Αλλά δεν είναι όμως αυτή η περίπτωσις. Πάντοτε θεωρείται, ο Θεός, πιο συγκεκριμένα στην Καινή Διαθήκη, γιατί και στην Παλαιά Διαθήκη είναι, ο Χριστός, ο Νυμφίος της Εκκλησίας. Όταν η Εκκλησία, δηλαδή οι πιστοί που εβαπτίσθησαν, κοιτάζουν άλλον νυμφίον, δηλαδή ερωτοτροπούν, αφού εγκαταλείπουν την πίστιν στον Χριστόν, ερωτοτροπούν με άλλες θεότητες, τότε αφήνουν τον Νυμφίον Χριστόν, τι είναι; Δεν είναι μοιχαλίδες αυτές οι ψυχές; Άρα λοιπόν λέγεται μοιχαλίς η εποχή ως αποστάτρια από τον Χριστόν. Και γιατί λέγεται «ἀμαρτωλός»; Ως αθετούσα τους λόγους του Χριστού. Ώστε, λοιπόν, χαρακτηρίζεται έτσι η εποχή του Κυρίου και η εποχή μας και κάθε εποχή, ως μοιχαλίδα και αμαρτωλός, επειδή αποστατεί από την πίστιν και δεν ακούει τους λόγους του Χριστού αλλά τηρεί ό,τι θέλει, κάνει ό,τι θέλει, ζει όπως θέλει. Και συνεπώς ζει αμαρτωλά.

      «Σ΄ αυτήν την εποχή», λέγει ο Κύριος, «όποιος με ομολογήσει, θα ντραπώ κι Εγώ να τον ομολογήσω στις έσχατες μέρες. Τώρα που Εγώ είμαι χωρίς να περιβάλλομαι την δόξαν μου -την δόξα την είχε ο Χριστός αλλά την περιέκρυπτε- τότε όμως, όταν θα έρθω με την δόξα μου, τότε βεβαίως θα τον αρνηθώ κι εγώ. Θα τον αρνηθώ για την σωτηρία. Αλλά όποιος με ντροπιαστεί τώρα που με βλέπει με το ταπεινό σχήμα της ανθρωπίνης φύσεως, χωρίς να φαίνεται η θεία μου δόξα, όποιος με ντραπεί λοιπόν, αυτό το αποτέλεσμα θα έχει».

     Αλλά, αγαπητοί μου, ας προσέξομε. «Όποιος με ντραπεί Εμένα και τους λόγους μου». Ας προσέξουμε. Καταρχάς αναφέρεται εις το πρόσωπον του Χριστού. Ρίξτε μια ματιά να δείτε, ότι στην εποχή μας, που βάλλεται το πρόσωπον του Χριστού, ντρεπόμαστε να το ομολογήσομε. Δεν σας κάνει εντύπωση όταν ο τελευταίος άνθρωπος έχει την δύναμη να ομολογεί την ιδεολογία την οποία έχει, αυτή που πιστεύει, αληθινή ή ψεύτικη, ανθρώπινη, φιλοσοφική, ό,τι θέλετε, κουτή ή έξυπνη, υποστηρίζει όμως με θάρρος και δεν ντρέπεται την ιδεολογία που έχει, τι θα λέγαμε εμείς, όταν σε αυτήν την εποχή, τη γεμάτη σύγχυση, δεν θέλομε να ομολογήσομε το πρόσωπον του Χριστού; Βρισκόμεθα σε συντροφιές, σε κύκλους, οπουδήποτε, με άλλους ανθρώπους και ακούμε να λέγουν από τα πιο, θα λέγαμε, ευγενή, αλλά βλάσφημα όμως ωστόσο λόγια, ότι ο Χριστός είναι ένας απλός σπουδαίος άνθρωπος, μέχρι το να υβρίζουν τον Κύριον και να Του αποδίδουν χαρακτηρισμούς που θα κοκκίνιζε και η μαϊμού, κι εμείς κλείνομε το στόμα μας και δεν μιλούμε.

     Αγαπητοί μου, είναι μεγάλο θέμα αυτό. Κάποτε ένας φιλόσοφος Γάλλος σε ένα τραπέζι, δεν θυμούμαι το όνομά του, στο οποίο παρεκάθητο και ο Βολταίρος και ο οποίος ειρωνικότατα εστρέφετο εναντίον του Χριστού, δεν τον χαιρέτησε με το χέρι, λέγοντας: «Ένας ο οποίος βρίζει τον Κύριόν μου, ουδέποτε θα του δώσω το χέρι μου να τον χαιρετήσω». Και ήταν σε ένα τραπέζι βασιλικό. Ναι. Κι εμείς δεν ομολογούμε το πρόσωπο του Χριστού. Ακούμε να συγκρίνουν το πρόσωπο του Κυρίου μας, με ένα σωρό θεότητες της εποχής μας. Λέγουν: «Ο Ιησούς, ο Μωάμεθ, ο Βούδας και ει τις έτερος»· μάλιστα τελευταία συγκρίνουν το πρόσωπο του Χριστού και με πολιτικά πρόσωπα. Και το βάζουν το ίδιο, στην ίδια σειρά. Αποδυνατισμένος ο Ιησούς, χωρίς την θεία Του υπόσταση, την θεία Του ουσία· τίποτε. Τον βάζουν στην ίδια σειρά.

    Κι εμείς δεν μιλάμε... Δεν είμεθα εκείνοι που θα φωνάξομε: «Όχι, κύριοι, ο Ιησούς Χριστός είναι θεανθρώπινον πρόσωπον, είναι ο αιώνιος Θεός. Βλέπεις την γύρω κτίση; Βλέπεις τους ανθρώπους; Βλέπεις τα πάντα; Αυτά τα έκανε ο Θεός Λόγος. Αυτός που ενηνθρώπησε. ‘’Χωρίς του Οποίου’’, λέγει ο ευαγγελιστής Ιωάννης, ‘’οὐδὲ ἓν γέγονεν ὃ γέγονεν’’. Τίποτα δεν έγινε, απ΄ό,τι έχει γίνει. Αυτός ο παντοδύναμος Θεός. Ο Δημιουργός του τρομακτικού και ασυλλήπτου αυτού σύμπαντος. Μέσα στην τρομακτική Του δύναμη και στην απέραντη κα ασύλληπτη σοφία Του Δημιουργός αυτού του σύμπαντος είναι Αυτός που περπάτησε επάνω στη γη μας. Ο Ιησούς Χριστός. Αυτός είναι. Ο ποιήσας τους αιώνας, ο άναρχος, ο αΐδιος Θεός, ο Θεός Λόγος. Αυτός είναι. Που έγινε άνθρωπος. Και έγινε όμοιος με μας. Πήρε από το δικό μας φύραμα. Και δεν το ‘κανε αυτό γιατί ξέπεσε και κατέβηκε μες στην δημιουργία Του, αλλά κατέβηκε μες στη δημιουργία Του, για να προσλάβει την δημιουργία Του στο πρόσωπο των ανθρώπων και να την ανακαινίσει, να την αφθαρτίσει και να την αθανατίσει».

     Έχομε το θάρρος να το κάνομε αυτό; Όχι μόνο αυτό δεν συμβαίνει, αγαπητοί μου, αλλά και πολλές φορές δυστυχώς, δυστυχέστατα κι εμείς παρασυρόμεθα στο να έχομε λογισμούς σε σχέση με εκείνα που είπαν οι άλλοι. Γιατί; Γιατί οι σύγχρονοι Χριστιανοί μας είναι αθεολόγητοι. Δεν γνωρίζουν Ποιος είναι ο Ιησούς Χριστός. Η σχέσις που έχουν με τον Ιησούν Χριστόν είναι μόνον συναισθηματική. Έτσι το βρήκαν από τη μάνα τους και τον πατέρα τους. Αισθάνονται έναν συναισθηματισμό. Όπως αύριο θα παντρεύονται άνθρωποι που δεν θα πιστεύουν στο μυστήριο του γάμου, από έναν συναισθηματισμό, από την όλη τελετή. Γιατί οι γονείς έτσι θα το ‘θελαν. Αυτό δεν είναι κατ΄ επίγνωσιν και κατά συνείδησιν πίστις και Χριστιανισμός.

     Αγαπητοί μου, σήμερα που ξέρουν και τα μικρά παιδιά τις ιδεολογίες, απέξω και ανακατωτά, δεν ταιριάζει, δεν πάει, δεν είναι σωστό να αγνοούμε Ποιος είναι ο Κύριός μας και ο Θεός μας. Τον οποίον λατρεύομε. Και είναι η ψυχή μας, είναι το παν. Η θρησκεία δεν είναι κάτι που στέκεται στο περιθώριο· πολύ δε παραπάνω δεν είναι το «όπιον του λαού». Η θρησκεία είναι η ζωή του ανθρώπου. Είναι η σχέση, αυτό θα πει θρησκεία, η σχέση του ανθρώπου με τον Θεό. Αν αυτή η σχέση κοπεί, τότε ο άνθρωπος μένει ένα κούτσουρο χωρίς νόημα στη ζωή του. Όλα τα προβλήματα μένουν άνευ απαντήσεως. Αυτό το τόσο ζωτικό θέμα, το τόσο μεγάλο, να φθάνομε να το αγνοούμε; Δεν είναι φοβερό; Δεν είναι ντροπή μας;

     Αλλά είναι και ένας άλλος ακόμη λόγος. Ο Κύριος είπε: «Αυτός που θα ντροπιαστεί και δεν θα ομολογήσει το πρόσωπό μου και τους λόγους μου». Κάνει μια διάκριση ο Κύριος ανάμεσα στο πρόσωπό Του και στον λόγο Του. Και η διάκρισις αυτή είναι ουσιώδης. Βέβαια στην πραγματικότητα δεν είναι ουσιώδης. Διότι ο Θεός Λόγος, το πρόσωπον ο Θεός Λόγος που ενηνθρώπησε, λέγει, ομιλεί. Δεν μπορούμε να χωρίσομε τον λόγο Του από το πρόσωπο Του. Αλλά εδώ ο Κύριος το χωρίζει για λόγους που εμείς…για να μας βοηθήσει να καταλάβομε πώς εμείς φθάνομε να το χωρίζομε το πράγμα.

     Πώς έχει; Λέμε ότι πιστεύομε εις τον Χριστόν. Αλλά όλα εκείνα τα οποία είπε μες στο Ευαγγέλιον, δεν τα δεχόμαστε. Ή ακόμα δεν έχομε την δύναμη να τα ομολογήσομε. Δεν είναι τυχαίον ότι ο Κύριος δεν είπε: «εκείνος που θα ντροπιαστεί να πει για τον λόγο μου», αλλά λέει «για τους λόγους μου». Εις πληθυντικόν αριθμόν. Δεν είναι άνευ σημασίας. Τι σημαίνει αυτό; «Για όλους μου τους λόγους», ό,τι έχω πει. Πράγματι. Ντρεπόμαστε σήμερα να πούμε ότι το Ευαγγέλιον είναι αγάπη; Δεν ντρεπόμαστε να το πούμε αυτό. Γιατί κατά κάποιο τρόπο…ε, είναι κάτι που περνά. Ντρεπόμαστε να πούμε ότι το Ευαγγέλιο είναι και εγκράτεια; Ντρεπόμαστε να πούμε ότι το Ευαγγέλιο είναι και σωφροσύνη; Ντρεπόμαστε να πούμε ότι το Ευαγγέλιο είναι και παρθενία; Ντρεπόμαστε να πούμε ότι το Ευαγγέλιο είναι και θάνατος σωματικός, μαρτύριον, προκειμένου να ομολογήσει κανείς Χριστόν; Αυτά τα τελευταία τα ντρεπόμαστε. Βλέπετε πώς διαχωρίζουμε τους λόγους του Κυρίου καταρχάς τους λόγους από το πρόσωπό Του και ύστερα τους λόγους μεταξύ των;

    Υπάρχει μια φοβερή ασυνέπεια, ανακολουθία, που είναι να τραβάει κανείς τα μαλλιά του. Επιτρέψατέ μου να μιλάω έτσι απλοελληνικά. Σου λέει: «Πιστεύω στον Χριστό». Του μιλάς για την κόλαση και την Βασιλείαν του Θεού και σου λέει: «Αυτό δεν το πιστεύω». -«Μα ο Χριστός το είπε!». -«Α, δεν ξέρω». -«Μα τότε δεν πιστεύεις στον Χριστό». -«Ποιος σου το είπε ότι δεν πιστεύω στον Χριστό;». -«Μα εάν πιστεύεις στον Χριστό, θα πιστέψεις και στα λόγια Του!». Αυτή η ανακολουθία, αυτό το παράξενο, αυτός ο σχιζοφρενισμός. Γιατί πρόκειται περί σχιζοφρενισμού. Αυτή η σχάση των πραγμάτων, το χώρισμα. Να δέχεσαι το ένα και να μην δέχεσαι το άλλο, που το ένα εξαρτάται από το άλλο. Είμαστε σε κατάσταση ελεεινή.

     Αγαπητοί μου, ας αναλάβομε τις ευθύνες μας ως Χριστιανοί. Ας αρχίσομε να ομολογούμε τον Χριστόν. Πολλοί νομίζουν ότι είναι υποκρισία να ομολογήσεις τον Χριστόν. Κλειδώνουν την πίστη τους μέσα στο θησαυροφυλάκιο της καρδιάς των, με πολλά κλειδιά ασφαλείας κι εκεί απέξω φαίνονται σαν άπιστοι, απέξω φαίνονται σαν ανήθικοι, σαν παλιάνθρωποι, μέσα τους λέγουν: «Κρατάμε τον θησαυρόν του Χριστού, αλλά δεν τον λέμε γιατί όταν αρχίσομε να μιλάμε, αυτό είναι μία υποκρισία». Είναι αληθινή υποκρισία να νομίζομε ότι είναι υποκρισία. Διότι τι άλλο είναι υποκρισία από του να λέγω ότι δεν πρέπει να ομολογώ γιατί είναι υποκρισία. Και στην πραγματικότητα καλύπτω την δειλία μου με τον τρόπον αυτόν. Όχι, αγαπητοί μου, είναι ο καιρός που πρέπει να μιλήσομε, να φωνάξομε. Πηγαίνομε σε ένα τραπέζι μνημοσύνου αυτόν τον καιρό ή τραπέζι απλώς και έχουνε κρέας. Θα πούμε: «Κύριοι, δεν τρώμε κρέας». Είναι ομολογία. Ομολογία στα λόγια του Χριστού που είπε να νηστεύομε. Είναι ομολογία. Αν πείτε: «Ο Χριστός είπε να νηστεύομε κρυφά». Ναι. Το είπε γιατί την εποχή εκείνη ενήστευαν φανερά για να κάνουν επίδειξη. Αλλά σήμερα δεν είναι της μόδας το θέμα της νηστείας. Και είναι θέμα συνεπώς ομολογίας.

     Αλλά μη νομίσετε. Έχομε και συνέπειες. Και το χειρότερο για μας, για μας που αθετούμε, για μας που δεν ομολογούμε, είναι εσχατολογικές οι συνέπειες. Λέει ο Κύριος: «Εκείνος που δεν θα με ομολογήσει, θα με ντραπεί, θα τον ντραπώ κι Εγώ». Πότε; Την εσχάτη μέρα. Τότε. Όταν θα ‘ρθει να κρίνει τον κόσμο. Τι ντροπή! Αυτές, αγαπητοί μου, είναι οι εσχατολογικές συνέπειες. Θα μείνομε απέξω. Το σκεφθήκαμε αυτό; Το σκεφθήκαμε; Αν κάποιος έβριζε τον πατέρα μας και την μάνα μας θα κλείναμε το στόμα μας; Αν βρίζουν τον Χριστό μας, γιατί κλείνομε το στόμα μας; Αν κάποιος, τα συμφέροντα της οικογενείας μας τα επηρέαζε δυσμενώς, θα ξεσηκωνόμαστε. Τα συμφέροντα του ουρανού, τα συμφέροντα της Εκκλησίας, εάν πλήττονται, γιατί δεν μιλάμε; Γιατί απλούστατα έχομε μυωπία. Τα έσχατα δεν τα βλέπομε. Βλέπουμε σήμερα. Βλέπουμε τους ανθρώπους που είναι γύρω μας. Βλέπουμε το παρόν. Βλέπουμε τι θα πουν οι άνθρωποι τώρα. Αύριο; Τότε; Στην Κρίση; Αυτό δεν το κρίνομε. Αυτό δεν το βλέπομε. Σας είπα, έχομε μυωπία. Έχομε, λοιπόν, σχιζοφρένεια θρησκευτική και μυωπία από του να μην μπορούμε να δούμε τον τελικό σκοπό μας, τα έσχατα, εκεί που θα δώσομε εν ημέρα Κρίσεως λόγο εις τον Θεόν. Και θα πάρομε τον έπαινο εάν Τον ομολογήσομε. Αυτό δεν το βλέπομε.

    Ω αγαπητοί, η σημερινή αποστολική περικοπή από την προς Εβραίους επιστολή αρχίζει έτσι: «Ἔχοντες οὖν ἀρχιερέα μέγαν διεληλυθότα τοὺς οὐρανούς, Ἰησοῦν τὸν υἱὸν τοῦ Θεοῦ, κρατῶμεν τῆς ὁμολογίας (:Έχοντες αρχιερέα μέγα, που πέρασε τους ουρανούς…)».Ποιο από τα πρόσωπα της Ιστορίας πέρασε ουρανούς; Ποια από τα πρόσωπα, σπουδαία, φιλόσοφα, πολιτικά, μεγάλα μυαλά, εφευρέτες σπουδαίοι, ποίοι πέρασαν τους ουρανούς; Έχοντες αρχιερέα μέγα, που πέρασε τους ουρανούς. Αυτή η πίστις στον Ιησούν, τον Υιόν του Θεού, τον μέγα Αρχιερέα, αυτή η πίστις είναι το μέγα κεφάλαιό μας. Και λέγει λοιπόν εις την προς Εβραίους ο Απόστολος: «Κρατῶμεν τῆς ὁμολογίας». «Ας κρατάμε καλά αυτήν την ομολογία». Την ομολογία ότι ο Ιησούς είναι ο Υιός του Θεού, ο Χριστός, ο Δημιουργός του παντός, ο κριτής της Ιστορίας, ο κριτής των εσχάτων, ο αιώνιος Θεάνθρωπος, βασιλιάς ουρανού και γης, που θα κρίνει τους πάντας και τα πάντα και θα ζήσει εις την Βασιλεία Του εις τους αιώνας των αιώνων.

🔸140η🔸ομιλία στην κατηγορία : " Ὁμιλίαι Κυριακῶν ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Ψηφιοποίηση και επιμέλεια κειμένου : Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Πορεία πνευματικοῦ ἀγῶνα.

†. Όπως γνωρίζετε, για να μπορούμε να φθάσομε να επανορθώσομε το «κατ’ εἰκόνα», που ο Θεός μάς έβαλε μέσα μας και να φθάσομε εις το «καθ’ ὁμοίωσιν», που είναι ο σκοπός και ο προορισμός της ζωής μας, πρέπει να καταβάλομε αγώνα. Ο άνθρωπος μέσα εις τον Παράδεισον, ο Αδάμ, δεν είχε να καταβάλει κανένα αγώνα προκειμένου να τηρήσει την εντολή του Θεού και να ασκήσει γενικά την αρετή. Αλλά από την στιγμή που έπεσε, δημιουργήθηκε ένας πολύς κόπος προκειμένου να ανορθωθεί, ένας αγώνας.

   Γι’ αυτόν τον λόγο, για ότι η εικόνα του Θεού, όπως σας είπα που είναι πεσμένη πλέον – η εικόνα του Θεού είναι ο άνθρωπος- πρέπει να αγωνιστεί πάρα πολύ για να ανορθωθεί. Φυσικά ο άνθρωπος μόνος του δεν μπορεί να ανορθώσει την εικόνα του Θεού, τον εαυτόν του δηλαδή. Χρειάζεται ένα στοιχείο. Χρειάζεται την χάρη του Θεού. Η χάρις του Θεού δεν θα ήρχετο ποτέ, εάν δεν υπήρχε μία συμφιλίωσις του ανθρώπου με τον Θεό. Και αυτή η συμφιλίωσις έγινε με την Ενανθρώπηση του Υιού του Θεού. Γι’αυτό ήρθε ο Υιός του Θεού εις τον κόσμον. Δια να φέρει την χάρη. Να ΄ρθει το Πνεύμα του Θεού να μας βοηθήσει.

   Γι’αυτό ο Κύριος είπε: «Συμφέρει να φύγω τώρα, δια να έλθει ο άλλος Παράκλητος, το Πνεύμα το Άγιον, Εκείνο το Οποίο θα σας βοηθήσει στον αγώνα σας, θα πάρετε την χάρη του Θεού και θα φθάσετε εις την Βασιλείαν που σας έχω ήδη ανοίξει με την δική μου άνοδο ως άνθρωπος, για να ακολουθήσετε κι εσείς τον ίδιο δρόμο». Διότι ποιος μπορούσε να φθάσει στην Βασιλεία του Θεού, εάν τον δρόμον δεν τον άνοιγε Αυτός ο Υιός του Θεού με την Ενανθρώπησή Του; Διότι ως Θεός φυσικά είναι στη Βασιλεία Του. Και ο δρόμος για τον άνθρωπο είναι κλειστός. Έπρεπε να ανοιχθεί από άνθρωπο αυτός ο δρόμος. Δηλαδή να νικηθεί ο θάνατος, να αφθαρτισθεί ο άνθρωπος και να συμφιλιωθεί με τον Θεό. Αυτά τα τρία έργα τα εργάστηκε ο Χριστός με την Ενανθρώπησή Του, με τον θάνατό Του και με την Ανάστασή Του και με την Ανάληψή Του. Μας άνοιξε, λοιπόν, τον δρόμο. Είδατε; Κατέβηκε στη Γη, όπως λέγει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, δια της πύλης της Βηθλεέμ. Και ανέβηκε εις τον ουρανόν δια της πύλης του Όρους των Ελαιών. Γιατί από εκεί ανελήφθη. Κατέβηκε και ανέβηκε.  Είναι ὁ καταβὰς καὶ ἀναβάς. Και σ’ αυτό το ανέβασμα παίρνει κι εμάς μαζί Του.

   Έτσι έχομε την Χάρη του Θεού. Σε μας, όμως, τι μένει; Σε μας μένει βεβαίως η προσπάθεια. Διότι αν ήτο αδύνατος η ανάβασή μας στον ουρανό και ο αγώνας μας κατά του κακού, αδύνατος, διότι ο διάβολος μάς είχε υποχειρίους, δεν θα μπορούσαμε ποτέ να νικήσομε τον διάβολο. Αλλά ο Χριστός ήρθε εις τον κόσμον, ἵνα λύσῃ τὰ ἔργα τοῦ διαβόλου, όπως λέγει η Αγία Γραφή. «Εἰς τοῦτο ἐλήλυθεν –λέει ο ευαγγελιστής Ιωάννης- ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἵνα λύσῃ τὰ ἔργα τοῦ διαβόλου».

   Κι έτσι Εκείνος δίδει το μεγαλύτερο μέρος στον άνθρωπο. Τι μένει στον άνθρωπο; Ο αγώνας ο δικός του. Έτσι ο συνδυασμός Χάριτος Θεού και αγώνος ανθρώπου, δίδει τον καρπόν της σωτηρίας. Η σωτηρία, λοιπόν, τι είναι;  Είναι καρπός δύο στοιχείων. Το ξαναλέγω. Της χάριτος του Θεού και του προσωπικού αγώνος. Ούτε το ένα μόνο του, ούτε το άλλο μόνο του. Μερικοί μπορεί να λέγουν, μας λέγουν: –«Πάτερ, ευχηθείτε ο Θεός να με βοηθήσει σε αυτόν τον αγώνα». Αλλά είπα «τον αγώνα». Λάθος. Δεν αγωνίζονται. Και λέγω: –«Όχι, δεν θα ευχηθώ». Παράξενο αυτό, ε; -«Γιατί;». – «Μα δεν αγωνίζεσαι. Πώς λοιπόν; Ο Θεός θα σου δώσει την Χάρη Του χωρίς εσύ να αγωνιστείς;». Και το αντίστροφο. Μερικοί δεν επικαλούνται την Χάρη του Θεού. Κάποτε, αν θέλετε, δεν πιστεύουν κιόλας. Και σου λέει: «Μόνος μου θα γίνω καλός άνθρωπος». Ξέρετε πόσο απέχει ο καλός Χριστιανός από τον καλόν άνθρωπο; Όσο η Ανατολή από την Δύση. Γι’αυτό λοιπόν πρέπει να έχομε αυτά τα δύο στοιχεία.

   Και ως προς την χάρη του Θεού, ετοιμάστηκε για μας. Είναι ό,τι ο Θεός εργάστηκε επάνω στη Γη. Με την Ενανθρώπησή Του, με τους μεγάλους εκείνους σταθμούς της ζωής Του, όπως είναι η Σταύρωσή Του, η Ανάστασή Του, η Ανάληψίς Του. Τώρα εμείς τι πορεία θα βαδίσομε; Για να μπορέσομε να φθάσομε στο να επιτύχομε και να εφαρμόσομε το ευαγγέλιο του Χριστού. Προσέξτε τι στάδια μπορούμε να ακολουθήσομε, για να νικήσομε τελικά τρεις εχθρούς.

   Ο πρώτος εχθρός είναι ο διάβολος. Όχι ποιοτικά πρώτος, αλλά έτσι αριθμητικά πρώτος. Ο δεύτερος εχθρός είναι ο κόσμος, ο οποίος μας ελκύει. Λέμε: «Σήμερα πώς μπορεί να ζήσει κανείς μέσα σε μια τέτοια κοινωνία διεφθαρμένη;». Ο τρίτος εχθρός είναι ο εαυτός μας. Ποιος εαυτός μας; Εκείνος ο πεσμένος, ο ξεπεσμένος, ο κακομαθημένος εαυτός μας, που είναι κακομαθημένος, πρώτον, από μια προπατορική διάθεση και κλίση, μια ροπή προς την αμαρτία και δεύτερον, από τα ίδια μας τα προσωπικά μας πάθη, τις συνήθειές μας, τα χούγια μας, αυτό που λέμε.

   Αυτοί οι τρεις εχθροί πρέπει να πολεμηθούν. Αν ερωτήσετε τώρα, ποιος είναι πρώτος και ποιος είναι δεύτερος ποιοτικά τώρα, θα σας έλεγα: Πρώτα είναι ο εαυτός μας. Είναι ο πρώτος εχθρός μας. Λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος: «Εάν εσύ δεν αδικήσεις τον εαυτόν σου, δεν μπορεί κανείς να σε αδικήσει». Ούτε ο διάβολος. Λοιπόν, πρώτος εχθρός είναι ο εαυτός μας. Δεύτερος εχθρός είναι ο κόσμος. Και τρίτος εχθρός είναι ο διάβολος. Είναι τελευταίος ο διάβολος.

   Ώστε πρέπει να αγωνιστούμε εναντίον αυτών των τριών εχθρών. Πώς θα ξεκινήσομε; Πρώτον πρέπει να έχομε αποφασίσει βεβαίως –προσέξτε- αν κανείς δεν αποφασίσει να σωθεί, δεν κάνει τίποτα. Λέμε πολλές φορές και δεν το λέμε εμείς, το είπε ο άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος. «Θέλεις να γίνεις Χριστιανός τέλειος; Μπορείς να γίνεις εντός 24 ωρών!». Πότε; Αν το θέλεις. Αλλά δεν το θέλομε. -Μα το θέλομε!  –Όχι. Το θέλομε αλλά δεν το θέλομε. Δηλαδή στο βάθος της ψυχής μας αγαπούμε την αμαρτία. Ωραία το εκφράζει αυτό ο Ιερός Αυγουστίνος ως εξής. Λέγει: «Παρακαλούσα τον Θεό να με απαλλάξει από τα πάθη μου. Αλλά στο βάθος ευχόμουνα να αργήσει να έρθει η σωτηρία, γιατί αγαπούσα τα πάθη μου». Είναι μία θαυμασία ανθρωπίνη ανατομία. Αγαπάμε, αγαπητοί μου, τα πάθη μας. Γι’ αυτόν τον λόγο δεν μπορούμε να γίνομε σωστοί άνθρωποι, σωστοί Χριστιανοί σε 24 ώρες, αλλά σε μία ολόκληρη ζωή. Έχομε πολύ, μα πολύ να παλέψομε.

   Ωστόσο, η απόφασή μας πρέπει να παρθεί. Πρέπει, δηλαδή, να πάρομε την απόφαση να σωθούμε. Πρώτον, λοιπόν, είναι η προσοχή και η εγρήγορσις. Αυτή η προσοχή και η εγρήγορσις –«εγρήγορσις» θα πει ξύπνημα, να είναι κανείς ξυπνητός, να μην κοιμάται, να μην τον έχει πάρει ο ύπνος, θα πρέπει να ακούσομε τον Κύριον που μας λέγει: «Γρηγορεῖτε καὶ προσεύχεσθε, ἵνα μὴ εἰσέλθητε εἰς πειρασμόν». «Γρηγορεῖτε. Ἃ λέγω ὑμῖν λέγω. Γρηγορεῖτε». «Εκείνα που λέγω σε σας τα λέγω. Μένετε ξύπνιοι». Λέει την παραβολή των 10 παρθένων. «Γρηγορεῖτε», λέει ο Κύριος. «Μένετε ξύπνιοι». Αλλού λέγει: «Ὁρᾶτε καὶ προσέχετε». «Βλέπετε και προσέχετε».

   Ώστε, λοιπόν, το πρώτο πρώτο είναι η προσοχή και η εγρήγορσις. Μερικοί άνθρωποι πιάνονται στον ύπνο. Φερειπείν, δεν είναι ετοιμασμένοι. Ξέρετε, οι στρατιώται σε μία περίπτωση που δεν είναι ετοιμασμένοι, ο εχθρός τους πιάνει στα πράσα, τους πιάνει στον ύπνο. Πρέπει να είμεθα «με το χέρι στην σκανδάλη», θα λέγαμε. Έτοιμοι. Όταν βγαίνομε έξω από το σπίτι μας, πρέπει να είμαστε έτοιμοι τι θα δούμε και τι θα ακούσομε. Πάμε σε μία επίσκεψη. Πρέπει να πούμε: «Κύριε, βοήθησέ με, φύλαξέ με, εκεί μπορεί να κοτσομπολέψω, μπορώ να πω ψέματα…». Όσες φορές μας ερωτάει ο άλλος και μας πιάνει στον ύπνο και λέμε ψέματα. Και μετά ξυπνάμε και λέμε: «Τι είπα; Α, είπα ψέματα. Πώς μου ξέφυγε;». Κοιμόσουνα. Κοιμόσουνα, γι’αυτό σου ξέφυγε. Ώστε λοιπόν, αγαπητοί, προσοχή και εγρήγορσις.

   Το δεύτερον είναι η προσευχή. Ήδη σας το είπα. Ο Κύριος είπε: «Γρηγορεῖτε καί προσεύχεσθε». «Μένετε ξύπνιοι και προσεύχεσθε». Πώς μπορούμε να προσευχόμαστε; Βεβαίως το πρωί και το βράδυ. Μάλιστα θα σας έλεγα ότι το πρωί θα πρέπει να προσευχηθούμε, ό,τι θα πούμε, η τακτή μας προσευχή και θα μιλήσομε και για τα αντικείμενα εκείνα τα οποία μας ενδιαφέρουν. Ποια είναι τα αντικείμενα αυτά; Είναι- προσέξτε – είναι πρώτον, αν είμαι επιρρεπής στο ψέμα, «Κύριε, φύλαξέ με να μην πω ψέματα σήμερα». Δεύτερον, αν είμαι επιρρεπής στην περιέργεια. «Κύριε, ξέρεις το πάθος μου. Είμαι περίεργος. Φύλαξέ με. Να με τρώει το σκουλήκι της περιεργείας, γιατί σκουλήκι είναι και μας τρώει μέσα μας, να ρωτήσομε, να μάθομε, να κοιτάξομε, φύλαξέ με, Χριστέ μου από το σκουλήκι αυτό της περιεργείας. Ξέρεις την αδυναμία μου, ξέρεις την αχίλλειόν μου πτέρνα».  Κ.ο.κ. Όταν, αγαπητοί, επισημαίνομε εις τον Κύριον τα αδύνατά μας σημεία, εκφράζομε την ταπείνωσή μας, Τον παρακαλούμε, να είστε σίγουροι, θα μας φυλάξει. Αλλά και μες στην ημέρα θα προσευχόμεθα. Όταν ξέρομε ότι μπορούμε να ερωτηθούμε, όταν ξέρομε όταν μπορούμε να βρούμε τώρα τον πονηρό μπροστά μας, τον πειρασμό, γιατί αγρυπνούμε, λέμε την ευχή: «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με. Κύριε Ιησού Χριστέ, φύλαξέ με! Κύριε Ιησού Χριστέ, μη με ρωτήσει ο άλλος και βρεθώ σε δύσκολη θέση και πω ψέματα. Κύριε Ιησού Χριστέ, χαλιναγώγησε την γλώσσα μου». Κ.ο.κ.

   Πολλές φορές αντιλαμβανόμεθα κάπως μακριά με τα μάτια μας έναν πειρασμό, κάτι πονηρό. Δεν έχομε την δύναμη, όσο πλησιάζομε, θέλομε να κοιτάξομε. «Χριστέ μου, φύλαξε τα μάτια μου, ἀπόστρεψον τοὺς ὀφθαλμούς μου τοῦ μὴ ἰδεῖν ματαιότητας». Τότε, τότε, θα περάσομε τον πειρασμό και δεν θα έχομε κοιτάξει. Θα έχομε νικήσει.

   Τρίτον. Πρέπει να ξέρομε ότι υπάρχει η αμαρτία και τα αίτια της αμαρτίας. Όταν βρέχει, βρέχει γιατί είναι συννεφιά. Όταν είναι γαλάζιος ο ουρανός, έχομε βροχή; Όχι βεβαίως. Συνεπώς για να βρέξει πρέπει να έχομε τα σύννεφα. Για να κάνομε την αμαρτία, πρέπει να έχομε κάποια αίτια. Τα αίτια, λοιπόν, της αμαρτίας ποια είναι; Είναι πολλά. Είναι πολλά. Ξεφυλλίζεις ένα περιοδικό και βλέπεις εικόνες. Πας στην τηλεόραση και βλέπεις πράγματα τα οποία είναι πονηρά. Πας σε συντροφιά ανθρώπων, οι οποίοι μιλάνε πονηρά πράγματα. Όλα αυτά, αγαπητοί μου, είναι τα αίτια της αμαρτίας. Πρέπει να σας το δηλώσω ότι μην πούμε ότι δεν έκανα την αμαρτία. «Ε, μένω μεν στα αίτια, αλλά… δεν κάνω όμως την αμαρτία. Μόνο στα αίτια μένω». Γιατί…πώς να το πούμε, ξέρετε πώς μοιάζει η περίπτωση; Σαν τη μητέρα εκείνη η οποία ετοιμάζει το γαλακτερό φαγητό του μωρού της και δοκιμάζει να δει αν είναι γλυκό, αν καίει, βρίσκει όμως την ευκαιρία να φάει μερικές κουταλίτσες, σε ημέρα, εννοείται, νηστείας. Κι έτσι δικαιολογουμένη ότι… «δεν έφαγα, απλώς λιγάκι να δω». Έτσι μοιάζει ο άνθρωπος με την αμαρτία. Λέει: «Όχι, όχι, δεν θα την κάνω», αλλά ερωτοτροπεί περί την αμαρτίαν. Προσέξτε με, αγαπητοί μου, δεν σώζεται ο άνθρωπος στα περίχωρα της αμαρτίας.

   Θα σας πω μια ιστορία. Όπως γνωρίζετε, ο Λωτ με την οικογένειά του έμενε εις τα Σόδομα. Ο Θεός αποφασίζει να καταστρέψει την πόλη αυτή μαζί με άλλες τέσσερις πόλεις. Τότε επισκέπτονται τον Λωτ δύο άγγελοι. Τρεις ήσαν εκείνοι που επήγαν εις τον Αβραάμ, οι δύο κατέβηκαν εις τα Σόδομα να σώσουν τον δίκαιον Λωτ. Και του είπαν: «Η πόλις το πρωί καταστρέφεται. Φεύγα γρήγορα να σωθείς». Και ετέθησαν οι εξής όροι: «Στην πόλη δεν θα μείνεις, ούτε στα περίχωρά της· εἰς τὸ ὅρος σώζου». Τρεις όροι. «Στην πόλη δεν θα μείνεις. Υπάρχει καταστροφή. Ούτε στα περίχωρα της πόλεως, γιατί κι εκεί θα είναι η καταστροφή. Αλλά μόνο εις το βουνό θα σωθείς». Ερμηνεύουν, αγαπητοί μου, οι Πατέρες και λέγουν: «Η πόλις είναι η αμαρτία. Τα περίχωρα είναι τα αίτια της αμαρτίας. Ούτε αυτά σώζουν. Εκείνο που σώζει είναι το όρος. Και το όρος είναι ο Χριστός. Θα ανεβώ στο όρος. Θα ανεβώ στον Χριστό. Εκεί θα σωθώ». Έτσι βλέπετε ότι πρέπει να αποφύγομε τα αίτια της αμαρτίας.

   Όταν θα έρθει η αμαρτία, βεβαίως πώς θα έρθει; Θα έρθει να με προσβάλει. Έχομε την προσβολή. Προσβάλλει η αμαρτία. Τι θα κάνω εγώ; Θα προσβληθώ και θα μείνω στην προσβολή; Όχι, αγαπητοί. Αλλά θα πρέπει να αντιδράσομε. Η αντίδρασις είναι η πρώτη μας πράξις. Ξέρετε ότι ο άνθρωπος, όταν είναι ζωντανός και του βάλουν μία καρφίτσα στη φτέρνα από κάτω, τινάζεται αμέσως. Είναι γνωστό ότι αν προσπαθεί να κάνει τον κοιμισμένο και πάλι κοιμισμένος να είναι, αν τον τσιμπήσομε με μία καρφίτσα πετιέται. Να κάνει τον λιποθυμισμένο; Θα πεταχτεί άμα τον τρυπήσομε. Γιατί είναι ζωντανός. Δεν αντιδρά, όταν δεν είναι ζωντανός. Τότε τι κάνομε; Όταν η αμαρτία μάς κεντρίσει, μας προσβάλει, αν είμαστε ζωντανοί άνθρωποι, θα αντιδράσομε. Μόνο εκείνος που είναι πνευματικά νεκρός δεν αντιδρά. Και όχι μόνο δέχεται την προσβολή, αλλά και αναζητά την προσβολή. Και όχι μόνο αναζητά την προσβολή, αλλά και πληρώνει για να αναζητήσει την προσβολή. Τι είναι εκείνο που θα πάω να πληρώσω εισιτήριο να πάω να δω κινηματογράφο, έναν κινηματογράφο ανήθικον. Τι είναι εκείνο που θα πάω να αγοράσω, θα πληρώσω, τηλεόραση, για να βλέπω έργα βρώμικα και ανήθικα; Πληρώνω από πάνω! Κι όταν πεις εσύ στον άνθρωπον αυτόν «Πρόσεχε τα μάτια σου να αντιδράσεις στο κακό». -«Τι λες εκεί; Εγώ πληρώνω κι εσύ μου λες να κλείσω τα μάτια μου;». Αυτός είναι πνευματικά νεκρός. Θα πρέπει, λοιπόν, αγαπητοί μου, αν έχομε υπόψιν τα προηγούμενα που είπαμε, θα πρέπει να αντιδράσομε εις την προσβολή του κακού.

   Κατόπιν θα πρέπει να προσέξομε να καλλιεργούμε μέσα μας τον φόβο του Θεού. Ο φόβος του Θεού είναι η αρχή της σωτηρίας μας. Και θα σκεφθούμε: «Τι συνέπειες μπορώ να έχω εγώ, εάν διαπράξω την αμαρτία; Βεβαίως όχι ευχάριστες συνέπειες». Ξέρομε όλοι μας ότι οι συνέπειες της αμαρτίας είναι φοβερές. Γι’αυτό λοιπόν θα καλλιεργώ τον φόβο του Θεού. Ξέρετε η εποχή μας δεν καλλιεργεί τον φόβο του Θεού. Καλλιεργεί τους λεγομένους «αθεόφοβους ανθρώπους». Έχετε ακούσει που λέγουν: «Μη μιλάτε για τον φόβο του Θεού, γιατί τα παιδιά σας καταπιέζονται, κομπλεξάρονται!» και δεν ξέρω τι άλλες εκφράσεις τέτοιες που λένε. Γιατί; Υπάρχει ο φόβος, αγαπητοί, εκείνος που πρέπει να αποβάλλεται, κι εκείνος ο φόβος που πρέπει να καλλιεργείται. Ποιος είναι ο φόβος που πρέπει να αποβάλλεται; Στο παιδί μου δεν θα πω ότι υπάρχουν βρυκόλακες, ότι υπάρχουν καλικαντζάρια, όπως αυτές τις μέρες, που είναι…-τι περίεργο πράγμα, μας λένε να πετάξομε τον φόβο και καλλιεργούν αυτά τα μέσα μαζικής ενημερώσεως αυτόν τον περίεργον φόβον, αυτόν που πρέπει να πετάξομε! Και μιλάνε για καλικαντζάρους, μιλάνε για βρυκόλακες, μιλάνε για τούτα, μιλάνε για κείνα… Και, πέστε μου, πολλές φορές όχι μόνο τα παιδιά και οι μεγάλοι κάνουν ανώμαλο ύπνο, γιατί φοβούνται από εκείνα τα οποία βλέπουν;

   Και λέγει ο λόγος του Θεού: «Εφοβήθησαν εκεί που δεν υπήρχε φόβος». Είναι ένας ψαλμικός στίχος αυτός. Αυτά δεν θα τα φοβηθούμε. Δεν θα πούμε στο παιδί μας ότι είναι νύχτα και πρέπει να φοβάσαι. Να βγει από την πόρτα, να κινηθεί μες στο δάσος, οπουδήποτε, να μην φοβάται το παιδί μας. Κι εμείς να είμεθα άφοβοι άνθρωποι. Ούτε βρυκόλακες, ούτε καλικαντζάρους, ούτε φαντάσματα, ούτε τίποτε. Να κάνομε τον σταυρό μας και να προχωρούμε. Να είμεθα άφοβοι. Τι θα φοβηθούμε; Την αμαρτία. Θα φοβηθούμε τον Θεό, για να μην διαπράξομε την αμαρτία. Αυτός είναι καλός φόβος. Ο άλλος δεν είναι καλός. Πρέπει να αποβληθεί. Ο κόσμος; Ο κόσμος βάζει τα αντίστροφα, τα ανάποδα: «Όχι, δεν θα φοβηθείς τον Θεό και θα φοβηθείς τα στοιχεία του κόσμου τούτου». Τι φοβερό πράγμα! Αντιλαμβάνεσθε, αγαπητοί.

   Ακόμη, δεν είναι αρκετός ο φόβος του Θεού να μας φυλάξει από την αμαρτία. Πρέπει να μπει και η αγάπη του Θεού. Η αγάπη του Θεού είναι πολύ σπουδαίο στοιχείο. Πιστέψτε με, όσα δεν πετυχαίνει ο φόβος, τα πετυχαίνει η αγάπη. Ένα μικρό παράδειγμα. Ας πάρομε τον εαυτό μας σε μεγάλη ηλικία όπως είμαστε. Τι θα μπορούσαμε να πούμε, ότι φοβόμαστε τον πατέρα μας και την μητέρα μας -εάν ζουν- για να μην διαπράξομε κάτι κακό απέναντί τους; Όχι. Αλλά τι; Η αγάπη. Πώς θα κάνουμε κάτι και να τους λυπήσουμε τους γονείς μας;

   Είναι δε γνωστό ότι η αγάπη είναι ανωτέρα του φόβου. Θα πρέπει να έχομε αγάπη για να μην διαπράξομε κάτι. Ένας σύζυγος δεν θα μπορούσε ποτέ να κάνει κάτι κακό, αν αγαπάει την σύζυγό του και αντίστροφα. Μπορεί να αμαρτήσει ένας άνδρας αν αγαπάει την γυναίκα του; Θα πάει δηλαδή έξω να κάνει μία άλλη αμαρτία με άλλη γυναίκα, εάν αγαπάει την γυναίκα του; Όχι. Κάποτε ο Σωκράτης είχε βρεθεί, μας λέγει εκεί ο Ξενοφών, μας διηγείται, είχε πάει σε έναν φίλο του ζωγράφο, ο οποίος ζωγράφιζε μία πόρνη γυναίκα που επόζαρε και την ζωγράφιζε ο ζωγράφος. Αυτή η πόρνη γυναίκα εκάλεσε τον Σωκράτη να αμαρτήσουν. Κι εκείνος λέγει: «Άκουσε να σου πω· ευχαρίστως να ερχόμουνα μαζί σου, εάν δεν είχα κάποια καλύτερή σου στο σπίτι να με περιμένει». Και τα είπε αυτά ο ειδωλολάτρης Σωκράτης.  Είχε κάποια άλλη γυναίκα στο σπίτι του, την γυναίκα του· που τον αγαπούσε και τον περίμενε.

   Βλέπετε, λοιπόν, η αγάπη δεν σ’ αφήνει να αμαρτήσεις. Άμα αγαπάς τον Ιησούν Χριστόν, δεν αμαρτάνεις. Πώς θα κάνω αυτό το πράγμα; Πώς θα το κάνω και προσβάλλω τον Χριστόν; Ξέρετε δε, τον φιλότιμον Χριστιανόν, τον ευαίσθητον Χριστιανόν, όταν έρθει η αμαρτία και αισθάνεται ότι ελύπησε τον Χριστόν, ξέρετε πόσο στενοχωρείται; Δεν στενοχωρείται για να μην τιμωρηθεί. Σπουδαίο κι αυτό. Αλλά κατώτερο. Αλλά στενοχωρείται και κλαίει και οδύρεται γιατί ελύπησε τον Χριστόν. Αυτό θα πει ανωτέρα ψυχή, καλλιεργημένη, χριστιανική ψυχή.

   Αλλά είναι ακόμη κάτι. Κάτι το οποίο πολύ εμποδίζει από του να διαπράξομε την αμαρτία.  Είναι η συναίσθησις της απανταχού παρουσίας του Θεού. Αυτό είναι πολύ μεγάλο πράγμα. Και επιτρέψατέ μου να σας πω, αυτό το πράγμα καλλιεργείται μέσα στην αγωγή στα παιδιά μας. Στα παιδιά μας θα δώσομε την αγωγή ότι ο Θεός είναι πανταχού παρών. Ότι «σε βλέπει ο Θεός, σε βλέπει, σε ακούει. Και το καλό και το κακό. Και το μεν καλό θα σου το επαινέσει, το δε κακό θα σου το τιμωρήσει». Θα πρέπει λοιπόν να καλλιεργήσομε από την αγωγή το αίσθημα της απανταχού παρουσίας του Θεού. Εγώ σας ομιλώ αυτήν την ώρα. Με ακούτε σεις. Ναι. Με ακούει κι ο Θεός. Με ακούει και με κρίνει. Μιλώ καλά; Λέει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων: «Κι αυτά που λέμε τώρα για την αγάπη του Χριστού –τα λέει στην 14^η Κατήχηση- κι αυτά που λέμε τώρα για Εκείνον, αναφερόμενοι στην Ανάστασή Του, κι αυτά που λέμε τα ακούει». Και πολλές φορές, πάντοτε, μας φωτίζει να τα πούμε για να τα τονίσομε για να τα μάθομε, για να τα εγκολπωθούμε. Έτσι πραγματικά η συναίσθηση της απανταχού παρουσίας του Θεού είναι μεγάλο στοιχείο, μεγάλος παράγων για να ζήσω πνευματική ζωή.

   Θα σας πω μία πολύ ωραία ιστορία. Την ξέρετε όλοι σας. Αλλά ίσως δεν έχομε επισημάνει ότι θα μπορούσε αυτή η ιστορία να είναι τόσο πολύτιμη και που θα διασώσει τον ήρωά της ακριβώς γιατί υπήρχε αυτή η συναίσθηση της απανταχού παρουσίας του Θεού. Είναι η γνωστή ιστορία του Ιωσήφ, του ενδεκάτου γιου του Ιακώβ, που πουλήθηκε από τα αδέλφια του στην Αίγυπτο. Και πουλήθηκε στο σπίτι του Πετεφρή, εκείνου του αρχιμαγείρου. Αλλά τότε οι αρχιμάγειροι είχαν ένα πολύπλευρον έργον. Ήσαν και σύμβουλοι του βασιλέως, ήσαν πολλά πράγματα.       Στο σπίτι που πουλήθηκε ήταν 18 χρονώ. Και γρήγορα κατάλαβε ο Πετεφρής ότι ο Ιωσήφ ήταν ένα ευλογημένο παιδί. Και τότε ανέθεσε εις τον Ιωσήφ όλα τα έργα του σπιτιού του, όλη την υπευθυνότητα. Κτήματα, υπηρέτας, δούλους, τα πάντα! Χρήματα, σοδειές, τα εμπιστεύθηκε όλα στον Ιωσήφ. Μάλιστα του είπε εκείνον τον ωραίο λόγο: «Παιδί  μου», του λέει, «από τον καιρό που ήλθες στο σπίτι μου ο Θεός σου με ευλόγησε. Μπήκε μία ευλογία μέσα στο σπίτι». Τι ωραίο πράγμα! Ξέρετε, υπάρχει άνθρωπος ευλογίας και υπάρχει άνθρωπος κατάρας· που, όπου μπει, ζημιά και καταστροφή γίνεται.

   Ενώ ο ευλογημένος άνθρωπος είναι άνθρωπος ο οποίος όπου μπει, όπου σταθεί, εκεί φέρει την ευλογία. Γιατί; Γιατί είναι υιός ευλογίας. Ζήλεψε ο διάβολος, εφθόνησε τον Ιωσήφ. Γιατί να επαινείται ο Ιωσήφ τόσο πολύ. Γιατί να έχει τόσην ευλογία. Και όπως ο διάβολος αμαυρώνει τα καλά, έρχεται τώρα να προσβάλει τον Ιωσήφ. Ακούστε πώς.

   Βάζει πειρασμό στην καρδιά της κυρίας του, της γυναίκας του Πετεφρή. Επειδή, μας λέγει η Αγία Γραφή, ο Ιωσήφ ήτο πολύ ωραίος νέος. Κι έπεσαν, λέει, τα μάτια της γυναικός του Πετεφρή επάνω εις τον Ιωσήφ. Και μια μέρα που όλοι έλειπαν από το σπίτι, κι εκείνος είχε γυρίσει από τα χωράφια για μια δουλειά στο σπίτι, τότε εκείνη του επρότεινε την αμαρτία. Και ο Ιωσήφ είπε όχι. Εκείνη επιμένει. Ο Ιωσήφ λέγει «Όχι!». Επιμένει εκείνη. Και της απαντάει εκείνα τα αθάνατα λόγια: «Πῶς ποιήσω τὸ πονηρὸν τοῦτο ρῆμα ἐναντίον τοῦ Θεοῦ μου καὶ ἁμαρτήσομαι;». «Πώς θα κάνω την πονηρή, αυτήν, πράξη μπροστά στα μάτια του Θεού μου και αμαρτήσω;».

   Ω αλήθεια, ο Ιωσήφ τι είχε; Είχε μήπως τον νόμο «οὐ μοιχεύσεις» ; Ο νόμος «οὐ μοιχεύσεις», αγαπητοί μου, ξέρετε πότε δόθηκε; 430 χρόνια μετά. Μήπως ήταν κοντά ο πατέρας του; Να ντραπεί και να φοβηθεί; Ο πατέρας του τον είχε χαμένον, ότι τον έφαγαν τα αγρίμια του δάσους. Μήπως κανένας άλλος νόμος της πολιτείας τίποτα; Τίποτα. Θέλετε ακόμη; Ήτο νέος, ήτο ωραίος. Θέλετε ακόμη; Θα είχε και το προνόμιο της κυράς του, εάν υποτεθεί ότι θα γινόταν ο φίλος της. Τα αρνείται όλα ο Ιωσήφ. Έχει τόσα μπροστά του ανοίγματα και διευκολύνσεις και προνόμια να διαπράξει την αμαρτία, αλλά αρνείται ο Ιωσήφ. Γιατί; Μόνο και μόνο για έναν λόγο: «Με βλέπει ο Θεός». Είδατε; «Με βλέπει ο Θεός. Πώς θα κάνω την πονηρή, αυτή, πράξη μπροστά στα μάτια του Θεού μου;». Αυτό και τον έσωσε.

   Βεβαίως εδέχθηκε φοβερή δοκιμασία. Θα ΄λεγε κανένας, και στην εποχή μας μάλιστα, τόσο κοντός άνθρωπος είσαι, να διώξεις την ευκαιρία αυτή; Κι όχι μόνο δεν την εκμεταλλεύεσαι, αλλά θα υποστείς και κακοποιήσεις στην περίπτωση που την αρνείσαι την αμαρτία. Εμπήκε στη φυλακή, διότι τον κατηγόρησε, τον συκοφάντησε η κυρία του, φοβουμένη μήπως ο Ιωσήφ το μαρτυρήσει στον άνδρα της, πριν προλάβει εκείνος κάτι να πει -που δεν θα έλεγε τίποτα- μόλις ήρθε στο σπίτι ο σύζυγος, αμέσως εκείνη. Είναι η ψυχολογία της ενόχου γυναικός: «Τι μου ΄φερες αυτό το παλιοεβραιόπουλο εδώ πέρα και μου επετέθη σήμερα;».

   Και τότε στενοχωρήθηκε, βεβαίως, ο Πετεφρής, διότι ήταν ένα θαυμάσιο παιδί. Δεν μπόρεσε να το πιστέψει, να το φανταστεί αυτό. Όμως αφού το έλεγε η γυναίκα του… Και τον έβαλε στην φυλακή. Κι εκεί δέκα χρόνια. Αν πείτε… «Ήταν τιμωρία η φυλακή». Δεν ήταν τιμωρία. Λέγουν οι Πατέρες το εξής θαυμάσιο: Έμεινε στη φυλακή ο Ιωσήφ, έως ότου φθάσει στα 30 του χρόνια. Γιατί; Για να γίνει αντιβασιλεύς. Να ωριμάσει και να γίνει αντιβασιλεύς. Καλά, δεν μπορούσε να μείνει στο σπίτι του Πετεφρή; Θα αμάρτανε εκεί, γιατί ο άνθρωπος έχει κάποια όρια αντοχής. Κάποια στιγμή, νέο παιδί ήτανε, μπορούσε να λυγίσει. Τι επιτρέπει ο Θεός; Επιτρέπει να πάει στη φυλακή, για να φυλαχθεί από την κυρία του. Είδατε η σοφία του Θεού; Βέβαια, το χάπι ήταν πικρό. Αλλά ωφέλιμο. Πόσα χάπια πίνομε πικρά, αλλά ωφέλιμα. Έτσι σώθηκε ο Ιωσήφ. Και γιατί σώθηκε ο Ιωσήφ; Γιατί είπε: «Με βλέπει ο Θεός».

   Αυτό θα πει, αγαπητοί μου, συναίσθηση της απανταχού παρουσίας του Θεού. Ότι ο Θεός είναι παντού. Λέει στη «Σοφία Σολομώντος»: «Μην πεις… ‘’ Έκλεισα την πόρτα μου, σκοτάδι υπάρχει μέσα στο σπίτι μου, δεν με βλέπει κανείς. Τράβηξα τις κουρτίνες, βούλωσα τις κλειδαρότρυπες, ποιος με βλέπει; Μπορώ να αμαρτήσω’’». Όχι! Διότι «ὀφθαλμοὶ Κυρίου, μυριοπλάσιοι ἡλίου». «Τα μάτια του Θεού βλέπουν πιο φωτεινά και από μύριες φορές από ό,τι μπορεί να φωτίσει ένα αντικείμενον ο ήλιος». Αυτό, λοιπόν, το στοιχείο είναι πάρα πολύ σπουδαίο.

   Ένα όγδοο στοιχείο. Είναι ο φόβος του θανάτου. Ξέρετε ότι ο θάνατος δεν μας εδηλώθη. Μόλις προχθές την Δευτέρα, μία κυρία, πολύ ευσεβής, ήταν η προτελευταία που εξομολογήθηκε, περίμενε από το πρωί. Ήταν με την αδερφή της. Η αδερφή της έφυγε. Διότι δεν μπορούσε να μείνει, είχε δουλειά. Από τις 4 το πρωί, αγαπητοί μου, για να εξομολογηθούν στις 6 το απόγευμα. Και μερικοί μάλιστα να μην περάσουν τελικά, ενώ είναι από τόσο πρωί. Είναι κάτι που θαυμάζω, πραγματικά. Θαυμάζω. Εκπλήσσομαι. Λοιπόν, αυτή έμεινε. Ήταν η προ-τελευταία που εξομολογήθηκε. Βέβαια πολύ συχνά εξομολογείτο και πάρα πολύ συχνά κοινωνούσε. Κάθε Κυριακή κοινωνούσε. Αυτά Δευτέρα βράδυ. Την Τρίτη, την Τετάρτη, πήγανε να πάρουν έναν φοιτητήν ανεψιόν από την Μακεδονία και κάπου εκεί στον δρόμο, τι έπαθαν, το αυτοκίνητο τι έπαθε και σκοτώθηκε αυτή η κυρία. Μόλις την Τετάρτη έγινε αυτό. Την Πέμπτη είχαν την κηδεία της. Προχθές είχαν την κηδεία της. Θα επερίμενε η κυρία αυτή ότι θα απέθνησκε; Όχι. Αλλά επειδή πάντα φρόντιζε, ήταν έτοιμη. Γι’αυτόν τον λόγο, ο θάνατος, ξέρετε, ο φόβος του θανάτου, επειδή δεν μας δηλώθηκε πότε θα πεθάνομε, είναι ένα πολύ σπουδαίο στοιχείο, να μας κάνει να προσέχομε. Δεν ξέρομε πότε θα πέθανε. Μην πει κανείς: «Πόσο είμαι; Είκοσι. Ουου, μέχρι τα 80!». Πού το ξέρεις; «Είμαι 50. Ε, έχω ακόμα καιρό». «Είμαι 70. Ο πατέρας μου έζησε 80. Ε, κι εγώ έχω ακόμη κάποια χρόνια». Αγαπητοί μου, μην το πούμε αυτό. Μην το πούμε. Διότι δεν ξέρουμε πότε θα πεθάνομε. Πολύ ωραία λέγει ο άγιος Εφραίμ ο Σύρος: «Όταν πηγαίνεις να κοιμηθείς να λες: ‘’Κρεβάτι μου, απόψε μπορεί να γίνεις φέρετρό μου’’». Πόσοι είναι εκείνοι οι οποίοι έπεσαν στο κρεβάτι τους, αλλά το πρωί δεν ξύπνησαν.

   Αλλά δεν είναι μόνο, αγαπητοί μου, ο φόβος του θανάτου. Είναι και η μνήμη του θανάτου, μια που μιλάμε για τον θάνατο. Ξέρετε ότι η μνήμη του θανάτου είναι αρετή; Το να έχεις την μνήμη του θανάτου, δηλαδή ότι θα πεθάνεις. Διότι εκείνοι οι οποίοι αμαρτάνουν δεν έχουνε μνήμη θανάτου. Λέει η Σοφία Σειράχ: «Θυμήσου, μνήσθητι τὰ ἔσχατά σου καὶ οὐχ ἁμαρτήσεις εἰς τὸν αἰῶνα». Θυμήσου πως θα πεθάνεις και δεν θα αμαρτήσεις ποτέ. Γιατί; Τι θέλετε να σας πω; Να σας πω την περίπτωση ότι μαλώνω με έναν άνθρωπο; Τον αδικώ; Λέει κανείς: «Πόσο θα ζήσομε πάνω στη Γη; Θα πεθάνομε. Κι εγώ θα πεθάνω και εκείνος θα πεθάνει. Τώρα τι μαλώνουμε, τι κάνομε;». Αμέσως, η μνήμη του θανάτου μας επαναφέρει.

   Υπάρχουν άνθρωποι που διατηρούν οργή. Δεν θέλουν να συγχωρήσουν τον άλλον άνθρωπο. Τι είναι εκείνο που θα τους κάνει να μπορέσουν να συγχωρήσουν; Η μνήμη του θανάτου. Σας ξαναλέγω, η μνήμη του θανάτου είναι αρετή. Και μάλιστα μια σπουδαία αρετή· που μας βοηθάει πάρα πολύ στο να μπορέσομε να μένομε πάντοτε σε μία κατάσταση εγρηγόρσεως.

   Αλλά, ένα ένατο σημείο είναι το εξής. Είναι η μελέτη του Νόμου του Θεού. Εδώ πια έχομε μια δυναμική περίπτωση. Δεν είναι το να πεις: «Θα διαβάσω». Αλλά αυτό που διαβάζεις, τον Νόμο του Θεού, δεν κάνεις τίποτε άλλο, παρά καθρεπτίζεσαι. Αναπτύσσεται η αυτογνωσία. Υπάρχουν άνθρωποι που έρχονται -αγαπητοί μου, είναι φοβερό, εύχομαι να μην είναι κανείς από σας- έρχονται και σου λένε: «Δεν έχω κάνει καμία αμαρτία». Ξέρετε πόσοι είναι αυτοί οι άνθρωποι; Έρχονται για πρώτη φορά. Δεν έχει ωριμάσει βεβαίως μέσα τους η μετάνοια. Ήρθαν διότι, ας πούμε, αν είναι άνδρας, τον παρεκάλεσε η σύζυγός του. –«Σε παρακαλώ, κάνε μου την χάρη, εγώ εξομολογούμαι και κοινωνώ χρόνια, να κοινωνήσεις κι εσύ, κάνε μου την χάρη, θα μου δώσεις το μεγαλύτερο δώρα φέτος τα Χριστούγεννα, έλα, πάμε να εξομολογηθούμε». –«Άντε, πάμε», της λέει εκείνος. Για να μην της χαλάσει το χατήρι και πηγαίνει να εξομολογηθεί. Μπαίνει μέσα στο Εξομολογητήριο, κάθεται. –«Τι να σας πω», λέει, «δεν έχω τίποτα. Καλός άνθρωπος είμαι». Αρχίζει να λέει λίγο την ιστορία του. «Ε, ξέρω ΄γω, έκανα οικογένεια, έχω τόσα παιδιά, έχω το επάγγελμά μου, είμαι ευχαριστημένος, δεν έχω τίποτα να σας πω. Αυτά». –«Μα αυτά που είπατε ήταν η ιστορία σας, δεν ήταν εξομολόγηση, δεν είναι οι αμαρτίες σας». –«Μα, δεν έχω τίποτε». Λέει μετά κανείς έτσι δοκιμαστικά.  Ξέρετε, υπάρχει μία αμαρτία, που νομίζω δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην την έχει κάνει. Είναι το ψέμα. Ποιος δεν είπε ψέματα… Ποιος δεν είπε, λίγο ή πολύ. Μπορεί να πούμε ότι αγωνιζόμεθα για να μην λέμε ψέματα ή δεν μας αρέσει να λέμε ψέματα. Αλλά ποιος μπορεί να πει ότι δεν είπε ψέματα; Ή ότι δεν ενδέχεται να πει ψέματα.

–Τουλάχιστον είπατε ψέματα;

-Εγώ; Ποτέ!

-Ποτέ;

-Ποτέ!

-Μα υπάρχει άνθρωπος που να μην είπε ψέματα;

-Ε, μα τι θέλετε να σας πω; Ψέματα; Ότι είπα ψέματα;

   Πέστε μου, σας παρακαλώ, κάτω από τέτοιες συνθήκες τι είδους εξομολόγησις μπορεί να γίνει; Έχομε μετάνοια εδώ πέρα; Έχομε τίποτε; Τότε κάνομε το εξής. Επειδή ξέρομε τα πράγματα, λέμε:

-Καλά, καλά, εντάξει. Κοιτάξτε να δείτε, θα σας περιμένω μια άλλη φορά. Πάρτε να διαβάσετε αυτό κι ακόμη θα σας παρακαλέσω, ελάτε να ακούτε τον λόγο του Θεού. Η μελέτη του λόγου του Θεού, του Νόμου του Θεού, το Ευαγγέλιο και η ακρόασις του λόγου του Θεού, αφυπνίζει, καθρεπτίζει τον άνθρωπο και του παρουσιάζει τα ελαττώματά του. Όπως ό,τι μουντζούρες να έχω αυτήν την στιγμή στο πρόσωπό μου, εσείς τις βλέπετε, αλλά όχι εγώ. Για να μπορέσω να ιδώ, πρέπει να καθρεπτιστώ. Έτσι για να μπορέσω αν ιδώ τις αμαρτίες μου, να αποκτήσω μίαν αυτογνωσία πρέπει να έχω έναν καθρέπτη. Ο λόγος του Θεού είναι καθρέπτης.

   Και τότε παρουσιάζεται το εξής φαινόμενο. Μου έχει τύχει. Αυτός, αυτός που έφυγε και έλεγε δεν έχει τίποτα, να επιστρέφει ύστερα από λίγο καιρό με τέσσερις σελίδες του διαγωνισμού γραμμένες. Και να του λες: -Τι είναι αυτό; -Αμαρτίες. –Μπα! Πότε γίνηκαν αυτές οι αμαρτίες; -Α, πάτερ, δεν τις έβλεπα. Δεν τις έβλεπα…

   Ώστε λοιπόν η μελέτη του λόγου του Θεού είναι βοηθητικότατο στοιχείο, για να μπορέσομε να γνωρίσομε το θέλημα του Θεού, να γνωρίσομε τον εαυτό μας, τα κουσούρια μας, για να μπορέσομε να διορθωθούμε. Είναι, λοιπόν, κάτι πάρα πολύ σπουδαίο.

   Κι ερχόμεθα σε ένα δέκατο σημείον. Αντιλαμβάνεσθε, όλα αυτά είναι εκείνα τα οποία μας ανοίγουν τον δρόμο, μας βοηθούν να φθάσομε στη σωτηρία. Είπαμε στην αρχή ότι η Χάρις του Θεού είναι πάντοτε έτοιμη. Η πλευρά η δική μας ποια είναι. Γιατί, ξέρετε, λέει η παραβολή εκείνη του σπορέως «Ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ σπεῖραι τὸν σπόρον αὐτοῦ». «Βγήκε αυτός που σπέρνει να σπείρει τον σπόρο του». Λέγει ο Καβάσιλας: «Δὲν ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ ἀρῶσαι τὸν ἀγρὸν αὐτοῦ, ἀλλὰ τοῦ σπεῖραι τὸν σπόρον αὐτοῦ». Δηλαδή δεν βγήκε να οργώσει. Βγήκε να σπείρει. Ο Θεός σπέρνει. Ο Θεος δίνει την χάρη Του. Το όργωμα σε ποιον ανήκει; Το όργωμα ανήκει σε μας. Εγώ θα οργώσω την καρδιά μου και ο Θεός θα δώσει τον σπόρο της χάριτός Του.

   Έτσι, ερχόμεθα στο δέκατο σημείο που είναι το κατάλληλο περιβάλλον. Αυτό είναι πολύ μεγάλο πράγμα. Είναι πολύ σπουδαίο. Ίσως όσα είπαμε μέχρι τώρα να αποτελούσαν στοιχεία που αφορούν στον εαυτόν μας. Τώρα είναι το περιβάλλον. Νομίζομε ότι το θέμα της συναναστροφής είναι ένα θέμα που αφορά μόνο στα νέα παιδιά. Λένε οι γονείς, επί παραδείγματι, στα παιδιά τους: «Πρόσεχε τις κακές συναναστροφές». Ποιος σας είπε ότι το θέμα της συναναστροφής δεν είναι ένα θέμα που αφορά και τους μεγάλους; Ξέρετε ότι υπάρχουν άνθρωποι που γνώρισαν -και συνεχώς υπάρχουν άνθρωποι- που γνώρισαν το κάπνισμα, το τσιγάρο, στα 50 τους χρόνια, εγνώρισαν το κρασί στα 60 τους χρόνια, έμαθαν να παίζουν χαρτιά σε μεγάλη ηλικία. Ξέρετε ότι υπάρχουν άνθρωποι που δεν έπεσαν ποτέ σε σαρκικές αμαρτίες και έπεσαν σε μεγάλη ηλικία; Ξέρετε ότι γυναίκες ηλικιωμένες σήμερα των 50 και των 60 ετών και πάνω να σου λέγουν ότι «ο σύζυγός μου μού λέγει πράγματα τα οποία δεν μου είπε ποτέ στη ζωή του· ούτε όταν ήταν νέος».

   Πώς συμβαίνει αυτό; Κι αυτός είναι ηλικιωμένος άνθρωπος. Είναι 50,60, είναι 70 χρονών. Κάνει παρέα κακή, του δείχνουν φωτογραφίες ανήθικες, συζητάει βρώμικα με το περιβάλλον του, μπαίνει σε πειρασμό και έρχεται μετά με απαιτήσεις παράξενες, αμαρτωλές και περίεργες. Ναι ή όχι; Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι οποιαδήποτε ηλικία επηρεάζεται από το περιβάλλον. Είτε καλό είναι αυτό, είτε κακό είναι αυτό. Λέει ο Απόστολος Παύλος: «Φθείρουσι ἤθη χρηστὰ». «Μὴ πλανᾶσθε –λέει στους Κορινθίους, μην έχετε πλανεμένη αντίληψη- φθείρουσι ἤθη χρηστὰ ὁμιλίαι κακαί». «Καταστρέφουν τα καλά τα ήθη οι κακές συναναστροφές». Κι αυτά που λέγει δεν τα λέγει σε παιδιά. Τα λέγει σε μεγάλους. Και ξέρετε σε τι θέμα αναφέρεται; Εις το θέμα ότι απιστούσαν οι Κορίνθιοι για την ανάσταση των νεκρών. Γιατί; Γιατί έκαναν παρέα με ανθρώπους που τους έλεγαν: «Τι είναι αυτά εκεί που λέει αυτός; Ότι θα αναστηθούν οι νεκροί. Τι παραμύθια είναι αυτά;». Κι άρχισαν να δυσπιστούν: «Θα αναστηθούν οι νεκροί;». Γι’αυτό τους είπε «Μὴ πλανᾶσθε · καταστρέφουν τα καλά τα ήθη οι κακές συναναστροφές». Μέχρι τώρα μπορεί να έχομε την πίστη μας και να πηγαίνομε στην Εκκλησία και να βρεθούμε σε ένα περιβάλλον αθέων ανθρώπων και να αρχίσουν να λένε, να λένε, να πιπιλίζουν το μυαλό μας, με τόσα πράγματα άθεα. Τι νομίζετε; Δεν μπορούν να γκρεμίσουν την πίστη μας; Δεν επιδρά εδώ το περιβάλλον; Επιδρά το περιβάλλον.

   Μπορούμε ακόμη, ενώ είμεθα απλοί άνθρωποι να γίνομε κοσμικοί, να αρχίσομε να ζούμε εντελώς κοσμικά, με κοσμική νοοτροπία, μόνο και μόνο γιατί κάναμε κάποιον γείτονα, κάποια φιλενάδα, ξέρω γω, κάποιον φίλο και μπήκαμε στο κανάλι της κοσμικής ζωής; Ενώ πρώτα δεν είμαστε έτσι; Το θέμα του περιβάλλοντος είναι πολύ σπουδαίο, για μικρούς και για μεγάλους, για μορφωμένους και ολιγογραμμάτους. Θα το τονίσω και θα το υπογραμμίσω: Ας προσέξομε πάρα πολύ το περιβάλλον μας. Εκείνο που σήμερα είναι υπ΄αριθμόν ένα κίνδυνος, είναι το περιβάλλον.

   Τι είναι η τηλεόρασις; Η τηλεόρασις, αγαπητοί μου, είναι περιβάλλον. Με περιβάλλει. Είναι γύρω μου. Ανοίγω το κουμπί και αρχίζω και βλέπω. Τι είναι οι τόσες συντροφιές που σήμερα κάνουν οι άνθρωποι, έστω που λένε «πολιτιστικές εκδηλώσεις», τούτα, εκείνα. Τι νομίζετε ότι είναι όλα αυτά; Ένα κακό περιβάλλον. Ξέρετε ότι αυτές οι λεγόμενες «πολιτιστικές εκδηλώσεις»  μας ξαναγυρνούν πίσω σε έθιμα τα οποία ήσαν ειδωλολατρικά; Τα ξεθάβουν από τα ντουλάπια αυτά τα στοιχεία όλα και μας τα ξαναφέρνουν τάχα, δήθεν ότι είναι οι παραδόσεις του λαού μας και πρέπει να τα ξαναζήσομε αυτά και κάτι περίεργες καρναβαλικές διασκεδάσεις, ότι είναι οι παραδόσεις του λαού μας; Ήσαν ειδωλολατρικές. Ποιες παραδόσεις; Ναι. Αλλά υπάρχουν και παραδόσεις οι οποίες δεν πρέπει να ξαναγυρίσουν. Ήσαν ειδωλολατρικές. Πρέπει να πεθάνουν αυτές. Πρέπει να θαφτούν. Πρέπει να ζήσομε τις καλές μας τις παραδόσεις. Γιατί τάχα δεν κοιτάζομε τις καλές μας τις παραδόσεις να τις ζωντανέψομε και να τις ζήσομε και κοιτάζομε τις βρώμικες παραδόσεις να τις καλλιεργήσουμε; Για ποιον λόγο; Βλέπετε παρακαλώ; Ξέρετε πόσα πράγματα είναι σήμερα στην εποχή μας κίνδυνος – θάνατος κακού περιβάλλοντος; Ας προσέξομε λοιπόν πάρα πολύ και εις το σημείο αυτό.

   Και τέλος ενδέκατον σημείον είναι ο αγώνας. Όταν δεν αγωνιστούμε, δεν κάνουμε τίποτε. Η εποχή μας και εις τον τομέα αυτόν προσφέρει τον μικρότερο αγώνα και τον μικρότερο κόπο. Είναι γενικό το σύνθημα: «Μην κουραστείτε», γενικό το σύνθημα: «Μην αγωνιστείτε», «Μην κοπιάσετε». Από πού να αρχίσω; Από το σχολείο; Από τα παιδιά; Λέμε στα παιδιά, του Δημοτικού τα παιδιά:

-Παιδί μου, κάτσε να διαβάσεις.

-Μας είπε ο δάσκαλος  να μη διαβάζομε στο σπίτι, αλλά ό,τι μαθαίνομε στο σχολείο.

     Πάει το παιδί μας στο Γυμνάσιο.

-Κάτσε, παιδί μου, να διαβάσεις.

–Μας είπαν οι καθηγηταί, ό,τι μάθομε στο σχολείο.

    Γνωστά πράγματα δεν είναι αυτά; Τα ξέρετε. Μητέρες είσαστε και τα γνωρίζετε. Πέστε μου, πότε ο μαθητής έμαθε γράμματα μόνο από τις παραδόσεις; Χωρίς να καθίσει σπίτι να γράψει και να διαβάσει; Πρέπει να γράψομε και να διαβάσομε. Δηλαδή πρέπει να αγωνιστούμε. Θυμάμαι έναν μακαρίτη, πλέον, καθηγητή μου που μας έλεγε: «Αν το παντελόνι σας δεν κάνει ‘’μάτια’’ από πίσω, δηλαδή να τρυπήσει από την καρέκλα, γράμματα δεν θα μάθετε». Θέλει αγώνα. Θέλει ξενύχτι. Λέω αυτό για τα γράμματα. Πάρτε την περίπτωση εργασίας. Κόβομε το Σάββατο, αφού κόψαμε βεβαίως κάποια απογεύματα. Κάποτε, εδώ στην περιοχή μας, στη Λάρισα ήταν μόνο η Πέμπτη αργία. Μετά κόψανε την Τρίτη. Μετά κόψανε το Σάββατο το απόγευμα. Μετά κατήργησαν ολόκληρο το Σάββατο. Έτσι είναι πέντε μέρες και από τις πέντε μέρες τα δυο απογεύματα δεν είναι εργασία. Και πάλι φωνάζομε ότι είναι πολλή η δουλειά και σκοτωνόμαστε. Και κάνομε απεργίες και για λεφτά και για ωράριο. Κι όλο κόβομε και όλο κόβομε. Να μην πολυπραγμονώ. Θα ‘θελα με αυτά τα δύο, πέντε λόγια που σας είπα, να σας πω ότι το κλίμα της εποχής μας είναι κλίμα ήσσονος προσπαθείας, της πιο μικρής προσπαθείας. Ό,τι μπορείς λιγότερο να κουραστείς.

   Σε ένα τέτοιο κλίμα, έρχεται τώρα το ευαγγέλιο να μας πει ότι πρέπει να κάνομε αγώνα για την πνευματική μας ζωή. Όταν ο άλλος ακούσει μέσα σε ένα κλίμα τέτοιο, μικροτάτης, ήσσονος προσπαθείας, ότι πρέπει να αγωνιστεί για την πνευματική του ζωή, είναι κάτι… πώς να σας το πω, δεν το καταλαβαίνει. Δεν μπορεί να χωνέψει ότι πρέπει να αγωνιστεί. Δεν λέγει ο Κύριος, σήμερα το ακούσατε: «Αγωνίζεστε να μπείτε δια της στενής πύλης». –«Κύριε, εἰ πολλοί οἱ σῳζόμενοι;». Ευαγγελική περικοπή, σήμερα ερώτησαν: «Κύριε, είναι πολλοί εκείνοι που θα σωθούν;». Κι ο Κύριος τι είπε; Ούτε αν είναι πολλοί, ούτε αν είναι λίγοι. «Ἀγωνίζεσθε εἰσελθεῖν». Το «εἰσελθεῖν» θα πει «εισέρχομαι». Πού; Στην Βασιλεία του Θεού. Με ποιον τρόπο θα εισέλθω στην Βασιλεία του Θεού; Με το να αγωνιστώ. Χωρίς να μπω εις την Βασιλεία του Θεού. Θέλει αγώνα.

   Αλλά ολόκληρο το Ευαγγέλιο είναι Ευαγγέλιο αγώνος. Ο Κύριος αγωνίστηκε πάνω στη Γη, παρότι ήτο αναμάρτητος. Μας έδειξε με το καλό του παράδειγμα, ότι πρέπει να αγωνιστούμε. Δεν πρέπει λοιπόν κι εμείς να καταλάβομε ότι πρέπει να αγωνιστούμε;

   Αγαπητοί μου, δεν θα ήθελα πιο πολλά να σας πω, ήδη συνεπληρώθη μία ώρα, πολλά πράγματα είπαμε. Είδατε πώς πρέπει να κινούμεθα, πώς πρέπει να αντιλαμβανόμεθα την πνευματική ζωή. Πολλές φορές ζηλεύομε κάποιον άνθρωπο, με την καλή σημασία τον ζηλεύομε, πώς επέτυχε αυτός ο άνθρωπος, έχει πραότητα, έχει ειρήνη, έχει ανιδιοτέλεια, έχει εργατικότητα, έχει τόσα αγαθά μέσα του… Πώς τα πέτυχε ο άνθρωπος αυτός; Αγωνίστηκε. Δεν γεννήθηκε κανείς, αγαπητοί μου, έτοιμος. Γεννιόμαστε, αντιθέτως, με το προπατορικό μας αμάρτημα και με τις ροπές και με τις κλίσεις προς το κακό. Θέλει αγώνα. Θέλει πολύ αγώνα. Πάρτε το θέμα του Ευαγγελίου. Λέω πολλές φορές στη μελέτη, λέω σε μικρά παιδιά. Λέω: «Παιδί μου, διάβαζε την Αγία Γραφή. Κάθε μέρα. Θα φθάσεις μία μέρα σε 10-20 χρόνια και θα αντιληφθείς το εξής. Ότι μες στη ζωή σου κατάφερες να διαβάζεις και θα αποκτήσεις την γνώση του Ευαγγελίου χωρίς να καταλάβεις τον κόπον. Ενώ έχεις κοπιάσει. Αλλά δεν θα έχεις καταλάβει. Γιατί; Γιατί δουλεύεις κάθε μέρα λίγο και λίγο και λίγο και κάποτε με το φασούλι, το φασούλι γεμίζει το σακούλι».

   Έτσι, αν κάθε μέρα βάζομε τον κόπο της ημέρας, για την ημέρα εκείνη και αγωνιζόμαστε για σήμερα, θα ‘ρθει κάποια ευλογημένη ημέρα που θα έχομε φτιάξει έναν ωραίον Χριστιανόν άνθρωπον, που θα είναι η αληθινή εικόνα του Θεού και θα έχει φθάσει εις το καθ’ ομοίωσιν, δηλαδή εις την σωτηρία.

   Να σας ευλογεί ο Θεός και καλά Χριστούγεννα.

🔸26η🔸ομιλία στην κατηγορία : " Ὁμιλίες εἰς προσκυνητὰς ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίες εἰς προσκυνητὰς " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omilies-eis-proskynhtas
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_40.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίες εἰς προσκυνητὰς».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EIzF_wNhI56Qn07qt70W1xBu97ZeXKm7/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Ὁμιλίες εἰς προσκυνητὰς».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ofekOTp4nhn13GcWlyuyvU

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Ὁμιλίες εἰς προσκυνητὰς».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B5%CF%82%20%CE%B5%E1%BC%B0%CF%82%20%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%83%CE%BA%CF%85%CE%BD%CE%B7%CF%84%E1%BD%B0%CF%82.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Ψηφιοποίηση και επιμέλεια κειμένου : Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.