Ἀνάγκες καί Ἐπιθυμίες. (β΄ ἔκδοσις)

†. Είμαστε, αγαπητοί μου, εις το πρώτο κατώφλι της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Και η Εκκλησία μας, με κατάλληλες ευαγγελικές και αποστολικές περικοπές, επιθυμεί να καταρτίσει τους πιστούς, για να την οδεύσουν γόνιμα.

    Έτσι, μεταξύ άλλων, ο Απόστολος Παύλος, γράφει στην προς Ρωμαίους επιστολήν, αυτό που ακούσαμε σήμερα, ότι «Ὡς ἐν ἡμέρᾳ εὐσχημόνως περιπατήσωμεν, μὴ κώμοις καὶ μέθαις, μὴ κοίταις καὶ ἀσελγείαις, μὴ ἔριδι καὶ ζήλῳ, ἀλλ᾿ ἐνδύσασθε τὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, καὶ τῆς σαρκὸς πρόνοιαν μὴ ποιεῖσθε εἰς ἐπιθυμίας».

   Δηλαδή «εὐσχημόνως» να περιπατούμε. «Εὐσχημόνως» κινείται εκείνος ο οποίος είναι ντυμένος σεμνά και κινείται με μετρημένες κινήσεις. Αυτός λέγεται ότι περιπατεί «εὐσχημόνως». Δηλαδή περιπατήσομε «εὐσχημόνως», εδώ θέλει να πει, «να πολιτευόμεθα όπως ο Κύριος θέλει, όπως θέλει ο Θεός. Καθώς πρέπει ἁγίοις. Όπως πρέπει για τα παιδιά του Θεού».

      «Μή κώμοις καί μέθαις». Αλήθεια, τι τραγική ειρωνεία! Ούτε μέθες, ούτε λέει «μέθαις και κώμοις»… Τι είναι; Είναι τα γλέντια. «Κώμοις καί μέθαις». Είναι τα γλέντια. Τα ξέφρενα… Είναι γνωστό ότι με την είσοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής ξεκινούμε… πώς ξεκινούμε; Με ξέφρενες διασκεδάσεις. «Μὴ κοίταις καὶ ἀσελγείαις». Ανηθικότητες, πορνείες κ.λπ. Ούτε με έριδα και ζήλον, μαλώματα, ζήλειες. Αλλά τι; Να ενδυθούμε τον Κύριον Ιησούν Χριστόν. «Καί τῆς σαρκός πρόνοιαν» και φροντίδα της σαρκός να μην την μεταβάλομε, και την πρόνοια της σαρκός να μη την μεταβάλομε σε επιθυμία.

      Σ’ αυτό το τελευταίο θα μείνομε, αγαπητοί μου, στη σημερινή μας περικοπή, ομιλία, αν θέλει ο Θεός. Κάθε λέξις εδώ, βλέπομε, είναι κι ένα παράγγελμα του Αγίου Πνεύματος. Έτσι, «καὶ τῆς σαρκὸς πρόνοιαν», «εκείνο που αφορά στην φροντίδα του σώματος», «μὴ ποιεῖσθε εἰς ἐπιθυμίας», «μη μεταβάλλετε αυτήν την πρόνοια σε επιθυμία».

    Κι έτσι είναι καταλληλοτάτη αυτή η θέσις, ενόψει της Σαρακοστής, αλλά επιτρέψατέ μου να πω, για όλη μας τη ζωή. Ευθύς εξαρχής γίνεται από τον Απόστολο μία διάκρισις μεταξύ «προνοίας», δηλαδή ανάγκης και επιθυμίας. Τι σημαίνει ανάγκη; Ό,τι υπηρετεί την φύσιν του ανθρώπου. Έχω ανάγκη να πιω νερό. Θα πιω νερό. Αλλά… μπορώ να πιω κρασί; Μπορώ να πιω κρασί. Να μεθύσω; Όχι. Ώστε ό,τι θα υπάρχει ως υλικό, θα καλύπτει εντελώς τις ανάγκες μου· όχι όμως τις επιθυμίες μου. Για να διατηρηθεί στην ύπαρξη ο άνθρωπος πρέπει να έχει αυτήν την κάλυψιν των αναγκών του, για να επιτελέσει τον υπαρξιακό του προορισμό. Δηλαδή να ζήσει, να συντηρηθεί με την τροφή, γιατί ο Θεός μας έκανε να τρώμε και να πίνομε -οι άγιοι άγγελοι, ούτε τρώγουν, ούτε πίνουν. Έτσι ήθελε ο Θεός. Είναι δικό Του θέμα.

    Θα φθάσομε βέβαια κάποτε ούτε να τρώμε ούτε να πίνομε. Όταν θα πάρομε τα καινούρια μας σώματα, τα οποία θα είναι πνευματικά. Προσέξτε, μυριάκις το έχω πει. Όταν λέμε πνευματικά σώματα, δεν εννοούμε άυλα σώματα. Τα ίδια σώματα θα είναι. Αλλά θα είναι άνευ υλικών αναγκών. Αυτά λέγονται τα σώματα, «πνευματικά σώματα», επειδή θα συντηρούνται πάλι γιατί το θέλει ο Θεός. Το Πνεύμα το Άγιον θα μας συντηρεί. Πάλι γιατί το θέλει ο Θεός. Τώρα πρέπει να τρώμε. Τότε δεν θα τρώμε.

     Έτσι λοιπόν, όπως αντιλαμβανόμεθα, πρέπει να φροντίζουμε για την διατήρηση του σώματος και την ψυχοσωματική του υγεία. Είναι πολύ φυσικό. Και οφείλομε να το κάνομε αυτό. Έχομε χρέος. Αν κάποιος δεν θέλει να τρώει, δεν αυτοκτονεί; Αλλά για να το πετύχει κανείς αυτό, οπωσδήποτε πρέπει να καλύπτει κάθε του φυσική ανάγκη. Το δυστύχημα είναι ότι δεν ξέρομε, έχομε πάθει μπέρδεμα, τι ακριβώς είναι φυσική ανάγκη. Η μη  κάλυψις των φυσικών αναγκών, θα ήτο άρνησις του δώρου της υπάρξεως, όπως σας είπα, και θα σήμαινε θάνατο.

     Αλλά τι σημαίνει «ἐπιθυμία»; Είναι η υπέρβασις της ανάγκης. Είναι η υπερβολική κάλυψη της ανάγκης. Έχω ανάγκη λίγο κρασί να πιω. Τι λέει ο Απόστολος Παύλος στον Τιμόθεο; «Οἴνῳ ὀλίγῳ χρῶ (:Λίγο κρασί να το χρησιμοποιείς) διὰ τὸν στόμαχόν σου καὶ τὰς πυκνάς σου ἀσθενείας(:για το στομάχι σου και τις πυκνές σου αρρώστιες)». Το θεωρεί φάρμακο ο Απόστολος Παύλος και προτρέπει τον μαθητήν του τον Τιμόθεο να κάνει χρήση του οινοπνεύματος, του κρασιού. Τι λέει όμως ο Απόστολος; «Μὴ μεθύσκεσθε οἴνῳ, ἐν ᾧ ἐστιν ἀσωτία». «Να μη μεθάτε με κρασί, εις το οποίο κρασί υπάρχει ασωτία»· κλπ. κλπ. Ώστε τι είναι εδώ η «ἐπιθυμία»; Όπως λέει ο Ζιγαβηνός: «Τὸ τὴν χρείαν ὑπερβαίνειν». Να υπερβαίνει κανείς εκείνο το οποίο έχει ανάγκη. Να ξεπερνάει, δηλαδή, τα όρια.

      Έτσι εξυπηρετούνται, αγαπητοί μου, οι εφάμαρτες επιθυμίες. Δυστυχώς, πέρα από τις ανάγκες που έχομε. Αυτό ακόμη σημαίνει κατασπατάληση της φύσεως, τόσο της ανθρωπίνης, όσο και της έξω φύσεως. Κατασπαταλούμε την φύσιν, το ξέρετε; Γι΄αυτό πολλές φορές έχομε και έλλειψιν κάποιων αγαθών. Επειδή κατασπαταλούμε την φύσιν. Είναι ο λόγος του Ψαλτηρίου, που λέγει ο 16^ος Ψαλμός: «Καὶ τῶν κεκρυμμένων σου ἐπλήσθη ἡ γαστὴρ αὐτῶν». «Κι εκείνα τα οποία είναι κρυμμένα, κι απ΄ αυτά», λέγει, «γέμισε η κοιλιά των ανθρώπων». Ψάχνομε να βρούμε τι μπορούμε να φάμε, τι μπορούμε να απολαύσομε. Και απ’ αυτά, λέγει, γέμισαν οι αισθήσεις των ανθρώπων.

     Η επιθυμία είναι, αγαπητοί μου, ένα μεταπτωτικό φαινόμενο. Μετά την πτώση των πρωτοπλάστων, μπήκε ακριβώς η επιθυμία. Καλύτερα, η επιθυμία γεννήθηκε από την στιγμή που η Εύα ζήτησε να υπερβεί τα όριά της. Και τα όριά της δεν ήταν μόνον ο Αδάμ, αλλά και η κάλυψις των αναγκών των. Και έτσι βλέπομε ότι ενώ όλος ο Παράδεισος είναι εις την διάθεσίν των, όμως η επιθυμία κόλλησε εις το δέντρο που είπε ο Θεός: «Από τον καρπόν αυτού του δένδρου δεν θα δοκιμάσετε». Εκεί μπήκε η επιθυμία. Εξάλλου η απώλεια του Παραδείσου, που μνεία έχομε τούτη την Κυριακή της Τυρινής, παρακολουθήσατε, πιστεύω τα τροπάρια, είναι περίφημα τροπάρια, έγινε ακριβώς γιατί γεννήθηκε η εφάμαρτη επιθυμία. Και το ευαγγέλιον εδόθη ακριβώς για να περιορισθεί αυτή η εφάμαρτη επιθυμία.

       Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι μία μικρογραφία αυτής της ισοβίου προσπαθείας. Δεν σημαίνει τελείωσε η Σαρακοστή και τέλειωσαν όλα. Θα επαναλάβω ότι είναι μία μικρογραφία ολοκλήρου της πορείας μας στη ζωή αυτή.

        Έχομε και μια δεύτερη μικρογραφία καταπολεμήσεως της επιθυμίας. Είναι η ιστορία των «μνημάτων τῆς ἐπιθυμίας». Μας αναφέρει ο Μωυσής εις το βιβλίον «Ἀριθμοί» εις τον 11^ο στίχο και πέρα. Τι; Είναι γνωστό ότι οι Εβραίοι ονομάζονται από την Αγία Γραφή «λαός ἐπιθυμητής». Επεθύμησαν στην έρημο…Ξέρετε πόσο ήταν το ταξίδι από την Αίγυπτο μέχρι την γη Χαναάν; Λίγες μέρες. Έμειναν σαράντα χρόνια! Ο Θεός τους άφησε, 40 χρόνια εκεί. Να καλλιεργηθούν. Να μην είναι επιθυμηταί. Τους έθρεψε με το «μάννα». Αυτήν την… θα λέγαμε, την τροφήν, η οποία δεν ήταν άλλη, παρά μόνον αυτή. Θα ‘λεγε κανείς: «Πω, πω, πω, πω!».

     Κι όμως οι Εβραίοι ξέρετε τι είπαν; «Μπουχτίσαμε αυτό το ψωμί. Ἐν τῷ ἄρτῳ τούτῳ τῷ διακένῳ. Μ΄ αυτό το ψωμί το κούφιο!». Και οργίσθη ο Θεός. Και τους έδωσε εκείνα τα φίδια κ.τ.λ. κ.τ.λ. «Θέλομε», επιτρέψατέ μου, το λένε και τα μωρά παιδάκια, «θέλομε τσιτσί. Θέλομε κρέας». «Κρέας θέλετε; Ε; Θα σας δώσω κρέας», λέει ο Θεός. Αλλά προσέξτε. Θα το βγάλετε από τη μύτη σας. Απ’ τα ρουθούνια σας θα το βγάλετε. Τόσο πολύ θα φάτε, που θα το βγάλετε από τα ρουθούνια σας». Στην νεοελληνική μας γλώσσα αυτό έχει τη σημασία ότι «θα σταθεί για μένα αυτό που έφαγα, αρνητικό». Πράγματι, έπεσε θανατικό μέσα εις το στρατόπεδο των Εβραίων, όταν έφαγαν τα ορτύκια, τα οποία προσπαθούσαν να παστώσουν, αλλά ήταν ελλιπής αυτή η πάστωσις και δηλητηριάστηκαν. Και πέθαναν χιλιάδες! Γι’ αυτό, οι τάφοι που τους έθαψαν, ονομάστηκαν «μνήματα ἐπιθυμιῶν». Και ο λαός ονομάστηκε «λαὸς ἐπιθυμητής». Για φανταστείτε, ε;

     Η επιθυμία, όμως, δεν περιορίζεται μόνον στο θέμα των τροφών. Αλλά επεκτείνεται και σε άλλους τομείς. Είναι η ένδυσις. Η υπέρβαση της ανάγκης της ευπρεπούς ενδύσεως, είναι η μόδα. Η υπέρβασις. Είναι η μόδα. Συνήθως υπηρετεί την επιθυμία. Είναι, ακόμη, η ανάγκη της κατοικίας. Και η κατοικία υπερβαίνει τους όρους της ανάγκης και γίνεται επιθυμία. Με την ατέλειωτη πολυτέλεια και την όλη αλαζονεία των ανθρώπων. Προπαντός των γυναικών.

       Ο πολιτισμός υπηρετεί την επιθυμία. Όταν ο Θεός εκάλυψε τα γυμνά σώματα των πρωτοπλάστων, με δέρματα ζώων, ασφαλώς τους υπέδειξε έναν τρόπο πολιτισμού. Πιο πάνω από τα συκόφυλλα, τα οποία οι ίδιοι εχρησιμοποίησαν. Ο Κύριος Ιησούς βέβαια εδέχθη να περιβληθεί έναν χιτώνα που κατασκευάστηκε στον αργαλειό. Ο υφαντός χιτώνας είναι ανώτερος από τον δερμάτινο χιτώνα των πρωτοπλάστων. Ασφαλώς. Και γίνεται όμως δεκτός, πολιτιστικό στοιχείο είναι, ο αργαλειός είναι πολιτιστικό στοιχείο, πολιτιστικό στοιχείο, που κάνομε το ύφασμα· αλλά καλύπτεται όμως η ανάγκη. Όχι η επιθυμία. Η υφαντική είναι, όπως σας είπα, έργον του πολιτισμού. Ο πολιτισμός μπορεί να ανακουφίσει τον άνθρωπο στον τόπο της εξορίας του εις την Γη αυτή, στην κοιλάδα, αυτή, του κλαυθμώνος, πραγματικά.

      Όμως, όταν ο πολιτισμός καλύπτει ατέλειωτες επιθυμίες, μα ατέλειωτες επιθυμίες, τότε είναι μεμπτός. Και ο μοναχισμός χρησιμοποιεί βεβαίως στοιχεία πολιτισμού. Αναμφισβήτητα. Και οι πιστοί, σε όλους τους αιώνες, το ίδιο. Βλέπετε, έχομε καλοριφέρ, θέρμανση δηλαδή, έχομε φωτισμό ηλεκτρικό. Αυτά είναι στοιχεία του πολιτισμού. Αλλά δεν πρέπει να γίνουν ο σκοπός του ανθρώπου.

     Πού βρίσκονται, όμως, τα όρια της ανάγκης και της επιθυμίας; Μπορεί τα όρια αυτά σε κάθε εποχή να είναι διαφορετικά. Αλλά τα κριτήρια των ορίων βρίσκονται πάντοτε μέσα στο αιώνιον Ευαγγέλιον.

      Πρέπει ακόμη να πούμε ότι και η ψυχαγωγία βρίσκεται ανάμεσα στην ανάγκη και την επιθυμία. Η ψυχαγωγία είναι αληθινή ανάγκη του ανθρώπου, προσέξατέ το. Πας άνθρωπος έχει ανάγκη της ψυχαγωγίας. Από την ανάπαυση μέχρι το παιχνίδι. Αλλά σήμερα το παιχνίδι πού έχει φθάσει; Να είναι, επί παραδείγματι, τζόγος! Να είναι ό,τι είναι. Στοίχημα κ.τ.λ. κ.τ.λ. Ή να μαλώνουν, να τσακώνονται οι άνθρωποι, να, να… Τα γνωστά με το ποδόσφαιρο κ.τ.λ. κ.τ.λ. Σήμερα, όμως, η ψυχαγωγία υπερέβη τα όριά της και δεν καλύπτει πλέον μια βασική ανάγκη του ανθρώπου να ψυχαγωγηθεί, αλλά ικανοποιεί τα πάθη του και τις αμαρτωλές του επιθυμίες. Κι εδώ η ψυχαγωγία χάλασε.

       Είναι η σύγχρονη αγωγή ακόμα. Και είναι εκείνη την οποία δέχεται η νέα γενεά. Για να διδάσκεται, δυστυχώς, η αναζήτησις της επιθυμίας. Κάνομε τα παιδιά μας επιθυμητάς. Να επιθυμούν αυτό, να επιθυμούν εκείνο. Και η αγωγή αυτή ασκείται τόσο εις το σχολείο, όσο και εις το σπίτι.

       Ακόμη και τα σύγχρονα πολιτεύματα υπηρετούν την επιθυμία. Κάθε πολίτευμα επιθυμεί να επιτύχει την ευημερία. Αν κάποιος βγει πολιτικός και πει: «Αγαπητοί μου, ευημερία δεν πρέπει να υπάρχει», ποιος θα τον ψηφίσει; Κανένας. Όλα, λοιπόν, τα πολιτικά συστήματα υπηρετούν την ευημερία. Υπό την έννοιαν της ευημερίας, όμως, εννοείται κυριότατα η κάλυψις των αμαρτωλών επιθυμιών. Όχι των αναγκών· αλλά των επιθυμιών.

      Και η έννοια της ελευθερίας ακόμα, αντί να υπηρετεί την όλη προσωπικότητα του ανθρώπου, με βασική κατεύθυνση την σωτηρία του, υπηρετεί κι αυτή τις αμαρτωλές επιθυμίες. Γι'αυτό έγραφε ο Παύλος… τι έγραφε; «Ὑμεῖς γὰρ ἐπ᾿ ἐλευθερίᾳ –λέει- ἐκλήθητε(:κληθήκατε επ’ ελευθερία), ἀδελφοί· μόνον μὴ τὴν ἐλευθερίαν εἰς ἀφορμὴν τῇ σαρκί(:μόνο προσέξτε, μη μετατραπεί η ελευθερία που έχετε στο να ικανοποιείτε επιθυμίες σαρκικές)» κ.λπ. κ.λπ.

    Το παιδί μπορεί να πει: «Είμαι ελεύθερος», ο νέος: «Είμαι ελεύθερος». Ναι. Μην όμως υπηρετήσεις την ανηθικότητα, την ασωτία. Πρόσεξέ το αυτό. Διότι εκεί κάνεις κατάχρηση της ελευθερίας σου. Τρανό δείγμα είναι η κακοποίηση της ελευθερίας, αγαπητοί μου, στην εποχή μας. Ποιος δεν το βλέπει αυτό; Ποιος δεν το καταλαβαίνει αυτό; Σου λέει: «Είμαι ελεύθερος»...

   Πρέπει ακόμα να πούμε ότι μερικά πράγματα που φαίνονται σαν δείγματα επιθυμίας, δεν είναι όμως. Και θα πω κάτι. Αναφερόμεθα εις τις Καλές Τέχνες. Η ζωγραφική… ή καλύτερα να πιάσω την αγιογραφία. Βλέπετε, ο ναός γεμίζει από αγιογραφίες. Η μουσική. Τ’ αυτιά μας και η καρδιά μας γεμίζουν από την ωραία μουσική, την βυζαντινή. Μετά από την κοσμική μουσική. Όχι βεβαίως εκείνη την ξέφρενη. Αλλά την υγιά, την καθαρή μουσική. Αλλά και ακόμη στην ζωγραφική. Ζωγραφικοί πίνακες. Μπαίνομε κάπου, σε ένα μουσείο, σε ένα σπίτι και βλέπει κανείς εκεί τους ζωγραφικούς πίνακες και χαίρεται η καρδιά του. Πραγματικά χαίρεται. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι είναι ανάγκη εις τον άνθρωπον να καλύπτει, θα λέγαμε, τις ανάγκες του τις αισθητικές.

    Μου ‘λεγε ένας, μακαρίτης, προ πολλών ετών, δάσκαλος, Ρώσος ήταν, μας έκανε μία ξένη γλώσσα, πάλαι ποτέ, στην Κατοχή, και είχε μπει φυλακή. Ήταν ορθοδοξότατος, περίφημος άνθρωπος. Και μας έλεγε ότι στην φυλακή είχαν ανάγκη από μια εικόνα. Έμπαινε ένα περιοδικό, ένα κάτι, να κόψουν μία φωτογραφία να την βάλουν στον τοίχο. Ο άνθρωπος έχει ανάγκη να βλέπει κάτι. Πάτε πολλές φορές σε ένα σπίτι και βλέπετε τους τοίχους άδειους. Δεν είναι άσχημο; Δεν έχει ο άνθρωπος ανάγκη να δει τους τοίχους έτσι καλλιτεχνικά φτιαγμένους; Δηλαδή εννοείται, με διακόσμηση. Δεν είναι αμαρτία αυτό. Το ξαναλέω. Είναι μία ανάγκη της ψυχής. Και αυτό μπορεί να καλύπτεται. Όχι βέβαια σε υπερβολικό βαθμό. Γιατί πολλές φορές έχομε και την υπερβολή. Το ξεπέρασμα δηλαδή πάντοτε των ορίων. Πάντως εδώ έχομε την υγιά μορφή.

      Αντίθετα, είναι η νοσηρά επιθυμία. Αυτή συνδέεται με τα επίγεια και με τα πάθη. Γι΄αυτό γράφει ο ευαγγελιστής Ιωάννης: «Πᾶν τὸ ἐν τῷ κόσμῳ, ἡ ἐπιθυμία τῆς σαρκὸς καὶ ἡ ἐπιθυμία τῶν ὀφθαλμῶν -τι παρακαλώ, είναι η τηλεόρασις; Επιθυμία των οφθαλμών- καὶ ἡ ἀλαζονεία τοῦ βίου». Και ο κόσμος «παράγεται». Περνάει ο κόσμος. Και η επιθυμία αυτού.

      Δοξάζω τον Θεό, που έχω ζήσει τόσα χρόνια, ώστε έχω δει από πολύ πολύ μικρό παιδί την αλαζονεία πολλών ανθρώπων, πλουσιοτάτων ανθρώπων. Σήμερα δεν υπάρχουν πια αυτοί οι άνθρωποι. Έφυγαν. Τα υπάρχοντά τους, ακόμη… ένα σπίτι έχω υπόψιν, περίφημο σπίτι…! Βέβαια λυπήθηκαν κάποιοι που δεν συντηρήθηκε αυτό το σπίτι. Το γκρέμισαν. Γιατί θέλησαν εκεί κάποιοι να κτίσουν. Ένας σύλλογος να κτίσει τα δικά του σπίτια. Και το γκρέμισαν. Στα γρήγορα γρήγορα. Ούτε ο τόπος δεν βρίσκεται σήμερα, πού ήταν το σπίτι αυτό... Κι όμως, τι πλούτος μέσα! Τι βαλσαμωμένα ζώα, τι ελάφια, τι αγριογούρουνα… Βαλσαμωμένα! Τι πλούτος, τι πλούτος, τι πλούτος! Πού είναι; Έφυγε. «Παράγει». «Παράγει» θα πει περνάει η επιθυμία του κόσμου αυτού.

      Γι'αυτό, θα μείνομε σε εκείνα που μας είναι ανάγκη. Ξαναλέγω. Και κάτι που καλύπτει την αισθητικήν, είναι ανάγκη. Βλέπετε, ένα βιβλίο, όταν το ξεφυλλίσομε, το διαβάσομε, θρησκευτικό βιβλίο, αν το θέλετε, δεν χαιρόμαστε όταν έχει μέσα εικόνες; Είναι… γεμάτο από ζωγραφιές. Το χαιρόμαστε. Γίνεται η ανάγνωσή μας πιο ευχάριστη. Έτσι, την νοσηρά επιθυμία πάντα πρέπει να την αποβάλλομε· την οποία, βέβαια, υπηρετεί ο διάβολος.

       Όταν έπεσε ο διάβολος, ενώ ήταν «νοῦς», μας λέγει ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, «ἁπλοῦς καὶ ἀσχημάτιστος καὶ ἀφάνταστος» -δηλαδή δεν είχε φαντασίαν-εφαντάσθη το κακόν και το επεθύμησε. Ο διάβολος. Αυτό τώρα υποβάλλει και εις τον άνθρωπον. Γι'αυτό γράφει ο άγιος Διονύσιος πάντοτε: «Τί ἐν δαίμοσι κακόν; (:Τι κακό πράγμα, λέει, υπάρχει εις τους δαίμονας;). Θυμὸς ἄλογος -δηλαδή θυμός παράλογος-, ἄνους ἐπιθυμία (:επιθυμία η οποία είναι κι αυτή παράλογη) καί φαντασία προπετής». «Αυτά τα τρία», λέει, «χαρακτηρίζουν τον διάβολο». Αυτά γράφονται, σας είπα, στον άγιο Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη «Περὶ θείων ὀνομάτων», σ’ αυτό το βιβλίο. Ώστε έχομε και την ά-νουν επιθυμίαν. Δηλαδή την κακή, την αμαρτωλή, την παράλογη επιθυμία.

      Πόσες φορές, αλήθεια, παράλογα πράγματα επιθυμούμε! Όλες οι διαστροφές, παρακαλώ, δεν είναι παράλογες; Όλες οι διαστροφές. Στην προς Θεσσαλονικείς λέει ο Απόστολος Παύλος: «Καὶ μὴ πλεονεκτεῖν ἐν τῷ μέρει τούτῳ». Εννοείται, αναφέρεται στις σχέσεις του ανδρός μετά της γυναικός. «Προσέξτε», λέγει. «Είσαι παντρεμένος; Θα μείνεις με την γυναίκα σου. Μὴ πλεονεκτεῖν. Μη θέλεις να έχεις περισσότερο». «Σήμερα τι λένε; Μόνο με μία γυναίκα θα περάσω στη ζωή αυτή;». Δι΄ όνομα του Θεού! Δι’ όνομα του Θεού! Αλλά και εκτός αυτού υπάρχει το πλεονεκτεῖν και με αυτήν ακόμη την σύζυγον. Έρχεται τώρα η Σαρακοστή να σου πει, όπως ακριβώς ένα άλογο, υπάρχουν τα γκέμια και σου λέει… μπορεί να έχει όρεξη το άλογο να τρέχει, α, θα σταματήσουμε. Εγκράτεια τώρα. Τώρα που είναι Σαρακοστή, όχι μόνο νηστεία, το ακούσατε, ε; Αλλά και εγκράτεια. Για να είμεθα πάντοτε μέσα στα όρια της ανάγκης και ποτέ της επιθυμίας.

     Και όπως λέει ο Απόστολος Παύλος για τους Εβραίους τι έπαθαν: «Ταῦτα –λέγει στην Α΄ προς Κορινθίους-  δὲ τύποι ἡμῶν ἐγενήθησαν(:έγιναν για μας τύποι, παραδείγματα), εἰς τὸ μὴ εἶναι ἡμᾶς ἐπιθυμητὰς κακῶν, καθὼς κἀκεῖνοι ἐπεθύμησαν». «Για να μη γίνουμε επιθυμηταί κακών».

      Αγαπητοί μου, θα επανέλθομε στους λόγους του Αποστόλου Παύλου που είπαμε στην αρχή. «Καὶ τῆς σαρκὸς πρόνοιαν μὴ ποιεῖσθε τὰς ἐπιθυμίας». Μη μεταβάλομε τις βιοτικές μας ανάγκες σε αναζήτηση αμαρτωλών επιθυμιών, που ιδιαίτερα υπηρετεί ο σύγχρονος πολιτισμός. Να μάθομε να βρίσκομε σε κάθε εποχή το αναγκαίον από το αμαρτωλό. Κριτήριόν μας αιώνιον είναι το Ευαγγέλιον. Όπως το ερμηνεύουν οι άγιοι θεοφόροι Πατέρες της Εκκλησίας μας. Κι αν θέλομε να σωθούμε, να μην υποκειμενοποιούμε τα κριτήρια κατά το δοκούν, όπως μας αρέσει. Θα βλέπομε κατάματα τα ευαγγελικά κριτήρια και με ειλικρίνεια θα τα χρησιμοποιούμε.

      Η προκειμένη Μεγάλη Τεσσαρακοστή έρχεται με την νηστεία και την προσευχή και την εγκράτεια των παθών να μας χαρίσει νουν Χριστού και μάτια Αγίου Πνεύματος. Για να μπορούμε να διακρίνομε με σαφήνεια, πού τελειώνουν οι ανάγκες και πού αρχίζουν οι αμαρτωλές επιθυμίες. Αμήν.

🔸867η🔸ομιλία στην κατηγορία : " Ὁμιλίαι Κυριακῶν ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Ψηφιοποίηση και επιμέλεια κειμένου : Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

🔸Перевод «Трость Скорописца» : https://myrophoros.blogspot.com/search/label/%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B8%D1%82%20%D0%90%D1%84%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%B9%20%D0%9C%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%BE%D1%81?m=0

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Ἀπό τό μαρτυρολόγιον τοῦ Ἁγίου Πολυκάρπου Σμύρνης.

†. Σήμερα, αγαπητοί μου, η Εκκλησία μας τιμά την μνήμην του αποστολικού Πατρός και ιερομάρτυρος αγίου Πολυκάρπου. Ο Άγιος Πολύκαρπος εγεννήθη κατά το τρίτον τέταρτον του πρώτου αιώνος. Στη Σμύρνη· την ελληνικοτάτη Σμύρνη. Εχειροτονήθη επίσκοπος από τον άγιον Ευαγγελιστήν Ιωάννην. Γι’ αυτό και λέγεται «αποστολικός πατήρ».

Όχι απόστολος· αποστολικός πατήρ. Αγωνίστηκε πολύ κατά των αιρέσεων και μάλιστα κατά των Γνωστικών. Οι Γνωστικοί, ή καλύτερα, οι σημερινοί Μασόνοι, έχουν πάτρωνές τους τους Γνωστικούς· γιατί στο βάθος ο μασονισμός είναι αναβίωσις του Γνωστικισμού. Αντιλαμβάνεσθε λοιπόν.

       Τελικά, ο άγιος πατήρ εμαρτύρησε στην Σμύρνη, επί ανθυπάτου Ασίας, Στατίου Κοδράτου και αυτοκράτορος Αντωνίου Πίου κατά το 156 μετά Χριστόν πάντοτε, βέβαια, στις 23 Φεβρουαρίου. Σώζεται μία του επιστολή προς Φιλιππησίους. Εγράφη και το μαρτυρολόγιό του, που είναι το πρώτο εις το είδος του. Μέσα σ’ αυτό βλέπει κανείς το πνευματικό ύψος του ανδρός. Εγράφη ακόμη και μία επιστολή προς αυτόν, τον άγιον Πολύκαρπον, από τον άγιον Ιγνάτιον, επίσκοπον Αντιοχείας· όταν εκείνος επήγαινε δέσμιος εις την Ρώμην για να δικαστεί και τελικά να μαρτυρήσει. Η επιστολή αυτή του αγίου Ιγνατίου προς τον άγιον Πολύκαρπον είναι γεμάτη από εγκωμιασμόν απόλυτα δίκαιον προς το πρόσωπον του αγίου Πολυκάρπου, αλλά και γεμάτη από παραινέσεις.  Στην επιστολή του ο άγιος Ιγνάτιος προς τον άγιον Πολύκαρπον, να πώς τον προσφωνεί. Σε απόδοση: «Εγώ ο Ιγνάτιος, επίσκοπος της Αντιοχείας, και μάρτυρας του Ιησού Χριστού, προς τον Πολύκαρπον, τον επίσκοπον της Εκκλησίας των Σμυρναίων, ο οποίος επισκοπείται μάλλον –γιατί είπε: ‘’είναι επίσκοπος’’- επισκοπείται μάλλον από τον Θεό Πατέρα και τον Ιησούν Χριστόν. Του εύχομαι να είναι η χαρά του πολύ μεγάλη».

       Μένω σε ένα κεντρικό σημείο, που είπε ότι μάλλον επισκοπείται από τον Θεόν, παρά ο ίδιος επισκοπεί την πόλη, των Σμυρναίων. Είναι πολύ ωραίος χαρακτηρισμός και πολύ μεγάλος χαρακτηρισμός. Στάθηκε, αγαπητοί μου, ο άγιος Πολύκαρπος σπουδαίος ανήρ ως επίσκοπος Σμύρνης. Και τούτο γίνεται φανερό από το μαρτύριό του. Το μαρτυρολόγιο δε αυτό που εγράφη, όπως σας είπα προηγουμένως, είναι φιλολογικώς το πρώτο στην εκκλησιαστική μας ιστορία. Και γράφει πολλά και ωραία. Παρότι τελειώνει από εκείνον που το έγραψε ότι «Βέβαια, θα μπορούσαμε πιο λεπτομερώς να σας αναφέρομε το μαρτυρολόγιό του, αλλά επιφυλασσόμεθα για άλλη φορά», είπε ο συγγράψας το μαρτυρολόγιον. Δηλαδή, απλώς αδρές γραμμές αναφέρει. Παρά ταύτα, είναι ικανόν να βγάλομε συμπεράσματα του ποιος ήταν ο άγιος Πολύκαρπος ως επίσκοπος Σμύρνης.

     Στη Σμύρνη είχε ξεσπάσει διωγμός. Ο άγιος Πολύκαρπος, όμως, δεν ήθελε να φύγει από την πόλη. Στο τέλος επείσθη από τους πιστούς, που κατέφυγε σε έναν μικρόν μικρόν αγρόν, που ήταν εκεί και ένα μικρό σπιτάκι, ένας οικίσκος. Εκεί έμεινε με μερικούς άλλους. Βέβαια, παραλείπω γιατί αν έπρεπε να σας διαβάσω ολόκληρο το μαρτυρολόγιο, θα  θέλαμε πολλήν ώραν. Τελικά συνελήφθη. Όσο έμενε εκεί, εις τον οικίσκον αυτόν, διαρκώς προσηύχετο. Για φίλους, για τις εκκλησίες της οικουμένης, όσοι ποτέ έγιναν γνωστοί ή στάθηκαν άγνωστοι εις αυτόν. Προσηύχετο· διαρκώς προσηύχετο. Καθώς, όμως, προσευχόταν, τρεις μέρες πριν συλληφθεί, είδε σε οπτασία το προσκέφαλό του να παίρνει φωτιά. Και τότε εστράφη στους παρευρισκομένους εκεί που ήταν μαζί του και τους είπε: «Πρέπει να καώ ζωντανός».

     Κάποιοι, όμως, τον πρόδωσαν. Εδώ υπάρχει μια μικρή διαδικασία, την παραβλέπω. Την παραλείπω. Και τότε ο μακάριος Πολύκαρπος συνελήφθη. Ζήτησε μάλιστα από τους στρατιώτες που πήγαν να τον συλλάβουν, να τον αφήσουν για λίγο να προσευχηθεί. Έδωσε εντολή στους δικούς του να τους περιποιηθούν τους στρατιώτες, να τους δώσουν να φάγουν και να πιούνε και κρασί. Εκείνος ανέβηκε πάνω εις το υπερώον, στο δεύτερο πάτωμα αυτού του οικίσκου και παρεδόθη εις την προσευχήν. Επί δίωρον προσηύχετο. Και προσηύχετο, σας είπα, για όλους όσους μέχρι τότε είχε γνωρίσει. Ήξερε ότι φεύγει από την παρούσα ζωήν και σαν επίσκοπος όφειλε να προσευχηθεί και να προσεύχεται για το ποίμνιό του.

       Τέλος, τον οδήγησαν στο στάδιο, που εκεί, στη Σμύρνη, πλήθος κόσμου έκανε ασυνήθιστο θόρυβο. Διότι όλοι περίμεναν –διεδόθη αυτό- ότι θα συνελαμβάνετο και επερίμεναν τι θα απογίνει. Ζητούσαν με αλαλαγμόν το μαρτύριο του Πολυκάρπου… Βέβαια, όλοι αυτοί, ως θεαταί μέσα εις το στάδιον, ήσαν εθνικοί, ήσαν ειδωλολάτραι. Ήσαν και Ιουδαίοι… Θα το ξαναδούμε λίγο πιο κάτω.

      Εισερχόμενος στο στάδιον, ακούστηκε μια δυνατή φωνή που όλοι την άκουσαν, αλλά δεν είδαν ποιος φώναξε. Ήταν η φωνή αυτή, αγαπητοί μου, από τον ουρανό. Και η φωνή είπε -σας τη λέγω στο κείμενο: «Ἴσχυε, Πολύκαρπε, καὶ ἀνδρίζου». Δηλαδή, «Πολύκαρπε, γίνου δυνατός και γενναίος». Είναι η ίδια η φράσις –η ίδια!- με τις ίδιες λέξεις, που άκουσε ο Ιησούς του Ναυή όταν έβλεπε τι δύσκολο ρόλο είχε να παίξει. Τι δύσκολη θέση είχε. Ότι έπρεπε να οδηγήσει τον λαό του Θεού εις την Γη της Επαγγελίας. Και εφοβείτο. Και τότε –είναι εις το  πρώτο-δεύτερο κεφάλαιο του βιβλίου «Ἰησοῦς τοῦ Ναυῆ» στην Παλαιά Διαθήκη- ίδιες λέξεις, εκεί άκουσε την φωνήν: «Ἴσχυε,, Ἰησοῦ -δηλαδή, Ιησούς του Ναυή- καὶ ἀνδρίζου».

    Και ο ανθύπατος έλεγε, ανοίγοντας διάλογο πλέον με τον άγιον Πολύκαρπον μέσα εις το στάδιον, που ήταν ένας διάλογος και ταυτόχρονα ήτανε και ένα είδος ανακρίσεως. Με γεμάτο πάντοτε το στάδιο- σας το ξαναλέγω. «Σεβάσου την ηλικία σου», δηλαδή να σεβαστεί την ηλικία του, διότι ήτο άνω των 100 ετών. Και προσέθεσε ο ίδιος, ο ανθύπατος: «Ορκίσου», λέγει, «στην τύχη του Καίσαρος. Μετανόησε. Πες: ‘’Θάνατο στους αθέους’’.  Να μετανοήσεις γι'αυτό που είσαι. Και πες –δια τους Χριστιανούς -τους οποίους αποκαλεί «αθέους»· αφού δεν πίστευαν εις το δωδεκάθεον του Ολύμπου, ή δεν έδιναν, θα λέγαμε, την υποταγή τους εις τον Καίσαρα· ήτανε μία μέθοδος για να κρατούν κοντά, σφικτά το απέραντον ρωμαϊκόν κράτος -εισηγηταί ήσαν οι Βαβυλώνιοι, πρέπει να σας το πω αυτό- να δέχονται την θεοποίηση του αυτοκράτορος, για να είναι κάτω όλοι από την υπακοή του πειθαρχημένοι. Να μη γίνουν ποτέ επαναστάσεις κ.τ.λ. Και συνεπώς, εάν ποτέ έκανε κανείς μίαν παράβασιν, δηλαδή δεν θυσίαζε εις τον αυτοκράτορα, εις την τύχην του αυτοκράτορος, τότε, αυτό που έκανε, το «έγκλημά» του -έγκλημα!- ήταν «έγκλημα καθοσιώσεως» και ετιμωρείτο δια θανάτου. Όλα αυτά σας ξαναλέγω τώρα εμείς, με το μάτι το μακρινό που μιλάμε για δημοκρατίες κ.λπ. κ.λπ. δεν ήταν παρά μία προσπάθεια, θα επαναλάβω, συνοχής όλων των λαών που ήταν κάτω από την κυριαρχία, ή της Βαβυλώνος παλιότερα, ή της Ρώμης τώρα.       

      Και αποκαλεί τους Χριστιανούς «αθέους». Αλλά ο Πολύκαρπος κοίταξε ένα γύρο τους εθνικούς –«εθνικός» θα πει ειδωλολάτρης-, που ήσαν στις κερκίδες του σταδίου, κοίταξε στον ουρανό και με μία κίνηση του χεριού του είπε: «Θάνατος στους αθέους». Δηλαδή: «Είπες συ, ανθύπατε, εγώ να πω ‘’θάνατος στους αθέους’’, εγώ, ο επίσκοπος των Χριστιανών, να πω εις τους Χριστιανούς μας, θάνατος. -«Αἶρε τοὺς ἀθέους» είναι επί λέξει το κείμενον. Δηλαδή, «πάρ’ τους από την μέση· σήκωσέ τους· εξαφάνισέ τους»- · εσύ είπες να το πω αυτό για τους Χριστιανούς. Κι εγώ σου λέγω ότι αυτό το λέω δι’ όλους τους αθέους, που είναι τώρα καθισμένοι επάνω εις τις κερκίδες».

      Κι όταν ο ανθύπατος ζήτησε, αγαπητοί μου, από τον Πολύκαρπον να βλασφημήσει τον Χριστόν, εκείνος απήντησε: «86 χρόνια Τον υπηρετώ και σε τίποτα δεν με ηδίκησε καθόλου. Πώς μπορώ να αδικήσω τον βασιλιά μου που με έσωσε;». Όμως, ο ανθύπατος επέμενε. Και του απαντάει ο Πολύκαρπος. Ασκούσε βίαν εις τον Πολύκαρπον· διότι αλλιώτικα, θα λέγαμε, ήταν και ένα θέμα τιμής των όπλων: «Σε συλλάβαμε. Εσύ τώρα ένας μόνος επιμένεις και θα φανείς μπροστά σε τόσον κόσμο ότι τελικά είσαι νικητής κι εμείς νικημένοι;». Επέμενε, λοιπόν, ο ανθύπατος. Και απαντάει ο Πολύκαρπος: «Φαίνεται ότι αγνοείς ποιος είμαι. Άκουσε λοιπόν: Είμαι Χριστιανός». Τι ωραίο αυτό… Ξέρετε ότι αυτό τα λέει όλα.

    Παρατηρούμε στα μαρτυρολόγια όλων των αγίων που οδηγήθηκαν βέβαια μπροστά σε βασιλείς και ηγεμόνες κ.τ.λ. όταν ερωτούσε ο δικαστής –γιατί ο ανθύπατος έκανε χρέη δικαστού· ή ο βασιλιάς ή όποιος ήτανε - «Πώς σε λένε;». Δεν έλεγε πώς τον λένε. Απαντούσε: «Είμαι Χριστιανός». -«Πού μένεις;». -«Είμαι Χριστιανός». -«Ποιοι είναι οι συνένοχοί σου;». -«Είμαι Χριστιανός». Περιορίζοντο δε οι αρχαίοι μάρτυρες σε αυτήν την φρασούλα: «Είμαι Χριστιανός». Τίποτα άλλο. Τίποτα στοιχεία άλλα: «Είμαι Χριστιανός».Κι έτσι τώρα εδώ ο άγιος Πολύκαρπος να λέγει: «Φαίνεται πως δεν το ‘μαθες. Φαίνεται πως δεν το ξέρεις: Είμαι Χριστιανός!».

    Και συνεχίζει: «Κι αν θέλεις», λέει στον ανθύπατο, «να ακούσεις το χριστιανικό κήρυγμα, δώσ’ μου καιρό και άκουσέ το. Να σου πω ποιος είναι ο Χριστιανισμός». Και ο ανθύπατος απαντάει: «Πείσε το πλήθος!». Δηλαδή, «να στραφείς προς το πλήθος, να μιλήσεις». Κι ο άγιος Πολύκαρπος: «Εσένα σου έδωσα τον λόγο και όχι στο πλήθος. Εσύ θα με ακούσεις! Όχι το πλήθος». Και ο ανθύπατος αρχίζει τώρα την απειλή –πώς άρχισε πρώτα; «Σεβάσου», λέει, «τα πολλά σου χρόνια, σεβάσου τα. Το βαθύ σου γήρας(σας είπα, είχε περάσει τα εκατό χρόνια)». Είναι μέθοδος των ανθρώπων που διώκουν τους πιστούς, πρώτα να καλοπιάνουν και μετά να απειλούν. «Έχω θηρία», λέγει ο ανθύπατος, «και θα σε ρίξω σε αυτά, αν δεν μετανοήσεις!». Και ο Πολύκαρπος: «Κάλεσέ τα». Αντιγράφω τον διάλογο από το μαρτυρολόγιό του, δεν προσθέτω τίποτα. Μάλλον έχω αφαιρέσει κάποια γιατί θα αργούσαμε,σας είπα, πολύ. «Κάλεσέ τα, τα θηρία. Εμείς μένομε αμετακίνητοι στην πίστη μας». Και απαντάει ο ανθύπατος: «Θα σε κάνω να σε φάει η φωτιά, εφόσον περιφρονείς τα θηρία, αν δεν μετανοήσεις!». Κι ο άγιος Πολύκαρπος: «Με απειλείς με φωτιά; Μάλιστα. Φαίνεται ότι αγνοείς το αιώνιον πυρ της κολάσεως, που είναι για τους ασεβείς. Αλλά και για κείνους που πρόδωσαν την χριστιανική τους ιδιότητα. Τι δηλαδή; Να γλυτώσω από τη φωτιά που θες εσύ να με κάψεις και εγώ να πάω στο αιώνιον πυρ ως προδότης του Χριστού; Ωστόσο, μην αργοπορείς. Κάνε αυτό που είπες».

     Και ο ανθύπατος έστειλε τον κήρυκά του να διαλαλήσει μέσα εις το στάδιον ότι ο Πολύκαρπος ομολόγησε ότι είναι Χριστιανός. Το συμπέρασμα και η απόφασις: «Άρα λοιπόν πρέπει να θανατωθεί». Διότι όπως σας είπα προηγουμένως, έπεσε στο έγκλημα της καθοσιώσεως, δηλαδή «εδώ, πλέον, στρέφεται εναντίον του αυτοκράτορος». Και το πλήθος των εθνικών και των Ιουδαίων μέσα εις το στάδιον φώναζε: «Αυτός είναι ο διδάσκαλος της Ασίας. Ρίψε τον στα λεοντάρια!», εφώναζε, «Ρίψε τον στα λεοντάρια!». Όμως τα λεοντάρια είχανε προ ολίγου φάει, ήταν φαγωμένα και δεν θα ορμούσαν, βέβαια, να τον κατασπαράξουν τον άγιον Πολύκαρπον. Και τότε το πλήθος φώναζε: «Ρίξε τον στη φωτιά!»- για να πραγματοποιηθεί εκείνο το όραμα, εκείνη η οπτασία που είδε, ότι θα τελείωνε την ζωή του με την φωτιά· ότι θα εκαίετο, δηλαδή, ζωντανός.

    Με μεγάλη ταχύτητα, αγαπητοί μου, μάζεψαν ξύλα για τη φωτιά που θα ‘βαζαν, στην οποία - από κάτι λουτρά από δω κι από κει- μάζεψαν φρύγανα, ξύλα, ό,τι μπορούσαν, γρήγορα, γρήγορα. Και σημειώνει εκεί ο συγγραφεύς του μαρτυρολογίου του ότι στη συλλογή των ξύλων πρωτοστατούσαν οι Ιουδαίοι… Για να ξέρετε ποιοι είναι οι Ιουδαίοι… Μέχρι σήμερα,  2000 χρόνια, όταν ειπώθηκε δια στόματος ενός συγχρόνου Εβραίου Αμερικανού, Εβραίου, που είπε: «Μάθετέ το, εχθροί μας δεν είναι εδώ οι γύρω μας· εχθροί μας είναι οι Έλληνες με τον Χριστιανισμό τους». Ξέρετε ποιος το είπε. Ας μην αναφέρω το όνομά του. «Οι Έλληνες είναι οι εχθροί μας!». Δεν είναι η ομολογία του αυτή σαν να εμάζευε φρύγανα αυτός ο σύγχρονος πολιτικός –ζει! Είναι στην Αμερική!- εναντίον της Ελλάδος και του Χριστιανισμού, της Ορθοδοξίας;

    Και τώρα ο άγιος Πολύκαρπος είναι έτοιμος, αγαπητοί μου, να καεί. Έκανε μια πολύ δυνατή προσευχή. Βέβαια την έχω εδώ κοντά μου, αλλά ο χρόνος πέρασε, να μην σας την διαβάσω, πολύ δυνατή προσευχή και όταν την τελείωσε είπε το «Ἀμήν». Έτσι σημειώνει εκεί ο ιστοριογράφος του. Είπε το «ἀμήν». Και τότε, όταν οι δήμιοι έβαλαν την φωτιά, συνέβη ένα θαυμαστό φαινόμενον: Η φωτιά έκανε ένα είδος καμάρας, απ’ όλες τις μεριές, ενώ τον έβαλαν στη μέση με τη φωτιά, η φωτιά απέκλινε, έκανε ένα είδος καμάρας, χωρίς να εγγίσει το σώμα του αγίου Πολυκάρπου. Ταυτόχρονα απλώθηκε μία ευωδία, σημειώνει ο συγγραφεύς, «σαν λιβάνι», λέει, «σαν κάτι που όπως καίνε αρωματικές ουσίες, απλώθηκε αυτή η μυρωδιά».

      Βλέποντας οι βασανισταί του ότι η φωτιά δεν τον άγγιξε, τότε διέταξαν έναν «κομφέκτορα»· ‘’confector’’ είναι αυτός που ασχολείται –είναι λατινική λέξις- είναι αυτός που ασχολείται με τα θηρία για την διατροφή τους κ.λπ. Ένα είδος, θα λέγαμε, θηριοτρόφου. Τον διέταξαν να πλησιάσει τον άγιον Πολύκαρπον, ενώ ήταν εις το κέντρον της φωτιάς και να του μπήξει ένα μικρό ξίφος· δηλαδή να τον σκοτώσει. Κι όταν έγινε αυτό, τότε άλλο θαύμα! Γέρος άνθρωπος ήταν. Ξεχύθηκε τόσο αίμα, από την πληγή του, που έσβησε την φωτιά, ώστε όλοι να θαυμάσουν. «Πώς κι έγινε αυτό;». Στην αρχή η φωτιά δεν τον έκαιγε, τώρα σβήνει η φωτιά με το αίμα του, δεύτερο θαύμα…

    Αλλά ο αντίζηλος διάβολος δεν μπορούσε να αντέξει την νίκην και τον στέφανον του μάρτυρος, γι'αυτό παρεκίνησε –ποιους άλλους; Τους Ιουδαίους- να ισχυρίζονται ότι οι Χριστιανοί θα άφηναν τον Εσταυρωμένον Ιησούν και θα ελάτρευαν και θα προσκυνούσαν τα λείψανα του Πολυκάρπου… Ακούστε θέση… Ώστε μάλιστα, αναγκάζεται ο ιερός συγγραφεύς του μαρτυρολογίου να πει: «Να αφήσουμε τον Κύριόν μας Ιησούν Χριστόν;». Εκεί βρίσκουμε και την εξής θέση, πολύ σπουδαία, ότι τιμούμε τους μάρτυρες, δεν τους θεοποιούμε, τους τιμούμε,. Είναι μια πολύ πολύ δυνατή θέσις αυτή και σπουδαία.

      Ωστόσο οι Ιουδαίοι ζήτησαν να καούν τα λείψανα του αγίου. Γιατί ήλπιζαν οι Χριστιανοί να πάρουν το σώμα του. Τώρα οι Ιουδαίοι διαβάλλουν τα πράγματα και λέγουν να καεί, για να μην πάρουν τα λείψανα του αγίου, το σώμα του. Και έκρυψαν το σώμα του αγίου Πολυκάρπου, αγαπητοί μου, όσοι ήσαν εκεί στο μαρτύριό του.

       Αυτή ήταν η βιωτή και το μαρτύριον του μακαρίου Πολυκάρπου. Κι όπως σημειώνει ο συγγράψας το μαρτυρολόγιό του, «τότε», λέγει, «οι Χριστιανοί περισυνέλεξαν ό,τι είχε απομείνει από την φωτιά». Δηλαδή την φωτιά που τον έκαψαν πλέον, νεκρόν, τον έκαψαν και ετοποθέτησαν ό,τι έμεινε σε μία λειψανοθήκην, θεωρώντας τα αυτά που έβαλαν μέσα εις την λειψανοθήκην, πιο πολύτιμα και από τις πιο πολύτιμες πέτρες και από το πιο πολύτιμο χρυσάφι. Έτσι γράφει μέσα. Και συνεχίζει ο ιερός συγγραφεύς ότι το μαρτυρολόγιό του θα παρακινήσει και άλλους εις το μέλλον να δείξουν ανδρείαν.

      Μέσα στην Ιστορία, θα έλεγα, αφού περιεσώθη το μαρτυρολόγιό του, για να το διαβάζουν σε κάθε εποχή εκείνοι που το διαβάζουν και το ακούν, για να κινούνται να μιμηθούν το μαρτύριο του αγίου Πολυκάρπου, την ανδρεία του, το θάρρος του, την ομολογία του· κι έτσι κι αυτοί με τη σειρά τους να δείξουν ανδρεία και να μαρτυρήσουν υπέρ του ονόματος Ιησού Χριστού.

      Αυτά μας γράφει στο μαρτυρολόγιο, αγαπητοί μου, του αγίου Πολυκάρπου ο ιερός αυτός συγγραφεύς και αυτός ήταν ο άγιος Πολύκαρπος, που να έχουμε πάντοτε την ευλογία του και προπαντός εκείνοι που φέρουν το όνομα του αγίου Πολυκάρπου να έχουν κι εκείνοι πάντοτε τη δική του ευλογία, αμήν.

🔸35η🔸 ομιλία στην κατηγορία : " Ὁμιλίες Κυρ. Τυρινῆς, Καθ. Δευτέρας, Μεγάλου Κανόνος ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίες Κυρ. Τυρινῆς, Καθ. Δευτέρας, Μεγάλου Κανόνος " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omilies-kyr-tyrinhs-kau-defteras-megaloy-kanonos
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_60.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίες Κυρ. Τυρινῆς, Καθ. Δευτέρας, Μεγάλου Κανόνος».🔻
https://drive.google.com/file/d/1SmoR2cqkXjuoTu0es5zMUX9ZQiV-Y3nU/view?usp=drivesdk

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Ὁμιλίες Κυρ. Τυρινῆς, Καθ. Δευτέρας, Μεγάλου Κανόνος».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC.%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%86%CF%82%20%CF%84%E1%BF%86%CF%82%20%CE%A4%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%BD%E1%BF%86%CF%82?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας, ψηφιοποίηση και επιμέλεια κειμένου : Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Ὁ θησαυρός μας.

†. Με μίαν τριλογίαν παρομοιάζει ο λόγος του Θεού, αγαπητοί μου, την είσοδό μας στο κατώφλι της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Είναι το μήνυμα της αφέσεως, είναι η χαρωπή νηστεία και είναι και η έννοια του αληθινού θησαυρού, όπως ακούσαμε σήμερα στην ευαγγελική περικοπή.

      Με το πρώτο λύνομε τα δεσμά της κακίας. Με την συγχωρητικότητα, δηλαδή, που δεσμεύουν την ψυχή. Με το δεύτερο ελαφρύνομε την ψυχή μας για υψηλά πετάγματα. Και με το τρίτο αναζητούμε σαν θησαυρό τα υψηλά νοήματα και τον σκοπό της πνευματικής ζωής, αφού βέβαια θα έχομε περιφρονήσει τους επίγειους θησαυρούς ή θα τους βάλομε σε κατωτέρα μοίρα και τους επίγειους στόχους.

     Το θέμα είναι μεγάλο. Αλλά θα μείνομε μόνο σε ό,τι αφορά στον θησαυρό και τον θησαυρισμό. Μας λέγει ο Κύριος: «Μὴ θησαυρίζετε ὑμῖν θησαυροὺς ἐπὶ τῆς γῆς, ὅπου σὴς καὶ βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται διορύσσουσι καὶ κλέπτουσι·  θησαυρίζετε δὲ ὑμῖν θησαυροὺς ἐν οὐρανῷ, ὅπου οὔτε σὴς οὔτε βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται οὐ διορύσσουσιν οὐδὲ κλέπτουσιν· ὅπου γάρ ἐστιν ὁ θησαυρὸς ὑμῶν, ἐκεῖ ἔσται καὶ ἡ καρδία ὑμῶν».

     Μας συνιστά ο Κύριος να μη σωρεύομε επιγείους θησαυρούς. Απλώς να προσπαθούμε να ζούμε και να καλύπτομε τις ανάγκες μας. Είναι γνωστό ότι ο άνθρωπος δεν θέλει να καλύψει τις ανάγκες του μόνον. Αλλά θέλει, ατελευτήτως μάλιστα, να καλύπτει τις επιθυμίες του. Και είπα μόνον. Αλήθεια, είναι ατελείωτη η προσπάθεια του ανθρώπου να καλύπτει τις επιθυμίες του. Άνθρωπέ μου, θέλεις ένα σπίτι με εκατό δωμάτια; Ένα κρεβάτι χρειάζεσαι κι ένα δωμάτιο. Άνθρωπέ μου, θέλεις πολλά φαγιά; Ένα στομαχάκι έχεις. Βλέπετε, λοιπόν, η πλεονεξία πού βρίσκεται; Μέσα εις την ψυχήν. Είναι φοβερό. Και λέει λοιπόν ο Κύριος: «Μη θησαυρίζετε θησαυρούς επί της γης». Διότι κινδυνεύουν αυτοί οι θησαυροί. Κινδυνεύουν από τον σκώρο, αν είναι ιματισμός. Κινδυνεύουν από την βρώση των διαφόρων σκουληκιών, που τρώνε τις τροφές κ.λπ. κ.λπ. Αλλά και επιπλέον, αν είναι πολύτιμα μέταλλα, χρυσάφι και ασήμι κ.λπ. κ.λπ. τότε… και σήμερα χρησιμοποιείται η ιδία μέθοδος, μάλιστα λέγεται σε σύγχρονη γλώσσα, «ριφιφί». Πηγαίνω στο δίπλα σπίτι ή δίπλα μαγαζί και ανοίγω τρύπα στον τοίχο ή από πάνω από το ταβάνι ανοίγω τρύπα, κατεβαίνω μέσα εκεί που ο άλλος έχει το χρυσάφι και το ασήμι του και από εκεί κλέπτω. «Διορύσσουσι», λέει. Δηλαδή, τρυπάνε τα ντουβάρια για να κλέψουν τον θησαυρόν. Και τι κάνεις, άνθρωπε; Γίνεσαι ο στόχος της φθοράς οπωσδήποτε.

     Βέβαια, δεν είναι έμφυτη η τάσις αυτή στον άνθρωπο. Δηλαδή εκ κατασκευής ο Θεός δεν έκανε έτσι τον άνθρωπον. Αλλά είναι ένα πρόσκτημα μεταπτωτικό. Αφού πέσαμε στο πρόσωπο του Αδάμ, έκτοτε φροντίζουμε να είμεθα πάντοτε πεσμένοι.

       Μετά την πτώση ο άνθρωπος, χάνοντας τον Θεό από τον οπτικό του ορίζοντα, αισθάνθηκε την ανάγκη να εναποθέσει την ασφάλειά του στη συλλογή υλικών αγαθών. Είναι θέμα μιας ψυχολογικής ασφαλείας. Ο άνθρωπος αισθάνεται ασφάλεια στα πολλά. Ό,τι ώρα ακούσετε ειδήσεις, ό,τι ώρα διαβάσετε εφημερίδα, ό,τι ώρα δείτε τα τρέχοντα νέα, όλα μιλάνε για την ασφάλεια. Συντάξεις, μισθοί, τούτα, εκείνα. Δηλαδή ο άνθρωπος θέλει την εξασφάλισή του.

   Έτσι λοιπόν, έχει μία ψυχολογική ερμηνεία το θέμα, όταν μαζεύω αγαθά, νομίζω ότι έτσι, με τον τρόπον αυτόν ασφαλίζω τον εαυτόν μου. Ο Κύριος μας είπε: «Ὁρᾶτε καὶ φυλάσσεσθε (:Προσέχετε και φυλαχτείτε)  ἀπὸ πάσης πλεονεξίας - πλεονεξία. Το πλέον ἔχειν. Το να έχεις το παραπανίσιο- ·ὅτι οὐκ ἐν τῷ περισσεύειν τινὶ ἡ ζωὴ αὐτοῦ ἐστιν ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῦ». Δηλαδή, ούτε η μακροζωία ούτε η ευχάριστη ζωή εξαρτώνται από τα πλούτη.

      Ο άνθρωπος μετά την πτώση έγινε ατομιστής. Ατομιστής. Αφού απομόνωσε τον εαυτό του και από τον Θεό και από τους άλλους ανθρώπους, ακόμη, αν θέλετε, και από αυτήν την κτίσιν που τον περιβάλλει. Θυμηθείτε, όταν ο Θεός είπε ότι το Σάββατο δεν θα έριχνε το μάννα στην έρημο, έριχνε μάννα στην έρημο, έριχνε έξι φορές την εβδομάδα, την εβδόμην ημέρα, μάννα δεν έπεφτε, και μερικοί ξέρετε τι έκαναν; Μάζευαν δε, σημειώσατε, τόσο μάννα όσο εχρειάζοντο. Διότι αν μάζευε κανείς κάτι περισσότερο, την επομένη μέρα,  αυτό που μάζεψε, σκουλήκιαζε. Και όχι μόνο σκουλήκιαζε, αλλά και βρωμούσε. Είναι χαρακτηριστικόν ότι την Παρασκευή έριχνε ο Θεός μάννα, το οποίον ήταν αρκετό και δια την Παρασκευή και δια το Σάββατο, χωρίς το μάννα αυτό που μάζευαν την Παρασκευή, ούτε να βρωμίσει, ούτε να χαλάσει. Μάλιστα, και μετά την ανατολή του ηλίου, μας λέγει η Αγία Γραφή το μάννα αυτό, περίεργο πράγμα ήταν, ουράνιος άρτος λέγεται, έλιωνε. Και εχάνετο. Όπως ακριβώς λιώνει το χαλάζι. Ήταν δε όπως ακριβώς το κόριον, όπως είναι το χαλάζι έτσι μπαλίτσες πολύ μικρές και να είναι και λευκού χρώματος· ακριβώς όπως είναι το χαλάζι. Όταν έβγαινε ο ήλιος αυτό έλιωνε, εχάνετο.

       Τι γίνηκε λοιπόν; Μερικοί σκέφτηκαν και είπαν: «Μήπως την μεθεπόμενη μέρα, μεθεπομένη, ο Θεός μετανοήσει και δεν ρίξει μάννα. Ίσως και μήπως και πεθάνει ο Θεός! Για να μαζέψουμε λοιπόν περισσότερο μάννα». Και μάζευαν περισσότερο μάννα. Ο καθένας για λογαριασμό του. Δηλαδή «εμείς που μαζέψαμε περισσότερο, εμείς θα ζήσομε, θα προεκτείνομε τη ζωή μας. Οι άλλοι; Δεν μας ενδιαφέρει τι γίνεται». Και μη νομίσετε πως είναι πράγματα τα οποία δεν συνεχίζουν να γίνονται. Να, εδώ, πάρετε το θέμα της Δευτέρας του Χριστού Παρουσίας, την παρουσία του Αντιχρίστου κ.τ.λ. βλέπετε οι άνθρωποι θέλουν να σωρεύσουν αγαθά για να έχουν να τρων, να πίνουν και να προεκτείνουν την ζωή τους, αν υποτεθεί αυτές τις δύσκολες μέρες που έρχονται και θα ‘ρθουν πολύ περισσότερες, αυτοί να επιζήσουν. Φτωχέ, φτωχέ, φτωχέ άνθρωπε!

    Και διεμαρτυρήθη ο Θεός γι'αυτό: «Επιτέλους», λέει, «δεν θα μάθετε εξαρτάσθε από μένα;».

      Και τώρα ποια είναι τα επιχειρήματα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού κατά του πάθους του θησαυρού, που φανερώνει έντονα τον ατομισμό του ανθρώπου; Γιατί; Από έλλειψη πίστεως στην πρόνοια του Θεού.

    Πρώτον. Η αποθήκευση αγαθών,  μας λέγει ο Κύριος, εάν μεν είναι τρόφιμα ή ιματισμός, κινδυνεύει από τον σκώρο, όπως ακούσαμε προηγουμένως και γενικά από κάθε αδηφάγο σκουλήκι. Δεύτερον. Αν είναι ό,τι άλλο προϊόν, κινδυνεύει από φθορά και σκουριά. Τρίτον. Εάν είναι χρυσός ή άργυρος, όπως σας είπα προηγουμένως, κινδυνεύει από τους κλέπτες.

   Τι πρέπει να γίνει; Να γίνει μετάθεσις του χώρου θησαυρισμού από τη Γη στον ουρανό. Και αυτό γίνεται με την ελεημοσύνη. Με το να μην είσαι ατομιστής. Να λογαριάζεις ότι υπάρχουν και άλλοι άνθρωποι. Λέει ένας πατέρας της Εκκλησίας μας: «Δεν σε συμβουλεύει να μην έχεις αγαθά. Αλλά εκείνα τα οποία έχεις, μετάθεσέ τα». Όταν έχεις μία αποθήκη που είναι στην επιφάνεια της Γης και κινδυνεύει από μία πλημμύρα το προϊόν της αποθηκεύσεώς σου, δηλαδή πολύ νερό, να πάρτε αυτόν τον καιρό που κάπου εκεί στην Μοζαμβίκη κ.τ.λ. φοβερή πλημμύρα, φοβερή! Κι ανέβηκαν οι άνθρωποι επάνω στα δέντρα να γλυτώσουν. Δεν θα έμπαινε, λοιπόν, το νερό μέσα στην Αποθήκη; Δεν θα σου κατέστρεφε τον καρπόν που μάζεψες; Ε, σου λέει λοιπόν τώρα, φρόνιμα, πολύ φρόνιμα, τον καρπόν αυτόν βάλ ‘τον στο πρώτο, στο δεύτερο πάτωμα. Όχι να είναι επίγεια αποθηκευμένος. Αυτό σου λέει ο Θεός. Ό,τι θησαυρούς έχεις μετάφερέ τους εις την αποθήκη του ουρανού. Διαμέσου, σας είπα, της ελεημοσύνης.

     Ο Κύριος ακόμη μας είπε: «Πωλήσατε τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν καὶ δότε ἐλεημοσύνην». Ακόμη ο Κύριος είπε στον πλούσιο εκείνον νεανίσκον… τι του είπε; «Καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανοῖς». «Δώσε», λέει, «στους φτωχούς, ακολούθησέ με. Σου κάνω την μεγάλη τιμή να σου πω να με ακολουθήσεις». Είδατε μεγάλη τιμή που είχαν οι δώδεκα Απόστολοι; Μεγάλη τιμή. «Ε, σου κάνω κι εσένα αυτήν την τιμή». «Εκείνος», λέει, «στυγνάσας, σκυθρωπάσας -κατέβασε τα μούτρα του, που λέμε- έκανε μεταβολή και έφυγε». Τι του είπε; «Δώσε ελεημοσύνη».

      Ω αγαπητοί μου… Ή ακόμη, μας είπε ο Κύριος, στα κατά Λουκάν είναι γραμμένο: «Ποιήσατε ἑαυτοῖς φίλους ἐκ τοῦ μαμωνᾶ τῆς ἀδικίας». «Μαμωνάς» ήταν ο Θεός του χρήματος, του πλούτου. Ό,τι για μας τους Έλληνες είναι ο θεός Ερμής. Ο κερδώος Ερμής, του εμπορίου ο θεός.  Για την περιοχή εκείνη ήταν ο Μαμωνάς. Ξαναλέγω, δεν είναι ο διάβολος ο Μαμωνάς. Ο Μαμωνάς είναι ο θεός του πλούτου. Γι'αυτό λέει: «Ποιήσατε ἑαυτοῖς φίλους ἐκ τοῦ μαμωνᾶ τῆς ἀδικίας». Διότι όταν μαζεύεις, μαζεύεις χρήματα, ε, αδικείς κάποιους άλλους ανθρώπους. Όταν εσύ σωρεύεις θησαυρούς για τον εαυτό σου. Κάνετε λοιπόν φίλους εκ του Μαμωνά της αδικίας. Ποιοι είναι αυτοί οι φίλοι; Οι πτωχοί. Όταν λοιπόν κάνεις ελεημοσύνη, κάνεις φίλους από τα χρήματα, τα οποία αποθηκεύεις· «ἵνα, ὅταν ἐκλίπητε(:όταν φύγετε από τον παρόντα κόσμο), δέξωνται ὑμᾶς εἰς τὰς αἰωνίους σκηνάς (:ώστε αυτοί οι φίλοι που κάνατε εδώ, να σας δεχθούν εις τας αιωνίους μονάς, στην Βασιλεία του Θεού)». Ό,τι ακριβώς, ξέρετε, έκαναν οι φτωχοί, με εκείνη την Δορκάδα στην Ιόπη με τον Απόστολο Πέτρο που την ανέστησε. Τους λυπήθηκε. Ξέρετε γιατί; Επεδείκνυαν, λέει, οι χήρες και τα ορφανά κ.τ.λ. Όλα εκείνα τα οποία αυτή τους έδινε. Ήταν μοδίστρα –χμ, ακούτε οι κυρίες; Ήταν μοδίστρα και έραβε ρούχα και ρουχαλάκια και τους τα μοίραζε.  Και επεδείκνυαν - μας το λέει το βιβλίο των Πράξεων- έδειχναν, λέγει, εις τον Απόστολο Πέτρο. Του λέγανε: «Απόστολε του Χριστού, το βλέπεις αυτό; Αυτή η Δορκάδα –έτσι ελέγετο ελληνικά το όνομά της- μου το έφτιαξε, μου το έραψε». Και τότε ο Απόστολος Πέτρος την ανέστησε. Ποιοι ηύχοντο; Δια την Δορκάδα; Οι πτωχοί. «Για να κάνετε», λέει, «φίλους ώστε όταν θα πάτε στον ουρανό, σεις θα φύγετε από την παρούσα ζωή, να σας υποδεχθούν με χαρά εκείνοι που από σας ευεργετήθηκαν».

     Ποιος, λοιπόν, μπορεί να είναι ο αληθινός θησαυρός; Ο ανέκλειπτος και αιώνιος θησαυρός; Αγαπητοί μου, θησαυρός μας είναι ο Χριστός. Κι εμείς είμεθα τα θησαυροφυλάκιά Του. Τον θησαυρόν δεν τον βάζομε τυχαία, ούτε στο πεζοδρόμιο. Τον κλειδώνουμε μέσα σε ντουλάπια, σε χρηματοκιβώτια. Εμείς είμαστε τα θησαυροφυλάκια του θησαυρού που λέγεται Ιησούς Χριστός. Θέλετε ακόμη; Θησαυρός είναι για μας και το Πνεύμα το Άγιον. Τι λέμε στο «Βασιλεῦ οὐράνιε»; Λέμε «Βασιλεῦ οὐράνιε, Παράκλητε, τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὁ θησαυρὸς τῶν ἀγαθῶν…» κ.τ.λ. «Συ που είσαι ο θησαυρός όλων των αγαθών». Και των υλικών και των πνευματικών αγαθών. Εμείς τι είμεθα; Οι αποδέκται Σου, του Αγίου Πνεύματος, που είσαι ο θησαυρός όλων των αγαθών. Τον θησαυρόν Αυτόν, κανείς δεν μπορεί να μας τον αφαιρέσει, ούτε ακόμη κι αυτό το μαρτύριον αν μας υποβάλλουν, αν εμείς οι ίδιοι δεν σταθούμε προδόται του θησαυρού μας και τον απεμπολήσομε.

     Και έργον κάθε θησαυροφυλακίου είναι η ασφάλεια. Και η αύξησις του φυλακτικού χώρου. Αυτό σημαίνει προσοχή και αύξηση στο πνευματικόν μας έργον. Θέλεις και να επωφεληθείς και να διατηρήσεις τον θησαυρόν που λέγεται Ιησούς Χριστός και Πνεύμα Άγιον; Να αυξάνεσαι, αγαπητέ, αγαπητοί, εις την πνευματική ζωή. Ο καλύτερος τρόπος συντηρήσεως του θησαυρού αυτού.

    Ότι ο Χριστός είναι ο θησαυρός μας, φαίνεται από την παραβολή του πολυτίμου μαργαρίτου, που, εκεί, λέει, κάποιος εμπορευόταν μαργαριτάρια - ε, μάζευε μαργαριτάρια, τα εμπορευόταν. Κάποια φορά, λέει, βρήκε ένα μεγάλο μαργαριτάρι. Ξέρετε και τα μαργαριτάρια ή καλύτερα τα διαμάντια κι αυτά μετριώνται με καράτια. Λοιπόν, επήρε όσα μέχρι τότε είχε αγοράσει διαμάντια, μαργαριτάρια, να είμαι σύμφωνος με την παραβολή, τα πούλησε και αγόρασε αυτόν τον έναν μεγάλον, πολύτιμον μαργαρίτην. Ξέρετε τι θα πει αυτό; Ότι όλα τα μαργαριτάρια, είναι μαργαριτάρια. Δηλαδή είναι αξίες. Είναι οι αξίες της ζωής. Και η αισθητική είναι μία αξία. Το να βλέπω κάτι ωραίο, μια ζωγραφιά, ένα βιβλίο…, ο πολιτισμός, για να μην πολυπραγμονώ, ο πολιτισμός οπωσδήποτε περιέχει αξίες. Δεν υπάρχει καμία αντίρρηση γι'αυτό. Αλλά δεν μπορώ όμως να ξεπουλήσω τον Χριστό για τις επιμέρους αξίες. Όχι. Όλα είναι χρήσιμα, όλα είναι ωραία. Αλλά κορυφαίος θησαυρός μου είναι ο Ιησούς Χριστός, είναι το Πνεύμα το Άγιον.

       Ακόμη θυμηθείτε και την παραβολή του κρυμμένου θησαυρού. Κάποιος, λέει, εκεί που έσκαβε σε ένα χωράφι μια φορά, δεν ήταν δικό του, βρήκε θησαυρό. Σπίνθισαν τα μάτια του. Πάει και λέει στον ιδιοκτήτη: «Μου το πουλάς; Το χωράφι αυτό, μου το πουλάς; Το θέλω». Το πούλησε ο άλλος, ανύποπτος. Για να κατακτήσει τον θησαυρόν που ήταν κρυμμένος σε εκείνο το χωράφι.

       Έτσι, αγαπητοί μου, μπορούμε να ξεπουλάμε πολλά πράγματα, κάτι διασκεδάσεις κ.τ.λ. βλέπετε σήμερα τελευταία Κυριακή αντί να πενθούμε, σήμερα ξέρετε τι λέει ο Συναξαριστής; «Έχομε την μνεία της απωλείας του Παραδείσου». Άμα χάσεις, χαίρεσαι και χοροπηδάς; Ή άμα χάσεις, πενθείς; Κι εμείς χοροπηδάμε, μασκαρευόμαστε, κάνομε δεν ξέρω τι… Δεν πενθούμε για την απώλεια του Παραδείσου. Είδατε πόσο ανόητοι, μα ανοητότατοι είμαστε; Κρίμα, κρίμα για μας που λεγόμαστε ότι είμεθα, εμείς οι άνθρωποι, ότι είμαστε έξυπνοι. Εξυπνάκηδες είμαστε. Όχι έξυπνοι. Ο έξυπνος άνθρωπος έχει άλλα κριτήρια. Εκείνα τα κριτήρια που του δίνει ο λόγος του Θεού. Και πραγματικά έχει άλλα κριτήρια. Και βγαίνει πάντοτε ο κερδισμένος.

      Ο Απόστολος Παύλος τι έλεγε; Είχε μεγάλη προτροπή στον κοινωνικό του βίο. Το λέει ο ίδιος. «Ξεπερνούσα», λέει, «όλους τους συνηλικιώτες μου, τους έχοντας δηλαδή την ίδια ηλικία με εμένα. Αλλά «τά πάντα ἡγοῦμαι σκύβαλα εἶναι ἵνα Χριστὸν κερδήσω». «Θεωρώ όλα, όλους τους θησαυρούς, όλες τις αξίες, οτιδήποτε, ότι είναι σκύβαλα». Ξέρετε τι είναι τα «σκύβαλα». Αυτά που τρώνε οι κότες. «Για να κερδίσω», λέγει, «τον Χριστόν». Ο Χριστός είναι η συνισταμένη όλων των θησαυρών. Και το βεβαιώνει ο Παύλος αυτό, όταν λέγει: «ἐν ᾧ(:εν τω οποίω· αναφορική αντωνυμία) Χριστῷ εἰσι πάντες οἱ θησαυροὶ τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως ἀπόκρυφοι». Εκεί είναι όλοι οι θησαυροί. Γιατί λέει «ἀπόκρυφοι»; Πρέπει να αλλάξουν τα μάτια μας, για να δούμε ότι υπάρχουν οι θησαυροί. Και ποιος ανοίγει και φτιάχνει, δημιουργεί νέα μάτια; Το Πνεύμα το Άγιον. Λέει ο Ιερός Χρυσόστομος: «Τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον ἐστὶ τὸ ποιοῦν ἑτέρους ὀφθαλμούς». «Το Πνεύμα το Άγιον σού ανοίγει τα μάτια να δεις· Εκείνο που κάνει άλλα μάτια, καινούρια μάτια». Γι'αυτό οι άνθρωποι δεν βλέπουν, επειδή δεν έχουν το Πνεύμα το Άγιον. Απ’ την στιγμή, λοιπόν, που θα αποκτήσομε το Πνεύμα το Άγιον, τότε βλέπομε τους θησαυρούς του Χριστού. Έτσι, απόκρυφοι θησαυροί για κείνους που δεν βλέπουν. Αλλά φανεροί οι θησαυροί για κείνους οι οποίοι βλέπουν.

    Ακόμη, θησαυρός είναι κι αυτή η Αγία Γραφή. Πωπω θησαυρός! Αν, αγαπητοί μου, μας έλεγαν ότι… «Κοίταξε, είσαι στο σπίτι σου, έχεις τα ράφια σου γεμάτα βιβλία, τρόφιμα, αγαθά, χρήματα. Αυτή τη στιγμή τα χάνεις όλα. Μπορείς να πάρεις μόνον ένα πράγμα από το σπίτι σου». Τι θα παίρναμε; Χρήματα; Βιβλία; Τι θα παίρναμε; Ιματισμό; Αγαπητοί μου, αυτό το ένα που θα παίρναμε θα ήταν η Αγία Γραφή. Ο αληθινός θησαυρός μας πραγματικά.

     Ακόμη… θυμάμαι, ήμουν έφηβος, διάβαζα ένα βιβλίο, ήταν του Ντάνιελ Ντεφόε, Δανιήλ Ντεφόε, ‘’Robinson Crusoe’’, «Ροβινσών Κρούσος», το έχουν μεταφράσει ελληνικά. Ίσως πολλοί από σας το έχετε διαβάσει αυτό. Όταν βούλιαξε το πλοίο, αύτανδρο βούλιαξε. Ένας σώθηκε μόνο. Αυτός ο νεαρός, ένας νεαρός ο Crusoe (Κρούσε). Και μετά όταν πέρασε η τρικυμία, άρχισε να βγάζει από το πλοίο, που ήταν σε μία απόσταση από την ξηρά, να βγάζει ό,τι μπορούσε για να επιζήσει σε ένα ξερονήσι. Έμεινε σ΄ αυτό το ξερονήσι 20 χρόνια!  Βρήκε τούτο, βρήκε εκείνο, βρήκε σπόρους, έσπειρε τους σπόρους, τούτα, εκείνα, εκείνα, πολλά πράγματα βρήκε. Βρήκε μια μπάλα χρυσού εκεί στην καμπίνα του Καπετάνιου. Βρήκε όμως και μια Αγία Γραφή. Εκεί, προσέξτε, στην ερημιά, τι αξία είχε ο χρυσός; Η αξία του χρυσού είναι συμβατική. Λέμε να έχει αξία. Ο ίδιος καθ’ εαυτόν ο χρυσός δεν έχει αξία. Λέμε. Συμβατική. Δεν του χρειάστηκε τίποτα περισσότερο όσο η Αγία Γραφή. Διότι διαβάζοντας την Αγία Γραφή στα είκοσι αυτά χρόνια άνοιξαν τα μάτια του και είδε την μεγάλη αλήθεια, τον μεγάλο θησαυρό· που ήταν ο λόγος του Θεού.

        Ακόμα θησαυρός είναι και η άνω Ιερουσαλήμ· που είναι η αιωνία πατρίδα μας, που είναι η Βασιλεία του Θεού.

     Έχομε όμως και έναν καθαρά προσωπικόν θησαυρόν, καθαρά προσωπικό. Ξέρετε τι είναι; Η ύπαρξή μας. Εμείς οι ίδιοι. Που είμαι εγώ ο άνθρωπος και ο κάθε άνθρωπος, εικόνα του Θεού. Αυτό έχει πάρα πολύ μεγάλη αξία. Γιατί; Γιατί θα περάσω από το κατ’ εικόνα στο καθ’ ομοίωσιν. Και αν πετύχω το καθ΄ομοίωσιν, τότε κερδίζω και όλους τους άλλους θησαυρούς. Και την Βασιλεία του Θεού κ.τ.λ. κ.τ.λ. Δεν μου επιτρέπεται λοιπόν να κατασπαταλώ αυτήν την περιουσία, αυτόν τον θησαυρό, που είμαι εγώ, το κατ΄εικόνα Θεού πλάσμα· και πρέπει να φθάσω στο καθ’ ομοίωσιν. Ναι. Εγώ ο ίδιος. Αλλά σπαταλάμε, όπως λέει στην παραβολή του ασώτου υιού «εσπατάλησε τον βίον». Έζησε σπάταλα. Σπαταλάμε αυτήν την ύπαρξή μας.

        Αγαπητοί, θησαυρός ο Χριστός. Θησαυρός το Πνεύμα το Άγιον. Κι εμείς τα θησαυροφυλάκια. Όμως τον θησαυρόν αυτόν τον έχομε σε πήλινα θησαυροφυλάκια· που είμαστε εμείς με τις εύκολες μεταβολές και παρεκκλίσεις μας. Γι΄αυτό λέει ο Παύλος στην β΄ προς Κορινθίους: «Ἔχομεν τὸν θησαυρὸν τοῦτον ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσιν». «Όστρακον» εδώ είναι το πήλινο αντικείμενο, το τσουκάλι κ.λπ. Τα πάθη και τα υλικά πράγματα, εύκολα μας μεταβάλλουν. Ας θυμηθούμε για παραδειγματισμό την βασίλισσα του Σαβά, που ήρθε στην εποχή του Σολομώντος, το 1000 προ Χριστού και αντήλλαξε τους θησαυρούς της με την σοφία του Σολομώντος. Μάλιστα εν προκειμένω, ξέρετε τι είπε ο Χριστός; Είπε αυτό το παράδειγμα που σας λέω τώρα κι εγώ. Και λέει: «Εδώ είναι μεγαλύτερη η Σοφία. Δηλαδή Εγώ είμαι ασυγκρίτως ανώτερος από τον Σολομώντα και την σοφία του. Επιτέλους επιτέλους, Εγώ έκανα τον Σολομώντα σοφόν. Κι εσείς δεν με εκτιμάτε;».

      Ας θυμηθούμε ακόμη τους μάγους, που προσέφεραν τους θησαυρούς των. Για να απολαύσουν την θέα… Ένα νήπιο ήταν. Τίποτ’ άλλο. Δεν είδαν ένα νήπιο να κάνει θαύματα. Τίποτ’ άλλο. Την θέα του Ενανθρωπήσαντος Θεού και να αποκτήσουν την γνώση Του. «Είδαμε τον Ενανθρωπήσαντα Θεό». Πού το ‘ξεραν; Αγαπητοί μου, μεγάλο θέμα. Ας θυμηθούμε τέλος τον άγιον Αντώνιον, που όταν άκουσε στην Εκκλησία την ευαγγελική περικοπή που είπε ο Κύριος, εις εκείνον τον νεανίσκον που σας ανέφερα προηγουμένως, αλλά αυτός γύρισε την πλάτη κι έφυγε, ο άγιος Αντώνιος ήταν αρκετά ευκατάστατος. Οι γονείς του ήταν ευκατάστατοι. Συνεκλονίσθη απ’ αυτό που άκουσε. Τ’ άφησε όλα, έβαλε την αδελφή του σε ένα μοναστήρι γυναικείο και πήγε κι έγινε οικιστής, κάτοικος της ερήμου.

      Αγαπητοί, ας ερευνούμε, για να μάθομε κι εμείς ποιος είναι ο αληθινός μας θησαυρός. Και σίγουρα ποτέ δεν θα μετανοήσομε. Αμήν.

🔸825η🔸ομιλία στην κατηγορία : " Ὁμιλίαι Κυριακῶν ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Ψηφιοποίηση και επιμέλεια κειμένου : Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

🔸Перевод «Трость Скорописца» : https://myrophoros.blogspot.com/search/label/%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B8%D1%82%20%D0%90%D1%84%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%B9%20%D0%9C%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%BE%D1%81?m=0

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Ἀπαράδεκτη λατρεία.

†. Σεβασμιώτατε, αγαπητοί μου αδελφοί. Σήμερα, πρώτη ημέρα της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, εισερχόμεθα εις το σκάμμα των αγώνων των πνευματικών και της λατρείας της πνευματικής προς τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν μας. Βέβαια, ο λαός του Θεού θα νηστεύσει. Βέβαια, μη αρκούμενος εις την κατά Σάββατον και Κυριακήν Θείαν Λειτουργίαν, θα αναζητήσει να λατρεύσει τον Κύριον και με τις, κατά Τετάρτην και Παρασκευήν, Προηγιασμένες Θείες Λειτουργίες. Θα υπάρχει δηλαδή μία πύκνωσις προσφοράς και λατρείας στον Θεό. Κι όλα αυτά βεβαίως πολύ καλά. Τίθεται, όμως, το ερώτημα: Είναι ο Θεός ευχαριστημένος ή έχει παράπονον από τον λαόν του, τον νέον Ισραήλ, την Εκκλησίαν;

      Την αφορμήν αυτής της αυτοκριτικής έθεσε το πρωινό ανάγνωσμα από την έκτην Ώραν, και που είναι στην έκτη Ώρα από τον προφήτην Ησαΐαν, που εκεί ο Θεός εκφράζει το παράπονό του για τον παλαιόν Ισραήλ, και πολύ σοφά η Εκκλησία μας ετοποθέτησεν αυτήν την περικοπή, μόνο και μόνο για να υπενθυμίσει, να υπενθυμίζει μήπως τα αυτά παράπονα τα έχει ο Θεός και δια τον νέον Του λαό, τον νέον Ισραήλ, την Εκκλησίαν. Και τούτο διότι δυστυχώς ο νέος Ισραήλ, η Εκκλησία, οι ορθόδοξοι Χριστιανοί μας, βαδίζουν στα ίδια χνάρια, όπως και ο παλαιός Ισραήλ. Συνεπώς, οι προφητικοί λόγοι του Ησαΐου έχουν –δυστυχώς!- την ίδια πάντοτε επικαιρότητα.

     Τι λέγει εκεί ο Θεός; Έτσι δε και ανοίγει το βιβλίον του Ησαΐου: «῎Ακουε οὐρανὲ καὶ ἐνωτίζου γῆ, ὅτι Κύριος ἐλάλησεν· υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν. Ἒγνω βοῦς τὸν κτησάμενον καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ· ᾿Ισραὴλ δέ με οὐκ ἔγνω καὶ ὁ λαός με οὐ συνῆκεν. Οὐαὶ ἔθνος ἁμαρτωλόν, λαὸς πλήρης ἁμαρτιῶν, σπέρμα πονηρόν, υἱοὶ ἄνομοι· ἐγκατελίπατε τὸν Κύριον καὶ παρωργίσατε τὸν ἅγιον τοῦ ᾿Ισραήλ». Αγαπητοί μου, υποβαλλόμεθα με αυτούς τους λόγους του Προφήτου, που αρχίζει με μίαν αυστηρήν μεγαλοπρέπεια το προφητικό του αυτό βιβλίο. Επικαλείται ως μάρτυρας της αχαριστίας του λαού του, αυτόν τον ουρανόν και αυτήν την γην, εφόσον –περίεργο- δεν υπάρχει δίκαιος να ακούσει το παράπονον του Θεού. Και καλεί μάρτυρες τον ουρανόν και την γην.

     Αλλά, αν ο προφήτης φτάνει να επικαλεστεί τα άψυχα κτίσματα, αυτό είναι ένα τρομερό κατάντημα του λαού, που λογικοί άνθρωποι δεν θα μπορούσαν να κατανοήσουν αυτό τους το κατάντημα. Και επικαλείται τον ουρανόν και την γην. Έφθασαν στο σημείον, λογικοί όντες, να μην κατανοούν. Λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος: «Πολλοῦ γέμει τοῦ θυμοῦ τὸ προοίμιον». «Το προοίμιον των προφητειών», λέγει, «είναι γεμάτο από θυμόν». «Εἰ γὰρ μὴ σφοδρά τις ἦν καὶ ἄφατος ἡ ὀργή, οὐκ ἂν τοὺς ἀνθρώπους ἀφείς, πρὸς τὰ στοιχεῖα τὸν λόγον ἔστρεψεν». «Εάν δεν ήταν», λέγει, «τόσο πολύ μεγάλη και ανείπωτη η οργή του Θεού, δεν θα άφηνε τους ανθρώπους για να πιάσει τα άψυχα στοιχεία και να ζητάει από εκεί ο Θεός την μαρτυρίαν»· «δεικνὺς ὅτι τῶν ἀναισθήτων φύσει στοιχείων χεῖρον οἱ λόγῳ τετιμημένοι διάκεινται (:δείχνοντας ότι αυτοί που τιμήθηκαν με λογική, δηλαδή οι άνθρωποι, είναι χειρότεροι από τα εκ της φύσεως αναίσθητα στοιχεία)».

       Αλλά πέραν του κτιστού ουρανού, ορατού ουρανού, είναι και οι κάτοικοί του. Είναι οι άγιοι Άγγελοι. Και όλοι οι κάτοικοι της γης, αυτοί που δεν εγνώρισαν τον αληθινόν Θεόν. Οι «εθνικοί» λεγόμενοι, οι ειδωλολάτραι δηλαδή. Όλοι αυτοί καλούνται ομοίως να σταθούν τώρα μάρτυρες. Με μιαν, θα λέγαμε, προέκτασιν της ερμηνείας «ουρανός και γη». Αλλά ακόμα και αυτός ο μετεωρολογικός ουρανός, αυτός που βρέχει, χιονίζει, δίνει την βροχή δηλαδή, δίνει τον ήλιο, δίνει τους ευκράτους καιρούς, όπως και η γη που δέχεται αυτούς τους ευκράτους καιρούς του ουρανού και έρχονται ο ουρανός και η γη να θρέψουν έναν αχάριστο λαό. Τους επικαλείται, λοιπόν, ο Θεός, ο προφήτης για λογαριασμό του Θεού, τους επικαλείται μάρτυρες.

      Και τι λέγει ο Θεός; Σε τι να σταθούν αυτά μάρτυρες; Σε τι; Ποιος ο λόγος; Λέγει ο Θεός: «Υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν (:Εγώ εγέννησα παιδιά, τα δόξασα – ὕψωσα -, τα δόξασα και αυτοί δε, με παρεγνώρισαν)». Δηλαδή, «δεν με λογάριασαν, μου γύρισαν την πλάτη». Βλέπετε εδώ ότι είναι η δημιουργία του λαού του Θεού, του λαού του Ισραήλ, που κατάγεται από τον Αβραάμ· και που ο Θεός εφόρτωσε τον Αβραάμ με τόσες υποσχέσεις, τόσες επαγγελίες, γι’ αυτόν τον λαό. Και ο λαός τώρα αθετεί τον Κύριον. Πώς τον αθετεί; Όταν έστρεφε, πολύ πυκνά, το πρόσωπό του ο Ισραήλ να δεχθεί και να λατρεύσει γειτονικούς, ειδωλολατρικούς λαούς και να εγκαταλείπει τον άγιον του Ισραήλ.

     Το κυριότατο αμάρτημα αυτού του λαού δεν ήταν οι συνήθεις παραβάσεις του νόμου, όπως θα λέγαμε, των εννέα τελευταίων εντολών, ή των οκτώ τελευταίων εντολών· ήταν κυρίως οι δύο πρώτες εντολές· που ελάτρευαν την κτίσιν, ελάτρευαν τα είδωλα, ελάτρευαν πέρα από τα είδωλα γιατί πίσω από τα είδωλα είναι οι δαίμονες –λέγει ο Ψαλμωδός ότι «τὰ εἴδωλα τῶν ἐθνῶν δαιμόνια»- και άφηναν τον αληθινό Θεό… Αυτό ήταν το πολύ πολύ μεγάλο αμάρτημα αυτού του λαού. Και έτσι δημιουργούσαν μίαν αποστασίαν. Απήρχοντο, έφευγαν από του προσώπου του Θεού, δεν ήθελαν… Ρίξτε μια ματιά στην Παλαιά Διαθήκη, διαβάσατέ την όλη, ανάγνωση. Θα δείτε ότι μία διήρχουσα γραμμή είναι αυτή. Ποια; Ότι ο λαός αποστατεί και ο Θεός διαμαρτύρεται. Τιμωρεί, επανέρχεται ο λαός, δια να επανέλθει πάλι εις την αποστασίαν του και πάλι να τιμωρήσει ο Θεός και πάλι να επανέλθει ο λαός· αυτό το σχήμα θα το δείτε συνέχεια· από τη στιγμή που ο Θεός δημιουργεί τον λαό Του δικό Του, τους απογόνους του Αβραάμ μέχρι την εποχή του Χριστού.

      Αλλά… Εδώ λέγει ότι «ἐγέννησα υἱούς». Βεβαίως, η υιοθεσία αυτή θα εγίνετο φανερή και πολύ βαθυτέρα εις τον χώρον της Καινής Διαθήκης. Όταν εκεί βλέπομε να υπάρχει υιοθεσία, υιοθεσία του Θεού δια του Ιησού Χριστού· προσλαμβάνει εκείνους που πιστεύουν και τους κάνει παιδιά Του. Παιδιά Του κατά χάριν. Και Θεούς κατά χάριν. Και στην Παλαιά Διαθήκη ήταν να γίνουν θεοί κατά χάριν. «Ἐγὼ εἶπα θεοὶ ἐστέ».  Και βλέπει κανείς στην Καινή Διαθήκη που λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης: «Ὃσοι ἔλαβον αὐτόν -δηλαδή τον Χριστόν-, ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι (:τους έδωκεν την εξουσία να γίνουν παιδιά του Θεού), τοῖς πιστεύουσιν εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ,  οἳ  (:οι οποίοι) ἐκ Θεοῦ ἐγεννήθησαν». Βλέπετε, λοιπόν, ότι κατεξοχήν υιοθεσία είναι στην Καινή Διαθήκη.

      Αλλά τι σημαίνει «ἠθέτησαν»; Ο παλαιός Ισραήλ, όχι λιγότερο και ο νεότερος, τι ηθέτησαν; Τα συμφωνηθέντα της διαθήκης. Όταν λέμε Παλαιά Διαθήκη, εννοούμε συμφωνία. Κάνει ο Θεός μία συμφωνία με τον λαό Του. Αυτό θα πει «διαθήκη». Συμφωνία. Και τι θα πει Καινή Διαθήκη; Το ίδιο πράγμα. Συμφωνία. Καταρχάς, λοιπόν, αθετείται αυτή η συμφωνία. Όσο δε για τον χώρο της Καινής Διαθήκης… αθετείται το Βάπτισμα. Διότι εις το όνομα του Αγίου Τριαδικού Θεού εβαπτίσθημεν και όμως αθετούμε το Βάπτισμα.

       Ακόμη; Είναι η αποστασία. Όταν ο Απόστολος Παύλος ομιλεί σαν σημάδι των εσχάτων την αποστασία- ακούσατε προηγουμένως την ευαγγελική περικοπή; Σας τρόμαξε; Ο Κύριος είπε πολλά σημάδια αναγνωρίσεως του τέλους. Κάθε, κάθε λέξη και γεγονός. Σας συνετάραξε η περικοπή; Λοιπόν. Όταν ομιλεί ο Απόστολος Παύλος για την αποστασία, είναι ένα από τα τελευταία σημάδια του ερχομού του Χριστού. Τι λέγει ο Απόστολος; Επειδή είχαν θορυβηθεί οι Θεσσαλονικείς, τους λέγει: «Πρώτα θα έλθει η αποστασία και μετά ο Αντίχριστος, ο άνομος». Διότι εκείνοι επίστευαν ότι θα έλθει στις μέρες των. Ενώ ακόμη ο Παύλος θα ήταν στη ζωή… Είχαν παρανοήσει. Και τους λέει: «Όχι. Θα ‘ρθει πρώτα η αποστασία». Αυτήν την λέξη βάζει: «αποστασία». Και μετά θα έλθει ο άνομος, δηλαδή ο Αντίχριστος. Συνεπώς; Βλέπει κανείς εδώ ότι τι είναι η αποστασία; Είναι η αθέτησις. Αθετούμε τον Χριστόν. Τον έχουμε αθετήσει. Πιστέψτε με. Εδώ εμείς, οι Έλληνες, οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί, στο σύνολό μας, πλην, πλην, πλην εξαιρέσεων, έχομε αθετήσει.

      Βέβαια, αν λάβετε υπόψη ότι μόνο το 2% εκκλησιάζεται, αλλά κι αν υποτεθεί ότι ένα άλλο 2% θα μπορούσε να είναι ευσεβές, που να μην εκκλησιάζεται παρά αραιά –τώρα τι είδους ευσέβεια μπορεί να είναι αυτό· άλλη παράγραφος…- αμέσως, από τα νούμερα, βρίσκομε ότι πού είναι το άλλο 98 ή το άλλο 96 -90!- τοις εκατό; Γι ‘ αυτό σας είπα ότι στην πλειονότητά μας ήδη έχομε αποστατήσει από τον Άγιον του Ισραήλ. Ή τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν μας. Και αυτό είναι εκείνο το οποίον πρέπει να μας τρομάζει!

     Έτσι, βλέπετε, ο λαός μας, το πόσο κατανοεί αυτά τα οποία ο Κύριος δια του Ευαγγελίου παραγγέλλει, αυτά που ως ήθος θέλει ο Κύριος, ως πνευματική ζωή, αυτά όλα που η Εκκλησία διαρκώς τα διαλαλεί. Μπορείτε να ιδείτε κατά πόσο κατανοεί ο λαός μας από το πώς εχθές, σήμερα διασκεδάζει. Όχι διασκεδάζει. Ασωτεύει. Όταν πια δεν είναι υπόθεσις απλώς ατομική, όταν δήμοι και κοινότητες οργανώνουν αυτήν την ασωτία, μπορούμε να αντιληφθούμε –μη μου πείτε πώς τα οργανώνει· ρίξτε μια ματιά στην εφημερίδα, μάθετε, γύρω μας γίνονται αυτά τα πράγματα, δεν είναι πράγματα άγνωστα, για να δείτε, επαναλαμβάνω, πώς ο λαός μας αντιλαμβάνεται τη σωτηρία του… Και πόσο ο λαός μας αυτός απέχει από του να αφυπνιστεί και να τρομάξει για εκείνα τα οποία έρχονται!

     Αγαπητοί μου· και πάλι μια τρομερή εικόνα εισάγει εδώ ο Θεός. Την πρώτην την εισάγει ο προφήτης- κατ’ έμπνευσιν εννοείται· του Θεού. Πάλι εδώ  εισάγει μια εικόνα ο ίδιος ο Κύριος. Και λέγει: «Ἒγνω βοῦς τὸν κτησάμενον καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ· Ἰσραὴλ δέ με οὐκ ἔγνω καὶ ὁ λαός με οὐ συνῆκεν». «Το βόδι ξέρει το αφεντικό του, ‘’τον κτησάμενον’’, αυτόν ο οποίος το αγόρασε, το αφεντικό του. Και το γαϊδουράκι γνωρίζει -λέει- το παχνί του κυρίου του· ξέρει τον στάβλο και γυρίζει και πηγαίνει εκεί. Ο Ισραήλ, όμως, δεν με ανεγνώρισε, ούτε με κατενόησε». Φοβερό και εδώ πάλι! Πάλι αναφέρεται σε όντα κατώτερα του ανθρώπου, για να κάνει μίαν σύγκρισιν. Πρώτα τα άψυχα: ουρανός και η γη. Τώρα τα έμψυχα· αλλά τα «ά-λογα», δηλαδή τα μη έχοντα λογικήν. Ιδού το κατάντημα του ανθρώπου…

      Αν θέλετε να προχωρήσω και λιγάκι πιο πέρα στην Παλαιά Διαθήκη, το σημειώνει αυτό ένας ξένος, ο Πασκάλ και λέγει: «Αν ο Θεός καλεί τον μέθυσον, τον άνθρωπο που μεθά ή τον τεμπέλη και του λέει: «Έλα εδώ, οκνηρέ, να ιδείς πώς δουλεύει η μέλισσα, πώς εργάζεται το μυρμήγκι». «Εάν», λέγει, «αυτά τα έντομα ο Θεός καλεί για να συνετίσει τον τεμπέλη, αυτό είναι κατάντημα». Είναι κατάντημα. Πραγματικά.

     Και δικαιολογημένα, λοιπόν, εδώ επιφωνεί ο προφήτης: «Οὐαὶ ἔθνος ἁμαρτωλόν, λαὸς πλήρης ἁμαρτιῶν, σπέρμα πονηρόν, υἱοὶ ἄνομοι (:Αλίμονό σου, έθνος αμαρτωλό, λαός που είσαι γεμάτος από αμαρτίες, είσαι σπέρμα πονηρόν)». Αυτό λίγο να το δούμε: «Αντί να είσαι ἔθνος ἅγιον», που λέει ο Θεός στο βιβλίο της Εξόδου, «ἔθνος ἅγιον, εσύ γίνεσαι σπέρμα πονηρόν. Αντί να είσαι σπέρμα Αβραάμ, γίνεσαι σπέρμα πονηρόν. Κι αντί να είσαι παιδί του Θεού, να είστε παιδιά του Θεού, είσαστε άνομοι». Και ο ορμαθός αυτός των αμαρτιών είχε σαν αποτέλεσμα την αποστασία και την ροπή εις την ειδωλολατρία.

     Γι'αυτό λέγει ο προφήτης στη συνέχεια: «Ἐγκατελίπατε τὸν Κύριον καὶ παρωργίσατε τὸν ἅγιον τοῦ Ἰσραήλ». «Τον εγκαταλείψατε - αποστασία-  και Τον παροργίσατε τον Άγιον του Ισραήλ». Είδατε; «Τον Άγιον του Ισραήλ». Μπορεί να δει κανείς όλους αυτούς τους λόγους του προφήτου στον νέον Ισραήλ, τον λαό μας τον ελληνικόν -να πάρω μόνο τον ελληνικόν- ορθόδοξον, ελληνικόν μας λαόν; Μπορεί να δει εδώ καταστάσεις ίδιες και να μην δακρύσει; Και να μην πονέσει, και να μην μελαγχολήσει; Γιατί; Γιατί εδώ έχομε κάτι πολύ βαρύτερο, κάτι πολύ σπουδαιότερο· διότι επιτέλους, πώς εδόθηκε η Παλαιά Διαθήκη; Και πώς στηρίχτηκε; Με αίμα ζώων… Και καμία λατρεία δεν προσεφέρετο στον Θεό χωρίς θυσίες, αιματηρές και αναίμακτες. Εδώ τι έχομε; Έχομε τον Τίμιον Αίμα του Χριστού! Πόσο διαφέρει το Τίμιον Αίμα του Χριστού από τις θυσίες της Παλαιάς Διαθήκης; Πόσο λοιπόν περισσότερο έντονα θα έπρεπε να μιλήσει ο λόγος του Θεού δια τους αθετούντας Ορθοδόξους Χριστιανούς;

      Και για να μην το λέγω εγώ, ακούστε, με λαχτάρα και φόβο γράφει ο Απόστολος Παύλος στους Εβραίους: «Διὰ τοῦτο δεῖ περισσοτέρως ἡμᾶς προσέχειν τοῖς ἀκουσθεῖσι, μή ποτε παραῤῥυῶμεν (:πρέπει περισσότερο να προσέξομε σε εκείνα που ακούστηκαν για το πρόσωπο του Ιησού Χριστού από τους αποστόλους Του και να μην παρασυρθούμε). Εἰ γὰρ ὁ δι᾿ ἀγγέλων λαληθεὶς λόγος ἐγένετο βέβαιος –ποιος λόγος; Στο Σινά!-, καὶ πᾶσα παράβασις καὶ παρακοὴ ἔλαβεν ἔνδικον μισθαποδοσίαν(:τιμωρήθηκε αυστηρά· πώς σύρθηκαν στην Βαβυλώνα οι Εβραίοι -70 χρόνια!- αιχμάλωτοι, κι άλλα… ή το Βόρειο Βασίλειο αποχωρίστηκαν, χωρίστηκαν, δυο βασίλεια, κι αυτό κατάντημα, και το Βόρειο Βασίλειο είχε προ-αιχμαλωτιστεί από τους Ασσυρίους και τόσα άλλα, και πολέμους και λοιπά και λοιπά που υφίστατο αυτός ο λαός, τιμωρίες των παραβάσεών των… Και λέγει ο Απόστολος:), πῶς ἡμεῖς ἐκφευξόμεθα τηλικαύτης ἀμελήσαντες σωτηρίας;». «Πώς εμείς θα ξεφύγουμε», λέγει, «μπροστά σε μια – και λέει «αμέλεια»- μπροστά στην αμέλεια μιας τέτοιας σωτηρίας;».  Ποιας σωτηρίας; Η οποία κατακυρώθηκε με το Αίμα, καλύτερα με την Ενανθρώπηση και το χυμένο, στον Σταυρό, Αίμα του Ενανθρωπήσαντος Λόγου του Θεού; Mπορούμε, λοιπόν, να συγκρίνομε; Υπάρχει σύγκρισις;

     Και εξηγεί ο Θεός, για όλους τους προαναφερθέντες αυτούς χαρακτηρισμούς, για να δείξει αυτήν την απαράδεκτη λατρεία που προσφέρεται στον Θεό, λέγει στη συνέχεια: «Τί μοι πλῆθος τῶν θυσιῶν ὑμῶν;». «Ως προς τι», λέγει, «το πλήθος των θυσιών σας;». Βλέπετε; «Πλῆθος». Δηλαδή προσέφεραν πολλές θυσίες. Θα λέγαμε σήμερα: Πρόσφορα, κεριά, λιβάνια, λειτουργίες, τούτα, κείνα… «Λέγει Κύριος· πλήρης εἰμὶ ὁλοκαυτωμάτων κριῶν, καὶ στέαρ ἀρνῶν καὶ αἷμα ταύρων καὶ τράγων οὐ βούλομαι –είμαι γεμάτος· δεν θέλω τίποτα απ’ αυτά όλα- οὐδὲ ἂν ἔρχησθε ὀφθῆναι μοι (:ούτε να ‘ρχεστε να σας βλέπω). Τίς γὰρ ἐξεζήτησε ταῦτα ἐκ τῶν χειρῶν ὑμῶν (:Ποιος σας τα ζήτησε από τα χέρια σας αυτά;); Πατεῖν τὴν αὐλήν μου οὐ προσθήσεσθαι (:Δεν θα ξαναμπείτε μέσα στην αυλή μου -στον ναό, εννοείται, του Σολομώντος- δεν θα σας επιτρέψω να μπείτε μέσα εις την αυλή μου)· ἐὰν φέρητε σεμίδαλιν, μάταιον (: εάν φέρετε σιμιγδάλι-ή κάνετε πρόσφορο σιμιγδαλένιο, ματαίως)· θυμίαμα, βδέλυγμά μοί ἐστι (:θυμίαμα; Μου είναι βδέλυγμα)· τὰς νουμηνίας ὑμῶν καὶ τὰ σάββατα καὶ ἡμέραν μεγάλην –ποια είναι η «μεγάλη ἡμέρα»; Οι εορτές- οὐκ ἀνέχομαι (:δεν τις θέλω. Δεν θέλω να κρατάτε αργία -το λέει παρακάτω:)· νηστείαν καὶ ἀργίαν καὶ τὰς νουμηνίας ὑμῶν καὶ τὰς ἑορτὰς ὑμῶν μισεῖ ἡ ψυχή μου(:τις νηστείες σας και τις αργίες σας τα μισεί η ψυχή μου. -Γιατί; Λέμε «Καθαρά Δευτέρα», αργία: η πιο βρώμικη Δευτέρα του έτους… Πάσχα, Χριστούγεννα· οι πιο βρώμικες ημέρες του έτους… Αντιλέγετε; Αμφιβάλλετε; Είδατε; : «Μισεῖ ἡ ψυχή μου»-)· ἐγενήθητέ μοι εἰς πλησμονήν (:γίνατε για μένα πλησμονή, δηλαδή σας μπούχτισα), οὐκέτι ἀνήσω τὰς ἁμαρτίας ὑμῶν (: δεν θα ανεχτώ πια τις αμαρτίες σας). Ὃταν ἐκτείνητε τὰς χεῖρας ὑμῶν πρός με (:προσεύχεστε και δέεσθε), ἀποστρέψω τοὺς ὀφθαλμούς μου ἀφ᾿ ὑμῶν (: θα πάρω τα μάτια μου), καὶ ἐὰν πληθύνητε τὴν δέησιν ὑμῶν -κάνουμε πολλές ακολουθίες κ.λπ.-, οὐκ εἰσακούσομαι ὑμῶν (:δεν θα σας ακούσω)».

      Γιατί; Βλέπομε αγαπητοί μου, μια λατρεία απαράδεκτη. Επειδή υπάρχει πολλή αμαρτία. Επειδή υπάρχει διεστραμμένη αντίληψις περί θρησκευτικής και πνευματικής ζωής. Όταν εσύ, κυρά μου, δίνεις την κόρη σου να βγει στο πεζοδρόμιο για να την παντρέψεις –αλλά πας το πρόσφορό σου στην εκκλησία… Εσύ, πατέρα, όταν σπρώχνεις το παιδί σου στην πορνεία, «γιατί», λέει, «είναι άνδρας!»- πας όμως στην εκκλησία… Αμ δεν θα δεχτεί τίποτα ο Θεός από όλα αυτά. Τίποτα δεν θα δεχτεί! Δυστυχώς, είναι γνωρίσματα του δικού μας, του ορθοδόξου ελληνικού λαού αυτά που σας λέγω.

      Γι'αυτό και ακριβώς ο Θεός μας προσκαλεί σε μια ειλικρινή, ειλικρινή μετάνοια. Και λέγει: «Λούσασθε (:λουστείτε) καὶ καθαροὶ γίνεσθε(: εξομολογηθείτε), ἀφέλετε τὰς πονηρίας ἀπὸ τῶν ψυχῶν ὑμῶν (:αφαιρέστε τις πονηριές από τις ψυχές σας) ἀπέναντι τῶν ὀφθαλμῶν μου, παύσασθε ἀπὸ τῶν πονηριῶν ὑμῶν, μάθετε καλὸν ποιεῖν (:μάθετε να κάνετε το καλό), ἐκζητήσατε κρίσιν (:το δίκαιο δηλαδή), ῥύσασθε ἀδικούμενον (:απαλλάξατε τον αδικούμενον), κρίνατε ὀρφανῷ καὶ δικαιώσατε χήραν· καὶ δεῦτε διαλεχθῶμεν, λέγει Κύριος». -Ακούστε: «Και ελάτε να κουβεντιάσουμε». Πώς μ’ αρέσει αυτή η φρασούλα: «Και ελάτε να κουβεντιάσουμε»· δεῦτε διαλεχθῶμεν, λέγει Κύριος»-.

      Και οι συνέπειες αυτής της υπακοής  ή ανυπακοής αναλόγως, το λέει πάλι ο Ίδιος ο Κύριος: «Καὶ ἐὰν θέλητε καὶ εἰσακούσητέ μου, τὰ ἀγαθὰ τῆς γῆς φάγεσθε (: Αν θέλετε και αν με ακούσετε, τα αγαθά της γης θα φάτε, θα υπάρχει ευδαιμονία)· ἐὰν δὲ μὴ θέλητε (:όταν, όμως, δεν θέλετε), μηδὲ εἰσακούσητέ μου (:ούτε με ακούσετε) μάχαιρα ὑμᾶς κατέδεται (:μαχαίρι θα σας φάει)· τὸ γὰρ στόμα Κυρίου ἐλάλησε ταῦτα». Όχι του πατρός Αθανασίου· το στόμα του Κυρίου τα είπε αυτά…

       Αγαπητοί μου. Σεβασμιώτατε. Αγαπητοί μου. Ο Θεός είπε δια του Ησαΐου: «Ἐγγίζει μοι ὁ λαὸς οὗτος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ καὶ ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτῶν τιμῶσί με, ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόῤῥω ἀπέχει ἀπ᾿ ἐμοῦ· μάτην δὲ σέβονταί με». «Μόνο με τα χείλια, όχι με την καρδιά». Γι’ αυτό ας ακούσουμε αυτό που λέγει η Εκκλησία μας - ήτανε σημερινό τροπάριο, πρωινό· δηλαδή στον Εσπερινό: «Νηστεύσωμεν νηστείαν δεκτήν, εὐάρεστον τῷ Κυρίῳ, ἀληθὴς νηστεία, ἡ τῶν κακῶν ἀλλοτρίωσις (:να φύγουμε από τα κακά), ἐγκράτεια γλώσσης, θυμοῦ ἀποχή, ἐπιθυμιῶν χωρισμός, καταλαλιᾶς, ψεύδους, καὶ ἐπιορκίας· ἡ τούτων ἔνδεια (:όταν, δηλαδή, υπάρχει φτώχεια τέτοιων, φτώχεια τέτοιων κακών καταστάσεων), νηστεία ἐστίν, ἀληθὴς καὶ εὐπρόσδεκτος». «Τότε», λέγει, «υπάρχει αληθινή νηστεία, δεκτή από τον Θεό και ευπρόσδεκτη». Είναι το πρώτον τροπάριον των αποστίχων του Εσπερινού της σημερινής ημέρας.

       Αγαπητοί μου. Με μία τέτοια γνώση και με τέτοιες προϋποθέσεις, σας εύχομαι καλή Σαρακοστή.

🔸18η🔸 ομιλία στην κατηγορία : " Ὁμιλίες Κυρ. Τυρινῆς, Καθ. Δευτέρας, Μεγάλου Κανόνος ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίες Κυρ. Τυρινῆς, Καθ. Δευτέρας, Μεγάλου Κανόνος " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omilies-kyr-tyrinhs-kau-defteras-megaloy-kanonos
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_60.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίες Κυρ. Τυρινῆς, Καθ. Δευτέρας, Μεγάλου Κανόνος».🔻
https://drive.google.com/file/d/1SmoR2cqkXjuoTu0es5zMUX9ZQiV-Y3nU/view?usp=drivesdk

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Ψηφιοποίηση και επιμέλεια κειμένου : Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Снятие второй печати Апокалипсиса.

†. «И когда он снял вторую печать, я слышал второе животное, говорящее: иди и смотри. И вышел другой конь, рыжий; и сидящему на нем дано взять мир с земли, и чтобы убивали друг друга; и дан ему большой меч» (Откр. 6, 3-4).

***

Дорогие мои, мы сейчас читаем книгу «Откровение» в том месте, где происходит снятие второй печати. При открытии второй печати, — говорит нам евангелист Иоанн, — выходит другой конь, огненно-рыжий, и второе животное, телец, говорит всаднику этого коня: «Приди!». Огненно-рыжий или, по другим переводам, пламенно-красный цвет второго коня и большой меч, данный его всаднику, символизируют огонь и кровь, внутреннюю и внешнюю войну. Когда мы читаем в тексте Священного Писания: «Чтобы убивали друг друга», у нас по спине пробегают мурашки. В греческом тексте в этом месте стоит глагол «σφάξουσιν» (от σφάττω — умерщвлять, закалывать, растерзывать, зарезать). Это более сильный глагол, чем просто «убивать» (греч. φονεύω), поскольку он обозначает изощренное убийство. Его использование показывает, что это будет не та война, в которой для победы необходимо хладнокровно убивать противника и, в свою очередь, нести от него потери. Слово σφάξουσιν подразумевает необычайную кровожадность и порочность войны. Такая кровавая, заклятая вражда характерна для гражданских войн и для войн между соседними народами. В этом контексте фраза «чтобы убивали (растерзывали, умерщвляли) друг друга» указывает на близость между людьми и скорее относится к жестоким гражданским войнам, где страсти разгораются очень сильно и глубоко. По правде говоря, если я чего-то и боялся в своей жизни, то это, пожалуй, гражданской войны. Нет ничего более страшного.

Возлюбленные, можете ли вы представить, что это значит? В этом зале собралось несколько сотен слушателей. Мы хорошо относимся друг к другу, ведем себя дружелюбно, мы разделяем похожие взгляды. Я сижу здесь на стуле и чувствую себя рядом с вами спокойно и уверенно. Я преподаю вам слово Божие, а вы слушаете его. Если предположить, что снова разразится гражданская война, подобная той, что была всего несколько десятилетий назад, как мы будем смотреть друг на друга? Те, кто пережил ужас гражданской войны, знают всю сложность этих смешанных чувств. Они, несомненно, понимают, что гражданская война во много раз хуже, чем обычная война между далекими народами…

А хуже всего то, что эти войны, внешние или внутренние, будут происходить по всей земле, и особенно среди христианских народов. В чем же причина этих войн? Она известна. Евангелие сегодня проповедуется повсюду, оно переведено на множество различных языков и диалектов. Казалось бы, мы должны быть свободны от войн… И все же, несмотря на то, что Библия была переведена, благовествование Христово не было принято всеми. Вместе с распространением Евангелия после Пятидесятницы сразу же начались волны гонений, как естественное следствие того, что мір в целом противится Евангельскому учению.

Господь сказал: «И проповедано будет сие Евангелие Царствия по всей вселенной, во свидетельство всем народам; и тогда придет конец» (Мф. 24, 14). Как мы должны это понимать? Евангелие будет проповедано по всему міру, всем народам, как некое свидетельство (греч. «εἰς μαρτύριον»). Необходимость в освидетельствовании какого-либо известия подспудно говорит нам о том, что не все в него верят.

Господь указывает на то, что одним из признаков приближающегося конца истории будет повсеместное и всеобщее проповедание Евангелия. И действительно за две тысячи лет Евангелие было проповедано по всему миру. Некоторые могут сказать, что этого еще не случилось, потому что не все люди приняли христианство: христианами является примерно одна четвертая населения Земли или меньше. На это отвечу: поскольку Евангелие переведено на тысячу восемьсот языков и диалектов (или около того), евангельская весть прозвучала повсюду. Просто некоторые не уверовали в нее.

Так получилось, что у меня есть разные издания Евангелия, выпущенные Библейским обществом. Так вот, у меня есть образцы примерно двадцати различных Евангелий только на разных диалектах китайского языка. Трудность китайского языка заключается в том, что в нем очень много диалектов с разными иероглифами, которые отличаются друг от друга, что делает его одним из самых сложных языков в мире. Тем не менее, Евангелие было переведено на все диалекты китайского. Теперь вы можете задаться вопросом, почему Китай не является христианской страной, ведь там многократно проповедовалось Евангелие? Аналогичный вопрос возникает и в отношении Японии. Русские православные миссионеры пытались христианизировать Японию в течение трех столетий. В середине прошлого века, наконец, некоторые миссионеры добились успеха и смогли создать православную общину численностью в несколько тысяч человек, но подавляющее большинство жителей Японии по-прежнему остаются идолопоклонниками.

Итак, Евангелие было проповедано, но в него не уверовали и оно не было принято. Это означает именно то, о чем сказал Господь: Евангелие будет проповедано во всех народах «во свидетельство им». Жители этих народов не смогут сказать Праведному Судии в день Суда: «Мы никогда не слышали о христианстве и о Евангелии». Они слышали его и будут судимы на основании Евангельских заповедей.

А теперь снова вернемся к тому, что, согласно апостолу Павлу, это один из многих признаков, предупреждающих нас о конце времен, о конце истории.

И таких признаков много. Сам Господь привел нам в пример смоковницу. «От смоковницы возьмите подобие: когда ветви ее становятся уже мягки и пускают листья, то знаете, что близко лето. Так и когда вы увидите то́ сбывающимся, знайте, что близко, при дверях» (Мк. 13, 28). Это слова самого Господа. Господь не открывает нам день и час. Мы не знаем точно, когда наступит конец, но Он дал нам достаточно много знамений Второго Пришествия. Он не только дал нам эти знамения, но и обличает нас, если мы не стараемся о них узнать…

В истории есть два понятия о «конце времен». В Ветхом Завете «последними временами» считался период перед Рождеством Христовым, а затем, в Новом Завете, — время перед Вторым Пришествием Его. Так вот, Господь сказал: «Лицемеры! различать лицо неба вы умеете, а знамений времен не можете. Вечером вы говорите: будет вёдро, потому что небо красно; и поутру: сегодня ненастье, потому что небо багрово» (Мф. 16, 1-3; Лк. 12, 56). То есть, вы умеете по небу определять метеорологические изменения и предсказывать погоду; вы говорите: «Завтра будет дождь или снег», и это прекрасно, но почему же вы не изучаете историю? Почему вы не изучаете Писание, чтобы узнать, когда наступит конец? Господь назвал лицемерами тех, кто не заботится о том, чтобы узнать о конце времен. Они строят самые различные предположения и прогнозы о будущем: политические, экономические, биржевые, футбольные, погодные, связанные с производством, но остаются совершенно равнодушными к самому главному — прогнозу об окончании истории…

А еще Спаситель задавался вопросом, найдет ли Он веру на земле во время Своего Второго Пришествия (см. Лк. 18, 8). Это очень грустный вопрос, который остается без ответа в Священном Писании. Однако ответ на него очевиден. Вопрос является риторическим, и он явно дает нам понять, что, придя, Христос не обрящет веры на земле. Поэтому Он и поднял эту тему. Когда Сын Человеческий вернется, Он не найдет на земле той веры, которой учил. Он найдет лишь немного верующих. Остаток, как говорит святой апостол Павел. Следовательно, Евангелие будет проповедано «во свидетельство» независимо от того, примут его люди или нет. Но по причине этого свидетельства люди, отвергающие Евангелие, не будут иметь оправдания.

Господь продолжает: «Также услышите о войнах» (Мф. 24, 6; Лк. 21, 9). Более подробно о войнах мы будем говорить в беседе о четвертой печати, поэтому мы не будем сейчас детально рассматривать этот вопрос. Поскольку люди откажутся принять Евангелие мира, естественным следствием этого станет ведение кровопролитных войн. Даже христианские страны начнут воевать между собой.

Возьмем, например, Болгарию. Это православная страна, наш сосед. Однако по непостижимым причинам между ними и нами всегда имеется политическая и географическая напряженность. Обе наши страны православные, однако мы не сходимся во взглядах, потому что не позволяем Евангелию преобразить нас.

Господь продолжает дальше: «и о военных слухах». Вы будете видеть войны и будете слышать о них. Пусть это вас не пугает. Все это непременно должно произойти, но конец наступит не сразу. Эти войны будут предшествовать концу. «Ибо восстанет народ на народ, и царство на царство» (Мф. 24, 7; Мк. 13, 8; Лк. 21, 10). Это будет началом тяжелых испытаний, которые ожидают нас впереди.

«Тогда будут предавать вас на мучения и убивать вас» (Мф. 24, 9). Слово «вас» относится не только к двенадцати апостолам, но и ко всем верующим в истории міра. Всех верных будут предавать на страдания и убивать, и они будут ненавидимы всеми народами за веру Христову. В результате многие соблазнятся и предадут веру. Многие христиане пойдут на компромисс. Они оставят истинную веру, потому что не смогут противостоять ненависти противников христианства. Они падут и откажутся от своей христианской идентичности, откажутся от крещения во Христа и начнут предавать и ненавидеть друг друга. Они будут предавать своих ближних враждебным властям, и будут ненавидеть пребывающих в вере «за имя Мое», — говорит Господь (Мф. 10, 22).

Однако в некоторых местах Господь говорит еще более прямо: «Предаст же брат брата на смерть, и отец — сына; и восстанут дети на родителей, и умертвят их» (Мф. 10, 21). Брат предаст брата на смерть. Это не так, как бывает между двумя духовными братьями, где один может ослабеть и предать другого. Здесь речь идет о братьях, которые являются родными, рожденными от одной матери и имеющими общего отца. Они предадут друг друга и выдадут на расправу. И отец предаст своего сына, а дети восстанут против своих родителей. Все эти события, описанные Господом, связаны между собой и могут быть выражены при помощи простой и наглядной картины: выходящий при открытии печати огненно-рыжий конь и его всадник, держащий большой меч для того, чтобы отнять у земли мир и развязать кровавые войны.

Сейчас мы должны обратить ваше внимание на один момент. Все, о чем мы здесь говорим, — это не конкретные события в истории, которые мы должны исследовать, а общее состояние міра. Не будем говорить, что это происходит в наши дни, что это происходило во время Второй мировой войны или что это произойдет в ближайшее время. Нет. Эти гонения на христиан происходят постоянно. Не надо смотреть на конкретные события в истории, думая, что это уже было, поэтому нам больше не надо об этом беспокоиться.

Белый конь постоянно появляется, как мы поняли, при открытии первой печати. Это толкуют как постоянную проповедь Евангелия по всему міру. Евангелие постоянно проповедуется на земле. В этом контексте мы должны понимать, что огненно-рыжий конь также будет появляться всегда, и он всегда будет следовать за белым конем, так как гонения всегда следуют за проповедью Евангелия. Куда бы ни шло Евангелие, оно везде встречает враждебность и гонения. Когда появляется белый конь, рыжий конь отстает лишь на несколько шагов. Как мы уже объясняли, поскольку люди в целом не принимают и не исполняют Евангелие в полной мере, мир отнимается от земли. Здесь применим метод толкования истории как определенных циклов (циклический метод толкования истории). Первый конь будет выходить всегда, и второй конь будет выходить всегда — не вышел, а будет выходить, всегда. Евангелие не ограничивается временем апостолов. В этот самый момент мы проповедуем Евангелие и подвергаемся гонениям. Как мы увидим при изучении открытия других печатей, черный (вороной) конь будет выходить всегда, и бледный (желтый) конь при открытии четвертой печати тоже будет выходить всегда, но мы рассмотрим это в дальнейшем.

Я продолжу приводить соответствующие примеры, чтобы вы ясно поняли, что такое циклический метод толкования. Я не хочу, чтобы кто-то из присутствующих здесь, изучая Писание, думал: «Эти события уже произошли и остались позади» или «Эти события произойдут когда-то в очень далеком будущем». Нет, эти события происходят непрерывно, с одним важным характерным признаком: по мере приближения к концу они будут все более и более концентрированными и по количеству, и по качеству, их степень тяжести будут возрастать. По мере приближения к концу времен будет происходить больше наводнений, больше войн, больше болезней, более масштабные и потрясающие события.

Святой Андрей Кесарийский пишет: «По распространении Евангельской проповеди нарушился мир во всем міре». Какое противоречие! С распространением Евангелия исчезает мир. Это созвучно словам Христа: «Не мир пришел Я принести на землю, но меч» (см. Мф. 10, 34). Естественно, Христос пришел не для того, чтобы принести на землю войну. Здесь, когда открывается вторая печать и всаднику дается большой меч, этот меч, символизирующий войну, находится в руках у людей, выступающих против Христа. Неверующие используют меч против христиан, Христа и Его Церкви, но Христос до времени попускает эти события, не препятствует им, поскольку Он не ограничивает их свободу воли. Описание христианского мученичества в книге «Откровения» созвучно с евангельскими словами о том, что Христос пришел на землю, чтобы принести меч, а не мир. Его пришествие устранило мир на земле, потому что люди отказались покаяться и побороть свои демонические страсти, что является необходимым условием для установления евангельского мира.

Подробнее об отказе от евангельского мира мы расскажем при обсуждении четвертой печати, которая тоже относится к войне и связана с некоторыми очень яркими и важными строками Священного Писания. Но к чему приведет нарушение мира, отвержение Евангелия человечеством? Святой Андрей объясняет и это: «Оружие сие (меч) означает наказание, имеющее быть посланным на нечестивых и грешников, по праведному суду и повелению, исходящему из уст Божиих».

Итак, с одной стороны, Христос уважает свободу даже тех, кто выступает против Него и ненавидит Его, а с другой стороны, Он допускает эти гонения для испытания Своих верных слуг, чтобы их душа очистилась как «злато в горниле» (Прем. 3, 6). Как бы мы ни толковали эти слова, тема гонений переплетается с распространением Евангелия и стремлением человека к православной духовности. Вы увидите это, едва лишь начав делать первые шаги в вере. Святой апостол Павел говорит, что «все, желающие жить благочестиво во Христе Иисусе, будут гонимы» (2 Тим. 3, 12). Это общее правило. Все, кто хочет жить духовной жизнью, будут подвергаться преследованиям. Если вы встретите человека, который кажется духовным и при этом не подвергается гонениям, то вам следует усомниться в его духовности, если только он не живет где-нибудь в пустыне или в лесу совершенно один. Впрочем, и там он будет претерпевать жестокое преследование бесов. Нападение бесов на подвижников гораздо страшнее, чем нападение людей. Мы можем спрятаться от людей, но от демонов — никогда. В какую бы глубокую пещеру мы ни ушли, бесы все равно будут там. Теперь нам становятся понятны слова святого апостола Павла о том, что «многими скорбями надлежит нам войти в Царствие Божие» (Деян. 14, 22). Это выражение «надлежит», обязательное появление искушений не исходит от Бога и не является одним из условий нашего спасения. Эти искушения — работа врагов благовествования Христова.

В другом месте Господь говорит: «Ибо надобно прийти соблазнам; но горе тому человеку, через которого соблазн приходит» (Мф. 18, 7). Если бы, как утверждают некоторые, соблазны приходили к нам, поскольку этого хочет Бог, эти слова вступили бы в ужасающее противоречие с тем, что сказал нам Христос: «Горе человеку, приносящему соблазны». «Надобно прийти» означает, что соблазны непременно придут через тех, кто не принял Евангелие.

Отрицающие Евангелие были всегда, и их число будет расти по мере приближения к концу, когда Евангелие будет отвергнуто большинством людей на земле. Может быть, вы начнете это ощущать уже при своей земной жизни. Человеческая жизнь очень мала — сорок, пятьдесят, семьдесят лет… Это очень краткий отрезок по сравнению с эпохой Евангелия. И все же тот, кому пятьдесят, шестьдесят или семьдесят лет, уже видел некоторые из признаков грядущего конца. Мы видели, каким было мышление людей шестьдесят лет назад и каково оно сейчас, и на основании этого мы можем сделать прогноз об ухудшениях, ждущих нас завтра.

Подводя итог сказанному о второй печати, прочитаем толкование митрополита Михаила Акомината*: «С открытием второй печати, после передачи следующим поколениям апостольского преемства и усиления проповеди мучеников и учителей Церкви, мір восстал против них. Повсеместно начались гонения и убийства любящих Христа, а мир сменился мечом, который Христос пришел принести на землю». Таким образом, огненно-рыжий конь символизирует как огненные искушения, так и огненную ревность мучеников-победителей, проливающих свою кровь за веру.

Но Господь сказал и нечто другое, вы должны всегда иметь это в виду: «И враги человеку домашние его» (Мф. 10, 36), то есть члены его семьи, те, кто живет с ним под одной крышей. Подобное происходит очень часто. Когда кто-то из нас хочет жить духовной жизнью, против него ополчаются те, кто живут в его собственном доме и не могут его понять. Члены нашей семьи очень быстро становятся враждебными к нам. К сожалению, это трагическое и страшное явление — повседневная реальность.

Примечание

* Михаил Акоминат — афинский митрополит, известный византийский писатель (род. около 1140 г., † около 1220 г.).

🔸29η🔸 ομιλία στην κατηγορία : " Ἱερά Ἀποκάλυψις ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ἱερά Ἀποκάλυψις " εδώ ⬇️

https://arnion.gr/index.php/kainh-diauhkh/iera-apokalycis
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_80.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ἱερά Ἀποκάλυψις».🔻
https://drive.google.com/file/d/1A9Q7I5lLBiBm6AUhfYsXAdHckIBgYe7j/view?usp=drivesdk

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Ἱερά Ἀποκάλυψις».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%CE%99%CE%B5%CF%81%CE%AC%20%CE%91%CF%80%CE%BF%CE%BA%CE%AC%CE%BB%CF%85%CF%88%CE%B9%CF%82.?m=1

🔸Перевод «Трость Скорописца» : https://myrophoros.blogspot.com/search/label/%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B8%D1%82%20%D0%90%D1%84%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%B9%20%D0%9C%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%BE%D1%81?m=0

📜🇬🇷👇
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2025/05/blog-post_6.html?m=1

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.