†. Στη σημερινή ευαγγελική περικοπή, αγαπητοί μου, ο Ευαγγελιστής Μάρκος μάς περιγράφει την αμοιβαία προσφορά του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και του λαού Του. Είναι μία συγκινητική, ομολογουμένως, αμοιβαιότης.
Ο Κύριος μετά από μια μικρή περιοδεία που έκανε στην περιοχή της Καπερναούμ, επέστρεψε πάλι εις την πόλιν. Η Καπερναούμ εθεωρείτο η πόλις του Κυρίου· επειδή την είχε ως κέντρον εξορμήσεών Του στη γύρω περιοχή.
«Καὶ ἠκούσθη –μας σημειώνει ο Ιερός Ευαγγελιστής- ὅτι εἰς οἶκόν ἐστι(:Ακούστηκε ότι είναι σε κάποιο σπίτι. Προφανώς ήταν κάποιο φιλικό σπίτι. Μόλις ο κόσμος το άκουσε, έσπευσε να Τον επισκεφθεί και να Τον ακούσει). Καὶ εὐθέως –συνεχίζει ο ιερός Ευαγγελιστής- συνήχθησαν πολλοί». «Αμέσως», λέει, «συνήχθησαν πολλοί». Ο λαός πάντοτε διατηρεί την ευαισθησία να διακρίνει τον άνθρωπον της ποιότητος. Και ανταποκρίνεται. Αυτό συμβαίνει σε κάθε άνθρωπο που θέλει να έχει δημόσιες σχέσεις. Για να είσαι δημόσιος άνθρωπος πρέπει να έχεις αρκετές προϋποθέσεις. Αλλά η πρώτη είναι η ειλικρίνεια. Είναι η ειλικρίνεια. Γιατί πολλές φορές ο λαός απογοητεύεται από δημόσιες εμφανίσεις.
Πάντως όχι μόνον ο χώρος του σπιτιού εγέμισε, αλλά και ο παρακείμενος χώρος, που μετά λεπτομερείας μας περιγράφει ο ιερός Ευαγγελιστής. Και αυτό ήταν μία ανταπόκριση του λαού προς τον Κύριον. Σας είπα, αυτή η αμοιβαιότητα προσφοράς. Προσφέρει ο Κύριος, προσφέρει και ο λαός. Εκείνος τον λόγο Του, ο λαός την προθυμία του.
Και ο Κύριος, συνεχίζει ο ιερός Ευαγγελιστής, «ἐλάλει αὐτοῖς τὸν λόγον». Αλήθεια, τι καλύτερο θα μπορούσε να προσφερθεί στον λαό από τον λόγο του Θεού; Και προπαντός όταν ο Λόγος, με λάμδα κεφαλαίον, λαλεί τον λόγον. Και είναι ο λόγος του Ευαγγελίου, το μήνυμα της Βασιλείας του Θεού. Το μήνυμα της μετανοίας και της σωτηρίας. Και οι άνθρωποι τρέχουν να τον ακούσουν. Όταν μάλιστα είναι γνήσιος και ανόθευτος. Σκεφθείτε πώς ο Κύριος ομίλει αφού Αυτός ήταν ο Ενυπόστατος Λόγος του Θεού. «Ενυπόστατος» θα πει προσωπικός. Πρόσωπον. Το δεύτερον πρόσωπον της Αγίας Τριάδος. Ο Ενυπόστατος Λόγος του Θεού, η Ενυπόστατος Σοφία του Θεού. Εκείνοι που αργότερα εστάλησαν να Τον συλλάβουν, εν ονόματι του Συνεδρίου κ.τ.λ. ομολόγησαν ότι «οὐδέποτε οὕτως –έτσι, δηλαδὴ- ἐλάλησεν ἄνθρωπος ὡς οὗτος ὁ ἄνθρωπος». Εθαύμασαν. Έμειναν έκπληκτοι.
Θα λέγαμε γιατί ο Κύριος δεν χρησιμοποίησε τον χώρον της Συναγωγής, που ασφαλώς ήταν περισσότερον ευρύχωρος; Για να μας δείξει ότι κάθε χώρος και προπαντός ο χώρος του σπιτιού είναι κατάλληλος για να ακουστεί ο λόγος του Θεού. Και πού δεν δίδαξε ο Κύριος; Στην κατωφέρεια του όρους, την ομώνυμον ομιλίαν, που λέμε την «επί του όρους ομιλία»; Και πού δεν εδίδαξε; Παρά την λίμνην της Τιβεριάδος. Παντού εδίδαξε. Κάθε τόπος εγίνετο και άμβων του Ιησού Χριστού.
Εξάλλου ο Κύριος δεν κατευθύνθηκε στο φιλικό σπίτι για να κηρύξει τον λόγον. Απλώς επέστρεψεν εις την Καπερναούμ και επήγε, κατευθύνθηκε σε αυτό το σπίτι για να φιλοξενηθεί. Απλώς να φιλοξενηθεί. Και εφόσον προσήλθεν εκεί κόσμος, κόσμος πολύς, ο Κύριος δεν τον άφησε χωρίς τον λόγο του Θεού. Αυτό ήταν. Επειδή μαζεύτηκε κόσμος, του προσφέρει τον λόγο Του. Αυτό σημαίνει ό,τι μας έγραψε ο Παύλος: «Κήρυξον τόν λόγον –λέει στον Τιμόθεο- εὐκαίρως ἀκαίρως». Γι’ αυτό πολλάκις ακούστηκε ο λόγος του Θεού και από τα σπίτια. Μέχρι σήμερα, από τους αποστολικούς χρόνους. Ναι. Θα ήταν αγία συνήθεια, στις φιλικές επισκέψεις που γίνονται, να αναπτύσσεται ο λόγος του Θεού. Είτε προγραμματισμένα, είτε απρογραμμάτιστα. Εάν, δηλαδή, θα θέλαμε να κάνομε μια συντροφιά αναπτύξεως του λόγου του Θεού. Προγραμματισμένα: «Την τάδε ημέρα και ώρα έχομε αυτό». Ή απρογραμμάτιστα. Γιατί βρεθήκαμε σε εκείνο το σπίτι. Κι έτσι εκπληρούται εκείνο το «εὐκαίρως ἀκαίρως».
Και συνεχίζει ο ιερός Ευαγγελιστής: «Καὶ ἔρχονται πρὸς αὐτὸν παραλυτικὸν φέροντες, αἰρόμενον ὑπὸ τεσσάρων». Έσπευσε, βέβαια, ο κόσμος να ακούσει τον λόγο του Κυρίου, αλλά επωφελήθηκαν και κάποιοι, για να μεταφέρουν έναν παράλυτο επάνω σε έναν «κράβαττον», σε ένα φορείο, υπό τεσσάρων. Βέβαια, κρατιέται πάντοτε ένα φορείο κυρίως από τέσσερις, ή δύο, αν καμιά φορά δεν υπάρχουν περισσότεροι. Ο λαός πλέον της ακροάσεως του θείου λόγου θέλει να καλύψει και άλλες του ανάγκες.
Και ο Κύριος είναι πρόθυμος. Αφού και πεινασμένους στην έρημο εχόρτασε. Κι εκεί πήγαν απρόσκλητα στην έρημο να Τον επισκεφθούν. Ο Κύριος απεσύρθη λέγοντας στους μαθητάς Του «Δεῦτε –ελάτε-, ἀναπαύεσθε ὀλίγον». Πήγαν λίγο να ξεκουραστούν. Αλλά δεν τα κατάφεραν... Κι ο κόσμος ήρθε. Ήρθε κόσμος πολύς. Μόνο εκείνοι που μετρήθηκαν ήταν 5000 χιλιάδες άνδρες. Μόνο εκείνοι που μετρήθηκαν. Γι΄αυτό, αγαπητοί μου, τοποθετήθηκαν ανά εκατό, ανά πρασιά και πρασιά, για να μετρηθούν εύκολα. Για να απομνημονευθεί το θαύμα του χορτασμού των πεντακισχιλίων. Δεν ήταν στο πρόγραμμα. Ήταν στη σκέψη του Θεού, να το πω έτσι. Αλλά δεν ήταν στο πρόγραμμα. Κι όμως ο Κύριος προσφέρει τον λόγο Του και θεραπεύει όσους Του προσέφεραν ασθενείς. Και όπως λέγει ο Απόστολος Πέτρος: «ὃς διῆλθεν -ο Κύριος, ο Ιησούς Χριστός- εὐεργετῶν καὶ ἰώμενος πάντας τοὺς καταδυναστευομένους ὑπὸ τοῦ διαβόλου». «Όλους», λέει, «τους ιάτο και τους ευεργετούσε».
Ξέρετε ποια αρετή είναι αυτή η οποία ευεργετεί; Δεν ξέρω αν το έχετε ποτέ σκεφθεί. Είναι η αρετή της χρηστότητος. «Χρηστόστης, ἀγαθοσύνη», λέει ο Απόστολος Παύλος. Το «χρη-» με ήτα· που θα πει «χρήσιμος άνθρωπος». Όπου να βρεθείς, να είσαι ο χρήσιμος άνθρωπος. Να προσφέρεις πάντα τις υπηρεσίες σου. Σας βεβαιώνω, αγαπώ πολύ αυτήν την αρετή. Και όταν δω άνθρωπον που έχει αυτή την αρετή, την χρηστότητα, τον αγαπώ κι αυτόν πάρα πολύ. Είναι ωραία αρετή. Είσαι ευεργετικός παντού. Παντού. Παντού! Τρέχεις να προσφέρεις τις υπηρεσίες σου, την διακονία σου.
Εξάλλου, όταν λέγει εδώ ότι «διῆλθεν εὐεργετῶν καὶ ἰώμενος», ο άνθρωπος, όταν λέμε «πάντα άνθρωπον», αυτό σημαίνει ψυχή και σώμα μαζί. Να το προσέξομε αυτό το σημείο. Μη διακρίνομε τον άνθρωπον σε σώμα και ψυχή. Καταχρηστικά πολλές φορές το κάνουμε. Αλλά να τον βλέπομε τον άνθρωπο ολόκληρον· με ψυχή και σώμα. Με ψυχή και σώμα. Ολόκληρον τον άνθρωπον. Και άμα λέμε «άνθρωπος» εννοούμε και την ψυχή, εννοούμε και το σώμα. Δεν βγαίνει απέξω το σώμα. Αυτό αποτελεί μια σπουδαία θέση, η οποία, δεν ξέρω γιατί, μας διαφεύγει.
Παρατηρούμε, όπως ήταν φυσικό, κάποιοι φίλοι σηκώνουν το φορείο, για να οδηγήσουν τον παράλυτον εις τον Χριστόν. Κάποιοι φίλοι. Προφανώς εκείνοι που αγαπούσαν αυτόν τον παράλυτον άνθρωπον. Πολλοί είναι εκείνοι που είναι τυφλοί, χωλοί, παράλυτοι, που δεν μπορούν να συναντήσουν τον Κύριον. Καταρχάς σωματικά. Ύστερα και πνευματικά. Κάποιος πρέπει να τους οδηγήσει. Κι αυτοί είναι οι φιλανθρώπως φερόμενοι προς τον πλησίον. Να τον διακονήσουν. Είτε σωματικά - να περάσεις έναν άνθρωπο από το ένα πεζοδρόμιο στο άλλο, που είναι χωλός, που είναι τυφλός- ή και κατά μεταφοράν· πνευματικώς.
Λέγει το «Δευτερονόμιον» στο 27ο κεφάλαιον: «Ἐπικατάρατος ὁ πλανῶν τυφλὸν ἐν ὁδῷ». «Καταραμένος είναι εκείνος ο οποίος πλανά τον τυφλόν στον δρόμο». Ρωτάει ο άνθρωπος. «Από πού θα πάω για να φθάσω εκεί;». Και του λέγει άλλο δρόμο. Και του λέγει εν επιγνώσει άλλον δρόμον. «Ἐπικατάρατος», λοιπόν, «ὁ πλανῶν τυφλὸν ἐν ὁδῷ». Και πρόκειται για κείνους που όχι μόνον δεν οδηγούν τους αγνοούντας, τα παιδιά και την νεότητα και τους απλούς ανθρώπους στον Χριστό, αλλά τους οδηγούν σε αλλότρια μονοπάτια της ποικίλης αμαρτίας και ασωτίας και αθεΐας. Επικατάρατοι είναι αυτοί. Για να προσθέσει το Λευιτικόν: «Ἀπέναντι τυφλοῦ οὐ προσθήσεις σκάνδαλον». «Μπροστά στον τυφλό, δεν θα βάλεις», λέει, «σκάνδαλο».
Και οι ευλογημένοι τέσσερις φίλοι τώρα του παραλύτου, επειδή δεν μπόρεσαν να προσεγγίσουν τον Κύριον -τόσος κόσμος ήταν στο σπίτι, στην αυλή, είχαν τα σπίτια τότε αυλές, όχι βέβαια μεγάλες αυλές, έξω στον δρόμο, παντού, θα λέγαμε… «Ανοίξτε, παρακαλώ, ανοίξτε», αλλά ποιος παραχωρούσε την θέση του για να περάσει αυτό το φορείο; - και χωρίς να απογοητευθούν οι ωραίοι αυτοί φίλοι, επινοούν το ανέβασμα στη σκεπή κ.τ.λ. κ.τ.λ. κ.τ.λ. που τα διαβάζομε, θα σας τα πω τώρα και θαυμάζομε. Να περάσουν από το πλαϊνό σπίτι απάνω στη σκεπή και από κει να περάσουν στη σκεπή του σπιτιού που ήταν ο Κύριος και να την αποστεγάσουν κ.λπ. κ.λπ.
«Ἰδὼν δὲ ὁ ᾿Ιησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν λέγει τῷ παραλυτικῷ ·τέκνον, ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου. Σοὶ λέγω, ἔγειρε καὶ ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου». Τι ωραίο! Σκεφθείτε να αντιλαμβάνεσθε ότι επάνω στο ταβάνι κάτι γίνεται. Και να σηκώσεις τα μάτια σου και να βλέπεις εκεί, όπως σήκωσε τα μάτια Του ο Κύριος και είδε να χαλούν και το ταβάνι και να κατεβαίνει από κει το φορείο με σχοινιά καταλλήλως μπροστά εις τον Ιησούν Χριστόν. «Είδε», λέει, «την πίστη τους». Ε, βέβαια, δεν ήταν θέμα πίστεως εκ μέρους αυτών των ανθρώπων, των τεσσάρων; Δεν ήτο;Αναμφισβήτητα. Γιατί πίστευαν ότι ο Ιησούς είναι Εκείνος που θα ευεργετήσει και θα θεραπεύσει τον φίλο τους τον παράλυτον.Και τι λέει ο Κύριος στον παραλυτικό; «Τέκνον(:παιδί),ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου. Σοι λέγω, σε σένα το λέγω, σε σένα, σε σένα, τον συγκεκριμένον, σήκω επάνω, πάρε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου». Οπότε, το κρεβάτι τον έφερε και τώρα ο τέως παραλυτικός σηκώνει το κρεβάτι του, για να το πάει στο σπίτι του.
«Ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς τὴν πίστιν τῶν τεσσάρων». Υπερφυσικώς είδε ο Ιησούς την πίστη των τεσσάρων; Δηλαδή κατά υπερφυσικόν τρόπον; Όχι, αγαπητοί. Αλλά εκ της ενεργείας των είδε την πίστιν των. Είναι εκείνο που λέγει ο άγιος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος: «Δεῖξόν μοι τὴν πίστιν σου ἐκ τῶν ἔργων σου(:Άμα δω τα έργα σου, τότε θα δω την πίστιν σου)». Δεν ήταν υπερφυσική αυτή η γνώσις του Κυρίου. Ήταν φυσική. Θα μπορούσαμε να πούμε… κι εμείς, θα λέγαμε: «Πωπω, πίστη που έχουν αυτοί οι άνθρωποι!». Και όπως λέγει ο Θεοφύλακτος: «Πολλὴ δὲ ἡ πίστις τῶν ἀνδρῶν, ὥστε καὶ τὴν στέγην ὀρύξαι καὶ χαλᾶσαι, δι' ὃ καὶ ὁ Κύριος θεραπεύει, ἰδὼν τὴν πίστιν αὐτῶν τῶν κομισάντων(:αυτοί που μετέφεραν)ἢ καὶ ἐκείνου τοῦ παραλυτικοῦ (:ακόμα και την πίστιν του ιδίου του παραλυτικού)». Και συμπληρώνει ο Θεοφύλακτος: «Καὶ γὰρ κἀκεῖνος οὐκ ἀνεδέξατο ἀρθῆναι, εἰ μὴ ἐπίστευσεν ὡς ἰαθήσεται (:Δεν θα δεχόταν να τον μεταφέρουν, εάν και αυτός δεν πίστευε ότι θα γίνει καλά)».
Και να μια πρώτη αμοιβή. Μια πρώτη απολαβή. Ο Κύριος -καταρχάς, βέβαια, είδε την πίστιν των τεσσάρων -τους αφήνω αυτούς· Ο Κύριος τον αποκαλεί τον παράλυτον αυτόν άνθρωπον «τέκνον». Να λογαριαστείς παιδί του Θεού, είναι μικρό αυτό; Είτε γιατί κι αυτός επίστευσε, όπως ήδη είπαμε, ή, όπως λέγει πάλι ο Θεοφύλακτος: «Κατὰ τὸν τῆς δημιουργίας λόγον». «Διότι όλοι οι άνθρωποι, κατά τον λόγον της δημιουργίας, είμαστε παιδιά του Θεού».
Και μία δεύτερη και μεγαλύτερη ακόμη απολαβή. Του λέγει ο Κύριος: «Ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου». «Σου συγχωρούνται οι αμαρτίες σου». Τι μεγάλα πράγματα! Φαίνεται, όπως και σε κάποιον άλλον παραλυτικόν, που ο Κύριος του είπε: «Μην ξαναμαρτήσεις»· που τον βρήκε εκεί στη δεξαμενή κ.τ.λ. και του είπε: «Μην ξαναμαρτήσεις, ἵνα μηκέτι σοι, μη γίνει σε σένα κάτι χειρότερο». Ότι αιτία της παραλύσεως σ’ αυτόν τον άνθρωπον φαίνεται ότι ήταν η αμαρτία. Όχι οι συνήθεις αμαρτίες. Γιατί δεν υπάρχει αναμάρτητος άνθρωπος. Αλλά φαίνεται κάποιες τονισμένες αμαρτίες. Τα ξενύχτια, η μέθη, η ανηθικότητα. Και σήμερα, ας προσθέσομε: «και τα ναρκωτικά». Ρίχνουν τον άνθρωπο στην αρρώστια και εις την αχρηστίαν. Δεν μπορεί να προσφέρει πλέον καμία υπηρεσία στο περιβάλλον του. Είναι ένας άχρηστος άνθρωπος. Δεν μπορούμε οι πολλοί να κατανοήσομε, αγαπητοί, την σχέση αμαρτίας και ασθενείας. Και όμωςυπάρχει στενοτάτη σχέσις ανάμεσα στην αμαρτία και την αρρώστια. Αυτό μην το ξεχνούμε.
Αλλά κι εδώ διαφαίνεται η αγάπη του Χριστού, όταν μας δίδει την άφεσιν των αμαρτιών μας, με το θαυμάσιο μυστήριο της Εξομολογήσεως.
Κάπου εκεί, εκάθηντο και κάποιοι Γραμματείς. Και έβλεπαν και άκουγαν τα γενόμενα. Πώς μπήκαν αυτοί μέσα; Σ’ αυτούς φαίνεται τους έκαναν τόπο για να μπούνε μέσα, γιατί ήταν γραμματείς. Ήταν από τους άρχοντες του λαού. Πώς μπήκαν όμως μέσα εκεί, για ποιον σκοπό; Χμμ…Οι αιώνιοι κατάσκοποι, κατασκοπεύοντες τον Κύριό μας και τις κινήσεις Του και τα λόγια Του. Και όπως απεδείχθη. Αλλ΄ όμως και αυτοί κατεσκοπεύοντο από το άγρυπνο και πανταχού παρόν μάτι του Θεού. Λέγει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων: «Ήρθες εδώ στη συντροφιά μας που κάνομε την κατήχησιν, να μας κατασκοπεύσεις;». Το ρήμα «κατασκοπεύω» το χρησιμοποιεί και ο Απόστολος Παύλος: «Ήρθαν μερικοί να μας κατασκοπεύσουν την ελευθερία μας», λέει ο Απόστολος Παύλος. «Ή νομίζεις –ξαναγυρίζω στον άγιο Κύριλλο Ιεροσολύμων- ότι κι εσύ ήρθες μεν να μας κατασκοπεύσεις, αλλά σε κατασκοπεύει και ο Θεός».
Και λέγει τότε, χωρίς να μιλήσουν αυτοί καθόλου. «Τι είναι αυτοί οι λογισμοί που σκεφτήκατε;». Τι πράγματι είχαν σκεφτεί; «Αυτός», λέει, «ο άνθρωπος βλασφημεί», είπαν μέσα τους ο καθένας, για τον Ιησούν. «Ποιος μπορεί να αφήσει αμαρτίες, παρά μόνον ο Κύριος, ο Θεός;Τί οὗτος οὕτω λαλεῖ βλασφημίας; Τίς δύναται ἀφιέναι ἁμαρτίας εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός;». Αν το θέλετε είχαν δίκιο, από μίαν άποψη. Γιατί πράγματι μόνον ο Θεός συγχωρεί αμαρτίες. Γιατί η αμαρτία έχει μίαν μεταφυσικήν διάστασιν.Ό,τι να κάνω στον πλαϊνό μου, στον Θεό αποτείνεται. Και συνεπώς ο Θεός πρέπει να συγχωρήσει. Αυτό είναι αληθές. Αλλά… όλα αυτά πότε; Αν ο Ιησούς δεν ήταν Θεός. Έπρεπε κι αυτοί να πιστέψουν, όπως και οι τέσσερις και ο παραλυτικός, ο πέμπτος, οπότε θα εδικαιολογείτο η ενέργεια του Χριστού. Αφού είναι Θεός; Βεβαίως δύναται να συγχωρεί αμαρτίες. Και τότε ο Κύριος τους ελέγχει. Τους ήλεγξε. Δεν μένει περιθώριο χρόνου πιο πολλά να σας πω.
Και στρεφόμενος προς τον παραλυτικόν, του λέγει: «Σοὶ λέγω, ἔγειρε καὶ ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου». Έτσι και έγινε. Οπότε η θεραπεία του παραλυτικού βεβαίωνε την άφεσιν των αμαρτιών. Ποιο είναι πιο μεγάλο; Αυτό ρώτησε στους γραμματείς ο Κύριος. Το ότι ένας άρρωστος σηκώνεται από το κρεβάτι του; Αν το θέλετε, έστω και όχι με έναν λόγον, αλλά με μίαν ενέργειαν. Με ενέσεις, με φάρμακα, με χρόνο, με εντριβές, δεν ξέρω τι, κι ένας παράλυτος γίνεται καλά από τους γιατρούς. Αυτό είναι το μεγάλο; Ή είναι το μεγάλο η άφεσις των αμαρτιών; Οπότε τι γίνεται εδώ; Επιβεβαιούται η άφεσις των αμαρτιών με το θαύμα της εγέρσεως του παραλυτικού. Και όπως λέει ο Θεοφύλακτος: «Διὰ τοῦ ἐμφανοῦς τὸ ἀφανὲς βεβαιώσας». Δηλαδή «εβεβαίωσε το αφανές -σου λέει: ‘’συγχωρούνται οι αμαρτίες’’, το βλέπω αυτό; Πού το βλέπω;- διὰ τοῦ ἐμφανοῦς. Δια της εγέρσεως από το κρεβάτι της παραλύσεως».
Αγαπητοί, θαυμαστά πράγματα είναι όλα αυτά. Και θα προσθέσει ο Κύριος: «Ἳνα εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἀφιέναι ἐπὶ τῆς γῆς ἁμαρτίας». Τι μεγαλύτερο θα μπορούσαμε να είχαμε από αυτό; Πόσο μας ξεκουράζει όταν συγχωρούνται οι αμαρτίες μας! Αλήθεια! Προνόμιο. Προνόμιο που δόθηκε στον άνθρωπο από τον Χριστόν.
«Ὥστε –μας λέγει ο ευαγγελιστής Μάρκος, μας καταχωρεί- ἐξίστασθαι πάντας καὶ δοξάζειν τὸν Θεὸν λέγοντας ὅτι οὐδέποτε οὕτως εἴδομεν». «Όλοι έμειναν έκπληκτοι. Και να λένε, αφού δόξαζαν τον Θεόν: ‘’Πρώτη φορά βλέπομε τέτοιο πράγμα’’».
Η πίστις, αγαπητοί μου, στο Θεανθρώπινον πρόσωπον του Χριστού μάς παρέχει όλα αυτά τα προνόμια. Και δεν είναι μόνον αυτό. Κι ένα σωρό άλλα που ακολουθούν. Ας δοξάσομεν, λοιπόν, τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν για ό,τι μας έχει δώσει.Αμήν.
🔸792η🔸ομιλία στην κατηγορία : " Ὁμιλίαι Κυριακῶν ".
†. Η Εκκλησία μας, αγαπητοί μου, κατά την περίοδον της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, σαν αποστολικό ανάγνωσμα, χρησιμοποιεί την προς Εβραίους επιστολήν του Αποστόλου Παύλου. Ένα τμήμα από τη σημερινή αποστολική περικοπή, σας υπενθυμίζω, διαβάζοντάς την ξανά.: «Σὺ κατ᾿ ἀρχάς, Κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας, καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σου εἰσιν οἱ οὐρανοί· αὐτοὶ ἀπολοῦνται, σὺ δὲ διαμένεις· καὶ πάντες ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσονται, καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον ἑλίξεις αὐτούς, καὶ ἀλλαγήσονται· σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ, καὶ τὰ ἔτη σου οὐκ ἐκλείψουσι».
Ο σκοπός δε, είναι, όταν η Εκκλησία προβάλλει την προς Εβραίους επιστολή κατά την διάρκεια της Αγίας Τεσσαρακοστής, της Μεγάλης, ο σκοπός είναι να δείξει ότι ο Ιησούς, παρά την ταπεινή Του εμφάνιση και το πάθος Του, είναι Αυτός ο Ίδιος ο Κύριος και Δημιουργός του παντός. Θέλει ο ιερός συγγραφεύς να συγκρίνει το θεϊκό μεγαλείο με την ταπείνωση του Ιησού, για να δώσει ένα μέτρο της κενώσεως. Δηλαδή αυτό το «κατέβασμα», τρόπον τινά, βάζω την λέξη εντός εισαγωγικών, το «άδειασμα». Δεν άδειασε, ο Θεός να φυλάξει. Αλλά περιέκρυψε την θείαν φύσιν, και αυτό λέγεται «κένωσις», δηλαδή ένα είδος –ξαναλέγω την λέξη εντός εισαγωγικών- ένα είδος «αδειάσματος». Και πάντα βέβαια θα είναι όλη αυτή η υπόθεσις ένα απροσπέλαστο μυστήριο. Πώς ο Θεός φθάνει να κενώσει τον εαυτόν Του και να έρθει τόσο ταπεινά στο σχήμα ενός ανθρώπου, όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος εις την προς Φιλιππησίους επιστολή του.
Ο Απόστολος Παύλος, ο φερόμενος ως συγγραφεύς της προς Εβραίους επιστολής, χρησιμοποιεί προς τούτο για να καταδείξει ότι είναι ο αιώνιος Θεός Λόγος, χρησιμοποιεί επτά γραφικά επιχειρήματα, να προβάλει τον Ιησούν ως τον Θεόν Λόγον. Διότι το θέμα είναι «Ποιος είναι ο Ιησούς Χριστός;». Ποιος είναι; Ποία είναι η ταυτότητά Του; Ο Απόστολος Παύλος εδώ θέλει να δείξει ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο Θεός Λόγος, είναι το δεύτερον πρόσωπον της Αγίας Τριάδος.
Και όπως μάλιστα γράφει αρχίζοντας την προς Εβραίους επιστολή του: «Πάλαι ὁ Θεὸς(:Από παλιά -δηλαδή- ο Θεός) λαλήσαςπολυμερῶς καὶ πολυτρόπως τοῖς πατράσιν ἐν τοῖς προφήταις, ὅμως ἐπ᾿ ἐσχάτου τῶν ἡμερῶν τούτων –«έσχατες ημέρες» και ως προς τον ιερόν συγγραφέα που γράφει αυτά, αλλά και ως προς την… αν το θέλετε, και ως προς την Ιστορία, γενικώς την Ιστορία και του ανθρώπου και του σύμπαντος-ἐλάλησεν ἡμῖν ἐν υἱῷ(:ομίλησε σε μας, ἐν υἱῷ, δια του Υιού -Και Αυτός είναι ο Ιησούς Χριστός. Αυτόν που οι Εβραίοι συνέλαβαν και εσταύρωσαν. Αλλά και ανεστήθη. Αυτόν ο Πατήρ),ὃν ἔθηκε κληρονόμον πάντων, δι᾿ οὗ -όπως συνεχίζει στην προς Εβραίους να γράφει- καὶ τοὺς αἰῶνας ἐποίησεν». Αυτός κληρονόμος είναι πάντων, όλου του ακτίστου και κτιστού κόσμου, ορατού και αοράτου. Κτιστού, ορατού και αοράτου. Όλων των αγίων αγγέλων και ολοκλήρου της Δημιουργίας. Και όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος, «για λογαριασμό του Οποίου έγιναν όλα».Από τον Ίδιον έγιναν όλα και για λογαριασμό του Οποίου έγιναν όλα. Είναι ασύλληπτο. «Ο Οποίος υπάρχει», όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος, στην προς Εβραίους, «ἀπαύγασμα τῆς δόξης καὶ χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ». Εννοείται του Πατρός. «Και Αυτόν τον Υιόν τώρα ο Πατήρ, ως Πρωτότοκον, εισαγάγει στην οικουμένη», λέγει στην προς Εβραίους ο Παύλος. Καιη εισαγωγή Του δεν είναι τίποτα άλλο, παρά αυτή η ίδια η Ενανθρώπησις. Δηλαδή τα έκανε όλα, και τώρα Τον εισαγάγει τον Υιόν εις την Δημιουργίαν, για να γίνει ορατός.
Ένα μικρό παράδειγμα μου ήρθε στο μυαλό. Όπως μια γυναίκα, καλή νοικοκυρά, φτιάχνει το σπίτι της, το περιποιείται, το φροντίζει κι αφού τα τελειώσει όλα, μόλις χτυπήσει η πόρτα της με τους επισκέπτας, τότε εμφανίζεται η κυρία μέσα στο σπίτι της. Αυτό είναι τώρα εδώ. Αφού τα πάντα εδημιούργησε ο Θεός Λόγος, τώρα εμφανίζεται μέσα εις την Δημιουργία Του. Πώς εμφανίζεται μέσα εις την Δημιουργία Του. Πώς εμφανίζεται; Τον εισαγάγει ο Πατήρ. Όπως ακριβώς, θα λέγαμε, κάνομε μία σύσταση, δηλαδή συστήνουμε. Κάποια στιγμή, επανέρχομαι στο προηγούμενο παράδειγμα, μπορεί να συστήσει η κυρία του σπιτιού κάποιον επισκέπτη της. Και να πει: «Από δω ο κ. τάδε ή η κ. τάδε». Αυτό θα πει «εἰσαγάγει ὁ Πατὴρ τὸν Υἱόν». Είναι, όμως, η περίπτωσις της Ενανθρωπήσεως. Και δεν είναι τι άλλο παρά αυτή η εισαγωγή με δύο βεβαιώσεις, τουλάχιστον ό, τι γνωρίζομε από την Αγία Γραφή. Κατά την Βάπτισιν: «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον Οποίον έχω ευδοκήσει. Αυτόν να ακούτε». Και το δεύτερον στη Μεταμόρφωση: «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον Οποίον εγώ έχω ευδοκήσει· Αυτόν να ακούτε.Αὐτοῦ ἀκούετε». Βλέπετε, λοιπόν, ότι εισάγεται εις την Δημιουργίαν ο Υιός, ο Δημιουργός του παντός και συστήνεται από τον Πατέρα.
Έτσι, για να δειχθεί αυτό, ο Θεός Πατήρ αποτείνεται προς τον Υιόν Θεόν. Ο Πατήρ είναι Θεός, ο Υιός είναι Θεός, το Πνεύμα το Άγιον είναι Θεός. Ένας είναι ο Θεός. Τρία τα πρόσωπα. Μη βάλετε στο μυαλό σας ουδέν παράδειγμα ανάλογον, είτε μηχανικόν, είτε ηθικόν, είτε ηλεκτρικόν, είτε φυσικόν. Μη βάλετε κανένα παράδειγμα στο μυαλό σας. Είναι ο Πατήρ Θεός, ο Υιός είναι Θεός, το Πνεύμα το Άγιον είναι Θεός. Τρία πρόσωπα. Ένας είναι ο Θεός. Είναι αυτό το βαθύτατον και απροσπέλαστον και εις το διηνεκές απροσπέλαστον μυστήριον της θεότητος. Ωστόσο, ο Θεός Πατήρ αποτείνεται προς τον Υιόν Θεόν, εις τον 101ον Ψαλμόν, όπως το βρίσκομε ανάμεσα στους στίχους 25ον και 27ον. Και λέγει –θεοπνευστότατα- ο Δαβίδ. Το λέγει ο Πατήρ αυτό προς τον Υιόν: «Σὺ κατ᾿ ἀρχάς, Κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας, καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοί· αὐτοὶ ἀπολοῦνται(:χάνονται ή δύνανται να χαθούν), σὺ δὲ διαμένεις(:Εσύ δεν χάνεσαι)· καὶ πάντες ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσονται (:τα πάντα μπορούν να παλιώσουν, όπως ένα ρούχο), καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον ἑλίξεις αὐτούς, καὶ ἀλλαγήσονται (:και τότε, σαν παλτό, σαν χιτώνα, θα γυρίσεις την Δημιουργία μέσα-έξω)». Όπως παλιά κάνανε στα κουστούμια τους οι άνθρωποι, δεν είχαν λεφτά να αγοράζουν κάθε χρόνο κουστούμι, το γύριζαν μέσα-έξω και το έκαναν καινούριο κουστούμι. Αυτό θα πει «ἑλίξεις αὐτούς». Είναι δε από το «εἰλητάριον». Το βιβλίον αυτό ήταν τυλιχτάρι και έπρεπε να το γυρίσομε από την άλλη μεριά, γιατί κι από το πίσω μέρος είχε γραμμένα. «Ἑλίξεις αὐτούς». Ποιους; Τους ουρανούς. Το σύμπαν. «Καὶ ἀλλαγήσονται(:Και όλα θα αλλαχθούν). Σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ (:Συ είσαι ο Ίδιος. Δεν αλλάζεις)καὶ τὰ ἔτη σου οὐκ ἐκλείψουσι». Δηλαδή «θα παρατείνεσαι πάντοτε».
Και όλα αυτά για να αντιληφθούμε, αγαπητοί, ότι τόσο η κένωσις όσο και το πάθος του Ιησού Χριστού είναι εκούσια, είναι θεληματικά. Γιατί αυτά τα λέγει ο Πατήρ εις τον Υιόν! Αυτά που σας διάβασα. Και έτσι προβάλλεται εδώ η απέραντη, η ασύλληπτη αγάπη του Θεού για την Δημιουργία Του και δια τον άνθρωπον.
Αυτό το παρατιθέμενον χωρίον δείχνει Ποιος είναι ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός. Γιατί συνήθως εμείς οι Χριστιανοί έχομε πάρα πολύ φτωχή, ταπεινή αντίληψη περί του Κυρίου μας.Λυπάμαι, λυπάμαι... Διότι θα έπρεπε να είχαμε γνώση, όση, εννοείται, πρέπει να έχομε, όση είναι δυνατή να έχομε. Γι'αυτό ο Απόστολος Παύλος κατ’ επανάληψιν σημειώνει στους Χριστιανούς στις επιστολές του να έχουν την επίγνωσιν του Ιησού Χριστού. Και «ἐπίγνωσις» θα πει να έχουν γνώση βαθιά και αληθή. Όση είναι δυνατόν σε ένα κτίσμα, που είναι βέβαια ο άνθρωπος. Αλλά εάν αγνοούμε, που είναι μεγάλη δυστυχία και που λέει ο Απόστολος στους Κορινθίους, «για ντροπή σας το λέγω, μερικοί έχουν αγνωσίαν Θεού», γιατί δεν μπορούσε να χωνέψει το μυαλό τους την ανάσταση των νεκρών. «Για ντροπή σας το λέγω».«Προς ἐντροπὴν ὑμῖν λέγω, ἀγνωσίαν γὰρ Θεοῦ τινες ἔχουσι», σημειώνει στους Κορινθίους. Πρέπει να αποκτήσομε την γνώσιν του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Μη μου πείτε εκείνο το ανόητον «Πίστευε καί μή ἐρεύνα». Μη μου το πείτε.Δεν είναι γραμμένο αυτό πουθενά. Αλλά πρέπει να ερευνούμε όχι με την έννοια της αμφιβολίας, αλλά με την έννοια του μεγαλείου του βάθους και του ύψους και πλάτους του Ιησού Χριστού. Μ’ αυτήν την έννοια.
Έτσι, ταυτόχρονα μπορούμε να πούμε, για κείνους που κατανοούν, ότι ο Ιησούς Χριστός, αφού είναι Αυτός που είναι, είναι η μεγάλη μας παρηγορία και η μεγάλη μας καύχηση. Είναι η όντως εν Κυρίω καύχησις. Αυτόν έχομε για Κύριόν μας;
Έτσι, επιτρέψατε να δούμε, όσο είναι τούτο δυνατόν μέσα στα στενά όρια ενός χρόνου κηρύγματος, να δούμε αυτό το χωρίον που σας διάβασα.
«Κατ᾿ ἀρχάς, Κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας». Σας υπενθυμίζω για τρίτη φορά: Αποτείνεται ο Πατήρ εις τον Υιόν. Όπως, επί παραδείγματι, σε εκείνον τον άλλον τον ψαλμόν, τον 109ον: «Κάθου ἐκ δεξιῶν μου, ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου». Εδώ ποιος ομιλεί; Ο Πατήρ. Πού αποτείνεται; Εις τον Υιόν. Έχομε κι άλλα σημεία μες στην Αγία Γραφή, που ο Πατήρ αποτείνεται εις τον Υιόν.
Επανέρχομαι. «Σὺ κατ᾿ ἀρχάς, Κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας». «Συ, Κύριε», λέγει, «κατ’ αρχάς εθεμελίωσας την γην».Αυτό το «Συ» παρουσιάζει τον Θεόν Πατέρα να λαλεί προς κάποιον, προς κάποιον να αποτείνεται. Οι πιο κάτω δε ιδιότητες, που θα δούμε, αρμόζουν σε πρόσωπο με θείους χαρακτήρες. Και Αυτός είναι ο μετέπειτα Ενανθρωπήσας Θεός Λόγος, ο Μεσσίας, ο Ιησούς Χριστός.Αποτείνεται ο Πατήρ προς τον Υιόν, ως προς Δημιουργόν του παντός! Προ της Ενανθρωπήσεως. Και είναι πρόσωπον. Είναι ο Θεός Λόγος, επαναλαμβάνω. Ο Πατήρ αποκαλεί τον Υιόν, πώς; Τον αποκαλεί «Κύριον». Ό,τι προηγουμένως σας είπα. Δεν πειράζει αν επαναλαμβάνω μερικά πράγματα. Ο Πατήρ Κύριος, ο Υιός Κύριος, το Πνεύμα το Άγιον, Κύριον. Δεν λέμε εις το Σύμβολο της Πίστεως: «Καὶ εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, τὸ Κύριον, τὸ ζωοποιοῦν».Κύριος το Πνεύμα το Άγιον. Αυτό δε το «Σύ» που ομιλεί ο Πατήρ εις τον Υιόν, εκφράζει ακόμη πρόσωπον. Δεν αποτείνομαι στην καρέκλα και στο βουνό να πω: «Σύ». Σημαίνει, λοιπόν, εδώ πρόσωπον. Και πράγματι είναι πρόσωπον ο Υιός.
«Κατ᾿ ἀρχάς τὴν γῆν», λέει, «ἐθεμελίωσας». Αυτό το «κατ᾿ ἀρχάς» εννοεί τον χρόνον της Δημιουργίας. Όταν λέμε «κατ᾿ ἀρχάς» πάντοτε εννοούμε αυτό που αρχίζει, αυτό που είναι χρόνος. Και ο χρόνος είναι ταυτόχρονος με την Δημιουργία. Δεν προηγείται ο χρόνος και έπεται η Δημιουργία. Ούτε προηγείται η Δημιουργία -ο χώρος δηλαδή- και ακολουθεί ο χρόνος. Και από φυσικής πλευράς μάς είναι ακατανόητον, από φυσική, επιστημονικής πλευράς και λογικής, μας είναι ακατανόητη η ύπαρξη του χρόνου χωρίς τον χώρον και αντίστροφα. Διότι ο χρόνος εκφράζεται με τον χώρο. Καθετί που συμβαίνει μες στον χώρο, καθορίζει τον χρόνο. Έτσι λοιπόν, «κατ᾿ ἀρχάς τὴν γῆν ἐθεμελίωσας», σημαίνει και χρόνος και χώρος, «τὴν γῆν ἐθεμελίωσας». Είναι ταυτόσημο με εκείνο το «Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν». «Ἐν ἀρχῇ». Μπαίνει ο χρόνος και ο χώρος.
Χώρος και χρόνος, λοιπόν, νοούνται πάντοτε μαζί. Είναι αδιανόητο και στην ανθρωπίνη λογική να κατανοήσει κάτι το χωριστό. Γιατί; Γιατί η ανθρωπίνη λογική έχει δομηθεί, κτιστεί, με βάση τα δεδομένα της φύσεως, του χώρου και του χρόνου. Μπορείτε να αντιληφθείτε τον εαυτόν σας - αφού καταλαμβάνομε χώρο- μπορείτε να αντιληφθείτε τον εαυτό σας έξω από τον χώρο; Αδιανόητο πράγμα. Η λογική, λοιπόν, είναι φτιαγμένη κατά τέτοιον τρόπον που ακριβώς να μας λέγει έτσι ώστε ο άνθρωπος να μην μπορεί να κατανοήσει κάτι για τον εαυτό του έξω από τον χώρο και τον χρόνο.
Ακόμη, αυτός ο χρόνος, λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος, «οὐχὶ νῦν ἀλλ’ ἄνωθεν». Δηλαδή δεν εννοεί τώρα τον χρόνον τον τωρινό. Αλλά τότε. Όταν θεμελιώθηκαν αυτά. Και Εκείνος που τα εθεμελίωσε ήταν έξω και από τον χώρο και από τον χρόνο. Επιτρέψατέ μου ένα παράδειγμα, ενός ξένου είναι, το θυμάμαι από έφηβος αυτό το παράδειγμα, που το είχα διαβάσει: Όπως, λέγει, ο ζωγράφος βάζει μεν την σφραγίδα του στον μουσαμά που ζωγραφίζει, την νοοτροπία της τέχνης, την δεξιότητά του, βάζει μεν την σφραγίδα της τέχνης του στον μουσαμά που ζωγραφίζει, αλλά ταυτόχρονα είναι έξω από τον μουσαμά του.
Είναι πολύ χαρακτηριστικό το παράδειγμα αυτό. Ο Θεός Λόγος δημιουργεί τα πάντα, αλλά είναι ταυτόχρονα έξω και από τον χώρο και από τον χρόνο. Λέγει ο Οικουμένιος: «Ἵνα μὴ ἀκούσας ἀνωτέρω -αυτό το ἀνωτέρω θα πει «κάτι που είναι προτινό»- ὅταν εἰσαγάγῃ τὸν πρωτότοκον εἰς τὴν οἰκουμένην, νομίσεις ὡς δώρημα εἶναι τὴν οἰκουμένην(:μην νομίσεις- λέει- ότι τώρα ο Πατήρ δίνει σαν δώρο την οικουμένη εις τον Υιόν)ὕστερον δοθεῖσαν παρὰ τοῦ Πατρὸς τῷ Υἱῷ. Αὐτὸν δείκνυσιν νῦν δημιουργὸν αὐτῆς -Αργότερα, ναι. Πότε δίδει ο Πατήρ στον Υιόν την Δημιουργία ολόκληρη; Όταν Ενηνθρώπησε ως άνθρωπος. Όταν λέγει ο ίδιος ο Κύριος - στα ευαγγέλια είναι-: «Όλα είναι δικά μου. Όλα χαρίστηκαν από μένα». Τα πάντα. Πότε; Στην ανθρωπίνη φύση του Υιού και Λόγου του Θεού. Τότε όμως; Τότε δεν χαρίζει ο Πατήρ στον Υιόν. Ο Υιός είναι ο Δημιουργός, ο Ίδιος). Οὐκ ἐπ’ ἐσχάτων ἀλλ’ ἄνωθεν».
Αντιλαμβανόμεθα, λοιπόν, Ποιος είναι ο Ιησούς Χριστός; Αυτόν που… -ο Εβραίος δεν θα το έλεγε ποτέ, την λέξη που θα πω- υβρίζομεν, απιστούμε, λέμε ό,τι χειρότερο. Ο Εβραίος δεν θα ‘λεγε ποτέ την λέξη «ὑβρίζω». Αλλά θα έλεγε την λέξη «εὐλογῶ». Και έχει αντίθετο χαρακτήρα. «Τι», λέει, «έκανε αυτός ο άνθρωπος;». Τίθεται το ερώτημα στην Παλαιά Διαθήκη. -«Είναι ένοχος». -«Γιατί;». -«Ηὐλόγησε τον Θεόν». Θα έλεγε κανείς … «ηὐλόγησε»; Εννοεί: «ύβρισεν τον Θεόν». Μας θυμίζει, λοιπόν, τον Ιωάννη τον Ευαγγελιστή. Ότι «χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἓν ὃ γέγονεν». Τίποτα δεν έχει γίνει απ’ ό,τι έχει γίνει. Και τον Παύλο που λέγει στην ίδια επιστολή: «Ὃν ἔθηκε κληρονόμον πάντων». «Τον κατέστησε κληρονόμο όλων». Αλλά με την ανθρωπίνη φύση, το ξαναλέγω. «Δι' οὗ (:δια του Οποίου Υιού)καὶ τοὺς αἰῶνας ἐποίησεν». Ο Πατήρ δημιουργεί δια του Υιού, τον χρόνον, τους αιώνας, ε; Εν Αγίω Πνεύματι. Το Πνεύμα το Άγιον συντηρεί την Δημιουργία. Και ο Θεός Λόγος τώρα την γην εθεμελίωσε, δηλαδή κατεσκεύασε, την κατέστησε εδραίαν, αμετακίνητον, κάτω από τους νόμους που ο Ίδιος έθεσε.
Ποιοι «οὐρανοί»; «Καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σου εἰσιν οἱ οὐρανοί». Ποιοι «οὐρανοί»; Το σύμπαν όλο! Το στερέωμα. Ο έναστρος ουρανός. Η ατμόσφαιρα που μας περιβάλλει. Δημιουργός, δηλαδή, του υλικού κόσμου όλου. Και είναι Αυτός που ενεφανίσθη εις την Καινήν Διαθήκην ως Ιησούς Χριστός. Είναι ο Εμμανουήλ του Ησαΐου. Μαζί μας ο Χριστός. Μεθ’ ἡμῶν ὁ Θεός. Αυτός είναι. Και που είναι, θα λέγαμε, ένας Θεός Δημιουργός και των πνευμάτων και πάσης σαρκός. Και των ψυχών και των αγίων αγγέλων, των πάντων.Αφού Σεραφείμ Τον περιστοιχίζουν στον θρόνο Του, όπως βλέπει ο Ησαΐας. Χερουβίμ κρατούν τον θρόνον. Ποιον θρόνο; Του Υιού.
Έτσι λοιπόν εδώ είναι Δημιουργός και των πνευμάτων και της ύλης. Βλέπετε πουθενά την διαρχία; Που έλεγαν οι φιλόσοφοι και μέχρι σήμερα το λένε, ότι υπάρχει διαρχία· ο Θεός του καλού και ο Θεός του κακού. Δεν υπάρχει διαρχία. Είναι ο Δημιουργός των πνευμάτων και πάσης σαρκός, όπως λέμε σε μία κηδεία σε μία ευχή. Η διαρχία προϋποθέτει πόλεμον και αντιθέσεις.Δεν υπάρχει πόλεμος ανάμεσα στην ύλη και στα πνεύματα. Έτσι ο Θεός Λόγος είναι Δημιουργός και του ουρανού και της γης, και των ορατών και των αοράτων. «Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν».«Ἐν ἀρχῇ». «Ἐποίησεν». Ναι. Δεν απέρρευσε η Δημιουργία. Ούτε είναι τμήμα της θεότητος. Αλλά εξωτερική προβολή του Θεού. «Ἐποίησεν». «Ἐποίησεν» που σημαίνει κτίσμα. Και όχι κάτι το άκτιστον. Ό,τι βλέπομε και ό,τι ακόμη δεν βλέπομε. Όπως και οι άγιοι άγγελοι. Και το σύμπαν είναι έργο των χειρών του Θεού Λόγου, δηλαδή της ενεργητικής δυνάμεως του Θεού, αλλά και της θαυμαστής επιμελείας Του. Δεν έρχεται σε αντίθεση με το «εἶπε, καὶ ἐγενήθησαν». Όχι. Κι εκείνο το άλλο που γράφει η Γραφή: «Λαβών χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς, ἐποίησε τὸν ἄνθρωπον». Όχι. Είναι γενικός χαρακτηρισμός ότι τα πάντα είναι έργα των ιδικών Του χειρών. Ότι όλα προήλθαν από τον Θεό. Όχι από κάποιον άλλον.
«Αὐτοὶ ἀπολοῦνται, Σὺ δὲ διαμένεις». Αυτό το «ἀπολοῦνται» τονίζεται σε αντίθεση με το «Σὺ δὲ διαμένεις». Δηλαδή αναλλοίωτος μένει ως ποιητής, ως Δημιουργός, όπως λέγει ο Ζιγαβηνός. Ακόμη το «ἀπολοῦνται», «χάνονται», δύναται να εννοηθεί ως επιστροφή στο μηδέν. Ή ακόμη και ως φθορά. Ή ως αλλαγή από του σχήματος που έχει κάτι. Ο Θεός δεν επιστρέφει τίποτα εις το μηδέν, παρότι τα πάντα εκ του μηδενός έκανε. Δεν επιστρέφει τίποτε. Αλλάζει, ξεκαινουργώνει, αλλά δεν γυρίζει πίσω εις το μηδέν απολύτως τίποτε. Δεν εκμηδενίζει. Ούτε ο διάβολος θα εκμηδενιστεί. Ούτε οι αμαρτωλοί. Τίποτα. Εδώ αυτοί οι στίχοι τονίζουν την αλλαγή του σχήματος και την ανακαίνισιν από την φθορά.Φθείρεται το σύμπαν; Αυτή η επιστήμη, αγαπητοί μου, μας το επιβεβαιώνει αυτό. Είναι ο γνωστός «θερμικός θάνατος του σύμπαντος». Όσοι έχετε λίγο κοιτάξει την Φυσική, θα το ξέρετε αυτό. Δηλαδή τι είναι ο «θερμικός θάνατος του σύμπαντος»; Η επί του αυτού επιπέδου ενέργεια του σύμπαντος. Η θάλασσα έχει τρομακτική ενέργεια, αλλά είναι επί του αυτού επιπέδου. Και δεν μπορεί να αποδοθεί. Αυτό, λοιπόν, λέγεται «θερμικός θάνατος του σύμπαντος».
Αυτός ο αποκαλυπτικός λόγος, ότι το σύμπαν φθείρεται, πρέπει να κάνει τον άνθρωπο να αισθάνεται ανασφάλεια: «Πού βρίσκομαι;». Πόσο θυμίζει εκείνο το «Οὐ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν, ἀλλὰ τὴν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν».«Γυρεύομε την μελλοντική». Αλλά και πόσο παρήγορο είναι για τον πιστό ότι ο Χριστός μένει στον αιώνα αναλλοίωτος. Εκείνος τα έκανε όλα αυτά. Αν εγώ είμαι εις τον Χριστόν, τι έχω να πάθω; «Χριστὸς χθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτὸς καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας». Και όταν λέμε Χριστός, υπονοούμε και την ανθρωπίνη φύση μαζί.
Και ποια θα είναι η τύχη του σύμπαντος; Αυτού του σύμπαντος, ποια θα είναι η τύχη; Συνέχεια, σε εκείνο που σας διάβασα: «Καὶ πάντες ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσονται, καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον ἑλίξεις αὐτούς, καὶ ἀλλαγήσονται». «Όλα θα παλιώσουν», λέει, «σαν ιμάτιο. Εσύ, όμως, θα τα αλλάξεις, όπως το παλτό που γίνεται μέσα-έξω». Λυπάμαι, αγαπητοί μου, ο χρόνος είναι… πω, τρέχει ο χρόνος, είχα να σας πω μαρτυρίες από την Γραφή, πώς θα αλλάξει ο κόσμος. Αλλά δεν έχομε χρόνο. Λυπούμαι.
Αγαπητοί. Αυτός είναι ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός· που θα ζήσομε τα πάθη Του στο τέλος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, όταν θα Τον βλέπομε κρεμάμενον επί του Σταυρού. Όταν θα ζούμε την αιματηρή Του πορεία μέσα στην Ιστορία. Διωκόμενοι και εμείς και θλιβόμενοι σαν σώμα Χριστού. Η γνώση μας του Ποιος όμως είναι ο Κύριος Ιησούς, είναι για μας μία μεγίστη παρηγορία.«Παραμυθία δὲ οὐ μικρά-λέγει ο Θεοφύλακτος- τοῖς ἐνταῦθα κακουμένοις πιστοῖς (:δεν είναι μικρή παρηγορία για μας που κατοικούμε εδώ στη γη και κακουχούμεθα) τὸ γνῶναι (:το να γνωρίζομε) ὅτι οὐκ ἔσται οὕτω τὰ πράγματα, ἀλλὰ μεταβολὴν λήψεται (:όλα θα πάρουν μεταβολή τα πράγματα)».
Αγαπητοί μου, ο Ίδιος ο Κύριος είπε: «Ὁ θάνατος οὐκ ἔσται ἔτι-είπε στην Αποκάλυψη- οὔτε πένθος, οὔτε κραυγή, οὔτε πόνος, οὐκ ἔσται ἔτι. Ὅτι τὰ πρῶτα ἀπῆλθον (:τὰ πρῶτα, το πρώτο σχήμα πέρασε).Καὶ εἶπε ὁ καθήμενος ἐπὶ τῷ θρόνῳ· ἰδού-λέει στην Αποκάλυψη- καινὰ ποιῶ πάντα». «Να, όλα τα κάνω καινούρια».
🔸711η🔸ομιλία στην κατηγορία : " Ὁμιλίαι Κυριακῶν ".
†. Σήμερα, αγαπητοί μου, ο Κύριος μάς αξιώνει να τιμήσομε τη μνήμη των Αγίων Τεσσαράκοντα Μεγαλομαρτύρων, που εμαρτύρησαν στη λίμνη της Σεβαστείας το 320 μ. Χ. Ο Λικίνιος, πολιτικός αντίπαλος του Μεγάλου Κωνσταντίνου, για να τον εκδικηθεί, συλλαμβάνει Χριστιανούς και τους θανατώνει μαρτυρικά. Ανάμεσα σε αυτούς βρίσκονται και 40 παλληκάρια, στρατιώτες του ρωμαϊκού στρατού. Νέοι, με πίστη θερμή στον Χριστό και ζωή αγνή. Και ερρίφθησαν στην παγωμένη λίμνη της Σεβαστείας, για να πεθάνουν βασανιστικά. Το παράπτωμά τους ποιο ήταν;
Μήπως η δειλία; Σαν στρατιώτες που ήσαν; Μήπως η προδοσία ή η απειθαρχία; Όχι βέβαια. Απλώς γιατί ήσαν Χριστιανοί και μόνον γι'αυτό. Συνεπώς, άδικος θάνατος. Και δη μαρτυρικός. Δεν υπήρχε τότε αυτό που λέμε σήμερα «ανθρώπινα δικαιώματα» ή «ελευθερία του προσώπου». Δεν υπήρχαν αυτά τότε. Κανείς δεν υπερησπίζετο την χριστιανική ιδιότητα. Έτσι, εκείνος που έπαιρνε την απόφαση να γίνει Χριστιανός, έπρεπε να γνωρίζει τις συνέπειες που θα είχε η ιδιότητά του.
Αν ρωτήσετε γιατί γίνεται αυτή η προσωπική αναφορά των ονομάτων των Μεγαλομαρτύρων, τι θα απαντούσαμε; Καταρχάς διότι διεσώθησαν τα ονόματα αυτά. Κι αφού διεσώθησαν ιστορικώς, καταχωρούνται.
Αλλά και κάτι βαθύτερον. Το όνομα εκφράζει πρόσωπον. Και όλες ακόμη τις καταστάσεις του προσώπου. Είναι πολύ σημαντικό αυτό. Πάρα πολύ σημαντικό. Βέβαια, όχι μόνον η Ιστορία διατηρεί τα ονόματα, όσο βέβαια τούτο είναι δυνατόν, αλλά και η Εκκλησία διατηρεί τα ονόματα. Διότι το όνομα μένει στην αιωνιότητα. Ο Georgiov, Ρουμάνος πρεσβύτερος, συγγραφεύς, έγραψε ένα βιβλίο, με τίτλο… -πιθανώς να το έχετε διαβάσει: «Ένα όνομα για την αιωνιότητα». Και αυτό το όνομα είναι αυτό που παίρνομε από την κολυμβήθρα. Μας κάνει εντύπωση ότι ο Θεός έδωσε ονόματα σε όλα τα αστέρια του ουρανού. Πολλή εντύπωση μας κάνει. Παρότι δεν είναι πρόσωπα τα αστέρια. Είναι αντικείμενα. Έδωσε όνομα και στον Αδάμ και στην Εύα. Και καλεί τον Αδάμ να δώσει ονόματα και σε όλα τα ζώα. Παρήλασαν μπροστά στον Αδάμ όλα τα ζώα που ήσαν εκεί παρόντα, εις τον Παράδεισον. Και έδωσε ο Αδάμ σε όλα αυτά τα ζώα, στο καθένα το όνομά του.
Έχει σημασία αυτό άραγε; Η γνώσις των ονομάτων σημαίνει γνώση των πάντων. Όπου ο άνθρωποςδώσει όνομα, ήδη κατέκτησε το αντικείμενον ή άνοιξε τον δρόμο για τη γνώση του. Αν θέλετε να το πλατύνομε αυτό λίγο, από τη στιγμή που ο άνθρωπος θα δώσει όνομα σε κάτι, από επιστημονικής πλευράς, ήδη ή το μέτρησε ένα βήμα πιο πέρα, γι'αυτό η μέτρησις είναι τεράστιον κεφάλαιον εις τον χώρον της επιστήμης, αυτό το κατέκτησε. Έστω και αν δεν έχει πλήρη, ακόμα, γνώση. Έτσι, όνομα και μέτρημα, μέτρησις, είναι κατάκτησις του αντικειμένου. Ξαναλέγω, από επιστημονικής πλευράς.
Αλλά και ο ίδιος ο Θεός, αγαπητοί μου, φανερώνει το όνομά Του! Του Οποίου η γνώσις έχει μεγίστη σημασία, ακόμη και προπαντός σωτηριολογική. Η γνώσις του ονόματος του Θεού. Ξέρομε το όνομα του Θεού. Βέβαια δεν ξέρομε την ουσία του Θεού. Όπως και στο προηγούμενο παράδειγμα που σας είπα, μπορεί να ονοματίσομε ένα πράγμα μέσα στη φύση, ίσως να ξέρουμε κάποια χαρακτηριστικά του, αλλά να μην έχουμε πλήρη γνώση, δεν έχει σημασία, το κατακτήσαμε. Εδώ, όταν γνωρίζομε το όνομα του Θεού, τότε αυτό έχει και σωτηριολογική διάσταση! Δηλαδή αφορά στη σωτηρία μας. Αυτό θα πει. Η αγνωσία του Θεού είναι αληθινά μία συμφορά. Γι'αυτό ο Παύλος επιπλήττει τους Κορινθίους γράφοντάς τους ότι «ἀγνωσίαν Θεοῦ τινὲς ἔχουσιν πρὸς ἐντροπὴν ὑμῖν λέγω». «Το λέω για ντροπή σας». Σημειώσατε δε ότι το κεντρικό σημείο πάσης ιεραποστολής, όλων των αιώνων και όλων των εποχών, είναι αυτό. Να γίνει γνωστό το όνομα του Θεού, εκεί που δεν έγινε γνωστό μέχρι τώρα.
Η γνώσις του ονόματος του Θεού προσπορίζει, όσο τούτο είναι δυνατόν, και τις ιδιότητες του Θεού. Για να μην πω ότι και οι ιδιότητες αποτελούν ονόματα. Όταν πούμε: «Ο Θεός είναι Παντοκράτωρ, ο Θεός είναι Αγάπη, ο Θεός είναι Δικαιοσύνη, ο Θεός είναι Ελεήμων»,αυτά βέβαια λέγονται ενέργειες του Θεού, λέγονται ιδιότητες του Θεού· είναι χαρακτηριστικά δια των οποίων γνωρίζομε, δια των ακτίστων Αυτού ενεργειών, γνωρίζομε τον Θεό. Όχι την ουσία. Το αντιδιαστέλλομε το πράγμα. Αλλά βλέπετε ότι και οι ιδιότητες του Θεού αποτελούν κι αυτές ονόματα του Θεού.
Και έτσι προκύπτει από τη γνώση, αυτή, του Θεού, το σπουδαίο, που θέλει ο Θεός, η λατρεία του Θεού. Πώς θα λατρεύσω έναν Θεόν τον Οποίον δεν γνωρίζω; Πώς θα ευχαριστήσω; Πώς θα ζητήσω κάτι; Πώς θα προσευχηθώ, εάν δεν γνωρίζω το όνομα του Θεού; Όταν αρχίζομε την προσευχή μας, την καθ΄ ημέραν προσευχή μας, λέμε «Εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Υἱοῦ καὶ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος», «Βασιλεῦ Οὐράνιε» κλπ. κ.λπ. Τι λέμε; «Εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Υἱοῦ καὶ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Δηλαδή απευθυνόμεθα εις τον αληθινόν Θεόν, ο Οποίος είναι… Αυτός. Ο συγκεκριμένος Θεός. Λέμε όνομα. Αρχίζομε την Θεία Λειτουργία. Τι λέμε; «Εὐλογημένη ἡ Βασιλεία τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Αλλά ο Πατήρ, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα είναι το Όνομα του Θεού, θα το δούμε λίγο πιο κάτω πιο σαφώς. Έτσι ξεκινάμε τη λατρεία του Θεού ονοματίζοντάς Τον.
Λέγει ο Κύριος Ιησούς εις το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο: «Ἐφανέρωσά σου τὸ ὄνομα εις τους ανθρώπους». Θέλετε; Εάν ερωτήσετε, γιατί ο Χριστός ήλθε στον κόσμον, γιατί ενηνθρώπισε το δεύτερον πρόσωπον της Αγίας Τριάδος; Θα λέγαμε: Πρώτον, αξιολογικά πρώτον, να αποκαλύψει το όνομα του Αγίου Τριαδικού Θεού! Του αληθινού Θεού. Μετά έρχονται όλα τα άλλα. Η σωτηρία μας, τούτο, εκείνο… Πρώτον η αποκάλυψις του ονόματος του Αγίου Τριαδικού Θεού. Γι'αυτό λέγει: «Ἐφανέρωσά σου τὸ ὄνομα τοῖς ἀνθρώποις». Ο Θεός λέγει εις τον Μωυσή ότι το όνομά Του «Κύριος»…- «Ποιος είσαι;», λέγει· «Εγώ είμαι, ὁ Ὢν, ο υπάρχων, ο Κύριος, δεν το φανέρωσα», λέγει ο Θεός, «εις τον Αβραάμ, αλλά το όνομα Θεός· εκεί είπα: «Εγώ είμαι ο Θεός· ο Θεός Αβραάμ, ο Θεός Ισαάκ, ο Θεός Ιακώβ. Τώρα, το Όνομά μου, Σου αποκαλύπτω σε σένα, τον Μωυσή, ότι είναι Κύριος».«Κύριος», δεν εκφράζει τίποτα από την ουσία του Θεού. Το είπα δύο, τρεις, τέσσερις, πέντε φορές. Εκφράζει ιδιότητα. «Το όνομά μου», λέγει, «είναι Κύριος».Και βλέπετε, αργότερα, έρχεται ο Ιησούς Χριστός και μας δίνει πλήρη αποκάλυψη του ονόματος του Θεού. Πρώτα είναι το όνομα Θεός, μετά το όνομα Κύριος, και η τρίτη και τελευταία αποκάλυψις, όχι μέσα στην Ιστορία μόνον, αλλά και εις την αιωνιότητα, Πατήρ, Υιός και Άγιο Πνεύμα. Αυτή είναι η τελευταία αποκάλυψις του ονόματος του Θεού. Μας κάνει εντύπωση, όταν τελειώνει το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, καταγράφει ο ιερός Ευαγγελιστής αυτό που τους είπε ο Χριστός «βαπτίζοντες αὐτούςεἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Υἱοῦ καὶ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Ορίστε. Το όνομα του αληθινού Θεού. Και δεν είπε «εἰς τὰ ὀνόματα», αν ποτέ το προσέξατε, να πει: «εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Υἱοῦ καὶ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος».Γιατί; Γιατί είναι Ένας ο Θεός. Αυτήν είναι, λοιπόν, η αποκάλυψις του ονόματος του Θεού.
Και οι άνθρωποι ομοίως λαμβάνουν ονόματα. Τι; Τον Αδάμ τον πρωτόπλαστο, τον ονοματίζει ο Κύριος «Αδάμ». Τι θα πει «Αδάμ»; «Πρωτόπλαστος». Ξέρετε ότι τα ονόματα που δίνει ο Θεός, αλλά και οι άνθρωποι ακόμη, αν θέλετε, εκφράζουν μια ιδιότητα, μία κατάσταση. «Αδάμ» λοιπόν, «πρωτόπλαστος». «Πού είσαι, Αδάμ;». Θα μεταφράζαμε: «Πού είσαι, Πρωτόπλαστε;». Η Εύα θα πει «ζωή». Είναι η ζωή των ανθρώπων. «Ζωή», αυτό θα πει Εύα. Μάλιστα πολλάκις, πολλάκις, ο ίδιος ο Θεός, δίνει ονόματα που εκφράζει κάποιο γνώρισμα στο κάθε πρόσωπο. Λέει «Αβραάμ». Ελέγετο «Άβραμ» και το μεταποιεί ο Κύριος -δεν είναι της ώρας να κάνω πιο πολλές αναλύσεις –και του λέει : «Θα λέγεσαι Αβραάμ». Η Σάρρα, στο κείμενο γράφεται με ένα ρ, την μετονομάζει και την λέει «Σάρρα». Και γράφεται με δύο ρ, έχει άλλη σημασία με δύο ρο. Τον Ιωάννη τον Βαπτιστή. Αναγγέλλεται το όνομά του πριν γεννηθεί. Έτσι είπε στον πατέρα του, τον Ζαχαρία: «Και θα ονομάσεις το όνομα του παιδιού που θα γεννηθεί ‘’Ιωάννην’’». Ακόμη, ο Ίδιος ο Κύριος, ο Χριστός, τον Κηφά, τον μαθητή Του, τον αποκαλεί «Πέτρον». Βράχον. Το αρχικό όνομα που πήρε ήταν «Κηφάς». Τώρα τον λένε «Πέτρον». Του το αλλάζει το όνομα. Διότι αυτό έπρεπε να προσιδιάζει με εκείνο που θα έλεγε στη συνέχεια ο Κύριος: «Ἐπὶ ἐπὶ ταύτῃ τῇ πέτρᾳ -δηλαδή, ποια πέτρα; Της ομολογίας σου, ότι είμαι Εγώ ο Υιός του Θεού του Ζώντος- οἰκοδομήσω μου τὴν ἐκκλησίαν». Βλέπετε;
Και με αυτό το όνομα, αγαπητοί μου, αν το θέλετε, όλοι μας, που το πήραμε στο βάπτισμά μας, από την κολυμβήθρα, με αυτό το όνομα περνούμε στην αιωνιότητα. Με αυτό το όνομα πέρασαν και οι άγιοι μεγαλομάρτυρες, οι 40 στρατιώται, τα παλληκάρια αυτά, ήσαν Χριστιανοί, ήσαν βαπτισμένοι, τα ονόματά τους αυτά τα πήραν από την κολυμβήθρα. Και με αυτό το όνομα που παίρνομε, βαπτιζόμεθα, αγιαζόμεθα και σωζόμεθα.
Όταν οι Εβδομήκοντα επέστρεψαν από την περιοδεία που τους έστειλε ο Κύριος, και Του περιέγραφαν τις επιτυχίες που είχαν, «Κύριε», λέγουν, «ακόμη και τα δαιμόνια τρέπονται εις φυγήν μόλις ακούσουν το όνομά Σου» και ο Κύριος τούς είπε: «Μη χαίρεστε γιατί κατατροπώνονται τα δαιμόνια, αλλά γιατί τα ονόματά σας εγράφησαν στο βιβλίο της Ζωής». Σπουδαίο. «Τα ονόματά σας εγράφησαν εις το βιβλίον της Ζωής»! Τι θαυμάσιο!
Λέγει ο άγιος Ιωάννης ο Ευαγγελιστής στην Αποκάλυψη: «Καὶ ἄλλο βιβλίον ἠνοίχθη, ὅ ἐστι τῆς ζωῆς· καὶ ἐκρίθησαν οἱ νεκροὶ ἐκ τῶν γεγραμμένων ἐν τοῖς βιβλίοις κατὰ τὰ ἔργα αὐτῶν». Ώστε έχομε και το βιβλίο της Ζωής. Τι ακριβώς είναι το «βιβλίο της ζωής», ξέρετε; Όπως και ο Δανιήλ βλέπει εν οράματι «Βίβλοι», λέει, «ἠνεώχθησαν» κ.λπ. κ.λπ. Πολλές φορές γίνεται μνεία για το βιβλίο όπου γράφονται οι άνθρωποι. Τι είναι αυτό το βιβλίο; Είναι κάποιο δεμένο πράγμα, από φύλλα, που εκεί γράφονται τα ονόματα; Αγαπητοί μου, είναι η μνήμη του Θεού! Αυτό είναι το βιβλίο. Το «βιβλίο της Ζωής» είναι η μνήμη του Θεού. Αντίθετα, ο Θεός «δεν θυμάται» -το βάζω σε εισαγωγικά· γιατί ο Θεός πάντα θυμάται- με την έννοια δεν αναγνωρίζει τους μη όντας Αυτού. Αυτοί που δεν είναι δικοί Του. Αυτό λέγεται κατά τρόπο ανθρωποπαθή, ότι δεν θυμάται ο Θεός εκείνους που δεν αποτελούν τον δικό Του λαό.
Πάλι αναφερομένη η Γραφή στον Αντίχριστο, είναι στην «Ἀποκάλυψη», στο 13ο κεφάλαιο, σημειώνει ο Ιερός Ευαγγελιστής: «Καὶ προσκυνήσουσιν αὐτὸν πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς (:Όλοι θα προσκυνήσουν τον Αντίχριστο, όσοι κατοικούν -λέει- επί της γης), ὧν (:των οποίων) οὐ γέγραπται τὸ ὄνομα ἐν τῷ βιβλίῳ τῆς ζωῆς τοῦ ἀρνίου –Ποιοι θα προσκυνήσουν; Εκείνοι οι οποίοι δεν είναι γραμμένοι εις το βιβλίον της ζωής του Αρνίου. Δεν είναι για την αιώνια ζωή. Παρότι μοιάζει ότι είναι πρωθύστερο, ότι δηλαδή πρόωρα είναι γραμμένοι ή δεν είναι γραμμένοι και μετά προσκυνούν ή δεν προσκυνούν. Έρχεται πρωθύστερο- τοῦ ἐσφαγμένου ἀπὸ καταβολῆς κόσμου».
Ω αγαπητοί! Τίθεται το ερώτημα: Εις το βιβλίον της Ζωής υπάρχουν μεταβολές; Γραψίματα και σβησίματα; Να σβήσει ένα όνομα, να γραφτεί κάτι καινούριο· παρότι ο Χριστός είπε ότι «τα ονόματά σας είναι γραμμένα προ καταβολής κόσμου»! «Πριν δημιουργηθεί η δημιουργία». Γιατί; Γιατί ξέρει ο Θεός ποιος είναι εκείνος που θα σωθεί και ποιος είναι εκείνος που δεν θα σωθεί.Όχι κατά έναν μοιρολατρικόν τρόπον. Ότι «Ε, είμαι γραμμένος, δεν έχω ανάγκη τίποτε παρακάτω, είμαι γραμμένος, εντάξει». Ή «δεν είμαι γραμμένος; Γιατί να κοπιάζω και να αγωνίζομαι; Αφού δεν είμαι γραμμένος». Πού το ξέρεις; Το ξέρεις; Αν είσαι ή δεν είσαι γραμμένος; Απλώς είναι στη γνώση του Θεού, διότι ο Θεός γνωρίζει και τις πράξεις των ανθρώπων, πριν οι άνθρωποι έλθουν εις το προσκήνιον της Ιστορίας. Προσέξτε. Τελείως δεν υπάρχει το θέμα «μοίρα» κ.λπ. κ.λπ. Τίποτα. Ο Θεός μόνο γνωρίζει εκ των προτέρων. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εμένα με ανακόπτει ή με προωθεί να σωθώ. Κάθε άλλο.
Βεβαίως υπάρχουν μεταβολές στο ερώτημα που είπαμε, «Υπάρχουν μεταβολές;». Ναι. Ο Ιούδας συναριθμήθηκε μετά των 12 αποστόλων. Και άκουσε από τον Κύριον ότι οι δώδεκα θα καθίσουν επί δώδεκα θρόνων. Κρίνοντες τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ. Όμως ο Ιούδας εξέπεσε. Γιατί εξέπεσε; Αυτό του έλεγε η προαίρεσή του. Έτσι το’ θελε. Αχ, αυτή η προαίρεσις! Αυτό που λέγω «θέλω» ή «δεν θέλω», «μου αρέσει», «δεν μου αρέσει». Αυτή η προαίρεσις. Και ξέπεσε. Δεν μπορούσε να μην ξεπέσει; Για να καταλάβομε ότι κανείς δεν είναι ασφαλισμένος έως το τέλος της ζωής του. Και από τους τεσσαράκοντα μάρτυρες, ένας, αν ξέρετε την ιστορία του, εξέπεσε. Γιατί λιποψύχησε. Γιατί οι βασανισταί είχαν τη λίμνη, που ρίξανε μέσα τους 40 μάρτυρες, παγωμένη, 9 Μαρτίου, στη νότιο Τουρκία, παγωμένη λίμνη, Σεβάστεια. Και απέναντι από τη λίμνη άναψαν φωτιά για να προκαλούν. Κι ένας λιποψύχησε. Και βγήκε έξω να πάει να ζεσταθεί. Ο ταλαίπωρος! Από το υπερβολικό ψύχος ναπάει τώρα στη φωτιά, έπαθε ό,τι παθαίνει ένας οργανισμός και έπεσε νεκρός! Δεν σώθηκε. Ένας φρουρός, που έβλεπε…τι έβλεπε; Είδε αυτόν που βγήκε έξω, και ταυτόχρονα είδα από πάνω 40 στεφάνια, με 40 αγγέλους, έτοιμοι να στεφανώσουν τους μάρτυρες. Όταν όμως είδε έναν άγγελο που κρατούσε ένα στεφάνι και πήγε πολύ ψηλά, γιατί αυτός ο ένας στρατιώτης εβγήκε έξω, ενθουσιασμένος λέγει: «Κι εγώ πιστεύω εις τον Χριστόν!». Κι έπεσε μέσα εις την λίμνην. Κι έτσι πάλι έγιναν 40 μεγαλομάρτυρες.
Αναφέρει ένα τροπάριο της ακολουθίας, αγαπητοί: «Γεγηθὼς ὁ ἀρχέκακος -εννοείται ο διάβολος- ἥρπασεν ὡς τῆς δωδεκάδος Ἰούδαν τον δείλαιον καὶ τῆς Ἐδὲμ τὸν ἄνθρωπον -εννοεί τον Αδάμ- τῆς τεσσαρακοντάδος τὸν ἔκπτωτον». «Ήρθε ο διάβολος, άρπαξε», λέγει, «από τους δώδεκα μαθητάς τον Ιούδα. Ήρθε ο διάβολος στον Παράδεισο, άρπαξε τον Αδάμ και την Εύα. Ήρθε ο διάβολος τώρα στους 40 μάρτυρες και αρπάζει εκείνον που στάθηκε έκπτωτος».
Γι'αυτό, με κάθε ταπείνωση, να ευχόμεθα, αγαπητοί, να μη σταθούμε έκπτωτοι της Θείας Χάριτος, και διαγραφούμε από το βιβλίον της Ζωής. Ώστε υπάρχουν μεταβολές στο βιβλίο της Ζωής. Να φοβηθούμε. Αγαπητοί, οι άγιοι και οι μάρτυρες, είναι πάντοτε στη μνήμη του Θεού και στη μνήμη της Εκκλησίας. Και αν έχουν έκβασιν αγαθήν στον αγώνα τους, θα μείνουν γραμμένοι εις το βιβλίον της ζωής. Το όνομα που λάβαμε, να επαναλάβω, στην Βάπτισή μας, πρέπει να το τηρήσομε άγιον. Αν αυτό συμβεί, τότε με το δεύτερο βάπτισμα, το λεγόμενο «της μετανοίας» ας το καθαρίσουμε. Και ο ιερός συντάκτης της ακολουθίας των αγίων τεσσαράκοντα μεγαλομαρτύρων σημειώνει σε ένα τροπαριάκι:«Προσπίπτω, ὁ ἀνάξιος, προσάγων μου τὴν δέησιν λόγου χάριν αὐτῶν(:ζητώντας –λέγει- την Χάριν του Λόγου),ἵνα ἰσχύσω εὐσεβῶς ὑμνῆσαι κἀγὼ τοὺς ἁγίους οὕς αὐτὸς ἔδειξας νικητάς».
Αγαπητοί, μεγάλη η μνήμη των αγίων τεσσαράκοντα μεγαλομαρτύρων, που σήμερα γιορτάζομε. Ας τους τιμήσομε με την μίμησιν. Ό,τι μπορούμε. Κι ο φιλότιμος Κύριος Ιησούς Χριστός θα τιμήσει και εμάς στη Βασιλεία Του, έστω και με τον μισθόν τον τριακονταπλάσιον. Αμήν.
🔸?η🔸ομιλία στην κατηγορία : " Μνήμη Ἁγίων ".
(εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 9-3-1999] (Γ186β)
