Αθανάσιος Άμβωνας

10 Απριλίου 2026

Εἰσαγωγικά εἰς τό 53ον Κεφάλαιον. Περιγραφή τῆς ἀδοξίας τοῦ Μεσσίου.

†. Αγαπητοί μου, ευρισκόμεθα εις το βιβλίον του προφήτου Ησαΐου και εις το 53^ον κεφάλαιον. Σας εξήγησα την περασμένη φορά πώς πεταχτήκαμε σε αυτό το κεφάλαιο -εξάλλου τα θέματά μας είναι κατ’ επιλογήν, για να δώσουμε μία εικόνα του προσώπου του Μεσσίου· του θεανθρωπίνου προσώπου του Ιησού Χριστού. Όμως, σας είχα πει δυο λόγια την περασμένη φορά, μια μικρή εισαγωγή, πολύ μικρή εις το 53^ον κεφάλαιον, την οποία θα επαναλάβω, για να συνδέσω.

Εδώ αναφέρεται ο προφήτης όχι μόνο ότι ο Μεσσίας είναι παθητός, αλλά και λεπτομέρειες περιγραφής του Πάθους του Μεσσίου. Όταν διαβάζει κανείς το κεφάλαιον αυτό, τότε νομίζει ότι διαβάζει ένα Ευαγγέλιον· την περιγραφή, δηλαδή, των παθημάτων του Μεσσίου, κατά τρόπον ώστε να ονομαστεί ο Ησαΐας «πέμπτος ευαγγελιστής». Ο Ησαΐας στις περιγραφές του, ειδικά εδώ τώρα, είναι πολύ ζωηρός· ώστε, όπως σας είπα, να νομίζουμε ότι διαβάζουμε το Ευαγγέλιο του Ματθαίου, του Λουκά, του Μάρκου, του Ιωάννου.

Γράφει στο 53^ον κεφάλαιον, εις τον δεύτερον στίχον έως τον τέταρτον: «Καὶ εἴδομεν αὐτόν, καὶ οὐκ εἶχεν εἶδος οὐδὲ κάλλος. Οὗτος τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν φέρει καὶ περὶ ἡμῶν ὀδυνᾶται». «Τον είδαμε». Και μάλιστα σε χρόνο παρελθόντα. Δηλαδή, σε σχέση πώς βλέπει το όραμα, με τον χρόνο που θα γράψει την προφητεία. Ή, όπως λέγεται, υπάρχει τόση βεβαιότης ότι τα πράγματα έτσι θα είναι, ώστε να γράφει ο προφήτης- όλοι οι προφήται- σε χρόνο παρελθόντα. Αυτό το «είδαμε». «Ακούσαμε». Με τη βεβαιότητα ότι αυτά όλα θα γίνουν μία πραγματικότητα.

Έτσι αρχίζει ο Ησαΐας εδώ, το 53^ο κεφάλαιο, με την σημείωση ότι το κήρυγμα του Μεσσίου δεν έγινε δεκτό. Είναι ο πρώτος στίχος -θα το δούμε αμέσως- και τούτο θα είχε ως αποτέλεσμα την απόρριψη, και συνεπώς το Πάθος. Το κήρυγμα του Μεσσίου θα απερρίπτετο με αποτέλεσμα το Πάθος.

Και εισερχόμεθα εις τον πρώτον στίχον: «Κύριε, τίς ἐπίστευσε τῇ ἀκοῇ ἡμῶν; Καὶ ὁ βραχίων Κυρίου τίνι ἀπεκαλύφθη;». Εδώ με το «Κύριε», βέβαια έχουμε μίαν Κλητικήν· ποιος ομιλεί και αποκαλεί τον Θεόν «Κύριε»; Ο προφήτης. Ο στίχος αυτός εννοιολογικά μοιάζει με την αποστολή του προφήτου μετά το όραμα του καθημένου επί του θρόνου που μας περιέγραψε εις το έκτον του κεφάλαιον - εκείνο το καταπληκτικό θέαμα- και κατόπιν καλείται να κηρύξει εις τον λαό του Θεού ό,τι έπρεπε να κηρύξει. Κι έτσι, εκεί έχομε, θα λέγαμε, ότι προχειρίζεται προφήτης ο Ησαΐας αφενός, αφετέρου δε και αποστέλλεται. «Πήγαινε, αλλά το κήρυγμά σου», λέει στον προφήτη, «δεν θα γίνει δεκτόν». Πράγματι, αγαπητοί μου, κατά την παράδοση ο προφήτης Ησαΐας επριονίστηκε ανάποδα με ξύλινο πριόνι. Κατά την εβραϊκή παράδοση. Τον γύρισαν ανάποδα, τα σκέλια επάνω, τα πόδια επάνω και τον πριόνισαν… Δεν έγινε δεκτό το κήρυγμα του Ησαΐου. Εδώ επαναλαμβάνει το ίδιο, διότι και εκεί και εδώ φυσικά αναφέρεται στο πρόσωπο του Μεσσίου. Συνεπώς, εδώ τώρα, του λέγεται ότι «θα αποτύχεις εις το κήρυγμά σου». Ξέρετε τι είναι να σου λένε: «Πήγαινε να κάνεις αυτήν την αποστολή, αλλά θα αποτύχεις, δεν θα πετύχεις τίποτα»... Πώς, με τι καρδιά θα πηγαίνεις να το κάνεις αυτό το πράγμα; Είναι, έτσι… καταπληκτικό.

Ωστόσο, για να το δούμε πώς το λέγει εκεί στο έκτο κεφάλαιο: «Καὶ ἤκουσα τῆς φωνῆς Κυρίου λέγοντος·Τίνα ἀποστείλω, καὶ τίς πορεύσεται πρὸς τὸν λαὸν τοῦτον; καὶ εἶπα· ἰδοὺ ἐγώ εἰμι (:Να, διατίθεμαι. Στείλε με). · ἀπόστειλόν με. Καὶ εἶπε· πορεύθητι (:Πήγαινε) καὶ εἰπὸν τῷ λαῷ τούτῳ· ἀκοῇ ἀκούσετε καὶ οὐ μὴ συνῆτε καὶ βλέποντες βλέψετε καὶ οὐ μὴ ἴδητε (:Θα ακούτε, δεν θα καταλαβαίνετε. Θα βλέπετε, και σαν να μη βλέπετε)». Δηλαδή η αποστολή του προφήτου θα απετύγχανε. Έτσι κι εδώ τώρα, «ἀκοή» σημαίνει «κήρυγμα». «Κύριε», λέει, «τίς ἐπίστευσε τῇ ἀκοῇ ἡμῶν;». Δηλαδή εδώ αντί να πει «κήρυγμα», λέει «ἀκοή». Δηλαδή το αποτέλεσμα του κηρύγματος. Διότι το κήρυγμα το ακούει κανείς. «Ποιος», λέει, «πίστεψε σε αυτό που άκουσε από εκείνα που εμείς είπαμε;».

«Βραχίων Κυρίου» τι είναι; Σημαίνει: «δυνάμεις και θαύματα του Θεού». Διότι το χέρι του Κυρίου είναι εκείνο το οποίο ενεργεί κάτι- είναι μία ανθρωπομορφική έκφρασις και συνεπώς και μάλιστα για να μην πω κάτι περισσότερο, ότι ο «βραχίων Κυρίου», ο «εἷς βραχίων», παρουσιάζεται ο Θεός με δύο χέρια, το ένα Του χέρι είναι ο Υιός και το άλλο Του χέρι είναι το Πνεύμα το Άγιον. Με τα δύο αυτά χέρια, ο Πατήρ δημιουργεί τον άνθρωπο, δημιουργεί τον κόσμο, συντηρεί τα πάντα. Είναι μία πολύ ωραία θεολογική αυτή θέσις, πάρα πολύ ωραία.

Όταν, όμως, λέγει ότι «γίνονται θαύματα», «ο βραχίων Κυρίου θα κάνει θαύματα», «Ο Χριστός θα κάνει θαύματα», «Το Πνεύμα το Άγιον θα κάνει θαύματα», αλλά εκείνοι που τα έβλεπαν δεν θα επείθοντο. Γι'αυτό ο Κύριος είπε εκείνον τον φοβερόν λόγον, όταν είδαν τα θαύματά Του είπε ότι βλασφημούν εις το Πνεύμα το Άγιον. Ότι «ἐν τῷ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων ἐκβάλλει τὰ δαιμόνια» και είπε ότι μία τέτοια αμαρτία δεν θα συγχωρηθεί ποτέ. Είναι φοβερό!

Ωστόσο, πάντοτε ο λόγος του Θεού ηκολουθείτο από θαύματα. Πάντοτε! Και στην Παλαιά Διαθήκη. Ναι! Φερειπείν, βγάζει τον λαό του Θεού ο Μωυσής από την Αίγυπτον. Είναι προ της Ερυθράς Θαλάσσης. Οι Αιγύπτιοι έρχονται να τους γυρίσουν πίσω. Μετενόησε ο Φαραώ. Και τότε ο λόγος του Θεού γίνεται έργον. Χτυπάει με το ραβδί του ο Μωυσής και γίνεται ξηρά. Τι βλέπουμε εδώ; Ο λόγος Του έγινε ενέργεια. Το κατά Μάρκον ευαγγέλιον αυτό μας λέει: «Ἐκεῖνοι δὲ –είναι στο τέλος τέλος του ευαγγελίου- -Ποιοι εκείνοι; Οι απόστολοι -ἐξελθόντες – πού; Στον κόσμον όλον- ἐκήρυξαν πανταχοῦ (:παντού εκήρυξαν τον Χριστόν), τοῦ Κυρίου συνεργοῦντος καὶ τὸν λόγον βεβαιοῦντος διὰ τῶν ἐπακολουθούντων σημείων». Συνεργεί ο Κύριος, βεβαιώνεται ο λόγος του κηρύγματος, με τι; Με τα επακολουθούντα «σημεῖα». Θαύματα! Το προσέξατε;

Εδώ λοιπόν ο προφήτης λέγει: «Κύριε, ούτε το κήρυγμά Σου ακούν, ούτε τα θαύματά Σου που επακολουθούν με τον βραχίονά Σου γίνονται αντιληπτά. Δηλαδή, είναι πορωμένοι». Εδώ ο άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας θέτει στο στόμα του Ησαΐου την ερώτηση: «Ἆρ' οὖν ὑμεῖς, ὦ προφῆται, ἐκηρύξατε τοῖς ἄλλοις τὸ μυστήριον;». Λέει στο στόμα του Ησαΐου ένα ερώτημα που κάνει ο Ησαΐας σε όλους τους προφήτας της Παλαιάς Διαθήκης. «Λοιπόν άραγε, σεις, οι προφήται, εκηρύξατε εις τους άλλους το μυστήριον;». Ποιο «μυστήριον»; Το μυστήριον της Ενανθρωπήσεως. Και απαντώντας ο ίδιος ο προφήτης, ο Ησαΐας λέει –το αναφέρει ο άγιος Κύριλλος αυτό, σας είπα-: «Αἰτιᾶται ὡς ὁλοτρόπως ἐκκεκλικότα πρὸς ἀπείθειαν τὸν Ἰσραήλ». Εδώ ο προφήτης λέει: «Αμ, δεν θα σας ακούσουνε. Κηρύξατε; Α, δεν θα σας ακούσουνε.». Ότι ο λαός θα αποκλίνει εις απείθειαν και δεν θα καταλάβει τίποτα. Γι'αυτό ακριβώς, στην αντίδρασή τους να μη δεχθούν τον Μεσσίαν, ο Μεσσίας γίνεται παθητός. «Παθητός» θα πει, πιστεύω το αντιλαμβάνεσθε- ότι θα τύχει παθών· αυτό θα πει «παθητός». Θα τύχει παθών.

Και ευθύς μετά στο ιερό κείμενο, ύστερα από το ερώτημα αυτό που θέτει ο Ησαΐας εις τον Κύριον, ακολουθεί το Πάθος του Μεσσίου, το οποίο ζωηρότατα όπως σας είπα, ο Ησαΐας περιγράφει.

Δεύτερον χωρίον. «Ἀνηγγείλαμεν ὡς παιδίον ἐναντίον αὐτοῦ, ὡς ρίζα ἐν γῇ διψώσῃ. Οὐκ ἔστιν εἶδος αὐτῷ οὐδὲ δόξα· καὶ εἴδομεν αὐτόν, καὶ οὐκ εἶχεν εἶδος οὐδὲ κάλλος». «Ἀνηγγείλαμεν», λέει ο προφήτης. Ποιοι; «Εμείς οι προφήται». Δεν λέει «ἀνήγγειλα», λέει «ἀνηγγείλαμεν»· συμπεριλαμβάνει όλους τους προφήτας. Διότι, πρέπει να σας πω ότι όλοι οι προφήται, όλοι μίλησαν για το μυστήριον της Θείας Οικονομίας, για το μυστήριον της Ενανθρωπήσεως του Υιού του Θεού. Κι όπως εδώ σχολιάζει ο άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας: «Ἀνηγγείλαμεν· τοὐτέστιν, ἀνελλιπῆ πεποιήμεθα τὴν προαγόρευσιν». «Ἀνελλιπῆ» · δηλαδή συνεχώς μιλούσαμε προαγορεύοντες ότι θα ‘ρθει, δηλαδή, ο Μεσσίας.

Πράγματι. Όλοι οι προφήτες, σας είπα, προανήγγειλαν. Όλοι προδιέγραψαν το θεανθρώπινον πρόσωπον του Κυρίου. Άλλος μιλάει πού θα γεννηθεί· όπως ο Μιχαίας· που ζήτησε ο Ηρώδης να μάθει «ποῦ ὁ Χριστὸς γεννᾶται» και του είπαν οι Γραμματείς: «Ἐν Βηθλεὲμ τῆς Ἰουδαίας». Άλλος προφήτης θα μας πει δια το περιεχόμενον του λόγου Του. Άλλος θα μας πει την στάση Του έναντι των ανθρώπων των αμαρτωλών: «Κάλαμον συντετριμμένον οὐ κατεάξει καὶ λίνον τυφόμενον οὐ σβέσει (:Φυτίλι που καπνίζει, έμεινε μια σπιθίτσα, δεν θα πάει να το σβήσει· καλάμι συντετριμμένο, δεν θα πάει να το αποστραμπουλήξει)». Δηλαδή «θα σταθεί επιεικής στις αμαρτίες των ανθρώπων». Άλλος κάτι άλλο και ούτω καθεξής. Αν, λοιπόν, έπρεπε να πάρομε όλες τις χριστολογικές προφητείες, τότε θα κάναμε την προσωπογραφία του Μεσσίου εις τον κόσμον αυτόν. Γι'αυτό μιλάει, σας είπα, εις τον πληθυντικόν.

«Ἐναντίον αὐτοῦ». Τι λέει; «Ἀνηγγείλαμεν ὡς παιδίον ἐναντίον αὐτοῦ». «Ἐναντίον» θα πει «έναντι», «μπροστά». Τίνος; Αυτού του λαού. «Μπροστά στον λαό», με άλλα λόγια, «τα είπαμε αυτά όλοι οι προφήται»· δηλαδή, μια περιγραφή που έδειχνε ασημότητα. Γιατί; «Ὡς παιδίον ἐναντίον αὐτοῦ». «Μιλήσαμε στον λαό, αλλά μας εξέλαβε ο λαός ότι είναι φλύαρες κουβέντες σαν κι εκείνες που μπορεί να λέει ένα παιδί· ασοβάρευτα πράγματα. Έτσι μας εχαρακτήρισαν. Ασοβάρευτα πράγματα: ‘’Τι λένε αυτοί; Τι λένε αυτοί;’’». Δεν επρόκειτο για μια περιγραφή, δηλαδή, μεγαλοπρεπούς θεοφανείας· που φοβίζει τον λαό, όπως στο Σινά. Για να πει πάλι ο άγιος Κύριλλος «ὅτε πεφύτηκεν ἐν εἴδει πυρός», στο Σινά, «εμφανίστηκε ο Θεός σαν είδος πυρός», «ολόκληρο το βουνό», λέγει, «εφλέγετο, εκάπνιζε, εσείετο» Τρόμαξε ο λαός, «ὡς ἀφόρητον γενέσθαι τοῖς θεωμένοις τὴν ὄψιν (:που ήταν αφόρητη η όψις στα μάτια τους, δεν μπορούσαν να ιδούν ό,τι εγίνετο εις το Σινά)· ἀλλ΄ ὤφθη τοῖς ἐπὶ γῆς (:αλλά τώρα εμφανίζεται εδώ εις την γην. Ταπεινά. Με πολλή ταπείνωση)».

Συνεπώς, όταν οι προφήται μιλούσαν για την ταπείνωση του Μεσσίου, ο λαός εξελάμβανε την περίπτωση αυτή ως παιδαριώδη· πώς το είπαμε; «Ἀνηγγείλαμεν ὡς παιδίον ἐναντίον αὐτοῦ» ότι αυτά ήσαν παιδαριώδη, και συνεπώς, ασοβάρευτα πράγματα. «Επειδή μιλάμε για το Πάθος, εκείνοι νόμιζαν ότι θα έπρεπε να μιλούμε εμείς, οι προφήται, για την δόξα του Μεσσίου». Και φυσικά, μίλησαν για την δόξα του Μεσσίου οι προφήται, αλλά μίλησαν και δια το Πάθος του Μεσσίου.

Αρκεί να θυμηθούμε, αγαπητοί, εκείνη την θαυμασία προφητεία -την θεωρώ υπέροχη!- του Βαρούχ, του γραμματέως του προφήτου Ιερεμίου. Υπήρξε γραμματεύς του, κατέγραφε τις προφητείες του Ιερεμίου, αλλά και ο ίδιος υπήρξε προφήτης. Αρκεί να θυμηθούμε ότι από τη μια μεριά παρουσιάζει τον Κύριον των δυνάμεων- ο Βαρούχ- να αποστέλλει το φως και από την άλλη μεριά, μας δείχνει να συναναστρέφεται τους ανθρώπους. Από τη μια έτσι και από την άλλη έτσι. Ακούστε πώς το λέει. Πολλές φορές σας έχω πει αυτήν την προφητεία, αλλά είναι υπέροχη: «Ὁ ἐξαποστέλλων τὸ φῶς, καὶ πορεύεται, ἐκάλεσεν αὐτό, καὶ ὑπήκουσεν αὐτῷ τρόμῳ (:Αυτός που λέγει ‘’Πήγαινε’’ στο φως -στο φως…!- και πηγαίνει. Αυτός που ανακαλεί το φως και το φως ανακαλούμενον υπακούει με τρόμο!) οὗτος ὁ Θεὸς ἡμῶν (:Αυτός - λέγει- είναι ο Κύριός μας, ο Θεός μας), οὐ λογισθήσεται ἕτερος πρὸς αὐτόν (:δεν μπορεί να λογαριαστεί άλλος προς τον Θεό μας)».

Είναι, είναι εκείνο του δευτέρου στίχου της Γενέσεως, που είναι μεγαλοπρεπέστατο: «καὶ εἶπεν ὁ Θεός· γενηθήτω φῶς· καὶ ἐγένετο φῶς». Πωπω… Ούτε άνθρωπος, ούτε άγγελος, Αυτός ο Θεός είπε να γίνει το φως κι έγινε το φως… «Μετὰ τοῦτο ἐπὶ γῆς ὤφθη –τι λέγει ο προφήτης;- έγινε ορατός, ορατός, ορατός, το υπογραμμίζω, κατά ρεαλιστικόν τρόπο, επάνω στην γη. -ΠΟΙΟΣ; Ο «τανύων τόν οὐρανόν»; ΠΟΙΟΣ; Ο «ἀποστέλλων τὸ φῶς»; -«Ναι!», λέει ο προφήτης, «καὶ ἐν τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφη»· «και ήρθε ανάμεσα στους ανθρώπους». Μα είναι συγκλονιστικό αυτό… Εγώ, αγαπητοί μου, θα σας έλεγα: Να έλειπε ολόκληρη η Παλαιά Διαθήκη, αυτό μόνο να ήτανε γραμμένο, θα μου έλεγε Ποιος είναι ο Ιησούς Χριστός. Δεν θα ‘θελα τίποτα άλλο. Αυτός, λοιπόν, που στέλνει το φως, λέει να γίνει το φως, και γίνεται, Αυτός τώρα έρχεται ανάμεσά μας. Οι δύο πλευρές.

Ο λαός ωστόσο, αν μελετούσε ορθά τους προφήτας, θα ανεκάλυπτε την ταπείνωση, αυτήν την «κένωση» του Μεσσίου, «διότι μας το είπε ο προφήτης», θα έλεγε ο λαός, «κοίταξε, ο Κύριος των δυνάμεων έρχεται τώρα ανάμεσά μας. Γιατί παραξενεύεστε, Ιουδαίοι; Σας το είπαν οι προφήτες». Αλλά δυστυχώς, ο λαός, ή οι άρχοντές του, γιατί τότε τα θέματα Γραφής και αναγνώσεως, δεν ήταν εις την πρώτη διάθεση του λαού, διότι, ε, ο λαός δεν εγνώριζε γράμματα, γι'αυτό υπήρχαν οι Γραμματείς, οι οποίοι εγνώριζαν γραφή, ανάγνωση κ.λπ. μελετούσαν και κάθε Σάββατο στις συναγωγές εξηγείτο ο λόγος του Θεού από την Γραφήν. Έτσι, παρά ταύτα, δεν ηνέχθη ο λαός, διότι δεν εγίνετο ορθή ερμηνεία των προφητειών, δεν ηνέχθη ο λαός τελικά έναν ταπεινωμένον Μεσσία. Αυτό ακριβώς αποτελεί και την όλη τραγικότητα του λαού. Γι’ αυτό θα επαναλάβομε ο Μεσσίας έγινε παθητός, επειδή δεν έγινε δεκτός.

Όταν ο Ησαΐας γράφει «ἀνηγγείλαμεν ὡς παιδίον ἐναντίον αὐτοῦ», ήδη το εξηγήσαμε, «ὡς ῥίζα ἐν γῇ διψώσῃ»· «σαν μια ρίζα σε μια ξερή γη». «Γῆ διψῶσα» είναι η ξερή γη. Έχετε πάει ποτέ, εδώ στις παραλίες μας, εδώ, στον Θερμαϊκό, στα Μεσάγγαλα πιο πέρα, πιο πάνω, πιο κάτω, που είναι εκτεταμένες εκεί οι παραλίες, εδώ στον Στρίντζο, μάλιστα, που έχει πάρα πολλές ρίζες, που τις κατέβασε το ποτάμι, τέλος πάντων, είναι ξερό το έδαφος και είναι αυτές ρίζες ξερές. Αυτό είναι η ρίζα, «ὡς ῥίζα (:σαν ρίζα) ἐν γῇ διψώσῃ»· που δεν έχει νερό εκεί. Και οι ρίζες αυτές είναι ξερές. Δηλαδή, είναι δεύτερο παράδειγμα αυτό. Πρώτα είπε το μικρό παιδί. Το λέει «ὡς ῥίζα διψῶσα». Δηλαδή, «όπως ένα μικρό παιδί δεν λαμβάνεται υπόψιν από μια ομάδα μεγάλων στην ηλικία, έτσι και μια ρίζα φυτού, ξεραμένη, σε ξεραμένο τόπο, δεν λαμβάνεται υπόψη». Κατά τον ίδιο τρόπο –«Ρίζα ξερή, τι να την κάνουμε;»- με τα δύο αυτά παραδείγματα, με τις δύο εικόνες, έτσι δεν υπονοείται η παρουσία του Μεσσίου. Πώς; Ως πάσχων. Δεν υπονοείται. «Δεν είναι δυνατόν!». Γιατί υπήρχε η άκρα ταπείνωσις.

Αλλά αν οι διδάσκαλοι του Νόμου, θα επαναλάβω, μελετούσαν σωστά τους προφήτας, δεν θα έπεφταν στο τραγικό λάθος της αποδοκιμασίας του Μεσσίου. Θα μου πείτε: «Ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός ηρμήνευε τα πράγματα;». Βεβαίως! Θα σας θυμίσω τι είπε στους δύο προς Εμμαούς. Αλλά θα σας μιλήσω περισσότερο τι μίλησε, τι είπε όταν μίλησε εις τους αρχιερείς, στους Φαρισαίους, από τον εκατοστόν ένατον Ψαλμόν: «Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου· κάθου ἐκ δεξιῶν μου, ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου. Και μετά τι λέει ο Δαβίδ; Αλλού το λέει ότι θα είναι ο πρόγονος του Μεσσίου. Για ελάτε να μου πείτε τώρα, εδώ ο Δαβίδ, αποκαλεί τον Μεσσία ‘’Κύριον’’. Αλλού λέει τον Μεσσία ότι θα είναι απόγονός του. Εξηγείστε το», λέει ο Κύριος. «Εξηγείστε το!». Τσιμουδιά. Γιατί απλούστατα τους παρουσιάζει εδώ ο Κύριος ότι ο Μεσσίας θα ήταν υιός Θεού με την ειδική σημασία. «Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου». «Είπε ο Θεός Πατήρ, ο Θεός Κύριος, εις τον Υιόν Κύριον». Αυτό θέλει να πει. Από την άλλη μεριά, ότι είναι απόγονος του Δαβίδ. Δηλαδή, Θεάνθρωπος. Έτσι τους εξήγησε ο Κύριος, αλλά δεν το δέχθηκαν οι Εβραίοι. Δεν το δέχθηκαν. Ώστε εδώ έχομε μία μυστηριώδη τύφλωση του λαού.

«Καὶ εἴδομεν αὐτόν», συνεχίζει ο προφήτης- στον δεύτερον πάντα, μένοντες, στίχον- «Καὶ εἴδομεν αὐτόν». Είναι συγκλονιστικό εκείνο το «εἴδομεν» · αν μπορούμε να το συλλάβουμε. «Και Τον είδαμε». Γιατί πληθυντικός; Γιατί μιλάνε όλοι οι προφήται. Να σας αναφέρω κάτι; Ο Αβραάμ είδε τον αναμενόμενον Μεσσίαν; Βεβαίως! Διότι ο Θεός Λόγος μιλούσε εις τον Αβραάμ. Ποτέ ο Πατήρ. Πάντα ο Θεός Λόγος. Έτσι είχε την γεύση του Υιού ο Αβραάμ. Και είπε εκείνον τον μυστηριώδη λόγο ο Χριστός· όταν του είπαν: «Και τι είσαι πιο σπουδαίος εσύ, από τον πατέρα μας, τον Αβραάμ;» και είπε ο Κύριος: «Σας βεβαιώνω, πρὶν Ἀβραὰμ γενέσθαι ἐγώ εἰμι». «Πριν γεννηθεί -το «γενέσθαι» από το «γίγνομαι», όχι από το «γεννῶ», θα το ερμηνεύσουμε τώρα ότι γεννάται- «πριν γίνει, πριν γεννηθεί ο Αβραάμ, Εγώ υπάρχω». Πήραν πέτρες να λιθοβολήσουν τον Κύριον. Και τους είπε ότι «ο Αβραάμ είδε την ημέρα την δική μου – πού την είδε; Εκεί που ήταν εις τον Άδην· τι ακριβώς είδε; «Την ημέρα την δική μου». Τι είναι «η ημέρα η δική μου»; Η ενανθρώπησις! - καὶ εἶδε καὶ ἐχάρη». Χάρηκε. Αγαπητοί μου, οι προφήται και οι δίκαιοι είχανε δει τον Θεόν Λόγον, όσο δύναμις εις αυτούς. Ο Συμεών ο Θεοδόχος τι πήρε στα χέρια του; Ένα νήπιον. Ένα κοινό νήπιο. Και τι είπε; «Εἶδον οἱ ὀφθαλμοί μου τὸ σωτήριόν σου –ξέρετε, η λέξη «σωτήριον» σημαίνει «σωτήρ» -τον σωτήρα Σου, είδαν τα μάτια μου, είδαν οι οφθαλμοί μου το σωτήριόν Σου».

«Καὶ εἴδομεν αὐτόν, καὶ οὐκ εἶχεν εἶδος οὐδὲ κάλλος». «Και Τον είδαμε και δεν είχε ‘’εἶδος’’, - θα σας το ερμηνεύσω- ούτε ομορφιά, κάλλος». Ποιοι είδαν; Ποιον; Όλοι οι προφήται, όπως ήδη σας είπα, και μάλιστα ο Ησαΐας, τον Εμμανουήλ, το παιδίον της Παρθένου, τον Μεσσία. Ακόμη όσοι είδαν σύγχρονοί του τον Ιησούν επί του Σταυρού. «Και τον είδαμε». Αυτός ο πληθυντικός δεν περιορίζεται μόνο εις τον χώρον των προφητών αλλά και των παρευρισκομένων εις τον σταυρόν. Ήτο η Θεοτόκος, ήτο ο Ιωάννης ο μαθητής· και μερικοί ακόμη, ο Νικόδημος, ο Ιωσήφ, και κάποιοι ακόμη. Και εκείνοι Τον είδαν. Τι λέγω; Τον είδε όλος ο λαός. Γιατί; Η θέσις που εσταυρώθη ο Χριστός, στον Γολγοθά, έξω βέβαια από το τείχος, εκεί επίτηδες, εκτός του ότι ήταν τόπος εκτελέσεων θανατικών, περνούσαν πολλοί διαβάτες για να μπουν στην πόλη ή να βγουν από την πόλη. Γι’ αυτό ‘βάλαν και την πινακίδα, ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, για να γίνει γνωστός ο Ιησούς, ότι δηλαδή «είπε ότι είναι βασιλεύς των Ιουδαίων, αλλά εμείς δεν τον δεχόμεθα, τον αποδοκιμάσαμε. ‘’Ιησούς ο Ναζωραίος, ο βασιλεύς των Ιουδαίων’’. Εμείς τον αποδοκιμάζομε». Όλοι αυτοί, λοιπόν, Τον είδαν. Έτσι, παρακαλώ, μέσα στο «εἴδομεν», να συμπεριληφθεί και εκείνο το μέρος του λαού που είδε κρεμασμένον τον Ιησούν.

«Εἶδος», αγαπητοί μου, σημαίνει «μορφή», «πρόσωπον». Όπως και η λέξις «ἰδέα» με γιώτα. Γράφεται όμως και «εἰδέα» με έμψιλον γιώτα· που σημαίνει μορφή, πρόσωπον. Φερειπείν, η «ἰδέα», λέει, του αγγέλου –τίνος αγγέλου; Εις τον τάφον του Χριστού. Στην Ανάστασιν- «ἡ ἰδέα αὐτοῦ», η παρουσία του, το πρόσωπό του, «ὡς ἀστραπὴ» κ.τ.λ. κ.τ.λ. Ώστε λοιπόν, «εἶδος» σημαίνει μορφή, σημαίνει πρόσωπο. Θα επαναλάβω: «Ἰδέα» με γιώτα και «εἰδέα» με έψιλον γιώτα θα πει το ίδιο. Για να σας το κατοχυρώσω, στο 5^ο κεφάλαιο της Γενέσεως γράφεται τούτο: «Καὶ ἐγέννησε κατὰ τὴν ἰδέαν αὐτοῦ καὶ κατὰ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ καὶ ἐπωνόμασε τὸ ὄνομα αὐτοῦ Σήθ». Είδατε; Δηλαδή, το παιδί που γέννησε, τον Σηθ, ήταν όμοιο, ήταν άνθρωπος. Μην πολυπραγμονώ. Γιατί είχε την «ἰδέαν» του Αδάμ. Δηλαδή την εικόνα και την «ἰδέαν» του Αδάμ. Ήταν, δηλαδή, άνθρωπος.

«Δόξα», που είπε εδώ ο προφήτης, σημαίνει θέλγητρον, σημαίνει εύκλεια, σημαίνει ωραιότης. Συνεπώς, «οὐκ ἔστιν εἶδος αὐτῷ οὐδὲ δόξα», σημαίνει «δεν είχε πρόσωπο, δεν είχε ωραιότητα, εύκλεια». Συνεπώς, «πρόσωπον κάπου, περίπου, να λείπει, ἐκλεῖπον», θα μας το πει και ως «ἐκλεῖπον», γιατί; «Οὐ γὰρ ἦν ἐν εἴδει καὶ δόξη θεοπρεπεῖ», λέει ο άγιος Κύριλλος. «Διότι δεν ήταν με πρόσωπο και δόξα που θα ήρμοζε στον Θεόν. Θεοπρεπές πρόσωπον». Μάλιστα κατά τον καιρόν του Πάθους θα συμβεί κάτι το πολύ άσχημο. Λέει ο Θεοδώρητος: «Τὸν τοῦ πάθους καιρὸν πολλὴ ἦν αὐτῷ ἡ ἀτιμία καὶ ἡ ὕβρις». Ακόμη, εκείνο το «εἶδος» και «κάλλος» που μας είπε ο προφήτης, «εἶδος» και «κάλλος». «Εἶδος» θα πει «πρόσωπον». «Κάλλος» θα πει «ομορφιά». Ισοδυναμεί αυτή η φρασούλα «εἶδος καὶ κάλλος» που σας διάβασα τώρα το ημιστίχιον με το «εἶδος» και «δόξα». Είναι το ίδιο πράγμα.

Στα εγκώμια της Μεγάλης Παρασκευής ψάλλομε προς τον Χριστόν -αν θυμάμαι καλά, είναι το τρίτον εγκώμιον, «Αἱ γενεαὶ πᾶσαι», αν θυμάμαι καλά- ·εκεί τοποθετείται η Θεοτόκος και λέγει εις τον Υιόν της που είναι επί του Σταυρού: «Ποῦ ἔδυ Σου τὸ κάλλος;». «Ἔδυ», δηλαδή «πού βασίλεψε, πού έδυσε, πού έδυσε η ομορφιά σου;». Όλα αυτά είναι μια εισαγωγή του Μεσσίου επί του Σταυρού. Του πάσχοντος, δηλαδή, Μεσσίου. Σημειώσατε ότι αν δεν κάνω λάθος, από τη Μεγάλη Δευτέρα αναγνώσματα έχομε από το βιβλίο του Ιώβ. Ξέρετε γιατί; Διότι ο Ιώβ είναι ένα αντίτυπον του Ιησού Χριστού. Προσέξτε δε πώς. Αρχίζει η ιστορία του Ιώβ, είναι στα αναγνώσματα. Κοιτάξτε γιατί, πώς: Ο Ιώβ ήταν ένδοξος. Μάλιστα ήτο βασιλεύς. Ε, όπως ήταν οι βασιλείς την εποχή εκείνη. Εξάλλου οι τρεις φίλοι του ήσαν βασιλείς· που ήρθαν να τον επισκεφτούν. Θα ήταν δυνατόν, λοιπόν, να μην ήταν και ο Ιώβ βασιλεύς; Πλούσιος, σπουδαίος, ευτυχής. Ήτο, λοιπόν, ένδοξος ο Ιώβ. Φθόνῳ διαβόλου επιτρέπεται από τον Θεό να τα χάσει όλα και σε μία δευτέρα φάση να γεμίσει και από λέπρα. Έχετε δει ποτέ πρόσωπο λεπρού; Φοβερό. Φοβερόν… Όταν η λέπρα προχωρήσει, σκάβει το δέρμα, το σκάβει, κάνει λακούβες, και το πρόσωπο ήταν σαν σκοροφαγωμένο, του Ιώβ. Βέβαια, η λέπρα ακόμη γίνεται γνωστή, δηλαδή, όταν τη δούμε, το ότι δεν υπάρχει πλέον το χρώμα του δέρματος, αλλά γίνεται λευκό. Και φαγωμένο, με πληγές το πρόσωπον. Μπορείτε να φανταστείτε το πρόσωπο ενός λεπρού πώς πρέπει να είναι; Προχωρημένης λέπρας.

Έπεσε, λοιπόν, ο Ιώβ σ’ αυτήν την εσχάτην κατάστασιν. Μάλιστα, εδώ μας λέει το εξής, ότι τον επεσκέφθησαν οι τρεις φίλοι και όταν είδαν τον Ιώβ σε αυτήν την κατάσταση - έμενε δε πλάι σε ένα σωρό αποξηραμένη κοπριά, φρικτή θέα! «Επτά ημέρες», λέει, «και επτά νύκτες οι φίλοι του εβουβάθηκαν!». Είναι η μεγάλη έκπληξις. Ξέρετε δεν έρχεται φωνή. Εφτά μέρες να μην έχουν φωνή! Την ογδόην ημέραν μίλησαν. Από την έκπληξή τους.

Ο Ιώβ, λοιπόν, επήρε αυτή την κατάστασιν, μετά όμως τον αποκαθιστά ο Θεός. Επήρε παιδιά, όσα και την πρώτη φορά, έζησε κάπου 240 χρόνια, πολλά χρόνια, απέκτησε αγαθά περισσότερα από την πρώτη φορά και βεβαίως, εθεραπεύτηκε η αρρώστια του. Επανήλθε εις την δόξαν του. Προσέξτε: ένδοξος-άτιμος- ένδοξος. Γι'αυτό είναι τύπος του Χριστού. Ο Χριστός τι είναι; Ο αιώνιος Θεός, ο Θεός Λόγος. Ένδοξος. Κατεβαίνει στην ανθρωπίνη φύση, Τον ατιμάζουν οι άνθρωποι, άτιμος, χωρίς τιμήν και μετά περνάει πάλι στη θεία Του δόξα. Λέει στους μαθητάς Του: «Εάν βλέπατε τον πρώτο καιρόν, την πρώτη φάση τον Υιό του ανθρώπου στη Βασιλεία Του…». Επειδή, λοιπόν, αυτό θα συνέβαινε με τον Χριστόν, γι'αυτό θέτει ο Θεός τον Ιώβ αιώνιον παράδειγμα, αιώνιον αντίτυπον του Ιησού Χριστού. Γι'αυτό ακριβώς διαβάζονται από το βιβλίο του Ιώβ περικοπές από τη Μεγάλη Δευτέρα, μόνο και μόνο για να καταλάβομε το Πάθος του Χριστού.

Εδώ ακόμη, μας λέει ο τρίτος τώρα στίχος «ἀλλὰ τὸ εἶδος αὐτοῦ ἄτιμον καὶ ἐκλεῖπον». Προηγουμένως μας είπε ότι δεν έχει κάλλος. Εδώ «ἐκλεῖπον (:σαν να λείπει)· παρὰ πάντας τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων (:από όλους τους υιούς των ανθρώπων· δηλαδή, από όλους τους ανθρώπους). Ἂνθρωπος ἐν πληγῇ ὢν καὶ εἰδὼς φέρειν μαλακίαν, ὅτι ἀπέστραπται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, ἠτιμάσθη καὶ οὐκ ἐλογίσθη».

Λέξη λέξη θα πάρουμε. Από τον γενικόν χαρακτηρισμόν της καταστάσεως του Μεσσίου ο προφήτης, δηλαδή από την αδοξία του παιδός του Κυρίου, προβαίνει στις λεπτομέρειες. Και λέει: «ἀλλὰ τὸ εἶδος αὐτοῦ ἄτιμον». Τι είπαμε «εἶδος»; Θα πει «πρόσωπον». Και το πρόσωπον του Μεσσίου θα ήταν «ἄτιμον», δηλαδή χωρίς τιμή, χωρίς δόξα. Πρόσωπον κατησχυμμένον και αντικείμενον τροπής. Και «ἐκλεῖπον παρὰ πάντας τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων». «Ἐκλεῖπον» σημαίνει ότι «έπαψε να υπάρχει» ή «σαν να μην υπήρχε». Μεταξύ όλων των ανθρώπων. «Έπαψε», με άλλα λόγια, «να είναι άνθρωπος. Με τέτοιο αλλοιωμένον πρόσωπον». Ο Σύμμαχος, ένας μεταφραστής της Παλαιάς Διαθήκης, σημειώνει, μεταφράζει: «Ἐλάχιστος ἀνδρῶν» –το «ἐκλεῖπον», το οποίο μεταφράζουν οι Εβδομήκοντα, εδώ ο Σύμμαχος: «ἐλάχιστος ἀνδρῶν», «ο τελευταίος των ανδρών, ο πιο περιφρονημένος, ο πιο λησμονημένος άνθρωπος». Ο Κύριλλος Αλεξανδρείας σχολιάζει: «ἐν σμικρᾷ καὶ κατερριμένῃ τάξει, ὥστε δοκεῖν ἡττᾶσθαι τῶν ἄλλων ἀνθρώπων». «Ο πιο νικημένος από τους άλλους ανθρώπους, που κατέβηκε την κάτω κάτω τάξη των ανθρώπων».

Ο ίδιος ο Μεσσίας, αγαπητοί μου, ξέρετε πώς αποκαλεί τον εαυτόν Του εις τον 21^ον Ψαλμόν, ο οποίος είναι μεσσιακός ή μεσσιανικός, όπως το θέλετε, -καταπληκτικός Ψαλμός!- Εκεί αποκαλεί τον εαυτό Του: «Ἐγὼ δέ εἰμι σκώληξ καὶ οὐκ ἄνθρωπος, ὄνειδος ἀνθρώπων καὶ ἐξουθένημα λαοῦ». Αποκαλεί τον εαυτό Του «σκουλήκι», ο Ίδιος –δια στόματος, εννοείται, Δαβίδ. Σημειώσατε ότι βέβαια ο Δαβίδ πέθανε ένδοξος, πέθανε βασιλιάς. Δεν πέθανε σαν σκουλήκι… Και ούτε έσκαψαν χείρας του και πόδας του, «ὤρυξαν χεῖράς μου καὶ πόδας» λέει στον 21^ον Ψαλμόν. Όχι. Δεν συνέβη τέτοιο πράγμα στον Δαβίδ. Αναφέρονται κατά γράμμα εις τον Ιησούν Χριστόν. Το σκουλήκι είναι το πλέον άοπλον, είναι το πλέον δυσειδές, άσχημον, αηδές, προκαλεί αηδία, ζωύφιον, το σκουλήκι. Το σκουλήκι είναι ευχύρωτον σε όλους, δηλαδή δεν έχει τίποτα να σου αντιτάξει, το πατάς και το ζούληξες. Δηλαδή όλοι το ποδοπατούν. Δηλαδή «Εγώ που είμαι σκώληξ» - λέει ο Υιός του Θεού- «όλοι τώρα με ποδοπατούν».

Έτσι, στον 21^ον Ψαλμόν, αποτείνει ο Μεσσίας στον Πατέρα Θεόν, την κατάστασή Του. «Ἐγὼ», αυτό το «Ἐγὼ δέ εἰμι σκώληξ καὶ οὐκ ἄνθρωπος», το λέγει ο Υιός εις τον Πατέρα. Γιατί; Για να του εκθέσει την αθλιότητά Του. Δηλαδή «Είμαι σκουλήκι. Πατέρα μου, έγινα άνθρωπος, αλλά είμαι σκουλήκι. Συνεπώς: Λυπήσου με. Συνεπώς: Λυπήσου με». Ο Θεοδώρητος λέγει: «Δίκην σκώληκος εὐτελὴς ὤφθην (:Σαν σκουλήκι τιποτένιος παρουσιάστηκα) καὶ καταγέλαστος ἐγενόμην (:και με καταγελούσαν οι άνθρωποι)».

Όταν ο Πιλάτος, αγαπητοί μου, έδειξε τον Ιησούν φραγγελωμένον –φραγγελωμένος θα πει με εκείνο το φοβερό φραγγέλιον, ένα ξύλο με λουριά, μαστίγιο δηλαδή, αλλά σε διαστήματα στο κάθε λουρί ήταν δεμένα κοκαλάκια, αιχμηρά δηλαδή, μικρά κοκαλάκια, ή μολύβι, μολύβι, δηλαδή το μέταλλον μολύβι· εάν έτρωγες επί γυμνού μία τέτοια μπορούσες να…να τρελαθείς απ΄τον πόνο! Αυτό από το «φραγγέλιον», «φραγγελώνω», το εδέχθηκε ο Χριστός. Εφραγγελώθη ο Κύριος. Το αίμα έτρεχε κρουνηδόν από τις πληγές. Λοιπόν, αφού τον ερήμαξε ο Πιλάτος, δηλαδή, με άλλα λόγια, τον εφραγγέλωσε και τον ατίμασε τον Ιησούν, τον έβγαλε στο λιθόστρωτο και είπε «Ἴδε ὁ ἄνθρωπος. Να ο άνθρωπος». Ξέρετε τι εννοούσε με αυτό; Εννοούσε αυτό το έσχατον κατάντημα του Ιησού, μόνο και μόνο για να υποκινήσει την ευσπλαχνία του πλήθους. «Λυπηθείτε τον, να! Είδατε τι έπαθε, τι έγινε; Λυπηθείτε τον». Γιατί; Ο Πιλάτος δεν βρήκε ενοχήν εις τον Ιησούν. Ο Πιλάτος πήρε και ένα μήνυμα από τη γυναίκα του. «Μηδὲν σοι καὶ τῷ δικαίῳ ἐκείνῳ. Πρόσεξε!»- η γυναίκα του του έστειλε μήνυμα- «μη βάλεις το χέρι σου επάνω σε εκείνον τον δίκαιον άνθρωπον. Πολλὰ γὰρ ἔπαθον κατ’ ὄναρ» και λοιπά και λοιπά. Οπότε ο Πιλάτος έκανε αυτό το κατάντημα, επέφερε αυτό το κατάντημα εις τον Ιησούν μόνο και μόνο για να τον λυπηθούν οι κραυγάζοντες : «Ἆρον, ἆρον, -του «αἴρω», που θα πει φονεύω- σκότωσέ τον, σκότωσέ τον». «Ἆρον, ἆρον, σταύρωσον αὐτόν». Το «σταύρωσον» σημαίνει το είδος του θανάτου. «Σκότωσέ τον, σκότωσέ τον, με το σταύρωμα». Αυτό θα πει «Ἆρον, ἆρον, σταύρωσον αὐτόν».

Αλλά, αν ερωτήσετε ακόμη, βεβαίως το πλήθος δεν συγκινήθηκε σ’ αυτό το έσχατο κατάντημα του Ιησού δεν συγκινήθηκε. Τι λαός ήταν εκείνος! Τι άρχοντες ήσαν εκείνοι, τι φοβερό πράγμα!

Αν ερωτήσετε ακόμη γιατί πήρε ο Μεσσίας αυτό το έσχατον σχήμα, η απάντησις είναι ότι το ένδοξο σχήμα-άνθρωπος, σαν εικόνα του Θεού, με την δυνατότητα της θεώσεως, έφθασε- ο άνθρωπος τώρα, οι απόγονοι του Αδάμ- στο έσχατο κατάντημα που τώρα αυτό το έσχατο κατάντημα του ανθρώπου, το οποίον δεν μπορούμε να δούμε, διότι μας φραγγελώνει ο διάβολος, μπορεί να έχουμε το πρόσωπό μας κανονικό, ξέρω γω, πλυμένοι, αρωματισμένοι αν θέλετε, με καθαρά ρούχα, μας έχει φραγγελώσει ο διάβολος! Μας έχει ρημάξει την ψυχή, ώστε ο άνθρωπος να είναι αγνώριστος, πραγματικά αγνώριστος! Και τώρα ο Ιησούς αναλαμβάνει, ως Μεσσίας, αναλαμβάνει τι; Την δική μας ρημαγμένη, φραγγελωμένη από τον διάβολο, φύση μας.

Έτσι, αυτός ο λόγος του Πιλάτου «Ἴδε ὁ ἄνθρωπος» ουσιαστικά έδειχνε γενικά τον άνθρωπον και το έσχατο κατάντημά του, όχι μόνο για να τον λυπηθούν οι Εβραίοι τον Χριστόν, χάριν του οποίου, τώρα, ανθρώπου ο Μεσσίας αναλαμβάνει αυτήν την εσχάτην εικόνα. Έτσι μπορούμε να εννοήσουμε τον λόγον εκείνον του Παύλου που λέει στους Φιλιππησίους: «Ἑαυτὸν ἐκένωσε μορφὴν δούλου λαβών, ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπων γενόμενος, καὶ σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνθρωπος ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ».

«Ἄνθρωπος», λέγει, «ἐν πληγῇ ὢν», «άνθρωπος ευρισκόμενος σε πληγή». Κατά λέξη: «Ο άνθρωπος που βρίσκεται σε μία πληγή· συνεπώς βρίσκεται σε έναν πόνο». Όταν υπάρχει πληγή δεν υπάρχει πόνος; Κατά το μασοριτικόν κείμενον –είναι το λεγόμενο παραδοσιακό κείμενον των Εβραίων- γράφει: «Ἄνθρωπος θλίψεων». Κατά τον Σύμμαχον, μεταφραστή του Ησαΐου και της Παλαιάς Διαθήκης: «ἄνθρωπος γνωστὸς νόσῳ». Δηλαδή άνθρωπος που είναι γνωστός από μια αρρώστια που έπασχε - θυμηθείτε τον Ιώβ. «Ἄνθρωπος», λέγει, «ἐν πληγῇ ὤν». Τι είναι η «πληγή»; Σημαίνει «νόσος»· σημαίνει «κτύπημα», εεε… γνωστή στους άλλους! Θυμηθείτε την πληγή του Ιώβ, την λέπρα του.

«καὶ εἰδὼς φέρειν μαλακίαν (:που γνωρίζει από πείρα να βαστάζει και να υπομένει τους πόνους από την ασθένειαν)». «Εἰδώς», «γνωρίζων», δηλαδή έχει την πείρα του πόνου.

«ὅτι ἀπέστραπται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ». «Ἀπέστραπται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ». Τι θα πει; «Γιατί το πρόσωπό Του έγινε αντικείμενον αποστροφής! Μπααα…- κάνει κανείς έτσι και γυρίζει το πρόσωπό του αλλού». Κατά το μασοριτικόν: «Σαν εκείνους που μπροστά τους κρύβει κανείς το πρόσωπό του». Αν δείτε παρακαλώ, έναν μισολιωμένο άνθρωπο που τον βγάζουν από τον τάφο, τι θα κάνατε; Θα κάνετε έτσι, θα κρύψετε το πρόσωπό σας. Αν δείτε έναν σκοτωμένο άνθρωπο, θα κρύψετε το πρόσωπό σας. Αυτό θα πει ότι «ἀπέστραπται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ», δηλαδή «εκείνος που θα έβλεπε το πρόσωπό του, θα γύριζε το κεφάλι του αλλού, δηλαδή θα έστρεφε το κεφάλι του αλλού, δηλαδή το πρόσωπό του». Αυτό που ένιωσαν, όπως σας είπα, οι τρεις φίλοι του Ιώβ όταν είδαν το πρόσωπο του Ιώβ!

«ἠτιμάσθη καὶ οὐκ ἐλογίσθη». Τι θα πει; «Ατιμάστηκε και δεν λογαριάστηκε ότι υπάρχει». Κατά το μασοριτικόν: «Κατεφρονήθη και παρεθεωρήθη». «Κατεφρονήθη και δεν Τον λογαριάσαμε». Όλα αυτά δείχνουν το πόσο εταπεινώθη, αγαπητοί μου, ο Μεσσίας. Και ο ένδοξος Υιός του Θεού εταπεινώθη, για να ανυψώσει εμάς, τους εξουθενημένους. Το «Ἴδε ὁ ἄνθρωπος» είναι ο καθένας από μας. Ακριβώς πήρε το σχήμα μας, για να μας εξυψώσει, να μας θεώσει. Αγαπητοί μου.

Σε λίγες ημέρες θα γιορτάσουμε τα Πάθη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Θα δούμε επί του Σταυρού τον Υιόν της Παρθένου, τον Εμμανουήλ, τον Μεσσία. Από ό,τι είδαμε στον προφήτη Ησαΐα, θα κατανοήσομε ότι το Πάθος Του είναι θεληματικό. Εκούσιο. Θα κατανοήσομε, απ’ αυτά που παρακάτω λέει, στο ίδιο κεφάλαιο, κάνω μια επιλογή διότι δεν βγαίνουν φέτος αυτά, ότι «οὗτος τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν φέρει καὶ περὶ ἡμῶν ὀδυνᾶται. Αὐτὸς ἐτραυματίσθη διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν· τῷ μώλωπι αὐτοῦ ἡμεῖς ἰάθημεν (:Θεραπευτήκαμε με την δική Του πληγή). Πάντες ὡς πρόβατα ἐπλανήθημεν, καὶ Κύριος παρέδωκεν αὐτὸν (:τον Υιόν Του) ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν (:για τις αμαρτίες μας)· ὅτι αἴρεται ἀπὸ τῆς γῆς ἡ ζωὴ αὐτοῦ, ἀπὸ τῶν ἀνομιῶν τοῦ λαοῦ μου ἤχθη εἰς θάνατον. Ὅτι ἀνομίαν οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ, καὶ τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν αὐτὸς ἀνοίσει (:θα φέρει), καὶ ἐν τοῖς ἀνόμοις ἐλογίσθη – οι λησταί – καὶ αὐτὸς τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν ἀνήνεγκε, καὶ διὰ τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν παρεδόθη· διὰ τοῦτο αὐτὸς κληρονομήσει πολλούς, ἀνθ’ ὧν παρεδόθη εἰς θάνατον ἡ ψυχὴ αὐτοῦ – η ζωή Του».

Αλλά και την Ανάσταση του Μεσσίου, αγαπητοί μου, τις μέρες αυτές θα δούμε. «Και εγώ θα ντρεπόμουνα να πίστευα σε έναν Θεό σταυρωμένο και εξουθενημένο», λέει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, «αν δεν ήξερα ότι ο Κύριός μου ανεστήθη». Έτσι, αγαπητοί μου, το καύχημα κάθε πιστού είναι ο Σταυρός και η Ανάστασις του Μεσσίου, του Εμμανουήλ, του Υιού της Παρθένου, του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Σας εύχομαι καλό Πάσχα και καλό καλοκαίρι. Θα επανέλθομε, αν ο Κύριος το επιτρέψει, πάλι, τον Οκτώβριο, για να δούμε τα παρακάτω αναλυτικά, του 53^ου κεφαλαίου. Ο Κύριος να σας ευλογεί. Χρόνια πολλά.

🔸48η🔸 ομιλία στην κατηγορία : " Προφήτης Ἡσαΐας ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Προφήτης Ἡσαΐας ".
https://arnion.gr/index.php/palaia-diauhkh/profhths-hsaias
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_74.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Προφήτης Ἡσαΐας».
https://drive.google.com/file/d/164wfp_g3xkKTmiub0kg9XUMOaTt8LB8q/view?usp=drivesdk

📜 Απομαγνητοφωνημενες ομιλίες της σειράς «Προφήτης Ἡσαΐας».
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%CE%A0%CF%81%CE%BF%CF%86%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%82%20%E1%BC%A9%CF%83%CE%B1%CE%90%CE%B1%CF%82.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση και επιμέλεια της ομιλίας: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.
https://tasthyras.wordpress.com/tag/%ce%b5%ce%bb%ce%ad%ce%bd%ce%b7-%ce%bb%ce%b9%ce%bd%ce%b1%cf%81%ce%b4%ce%ac%ce%ba%ce%b7/

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

07 Απριλίου 2026

Ἀπό τούς ἑπτά λόγους Τοῦ Χριστοῦ πάνω στό Σταυρό. «Πάτερ ἅφες αὐτοίς οὐ γάρ οἴδασι τί ποιούσι».

†. Το μεγαλύτερο κακούργημα που αντίκρυσε ο ήλιος μέσα στην Ιστορία, αγαπητοί μου, ήταν η μαρτυρική θανάτωσις του Ενανθρωπήσαντος Υιού του Θεού, που ήρθε στον κόσμον ως λυτρωτής Του. Και να, ο Υιός της Παρθένου είναι υψωμένος επί του Σταυρού γυμνός και εγκαταλελειμμένος. Το μεγαλύτερο μέρος της παραμονής Του στον Σταυρό ο Κύριος το πέρασε σιωπηλά. Μόνο κατά διαστήματα ομίλει, σύντομα και επιγραμματικά.

Επτά λόγους είπε επί του Σταυρού ο Κύριος. Λόγοι που αποτελούν μια ανακεφαλαίωση ολοκλήρου της διδασκαλίας Του. Τα τελευταία λόγια κάθε ανθρώπου συνήθως μας είναι πάντοτε ενδιαφέροντα. Πόσο περισσότερο δε τα τελευταία λόγια του Λυτρωτού μας θα μας ενδιέφεραν. Και οι επτά, αυτοί, λόγοι του Κυρίου επί του Σταυρού είναι εγκατεσπαρμένοι εις τα τέσσερα Ευαγγέλια. Απ’ αυτούς τους λόγους, οι τρεις πρώτοι αναφέρονται σε πρόσωπα που Τον περιεστοίχιζαν στον Σταυρό. Όπως στους εχθρούς Του, στον συσταυρωθέντα ληστή και στη μητέρα Του με τον Ιωάννη, που ήσαν παρά τον Σταυρόν. Και αποτελούν οι λόγοι αυτοί, ούτως ειπείν, την διαθήκη Του.

Οι τρεις επόμενοι λόγοι, που είναι: «Θεέ μου, Θεέ μου, ἱνατί με ἐγκατέλιπες;»· ή: «Διψῶ»· ή: «Τετέλεσται», αναφέρονται στα Πάθη Του και στο έργον της σωτηρίας, που εκείνη την ώρα ως Μέγας Αρχιερεύς, συντελούσε. Και ο έβδομος λόγος: «Πάτερ, εἰς χεῖράς σου παρατίθεμαι τὸ πνεῦμά μου» είναι η κατασφράγισις των προηγουμένων λόγων, αλλά και της επιγείου ζωής Του και που αποτελεί κραυγή τελείας εμπιστοσύνης προς τον Πατέρα.

Απ’ αυτούς τους επτά λόγους, αγαπητοί, ήδη προχωρούμε να προσεγγίσουμε τον πρώτο Του λόγο στον Σταυρό. «Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς· οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιοῦσι (:Πατέρα μου, συγχώρεσέ τους, γιατί δεν ξέρουν τι κάνουν)». Είναι η πρώτη λέξις του Κυρίου Ιησού που εδώ αρχίζει με το «Πάτερ». Με αυτήν αρχίζει και με αυτήν τελειώνει και τους επτά Του λόγους επί του Σταυρού. Ο τελευταίος λόγος πάλι: «Πάτερ, εἰς χεῖράς σου παραθήσομαι τὸ πνεῦμά μου». Εξάλλου ο Κύριος ήρθε εις τον κόσμον αυτόν να αποκαλύψει τον Πατέρα και το θέλημά Του. Βέβαια, τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν. Κι όπως λέγει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων ότι δεν ηνείχετο ο Υιός –είναι στην ερώτηση: «Γιατί ενηνθρώπησε ο Υιός και δεν ενηνθρώπησε ο Πατήρ ή το Πνεύμα το Άγιον;»– διότι ο Υιός είναι Εκείνος ο Οποίος εδημιούργησε, φυσικά ο Άγιος Τριαδικός Θεός, εδημιούργησε ό,τι υπάρχει, Εκείνος, όμως, ο Οποίος, ούτως ειπείν, ανέλαβε, κατ’ άμεσον τρόπον, την Δημιουργία, ώστε να λέγει ο ευαγγελιστής Ιωάννης ότι «χωρὶς αὐτοῦ οὐδὲ ἓν γέγονεν ὃ γέγονεν (:τίποτα δεν έγινε απ’ ό,τι έχει γίνει)», γι΄ αυτόν τον λόγο ο Υιός δεν ηνείχετο, λέει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, να τιμάται και να λατρεύεται το ξύλο, η πέτρα, τα φυσικά φαινόμενα και όχι ο Πατήρ.

Γι’αυτό ανέλαβε να ενανθρωπήσει, να έρθει κοντά μας και να μας αποκαλύψει τον αληθινόν Θεόν. Εκείνο που λέει ο Χριστός στην αρχιερατική Του προσευχή: «Τὸ ὄνομά Σου ἀπεκάλυψα τοῖς ἀνθρώποις». Και ποιο είναι το όνομα του Θεού; «Πατήρ, Υιός και Άγιο Πνεύμα». Γι’αυτό είπε- είναι στο Κατά Ματθαίον- «Πηγαίνετε», λέει, «βαπτίζοντες αὐτούς -τα έθνη- εἰς τὸ ὄνομα -δεν λέει «εἰς τὰ ὀνόματα»- εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Έτσι λοιπόν, τον Πατέρα ήρθε να αποκαλύψει. Εκ του Οποίου, Πατρός, ο μεν Υιός γεννάται, το δε Πνεύμα το Άγιον εκπορεύεται.

Όταν οι πρώτες σταγόνες αίματος άρχισαν να ρέουν από τα καρφιά, ευθύς ο Κύριος αρχίζει το αρχιερατικό Του έργο, μεσιτεύοντας προς τον Πατέρα για τους ανθρώπους όλους και ιδιαίτερα για τους σταυρωτάς Του. Είναι ταυτόχρονα θύτης και θύμα. Αναφέρει κάποια λειτουργική ευχή, που λέμε, του Ιερού Χρυσοστόμου: «Σὺ γὰρ εἶ (:διότι Εσύ είσαι), ὁ προσφέρων καὶ προσφερόμενος (:ο προσφέρων, ως θύτης και προσφερόμενος, ως θύμα), καί προσδεχόμενος (:κι Εσύ είσαι ταυτόχρονα Εκείνος ο Οποίος προσδέχεσαι την θυσίαν) καὶ διαδιδόμενος, Χριστέ, ὁ Θεὸς ἡμῶν» κ.λπ. Το διδακτικό Του έργον είχε πια τελειώσει. Και τώρα αρχίζει το αρχιερατικό Του έργον. Το έργον της αιωνίου Του αρχιερωσύνης. Γράφει ο Απόστολος Παύλος στην προς Εβραίους επιστολή του: «Ὃθεν ὤφειλε κατὰ πάντα τοῖς ἀδελφοῖς ὁμοιωθῆναι, ἵνα ἐλεήμων γένηται καὶ πιστὸς ἀρχιερεὺς τὰ πρὸς τὸν Θεόν, εἰς τὸ ἱλάσκεσθαι τὰς ἁμαρτίας τοῦ λαοῦ, ἐν ᾧ γὰρ πέπονθεν (:έχει πάθει) αὐτὸς πειρασθείς (:αφού εδοκίμασε πάσαν δοκιμασίαν), δύναται τοῖς πειραζομένοις βοηθῆσαι (:δύναται, έτσι, να βοηθήσει εκείνους οι οποίοι θα υφίσταντο οποιαδήποτε άλλη δοκιμασία)».

Ακόμη γράφει ο απόστολος εις την προς Εβραίους: «Οὐ γὰρ ἔχομεν ἀρχιερέα μὴ δυνάμενον συμπαθῆσαι ταῖς ἀσθενείαις ἡμῶν (:που να μη συμπαθεί, από το ‘’συμπάσχω’’, στις αδυναμίες μας και είναι πεπειραμένος, δοκιμασμένος), πεπειραμένον δὲ κατὰ πάντα καθ᾿ ὁμοιότητα χωρὶς ἁμαρτίας (:αλλά χωρίς, όμως, να είναι αμαρτωλός)». Και βλέπομε εις τον Ιησούν επί του Σταυρού να λέγει εκείνο το «Ἄφες», που περικλείει όλη την αρχιερατική Του διάσταση. «Ἄφες», «συγχώρεσε».

Ο Κύριος πονά επί του Σταυρού, γιατί είναι το «ἱερεῖον», δηλαδή το θύμα. Το «ἱερεῖον» είναι το θύμα, είναι εκείνο το οποίον επρόκειτο να θυσιαστεί. Κι όμως ξεχνά τους δικούς Του πόνους και ενδιαφέρεται για την σωτηρία των ανθρώπων. Αλήθεια, πόσο θεϊκά μεγάλη είναι η αγάπη του Κυρίου μας Ιησού… Αλλά αν ζήτησε ο Κύριος να συγχωρηθούν οι σταυρωταί Του, τότε γιατί τιμωρήθηκαν τόσο σκληρά για το ανήκουστο έγκλημά τους με την ρωμαϊκή άλωσιν που έγινε το 70; Μία γενεά μετά. Ο Κύριος, βέβαια, εζήτησε την άφεσιν· εφόσον, όμως, δεν θα ενέμενον οι σταυρωταί Του και ο λαός εις την απιστίαν και εις την αμαρτίαν. Αυτή είναι η απάντησις.

Σχολιάζει ο Θεοφύλακτος ότι «όλοι θα συνεχωρούντο εἰ μή μετὰ ταῦτα τῇ ἀπιστίᾳ ἐνέμειναν (:αν δεν ενέμειναν εις την απιστίαν τους)». Όλοι θα συνεχωρούντο. Διότι άλλο πράγμα να έχω μετανοήσει και άλλο πράγμα να μην έχω μετανοήσει. Γιατί απλούστατα η συγχώρηση που δίνει ο Θεός είναι δι’ εκείνους, οι οποίοι είτε τώρα μετανοούν είτε εις το μέλλον θα μετανοήσουν. Αλλά όχι σε εκείνους που δεν θα μετανοούσαν. Σημειώσατε ότι ο Κύριος ανέμενε μίαν ολόκληρη γενεά. Την μετάνοια του λαού Του. Το 33 έπαθε και η καταστροφή, η άλωσις της Ιερουσαλήμ, έγινε το 70. 37 χρόνια μετά. Ο Θεός είναι ελεήμων και περιμένει πάντα την μετάνοια. Εάν, βεβαίως, δεν υπάρχει η μετάνοια τότε έρχεται η άλλη ενέργεια του Θεού, η άλλη άκτιστος ενέργεια του Θεού, που λέγεται δικαιοσύνη.

Ξέρετε, αγαπητοί μου, πόσα χρόνια ο Νώε έφτιαχνε την Κιβωτό; 120 χρόνια. Όχι γιατί ήταν τεράστιον το έργον. Ήταν σαν ένα πελώριο θωρηκτό. Με πολλά πατώματα. Ξύλινο. Χωρίς τα μέσα, βεβαίως, ξυλουργικής που έχουμε σήμερα. Δεν ήτανε τόσο εις το τεχνικόν μέρος το ότι η κατασκευή έκανε εκατόν είκοσι χρόνια, αλλά ήταν σε ένα άλλο σημείον. Στο να βλέπουν οι άνθρωποι της γενεάς του Νώε την κατασκευήν της Κιβωτού και να ερωτούν τον Νώε: «Τι φτιάχνεις;». Κι εκείνος να λέγει ότι ο Θεός θα καταστρέψει τον κόσμον με νερό, δια Κατακλυσμού. Κι εκείνοι γελούσαν. Γι’ αυτό ο Χριστός είπε κάτι- ο Χριστός το είπε: «Όπως στην εποχή του Νώε έτρωγαν, έπιναν, παντρεύονταν και ήρθε ξαφνικά– Ξαφνικά; Όχι αγαπητοί μου. Δεν ήρθε ξαφνικά ο κατακλυσμός. Επερίμενε ο Κύριος 120 χρόνια.

Και για την εποχή του Λωτ είπε ο Χριστός: «Φύτευαν, οικοδομούσαν, παντρεύονταν… Κι ήρθε ξαφνικά». Όχι, δεν ήρθε ξαφνικά. Γιατί, απλούστατα, για τον αμαρτωλό είναι ξαφνικές αυτές οι καταστάσεις. Όχι για εκείνον ο οποίος περιμένει- όπως και για την Δευτέρα Του Παρουσία, εκείνο το «όπως», αυτό θέλει να πει ο Χριστός, όπως τότε, έτσι και εις το μέλλον, οι άνθρωποι θα τρώνε, θα πίνουν, θα επενδύουν, θα φυτεύουν, θα φτιάχνουν, θα κάνουν πολιτισμό και θα ‘ρθει αιφνίδιος ο όλεθρος. Για ποιους; Για κείνους που δεν περιμένουν. Ενώ για εκείνους που περιμένουν, αισθάνονται ότι ο Κύριος αργεί. Με εκείνο το «Ναί, ἔρχου Κύριε Ἰησοῦ» που τελειώνει το βιβλίο της Αποκαλύψεως.

Έτσι, αγαπητοί, σχολιάζει ο Θεοφύλακτος ότι όλοι θα συνεχωρούντο «εἰ μη», όπως σας είπα προηγουμένως, «μετὰ ταῦτα τῇ ἀπιστίᾳ ἐνέμειναν», «αν δεν ενέμεναν στην απιστία, τότε θα συνεχωρούντο». Και όπως σημειώνει ο Ζιγαβηνός: «Ἤπορησὰν δὲ τινὲς (:μερικοί -λέει- έχουν απορήσει) ὅτι ἐὰν ἀφήθη αὐτοῖς ἡ ἁμαρτία, πῶς αὐτοὶ ὕστερον παρεδόθησαν τοῖς Ρωμαίοις εἰς πανωλεθρίαν; (:Αν συνεχωρήθηκαν, τότε γιατί παρεδόθησαν –λέγει- εις την πανωλεθρίαν των Ρωμαίων;). Πρὸς οὕς (:Προς τους οποίους) λέγομεν ὡς οὐχ ὑπὲρ πάντων ἡ προσευχὴ γέγονεν (:η προσευχή του Ιησού Χριστού δεν έγινε για όλους), ἀλλ’ ὑπὲρ μόνον περαιτέρω μηδέν κακουργησάντων (:αλλά μόνο για κείνους οι οποίοι παρακάτω δεν εκακούργησαν)». Είναι καταπληκτικό!

Εδώ βλέπετε, θα ‘πρεπε να συγκλονιστούν από την μαρτυρία όχι των μαθητών, από την μαρτυρίαν των στρατιωτών των φυλασσόντων τον τάφον του Ιησού ότι ανεστήθη κατά έναν καταπληκτικόν τρόπο, έγινε σεισμός, έγινε λάμψις, πετάχτηκε η πέτρα πέρα που έφρασε το μνημείον και εγίνοντο, λέει, από τον φόβο τους οι στρατιώται «ὠσεὶ νεκροί». Και τι κάνουν; Τους πληρώνουν, «μην το πείτε αυτό», «ὑμῶν κοιμωμένων», λέγει, «ἦλθον οἱ μαθηταὶ καὶ ἔκλεψαν τὸ σῶμα». Αμετανοησία βάθους… Έτσι που να γράφει ο Απόστολος Παύλος: «Οὐ πάντων ἡ πίστις». Ε, γι’ αυτούς που δεν είναι η πίστις, «οὐ με πείσεις, κἂν με πείσῃς», που έλεγαν οι Έλληνες, γι’ αυτούς τους ανθρώπους δεν είναι δυνατόν ποτέ να υπάρχει συγχώρησις. Αναμφισβήτητα…

Λοιπόν, εφόσον θα μετανοούσαν. Αλλ’ εκείνοι δεν μετενόησαν, μέχρι σήμερα! Είκοσι αιώνες αγαπητοί μου, από τότε. Και το χειρότερο γι’ αυτούς, ότι μέχρι σήμερα κακουργούν εις βάρος της Εκκλησίας του Χριστού. Για να μην πω, κακουργούν και θα κακουργήσουν ακόμη περισσότερο εις βάρος όλων των εθνών, εκδικούμενοι την άλωση της πρωτευούσης των, της Ιερουσαλήμ, εκ μέρους των εθνών. Το καταλάβατε αυτό που είπα; Εκδικούμενοι την άλωση της Ιερουσαλήμ εκ μέρους των εθνών! Και θέλουν να κακουργήσουν εις βάρος όχι των χριστιανικών λαών, εις βάρος όλων των εθνών. Και ένα τρίτο: να πετύχουν ένα παλιό τους όνειρο: Να γίνουν κοσμοκράτορες. Και θα γίνουν! Όχι για να γεμίζουμε από ηττοπάθεια, το λέμε αυτό, αλλά για να αποκτήσουμε την αναγνώριση υπό τον Αντίχριστον. Εκείνο το πρόσωπον, το οποίο θα ηγηθεί όλων των εθνών και θα είναι Εβραίος. Και αναμένεται. Και γι’ αυτούς θα είναι ο Μεσσίας. Για μας είναι ο Αντίχριστος.

Θα προσθέσει ο Χρυσόστομος σε όλα αυτά: «Ἀφῆκεν εἰ ἐβούλοντο μετανοῆσαι (:Εάν ήθελαν να μετανοήσουν, θα τους συγχωρούσε)· εἰ γὰρ μὴ ἀφῆκεν αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν, οὐκ ἂν Παῦλος ἀπόστολος ἐγένετο». «Εάν δεν συγχωρούσε», λέγει, «ο Κύριος επί του Σταυρού, δεν θα εκερδίζετο ένας Παύλος, ως απόστολος». «Εἰ μὴ ἀφῆκεν αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν, οὐκ ἂν εὐθέως τρισχίλιοι ἐπίστευσαν καὶ πεντακισχίλιοι καὶ πολλαὶ μυριάδες (:Εάν δεν συγχωρούσε ο Κύριος επί του Σταυρού, δεν θα μετανοούσαν τρεις χιλιάδες, δυο χιλιάδες, μυριάδες)»… Βέβαια, όχι ως επίσημον έθνος, αλλά ως άτομα, ως πρόσωπα. Εξάλλου, την ημέρα της Πεντηκοστής θα πει στα πλήθη ο Πέτρος: «Ἀσφαλῶς οὖν γινωσκέτω πᾶς οἶκος Ἰσραὴλ (: δηλαδή, όλος ο λαός να γνωρίζει) ὅτι καὶ Κύριον καὶ Χριστὸν αὐτὸν ὁ Θεὸς ἐποίησε, τοῦτον τὸν Ἰησοῦν ὃν ὑμεῖς ἐσταυρώσατε»[Πράξεις 2,36]. «Αυτός», λέει, «είναι Εκείνος τον Οποίον ‘’ὑμεῖς’’, εσείς εσταυρώσατε». Καλά εσταύρωσαν ο Άννας, ο Καϊάφας, ο Πιλάτος… «Ὑμεῖς»! Ο λαός! «Γιατί από τη μια υποδέχεστε θριαμβευτικά και από την άλλη: ‘’Σταυρωθήτω’’».

Κι αυτή η δυνατότητα συγχωρήσεως απέρρεε από τον λόγο του Χριστού, που εζήτησε αυτό το «Ἄφες αὐτοῖς». Και φαίνεται αυτό και από την Παλαιά Διαθήκη, ακόμη, αγαπητοί μου, που ο λαός, όταν αμάρτανε, επλήρωνε την αμαρτία του. Διότι όπως λέγει η Γραφή, το λέει και η Καινή Διαθήκη, ότι «κάθε παράβασις καὶ παρακοὴ ἔλαβεν ἔνδικον μισθαποδοσίαν». Παρέβης; Αμάρτησες; Θα πληρώσεις. Θα τιμωρηθείς! Ενώ τώρα αυτό δεν συμβαίνει στην Καινή Διαθήκη. Παρέβης; Εσταύρωσες τον Ιησούν; Τον ανασταυρώνεις στον εαυτόν σου καθημερινά μέσα στην Ιστορίαν η κάθε γενεά; Είναι έτοιμος να συγχωρήσει. Γιατί είπε το «Ἄφες αὐτοῖς». Έτσι, αγαπητοί μου, θεμελιώνεται η Καινή Διαθήκη επί της αγάπης και επί της συγχωρήσεως και επί της καταλλαγής του ανθρώπου με τον Θεό.

Και το δεύτερον ημιστίχιον του λόγου Του: «Οὐ γὰρ οἴδασιν τί ποιοῦσιν (:Γιατί δεν ξέρουν τι κάνουν)». Πραγματικά δεν ήξεραν τι έκαναν. Λέγει ο Ζιγαβηνός: «Φθόνον μεθύοντες». «Είχαν μεθύσει από το κρασί του φθόνου»… Εκαίετο το εσωτερικό τους από τον φθόνον. Κι από το μίσος. Διότι ησθάνοντο τον λαόν να ακολουθεί Εκείνον και όχι αυτούς! Όταν δε εξαπέλυσε ο Κύριος, λίγες μέρες πιο μπροστά, εκείνα τα φοβερά «Οὐαὶ», τα «αλίμονον», «Οὐαὶ ὑμῖν Γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί» που… τούτο· που… εκείνο· που… εκείνο, εδώ γεννήθηκε το μίσος. Ότι σταύρωναν το ήξεραν, είχαν πλήρη συνείδηση. Αλλά Ποιον σταύρωναν, αυτό το αγνοούσαν.

Γι’αυτό, όπως και ξέρετε και ο διάβολος, όταν είδε τον Ιησούν εις την έρημον να νηστεύει σαράντα ημέρες, τον παρηκολούθει μέρα νύχτα. «Ποιος είναι αυτός; Δεν έφαγε τίποτε». Όπως και ο Μωυσής στο Σινά. Δυο φορές ο Μωυσής. Όπως και ο προφήτης Ηλίας. Ενήστευσε σαράντα ημέρες. «Ποιος είναι αυτός; Ποιος είναι αυτός;». Και ήρθε ως πειραστής, αγνοώντας στο βάθος ότι μπορούσε να αποτελεί, να είναι θείον πρόσωπον. Ο διάβολος αγνοούσε το τριαδικόν του Θεού. Αυτό θα απεκαλύπτετο από τον Ιησούν Χριστόν. Άκουσε φωνήν από τον ουρανόν: «Συ είσαι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον Οποίο έχω ευδοκήσει». «Ποιος, όμως, είναι, τι είναι;». Γι’αυτό ούτε ο διάβολος εγνώρισε. Έτσι οι άρχοντες γίνονται όργανα του διαβόλου για να σταυρώσουν τον Χριστόν.

«Εἰ γὰρ ἔγνωσαν – λέει στην Α΄ προς Κορινθίους ο απόστολος Παύλος – οὐκ ἂν τὸν Κύριον τῆς δόξης ἐσταύρωσαν (:Διότι εάν γνώριζαν, δεν θα εσταύρωναν τον Κύριον της δόξης)». Υπήρχε κάλυμμα. Κάλυμμα στη δόξα του Εσταυρωμένου, αλλά και στην διάνοια των σταυρωτών. Κάλυμμα στη δόξα του Εσταυρωμένου. Ναι. Όπως λέει ο Παύλος στους Φιλιππησίους: «Ἐκένωσεν ἑαυτόν, μορφὴν δούλου λαβών». Το «ἐκένωσεν» δεν σημαίνει «άδειασε», αλλά «περιέκρυψε την δόξα Του την θεία». Υπήρχε λόγος. Πώς τότε μπορούσαν να ξεχωρίσουν τι κάνουν, αφού υπήρχαν δυο καλύμματα, το ένα εις τον Ιησούν, δηλαδή στη θεία Του δόξα και το άλλο εις τα πρόσωπά τους; Και το κάλυμμα αυτό το έκανε παχύ ο φθόνος και το μίσος.

Εφόνευον τον Μεσσίαν τους και δεν το γνώριζαν. Και δεν Τον γνώριζαν. Εδώ υπάρχει ένα μυστήριο. Αγαπητοί μου, δεν το καταλαβαίνομε. Θα σας το εκθέσω όμως. Το εκθέτει ο απόστολος Παύλος εις την προς Ρωμαίους επιστολή του, 11,31: «Ὥσπερ γὰρ καὶ ὑμεῖς ποτε (:όπως κάποτε –λέγει- και εσείς τα έθνη, που γράφει την προς Ρωμαίους επιστολήν, δηλαδή σε Χριστιανούς εξ εθνών, στους Ρωμαίους) ἠπειθήσατε τῷ Θεῷ (:απειθήσατε στον Θεό), νῦν δὲ ἠλεήθητε τῇ τούτων ἀπειθείᾳ (:ελεηθήκατε -λέει- από την απείθεια των Εβραίων, διότι ο Θεός εστάθη σε σας, τους εθνικούς), οὕτω καὶ οὗτοι νῦν ἠπείθησαν (:έτσι, λέει, και τώρα αυτοί απειθούν), τῷ ὑμετέρῳ ἐλέει (:στο δικό σας το έλεος), ἵνα καὶ αὐτοὶ ἐλεηθῶσι (:για να ελεηθούν και αυτοί. Ακούστε μια φράση:) συνέκλεισε γὰρ ὁ Θεὸς τοὺς πάντας εἰς ἀπείθειαν, ἵνα τοὺς πάντας ἐλεήσῃ (:όλους τους συνέκλεισε στην απείθεια, για να τους ελεήσει όλους).

Ο λόγος; «Ὃπως μὴ καυχήσηται», λέει στην προς Ρωμαίους επιστολή του, «πᾶσα σὰρξ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ». «Κανείς να μην μπορεί να πει: ‘’Δικαιούμαι την σωτηρίαν διότι εγώ ετήρησα τον νόμον’’». Ούτε ο Μωυσής. Προσέξτε, ούτε ο Μωυσής. Γιατί; Προσέξτε, επειδή εχτύπησε, λέει, δύο φορές την πέτρα. «Επιτέλους!», λέγει ο Μωυσής, «θέλετε από την πέτρα να σας βγάλω νερό;». Και ετιμωρήθη γι’αυτό. Γιατί; Γιατί «πᾶσα παράβασις καὶ παρακοὴ ἔλαβεν ἔνδικον μισθαποδοσίαν». Συγκλείονται, λοιπόν, όλοι εις την απείθειαν, για να ελεηθούν όλοι. Δηλαδή, με άλλα λόγια, η σωτηρία μου δεν είναι καρπός της τηρήσεως των εντολών του Θεού, αλλά και του ελέους του Θεού. Με ελεεί ο Θεός! Και ξέρετε πόσοι Χριστιανοί μας είναι εκείνοι οι οποίοι προβάλλουν την τήρηση των εντολών…

Αγαπητοί. Ο Κύριος, με τον πρώτο Του αυτόν λόγο επί του Σταυρού, μας έδωσε συγκεφαλαιωτικά ολόκληρο το περιεχόμενο του ευαγγελικού ήθους, που είναι η συγχωρητικότης και η αγάπη. Αυτοί που στάθηκαν γνήσιοι μαθηταί Του, τον μιμήθηκαν: Ο πρωτομάρτυς Στέφανος, λιθοβολούμενος έλεγε: «Κύριε, μὴ στήσῃς αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν ταύτην». Κι ο άγιος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος, λιθοβολούμενος και αυτός έλεγε: «Παρακαλώ, Κύριε, Θεέ Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς· οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιοῦσι».

Αγαπητοί. Μεγάλα κεφάλαια σωτηρίας είναι για μας όλα αυτά. Καλό Πάσχα.

🔸41η🔸 ομιλία στην κατηγορία " Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας : " Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος "
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/milies-megalis-vdomados
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_31.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος».
https://drive.google.com/file/d/16QToMUd3esa-ZBfW4m0mqpAU0TqiODL8/view?usp=drivesdk

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς : «Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος».
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B5%CF%82%20%CE%9C%CE%B5%CE%B3%CE%AC%CE%BB%CE%B7%CF%82%20%E1%BC%99%CE%B2%CE%B4%CE%BF%CE%BC%CE%AC%CE%B4%CE%BF%CF%82.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Τά πάθη Τοῦ Χριστοῦ μέσα ἀπό τόν 21ο ψαλμόν. (μέρος β')

†. Όπως είδαμε, αγαπητοί μου, χθες το βράδυ, ο 21^ος Ψαλμός είναι καθαρά μεσσιακός και σαν τέτοιον τον αποδέχεται τόσο η Εκκλησία μας, όσο και η Συναγωγή. Οι λεπτομέρειες αυτού του Ψαλμού σε προφητικό επίπεδο, 1000 χρόνια προ Χριστού, έργον του προφητάνακτος Δαβίδ, συγκρινόμενες με τα γεγονότα, που επεσυνέβησαν εις το πρόσωπον του Ιησού Χριστού είναι κάτι το συγκλονιστικόν. Γι’αυτό η προφητεία αυτή, μοναδικό φαινόμενο σε παγκόσμιες διαστάσεις, είναι το πιο ισχυρό στοιχείο βεβαιώσεως της αληθείας. Έτσι, δεν μπορούν να ισχυριστούν οι ορθολογισταί ότι η πίστις είναι τυφλή και δεν ταιριάζει στη λογική. Εκείνο το ανεκδιήγητο «Πίστευε καὶ μὴ ἐρεύνα» ούτε αγιογραφικόν είναι, ούτε πατερικόν. Βέβαια θα μπορούσε να έχει σε ειδικές περιπτώσεις και υπό προϋποθέσεις την θέση του, αλλά η πίστις ερευνάται.

Ωστόσο, ας επανέλθομε στο ιερόν κείμενον του 21^ου Ψαλμού για να ιδούμε τα υπόλοιπα σημεία που αναφέρονται προφητικά και παραλλήλως θα δούμε τα ιστορικά, πλέον, δεδομένα, ώστε προφητεία και ιστορία να βλέπομε μπροστά μας κυριολεκτικώς να ταυτίζονται. Μετά, λοιπόν, από τον πρώτον στίχον που είχαμε αναφέρει χθες το βράδυ, που χρησιμοποιήθηκε από τον ίδιον τον Κύριον επί του Σταυρού όταν είπε: «Ὁ Θεὸς, ὁ Θεός μου, πρόσχες μοι· ἵνα τί ἐγκατέλιπές με;». Ή ακόμη και τον έβδομον στίχον που είδαμε εκεί ο Κύριος να αυτοαποκαλείται «σκώληξ», «σκουλήκι», και «ὄνειδος ἀνθρώπων καὶ ἐξουθένημα λαοῦ», ερχόμεθα τώρα στους επομένους στίχους, που είναι εξαιρετικά χαρακτηριστικοί.

Ο όγδοος στίχος του 21^ου ψαλμού λέγει –εννοείται ομιλεί εδώ ο Μεσσίας ή καλύτερα ο Δαβίδ από προσώπου του Μεσσίου. Ο Μεσσίας δηλαδή ομιλεί, 1000 χρόνια προ Χριστού: «Πάντες οἱ θεωροῦντές με ἐξεμυκτήρισάν με, ἐλάλησαν ἐν χείλεσιν, ἐκίνησαν κεφαλήν». «Όλοι εκείνοι οι οποίοι με έβλεπαν» –είδατε- «με έβλεπαν, Εμένα, τον Μεσσία, αυτοί» -λέει- «με εξεμυκτήρισαν, είπαν με τα χείλη τους ό,τι είπαν και κούνησαν, κίνησαν περιφρονητικά την κεφαλή τους». Αυτά λέγει η προφητεία. Τι λέγει η ιστορία; Ανοίγουμε τους ευαγγελιστάς τους ιερούς και διαβάζουμε: «Καὶ εἱστήκει ὁ λαὸς θεωρῶν. Ἐξεμυκτήριζον δὲ καὶ οἱ ἄρχοντες σὺν αὐτοῖς λέγοντες· ἄλλους ἔσωσε, σωσάτω ἑαυτόν, εἰ οὗτός ἐστιν ὁ Χριστὸς ὁ τοῦ Θεοῦ ἐκλεκτός. Ἐνέπαιζον δὲ αὐτῷ καὶ οἱ στρατιῶται προσερχόμενοι καὶ λέγοντες· εἰ σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων, σῶσον σεαυτόν».

Κάτω ο λαός εχάζευε, «ἐθεώρει», λέγει, σαν κάτι το αξιοπερίεργον· είναι εκείνο που άμα συμβεί κανένα δυστύχημα, οτιδήποτε, τρέχει ο κόσμος, μαζεύεται και βλέπει. Οι άρχοντες; Οι άρχοντες «ἐξεμυκτήριζον». Είδατε η προφητεία; «Ἐξεμυκτήριζον», λέγει. Τι λέει η ιστορία; Οι άρχοντες εξεμηκτύριζαν. Κατά λέξη! Τι θα πει αυτό; «Ειρωνεύομαι με σχήματα και μορφασμούς του προσώπου». Αν θέλετε να σας το δείξω, κρατούσαν τη μύτη τους, τα ρουθούνια τους και μιλούσαν έτσι με κλεισμένα τα ρουθούνια και μετά έκαναν το δάκτυλό τους έτσι, όπως βγάζουμε- με συγχωρείτε- τις μύξες μας και τις πετάμε. Ήταν ένας τρόπος ειρωνείας, όπως παρ’ ἡμῖν στα μικρά παιδιά που βγάζουν τη γλώσσα και κοροϊδεύουν. Ήταν αυτός ο μυκτηρισμός. Το τράβηγμα των μυκτήρων, δηλαδή των ρουθουνιών.

Ακόμη οι στρατιώται με λόγια και κινήσεις και αυτοί ενέπαιζον τον Μεσσία επί του Σταυρού. Και ο ληστής; Βλασφημά τον Ιησούν! Ακόμη ο Ματθαίος μάς πληροφορεί και μας λέγει: «Οἱ δὲ παραπορευόμενοι (:αυτοί που περνούσαν) ἐβλασφήμουν αὐτὸν κινοῦντες τὰς κεφαλὰς αὐτῶν καί λέγοντες - «κινοῦντες τὰς κεφαλὰς» … Τι λέγει η προφητεία; «ἐκίνησαν κεφαλήν». Και τι λέγει; «Άνοιξαν τα χείλη τους». Τι λέγει εδώ ο ιστορικός; «Λέγοντες». Τι έλεγαν; - «Ὁ καταλύων τὸν ναὸν καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις οἰκοδομῶν! Σῶσον σεαυτόν (:Συ που είπες ότι καταλύεις τον ναό σε τρεις μέρες, τον οικοδομείς,τον ναό του Σολομώντος, τώρα σώσε τον εαυτόν σου). Εἰ υἱὸς εἶ τοῦ Θεοῦ(:Εάν είσαι Υιός του Θεού) –έτσι δεν είπες;- κατάβηθι ἀπὸ τοῦ σταυροῦ (:κατέβα από τον σταυρόν)». Πικρά λόγια, πικρά, με πλήρη παρανόηση…

Ωστόσο, αυτή η κίνηση των κεφαλών των παραπορευομένων και ει τινός ετέρου ήταν ένα δείγμα περιφρονήσεως· εκείνο το που κουνάμε το κεφάλι για κάποιον: «Μμμμ…». Σαν να ήθελαν να πουν: «Καλά να πάθει! Δεν είπε ότι είναι ο Υιός του Θεού; Εσφετερίσθη, λοιπόν, ξένον τίτλον. Καλά να πάθει!». Κούνημα της κεφαλής. Είναι εκπληκτικό, αγαπητοί μου, όταν βλέπεις από τη μία την προφητείαν και από την άλλη την ιστορία, να γίνεται απόλυτη εφαρμογή της προφητείας από την ιστορία, χωρίς κανείς να έχει συνείδηση του τι πράττει· ούτε ο όχλος, ούτε ο αρχιερεύς, ούτε οι Φαρισαίοι και Γραμματείς, κανείς δεν είχε συνείδηση ότι εκείνα τα οποία έκαναν, έλεγαν, συμπεριεφέροντο, ήταν εκπλήρωση προφητείας. Είναι εκπληκτικόν!

Και πηγαίνουμε εις τον ένατον στίχον: «Ἢλπισεν ἐπὶ Κύριον, ῥυσάσθω αὐτόν· σωσάτω αὐτόν, ὅτι θέλει αὐτόν», λέγει η προφητεία. «Ήλπισε εις τον Κύριον. Ας τον γλυτώσει, ας τον σώσει. Εάν τον θέλει». Λέει η προφητεία. Εκπλήσσει, αγαπητοί μου, η κατά λέξη εκφορά των Γραμματέων και των Φαρισαίων. Να τι λέγει ο Ματθαίος: «ἄλλους ἔσωσε, ἑαυτὸν οὐ δύναται σῶσαι». «Πέποιθεν»– «ἤλπισεν» λέει η προφητεία, «πέποιθεν» λέει η ιστορία- «ἐπὶ τὸν Θεόν» - η προφητεία: «ἤλπισεν ἐπὶ τὸν Κύριον, ῥυσάσθω νῦν αὐτόν». Τι λέει η προφητεία; «Ῥυσάσθω αὐτόν». Τι λέει η ιστορία; «Ῥυσάσθω νῦν αὐτόν, εἰ θέλει αὐτόν». «Εάν τον θέλει ο Θεός». Τι λέει η προφητεία; «ὅτι θέλει αὐτόν». «Εἶπε γὰρ ὅτι Θεοῦ εἰμι υἱός…». Είναι συγκλονιστικό! Είναι συγκλονιστικό… Βαίνουν όλα στην εκπλήρωση των προφητειών.

Ο 13^οςστίχος: «Περιεκύκλωσάν με μόσχοι πολλοί, ταῦροι πίονες περιέσχον με». Ήθελα να σας έλεγα κάτι που χθες λέγαμε, ότι θέλομε να δείξουμε ότι δηλαδή ο Μεσσίας, ή καλύτερα, ο Ιησούς επί του Σταυρού είναι ο Μεσσίας, γιατί; Γιατί προεφητεύθη. Κι έτσι, έχομε από τη μία την προφητεία και από την άλλη την ιστορία. Και όταν ταυτίζεται η ιστορία με την προφητεία, τότε το πρόσωπο περί του οποίου ο λόγος είναι αυτό, είναι γνήσιον.

Λέγει ο 13^ος στίχος του Ψαλμού: «Περιεκύκλωσάν με μόσχοι πολλοί, ταῦροι πίονες περιέσχον με». «Με κύκλωσαν πολλοί μόσχοι, ταύροι γεροδεμένοι και παχείς, ήρθαν γύρω μου, ‘’περιέσχον με’’». Μια εικόνα σκληρών εχθρών που ονομάζονται εδώ «ταῦροι» και «μόσχοι». Πρόκειται περί των αρχιερέων, των Γραμματέων και των Φαρισαίων. Λέγει ο Θεοδώρητος: «οἵ (:οι οποίοι) ταύρων θρασύτητα καὶ λεόντων μανίαν μιμούμενοι περιεστοίχιζον τὸν δεσπότην Χριστόν». «Οι οποίοι», λέγει, «με τη θρασύτητα των ταύρων και τη μανία των λεόντων που εμιμούντο, περιεστοίχιζαν τον Δεσπότην Χριστόν». Να είσαι κληρικός και να έχεις την προσωνυμίαν «ταύρος»… Και είναι «ταῦροι πίονες», που θα πει «καλοθρεμμένοι». Συνεπώς, ξέρετε οι ταύροι όταν τους προβάλλεις το κόκκινο πανί μανιάζουν- και για τους Εβραίους, καλύτερα για τους αρχιερείς κ.λπ. ο Ιησούς ήταν το κόκκινο πανί. Γιατί έβλεπαν στο πρόσωπό Του, έβλεπαν να χάνουν τα προνόμιά τους. Προσέξτε, ποια προνόμια; Όχι απέναντι στον λαό. Αλλά έναντι των Ρωμαίων. Προδόται πραγματικοί από πλευράς εθνικής ήσαν οι άνθρωποι αυτοί. Και έτσι γίνονται ζώα ατίθασα, «ταῦροι πίονες» και καλοθρεμμένοι που έχουν δύναμη επιθετική. Συνηθίζουν τα άγρια ζώα προκειμένου να επιτεθούν κατά ανθρώπου ή ζώου, να σχηματίζουν έναν κύκλο γύρω από αυτό, το θύμα τους· όπως οι λύκοι επί παραδείγματι. Αυτό σημαίνει το «Περιεκύκλωσάν με καί περιέσχον με»· «ήρθαν γύρω γύρω μου, σαν λεία τους, σαν θύμα τους, να μην τους ξεφύγω». Και δείχνει, ακόμη, μίαν αγρίαν χαράν για την εξασφαλισμένη επιτυχία που θα είχαν οι άνθρωποι αυτοί πάνω στο θύμα τους.

Ο 14^ος στίχος του Ψαλμού: «Ἢνοιξαν ἐπ᾿ ἐμὲ τὸ στόμα αὐτῶν ὡς λέων ἁρπάζων καὶ ὠρυόμενος». «Άνοιξαν εναντίον μου το στόμα τους, σαν λιοντάρι που αρπάζει και ωρύεται». Ακόμη μια εικόνα εδώ αναφέρει ο Ψαλμωδός από τον ζωικό κόσμο, που δείχνει την ωμή κτηνωδία των εχθρών του Χριστού. Αυτό το «ἤνοιξαν ἐπ᾿ ἐμὲ τὸ στόμα αὐτῶν» δείχνει την κακότητα των αρχόντων κατά του Ιησού. Ό,τι εξεστόμισαν κατά του Ιησού αποτελεί ύβριν και βλασφημίαν, όσο ποτέ δεν ηκούσθη μεταξύ των ανθρώπων όλων των αιώνων και όλων των εποχών. Γιατί; Διότι είχαν μπροστά τους τον Κτίστην και Δημιουργόν. Όλες οι άλλες βλασφημίες που είπαν οι άνθρωποι ωχριούν μπροστά σ΄ αυτές των αρχόντων, των αρχιερέων κ.λπ. Όσες άλλες ειπώθηκαν μετά Χριστόν, βλασφημίες κατά του Ιησού Χριστού δεν ήταν τίποτε άλλο, παρά επανάληψις-όπως ο Πορφύριος και άλλοι πολλοί, ειδωλολάτραι αυτοί, ο Κέλσος κ.λπ. Όλοι αυτοί ό,τι είπαν εναντίον του Ιησού Χριστού και ό,τι εχάλκευσαν συκοφαντικό δεν ήτο τίποτε άλλο παρά επανάληψις των ύβρεων και των βλασφημιών που εξέφεραν οι άρχοντες μπροστά στον Χριστόν. Πάντως θα πω άλλη μία φορά, σαν επωδό θα ήθελα να το επαναλαμβάνω, μας εκπλήσσει η ταύτισις ιστορίας και προφητείας. Γιατί αυτό με ενδιαφέρει να κατανοήσουμε.

Οι στίχοι 15^ος και 16^ος : «Ὡσεὶ ὕδωρ ἐξεχύθην, καὶ διεσκορπίσθη πάντα τὰ ὀστᾶ μου, ἐγενήθη ἡ καρδία μου ὡσεὶ κηρὸς τηκόμενος ἐν μέσῳ τῆς κοιλίας μου· ἐξηράνθη ὡσεὶ ὄστρακον ἡ ἰσχύς μου, καὶ ἡ γλῶσσά μου κεκόλληται τῷ λάρυγγί μου, καὶ εἰς χοῦν θανάτου κατήγαγές με». Δηλαδή: «Σαν το νερό έρρευσα και σκορπίστηκαν όλα τα κόκαλά μου· έγινε η καρδιά μου σαν το κερί που λιώνει μέσα στα σπλάχνα μου· ξεράθηκε σαν όστρακο η ισχύς μου και η γλώσσα μου κόλλησε στον ουρανίσκο μου –διότι ‘’λάρυγξ’’ είναι, κατά την εβραϊκή φιλολογία, είναι όχι ο λάρυγγας ο γνωστός μας, είναι ο ουρανίσκος – καὶ εἰς χοῦν θανάτου κατήγαγές με (: και με οδήγησες, με κατέβασες στο χώμα του θανάτου)».

Όταν ο άνθρωπος μπορεί, αγαπητοί μου, να ρέει, να χύνεται σαν νερό, δείχνει αυτήν την τελείαν εξάντλησιν που είχε ο Μεσσίας επί του Σταυρού. Και φυσικά προηγήθησαν και άλλα περιστατικά που μπορούσαν να φέρουν αυτήν την βιολογικήν εξάντλησιν από τον Κήπο της Γεσθημανή –θυμηθείτε, προσευχόμενος εν αγωνία, «ὁ ἱδρὼς αὐτοῦ» κατήρχετο τόσο πηκτός, μας λέει ο ιερός Ευαγγελιστής, «ὡσεὶ θρόμβοι αἵματος», σαν σταγόνες αίματος, πηκτές σταγόνες ιδρώτος- έως το κορύφωμα που είναι ο Σταυρός. Τι ταλαιπωρία από τον κήπο της Γεσθημανή έως τον Σταυρόν; Τι ραπίσματα; Τι μαστιγώσεις; Τι ταπεινώσεις;

Λέγει ο Θεοδώρητος, ένας ερμηνευτής. Γιατί λέει: «σκορπίστηκαν τα οστά μου»- αλλά ξέρουμε ότι τα οστά του Κυρίου δεν σκορπίστηκαν. Άλλη προφητεία λέγει: «ὀστοῦν οὐ συντριβήσεται αὐτοῦ». Και λέγει εδώ ο Θεοδώρητος, ευστοχότατα: «Ὀστᾶ καλεῖ τοὺς Ἀποστόλους, ἐπεί (:επειδή) σῶμα καλεῖ τὴν Ἐκκλησίαν - η Εκκλησία είναι το Σώμα του Χριστού- ἐσκορπίσθησαν οἱ ἀπόστολοι κατὰ τὸν τοῦ Πάθους καιρὸν (:σκόρπισαν οι Απόστολοι τον καιρό του Πάθους) δίκην ὕδατος (:όπως σκορπάει το νερό) τῇδε κἀκεῖσε διαιρεθέντες». Συνεπώς, «τα οστά μου», εννοεί εδώ ο προφήτης τους Αποστόλους. Ωραία έκφρασις που δείχνει πώς η καρδιά ακόμη, «ἡ καρδία μου ὡσεὶ κηρὸς τηκόμενος», ωραία έκφρασις που δείχνει πώς λιώνει η καρδιά μέσα στα σωθικά, μέσα στα σπλάχνα. Αν αισθανόμαστε, εγώ πιστεύω ότι το έχετε νιώσει, αυτό το αίσθημα της διαλύσεως των σπλάχνων. Είναι εκείνο το οποίο θα πούμε: «Διαλύθηκα» όταν με πιάνει φερειπείν μια τρομάρα. Και βλέπετε έναν άνθρωπο να πέφτει από τον πέμπτο όροφο και να είναι δικός σας άνθρωπος! Ή να βρίσκεται ξαφνικά στους τροχούς ενός αυτοκινήτου! Τι παθαίνετε; Τι παθαίνομε; Μία διάλυση! Διαλυόμεθα, κυριολεκτικά διαλυόμεθα. Εάν αγαπητοί μου, αισθανόμεθα αυτήν την διάλυση των σπλάχνων μας από μια ισχυρή συγκίνηση πόσο περισσότερο ο σταυρωμένος Μεσσίας;

Ακόμη είπε: «Κόλλησε η γλώσσα μου στον λάρυγγά μου»· δηλαδή «στον ουρανίσκο μου». Η δίψα, σε τέτοιες περιπτώσεις είναι έντονη και βασανιστική. Όταν υπάρχει αυτό το κάρφωμα και φεύγει το αίμα κ.λπ. κ.λπ. υπάρχει πυρετός, πολύ υψηλός πυρετός και ακατάσχετη δίψα. Γι’αυτό έδιναν από φιλανθρωπία πολλές φορές, αντί νερού έδιναν ξύδι. Ο Κύριος είπε επί του Σταυρού: «Διψῶ». «Κόλλησε», λέγει, «η γλώσσα μου στον λάρυγγά μου» η προφητεία. Η ιστορία: «Διψῶ». Προφητικά ακόμη εκφράζεται: «Ἐξηράνθη ὡσεὶ ὄστρακον ἡ ἰσχύς μου». «Ξεράθηκε», λέγει, «σαν το όστρακο η ισχύς μου». Το «ὄστρακον» τι είναι; Είναι ο ψημένος πηλός. Όπως και το σταμνί και το τσουκάλι λέγονται «όστρακα». Είναι ο ψημένος πηλός. «Σαν τον ψημένο πηλό», λέει, «ξεράθηκε η δύναμίς μου». Δηλαδή «στέγνωσα μένοντας άκαμπτος». Έτσι βλέπουμε μία ταλαιπωρία άνευ προηγουμένου εις το πρόσωπον του Μεσσίου. Ψυχική και σωματική.

«Καὶ εἰς χοῦν θανάτου κατήγαγές με». «Και στο χώμα του θανάτου με κατέβασες». Τώρα πού αποτείνεται; Δεν αποτείνεται στους σταυρωτάς· τους μέλλοντας, αλλά αποτείνεται προς τον Πατέρα. Τι λέγει; «Και στο χώμα του θανάτου με κατήγαγες, με κατέβασες»· δηλαδή στον τάφο. Τι σημαίνει εδώ; Αποτεινόμενος προς τον Πατέρα, ο Οποίος επιτρέπει εις τους εχθρούς του Μεσσίου να Τον θανατώσουν. Διότι θα ΄ταν αδύνατον οι εχθροί του Μεσσίου να ακουμπήσουν το χέρι τους επάνω εις τον Ιησούν, εάν δεν επέτρεπε ο Πατήρ.

Και μάλιστα ο Ίδιος ο Κύριος το λέγει: «Ἐγὼ τίθημι τὴν ψυχήν μου –θέτω την ζωή μου, «ψυχή» θα πει ζωή-, ἵνα πάλιν λάβω αὐτήν». «Εγώ την θέτω». «Οὐδεὶς αἴρει αὐτὴν ἀπ᾿ ἐμοῦ(: Κανείς δεν μπορεί να μου αφαιρέσει την ζωή μου), ἀλλ᾿ ἐγὼ τίθημι αὐτὴν ἀπ᾿ ἐμαυτοῦ». Είδατε με σαφήνεια: « Εγώ την καταθέτω την ζωή μου, κανείς δεν μου την παίρνει, κανείς δεν μπορεί να μου την πάρει την ζωή μου». «Ἐξουσίαν ἔχω θεῖναι αὐτήν (: έχω την εξουσία να την καταθέσω), καὶ ἐξουσίαν ἔχω πάλιν λαβεῖν αὐτήν (: και εξουσία πάλι να την ξαναπάρω πίσω)». Και στον Πιλάτο τι είπε; «Σε μένα δεν μιλάς; Δεν ξέρεις ότι έχω την εξουσία να σε ελευθερώσω ή θανατώσω;». Κι ο Κύριος τού είπε: «Οὐκ εἶχες ἐξουσίαν οὐδεμίαν κατ᾿ ἐμοῦ, εἰ μὴ ἦν σοι δεδομένον ἄνωθεν (:αν δεν σου είχε δοθεί από πάνω)». Από ποιον; Από τον Πατέρα.

Συνεπώς, τι κάνει εδώ ο Πατήρ; Επιτρέπει, αφήνει. Προσέξτε, δεν παραδίδει στον θάνατον, επιτρέπει να επέμβουν εκείνοι που θα εκακοποίουν τον Μεσσία, γι’αυτό λέγει: «με κατήγαγες εἰς χοῦν θανάτου».

Ο 17^ος στίχος. Λέγει- του 21^ου πάντα Ψαλμού: «ὅτι ἐκύκλωσάν με κύνες πολλοί, συναγωγὴ πονηρευομένων περιέσχον με, ὤρυξαν χεῖράς μου καὶ πόδας». Αγαπητοί μου, καθ ‘όλο το μήκος της ευαγγελικής διηγήσεως μέχρι του συνεδρίου, μετά την ανάστασιν του Λαζάρου και μέχρι το συνέδριο που αποφασίζει τον θάνατο του Ιησού, που Τον καταδικάζει, όλοι αυτοί είναι μία συναγωγή πονηρευομένων ανθρώπων, που ζητούν θεμιτά και αθέμιτα να καταδικάσουν τον Ιησούν. Επειδή θέλουν να Τον καταδικάσουν, πληρώνουν προδότην. Θαυμάστε δικαστήριον…! Πληρώνουν οι δικασταί προδότην! Κάτι άλλο: Βγάζουν την απόφασιν προ της δίκης.

«Ὢρυξαν χεῖράς μου καὶ πόδας». Εκπληκτικό αυτό! Το πιο εκπληκτικό απ΄όλα! Εκπληκτική προφητεία! Δεν λέγει: «Με ελιθοβόλησαν»· που ήταν ο εβραϊκός τρόπος θανατικής εκτελέσεως. 1000 χρόνια προ Χριστού! Αλλά υπαινίσσεται εδώ τον ρωμαϊκό τρόπον που είναι η σταύρωσις. Τι θα πει «ὤρυξαν»; Προσέξτε, «ορύσσω, σκάπτω, ανοίγω κοίλωμα, διατρυπώ, σκάβω», τι; «Χεῖράς μου καὶ πόδας μου». Μα είναι καταπληκτικό! Τα σημάδια αυτά, τα σκαψίματα, τα ορύγματα, στα χέρια και τα πόδια του Μεσσίου, θα μείνουν στους αιώνας των αιώνων ως τα διάσημα της αγάπης του Μεσσίου προς τον άνθρωπο, αλλά και της υπακοής Του προς τον Πατέρα. Αλλά και πειστήρια του Πάθους Του. Αλλά και πειστήρια της ταυτότητός Του όταν θα ξαναέρθει να κρίνει τους σταυρωτάς Του: «Ὂψονται (: θα ίδουν) εἰς ὃν ἐξεκέντησαν».

18^ος στίχος: «Ἐξηρίθμησαν πάντα τὰ ὀστᾶ μου, αὐτοὶ δὲ κατενόησαν καὶ ἐπεῖδόν με». Με τις μαστιγώσεις και τους βασανισμούς του σώματος, αγαπητοί, πράγματι μπορούσαν να μετρώνται τα πλευρά- πώς μετρώνται τα πλευρά ενός ανθρώπου κακοπαθημένου και αδυνατισμένου; Τα παΐδια του μετράμε. Τα πιάνουμε και τα μετράμε. Ακόμη λέγει ο Θεοδώρητος: «Οὕτω μὲ διέτεινον προσηλοῦντες ὥστε ῥάδιον εἶναι καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ὀστῶν διαγνῶναι». «Έτσι με τέντωσαν επάνω εις τον σταυρόν, ώστε θα ήτο εύκολο σε εκείνον που θα ήθελε να μου μετρήσει τα πλευρά». Και οι εχθροί Του τον έβλεπαν με χαιρεκακία. Αυτό θα πει: «Αὐτοὶ δὲ κατενόουν καὶ ἐπεῖδόν με». «Με έβλεπαν με χαιρεκακία». Και διασκέδαζαν, πειράζοντας ο ένας τον άλλον! Να τι λέει η ιστορία, ο Ματθαίος: «Καὶ οἱ ἀρχιερεῖς ἐμπαίζοντες πρὸς ἀλλήλους μετὰ τῶν γραμματέων ἔλεγον» κ.τ.λ. Εχαίροντο…!

19^ος στίχος: «Διεμερίσαντο τὰ ἱμάτιά μου ἑαυτοῖς καὶ ἐπὶ τὸν ἱματισμόν μου ἔβαλον κλῆρον». Αυτήν την προφητεία, αγαπητοί μου, την καταπληκτική, την κατά γράμμα προφητείαν, την αναφέρουν και οι τέσσερις ευαγγελισταί. Και λέγει ωραιότατα ο Ζηγαβηνός: «Ἱμάτια μέν λέγει τα ἐρραμμένα (:τα ρούχα που ήσαν ραμμένα), ἅ καὶ διείλοντο ἑαυτοῖς οἱ στρατιῶται (:που μοίρασαν μεταξύ τους οι στρατιώτες – ‘’Εσύ θα πάρεις αυτό, εσύ θα πάρεις εκείνο’’). Τέσσερις στρατιῶται ἦσαν - ἱματισμὸν δέ, τὸν ἄρραφον χιτῶνα». Είδατε τι λέει η προφητεία; «Διεμερίσαντο τὰ ἱμάτιά μου». Και μετά τι λέει; «Καὶ ἐπὶ τὸν ἱματισμόν μου ἔβαλον κλῆρον». Εδώ κάνει αντιδιαστολή. Κάτι που μοιράζουν και κάτι που βάζουνε κλήρο. Έτσι ακριβώς έγινε! Τα άλλα ρούχα τα μοίρασαν, αλλά τον χιτώνα, που ήταν άρραφος από πάνω έως κάτω, εκεί ἔβαλον κλῆρον, «τὸν ἐκ τῶν ἄνωθεν ὑφαντόν, ὑπὲρ οὗ ἔβαλον κλῆρον», λέγει ο Ζηγαβηνός. Και σημειώνει ο Ιωάννης- η ιστορία τώρα: «Οἱ οὖν στρατιῶται ὅτε ἐσταύρωσαν τὸν Ἰησοῦν, ἔλαβον τὰ ἱμάτια αὐτοῦ καὶ ἐποίησαν τέσσαρα μέρη, ἑκάστῳ στρατιώτῃ μέρος, καὶ τὸν χιτῶνα· ἦν δὲ ὁ χιτὼν ἄῤῥαφος, ἐκ τῶν ἄνωθεν ὑφαντὸς δι᾿ ὅλου. Εἶπον οὖν πρὸς ἀλλήλους· μὴ σχίσωμεν αὐτόν, ἀλλὰ λάχωμεν περὶ αὐτοῦ τίνος ἔσται» –το «λάχωμεν» του ρήματος «λαγχάνω», που υπονοεί λαχείο, δηλαδή «να παίξομε στα ζάρια»…

Αγαπητοί μου! Εκπληκτικά όλα αυτά. Και το σπουδαιότερο ξέρετε ποιο είναι; Ότι οι θεματοφύλακες των προφητειών είναι αυτοί οι εχθροί του Ιησού, οι Εβραίοι. Δεν είναι βιβλία παρ’ ἡμῖν, που θα μπορούσαμε να τα διορθώσουμε, να τα φτιάξουμε, να τα στολίσουμε, να τα κάνουμε κατά τρόπον που να ταιριάζουν στην ιστορία. Οι προφητείες είναι ως παρακαταθήκη εις τα χέρια των εχθρών του Ιησού! Τα έγγραφα, θα λέγαμε, της μαρτυρίας είναι στα χέρια των εχθρών του Ιησού! Αυτό είναι το πιο καταπληκτικό απ’ όλα! Θαύμα πραγματικό! Βλέποντες εμείς την ταυτότητα προφητείας και ιστορίας, εμείς, που πιστέψαμε, ας πιστέψομε πιο πολύ και πιο πολύ, ολόψυχα εις τον Κύριόν μας τον Ιησούν Χριστόν, ως τον ένα και μοναδικό Σωτήρα μας.

🔸33η🔸 ομιλία στην κατηγορία " Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος".

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος».
https://drive.google.com/file/d/16QToMUd3esa-ZBfW4m0mqpAU0TqiODL8/view?usp=drivesdk

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.