07 Απριλίου 2026

Ἀπό τούς ἑπτά λόγους Τοῦ Χριστοῦ πάνω στό Σταυρό. «Πάτερ ἅφες αὐτοίς οὐ γάρ οἴδασι τί ποιούσι».


†. Το μεγαλύτερο κακούργημα που αντίκρυσε ο ήλιος μέσα στην Ιστορία, αγαπητοί μου, ήταν η μαρτυρική θανάτωσις του Ενανθρωπήσαντος Υιού του Θεού, που ήρθε στον κόσμον ως λυτρωτής Του. Και να, ο Υιός της Παρθένου είναι υψωμένος επί του Σταυρού γυμνός και εγκαταλελειμμένος. Το μεγαλύτερο μέρος της παραμονής Του στον Σταυρό ο Κύριος το πέρασε σιωπηλά. Μόνο κατά διαστήματα ομίλει, σύντομα και επιγραμματικά.

   Επτά λόγους είπε επί του Σταυρού ο Κύριος. Λόγοι που αποτελούν μια ανακεφαλαίωση ολοκλήρου της διδασκαλίας Του. Τα τελευταία λόγια κάθε ανθρώπου συνήθως μας είναι πάντοτε ενδιαφέροντα. Πόσο περισσότερο δε τα τελευταία λόγια του Λυτρωτού μας θα μας ενδιέφεραν. Και οι επτά, αυτοί, λόγοι του Κυρίου επί του Σταυρού είναι εγκατεσπαρμένοι εις τα τέσσερα Ευαγγέλια. Απ’ αυτούς τους λόγους, οι τρεις πρώτοι αναφέρονται σε πρόσωπα που Τον περιεστοίχιζαν στον Σταυρό. Όπως στους εχθρούς Του, στον συσταυρωθέντα ληστή και στη μητέρα Του με τον Ιωάννη, που ήσαν παρά τον Σταυρόν. Και αποτελούν οι λόγοι αυτοί, ούτως ειπείν, την διαθήκη Του.

   Οι τρεις επόμενοι λόγοι, που είναι: «Θεέ μου, Θεέ μου, ἱνατί με ἐγκατέλιπες;»· ή: «Διψῶ»· ή: «Τετέλεσται», αναφέρονται στα Πάθη Του και στο έργον της σωτηρίας, που εκείνη την ώρα ως Μέγας Αρχιερεύς, συντελούσε. Και ο έβδομος λόγος: «Πάτερ, εἰς χεῖράς σου παρατίθεμαι τὸ πνεῦμά μου» είναι η κατασφράγισις των προηγουμένων λόγων, αλλά και της επιγείου ζωής Του και που αποτελεί κραυγή τελείας εμπιστοσύνης προς τον Πατέρα..
   Απ’ αυτούς τους επτά λόγους, αγαπητοί, ήδη προχωρούμε να προσεγγίσουμε τον πρώτο Του λόγο στον Σταυρό. «Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς· οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιοῦσι (:Πατέρα μου, συγχώρεσέ τους, γιατί δεν ξέρουν τι κάνουν)». Είναι η πρώτη λέξις του Κυρίου Ιησού που εδώ αρχίζει με το «Πάτερ». Με αυτήν αρχίζει και με αυτήν τελειώνει και τους επτά Του λόγους επί του Σταυρού. Ο τελευταίος λόγος πάλι: «Πάτερ, εἰς χεῖράς σου παραθήσομαι τὸ πνεῦμά μου». Εξάλλου ο Κύριος ήρθε εις τον κόσμον αυτόν να αποκαλύψει τον Πατέρα και το θέλημά Του. Βέβαια, τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν. Κι όπως λέγει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων ότι δεν ηνείχετο ο Υιός –είναι στην ερώτηση: «Γιατί ενηνθρώπησε ο Υιός και δεν ενηνθρώπησε ο Πατήρ ή το Πνεύμα το Άγιον;»- διότι ο Υιός είναι Εκείνος ο Οποίος εδημιούργησε, φυσικά ο Άγιος Τριαδικός Θεός, εδημιούργησε ό,τι υπάρχει, Εκείνος, όμως, ο Οποίος, ούτως ειπείν, ανέλαβε, κατ’ άμεσον τρόπον, την Δημιουργία, ώστε να λέγει ο ευαγγελιστής Ιωάννης ότι «χωρὶς αὐτοῦ οὐδὲ ἓν γέγονεν ὃ γέγονεν (:τίποτα δεν έγινε απ’ ό,τι έχει γίνει)», γι΄ αυτόν τον λόγο ο Υιός δεν ηνείχετο, λέει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, να τιμάται και να λατρεύεται το ξύλο, η πέτρα, τα φυσικά φαινόμενα και όχι ο Πατήρ.

  Γι'αυτό ανέλαβε να ενανθρωπήσει, να έρθει κοντά μας και να μας αποκαλύψει τον αληθινόν Θεόν. Εκείνο που λέει ο Χριστός στην αρχιερατική Του προσευχή: «Τὸ ὄνομά Σου ἀπεκάλυψα τοῖς ἀνθρώποις».  Και ποιο είναι το όνομα του Θεού; «Πατήρ, Υιός και Άγιο Πνεύμα». Γι'αυτό είπε- είναι στο Κατά Ματθαίον- «Πηγαίνετε», λέει, «βαπτίζοντες αὐτούς -τα έθνη- εἰς τὸ ὄνομα  -δεν λέει «εἰς τὰ ὀνόματα»- εἰς τὸ ὄνομα  τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Έτσι λοιπόν, τον Πατέρα ήρθε να αποκαλύψει. Εκ του Οποίου, Πατρός, ο μεν Υιός γεννάται, το δε Πνεύμα το Άγιον εκπορεύεται.

   Όταν οι πρώτες σταγόνες αίματος άρχισαν να ρέουν από τα καρφιά, ευθύς ο Κύριος αρχίζει το αρχιερατικό Του έργο, μεσιτεύοντας προς τον Πατέρα για τους ανθρώπους όλους και ιδιαίτερα για τους σταυρωτάς Του. Είναι ταυτόχρονα θύτης και θύμα. Αναφέρει κάποια λειτουργική ευχή, που λέμε, του Ιερού Χρυσοστόμου: «Σὺ γὰρ εἶ (:διότι Εσύ είσαι), ὁ προσφέρων καὶ προσφερόμενος (:ο προσφέρων, ως θύτης και προσφερόμενος, ως θύμα), καί προσδεχόμενος (:κι Εσύ είσαι ταυτόχρονα Εκείνος ο Οποίος προσδέχεσαι την θυσίαν) καὶ διαδιδόμενος, Χριστέ, ὁ Θεὸς ἡμῶν» κ.λπ. Το διδακτικό Του έργον είχε πια τελειώσει. Και τώρα αρχίζει το αρχιερατικό Του έργον. Το έργον της αιωνίου Του αρχιερωσύνης. Γράφει ο Απόστολος Παύλος στην προς Εβραίους επιστολή του: «Ὃθεν ὤφειλε κατὰ πάντα τοῖς ἀδελφοῖς ὁμοιωθῆναι, ἵνα ἐλεήμων γένηται καὶ πιστὸς ἀρχιερεὺς τὰ πρὸς τὸν Θεόν, εἰς τὸ ἱλάσκεσθαι τὰς ἁμαρτίας τοῦ λαοῦ, ἐν ᾧ γὰρ πέπονθεν (:έχει πάθει) αὐτὸς πειρασθείς (:αφού εδοκίμασε πάσαν δοκιμασίαν), δύναται τοῖς πειραζομένοις βοηθῆσαι (:δύναται, έτσι, να βοηθήσει εκείνους οι οποίοι θα υφίσταντο οποιαδήποτε άλλη δοκιμασία)».

   Ακόμη γράφει ο απόστολος εις την προς Εβραίους: «Οὐ γὰρ ἔχομεν ἀρχιερέα μὴ δυνάμενον συμπαθῆσαι ταῖς ἀσθενείαις ἡμῶν (:που να μη συμπαθεί, από το ‘’συμπάσχω’’, στις αδυναμίες μας και είναι πεπειραμένος, δοκιμασμένος), πεπειραμένον δὲ κατὰ πάντα καθ᾿ ὁμοιότητα χωρὶς ἁμαρτίας (:αλλά χωρίς, όμως, να είναι αμαρτωλός)». Και βλέπομε εις τον Ιησούν επί του Σταυρού να λέγει εκείνο το «Ἄφες», που περικλείει όλη την αρχιερατική Του διάσταση. «Ἄφες», «συγχώρεσε».

   Ο Κύριος πονά επί του Σταυρού, γιατί είναι το «ἱερεῖον», δηλαδή το θύμα. Το «ἱερεῖον» είναι το θύμα, είναι εκείνο το οποίον επρόκειτο να θυσιαστεί. Κι όμως ξεχνά τους δικούς Του πόνους και ενδιαφέρεται για την σωτηρία των ανθρώπων. Αλήθεια, πόσο θεϊκά μεγάλη είναι η αγάπη του Κυρίου μας Ιησού… Αλλά αν ζήτησε ο Κύριος να συγχωρηθούν οι σταυρωταί Του, τότε γιατί τιμωρήθηκαν τόσο σκληρά για το ανήκουστο έγκλημά τους με την ρωμαϊκή άλωσιν που έγινε το 70; Μία γενεά μετά. Ο Κύριος, βέβαια, εζήτησε την άφεσιν· εφόσον, όμως, δεν θα ενέμενον οι σταυρωταί Του και ο λαός εις την απιστίαν και εις την αμαρτίαν.  Αυτή είναι η απάντησις.

   Σχολιάζει ο Θεοφύλακτος ότι «όλοι θα συνεχωρούντο εἰ μή μετὰ ταῦτα τῇ ἀπιστίᾳ ἐνέμειναν (:αν δεν ενέμειναν εις την απιστίαν τους)». Όλοι θα συνεχωρούντο. Διότι άλλο πράγμα να έχω μετανοήσει και άλλο πράγμα να μην έχω μετανοήσει. Γιατί απλούστατα η συγχώρηση που δίνει ο Θεός είναι δι’ εκείνους, οι οποίοι είτε τώρα μετανοούν είτε εις το μέλλον θα μετανοήσουν. Αλλά όχι σε εκείνους που δεν θα μετανοούσαν. Σημειώσατε ότι ο Κύριος ανέμενε μίαν ολόκληρη γενεά. Την μετάνοια του λαού Του. Το 33 έπαθε και η καταστροφή, η άλωσις της Ιερουσαλήμ, έγινε το 70.  37  χρόνια μετά. Ο Θεός είναι ελεήμων και περιμένει πάντα την μετάνοια. Εάν, βεβαίως, δεν υπάρχει η μετάνοια τότε έρχεται η άλλη ενέργεια του Θεού, η άλλη άκτιστος ενέργεια του Θεού, που λέγεται δικαιοσύνη.

   Ξέρετε, αγαπητοί μου, πόσα χρόνια ο Νώε έφτιαχνε την Κιβωτό; 120 χρόνια. Όχι γιατί ήταν τεράστιον το έργον. Ήταν σαν ένα πελώριο θωρηκτό. Με πολλά πατώματα. Ξύλινο.  Χωρίς τα μέσα, βεβαίως, ξυλουργικής που έχουμε σήμερα. Δεν ήτανε τόσο εις το τεχνικόν μέρος το ότι η κατασκευή έκανε εκατόν είκοσι χρόνια, αλλά ήταν σε ένα άλλο σημείον. Στο να βλέπουν οι άνθρωποι της γενεάς του Νώε την κατασκευήν της Κιβωτού και να ερωτούν τον Νώε: «Τι φτιάχνεις;». Κι εκείνος να λέγει ότι ο Θεός θα καταστρέψει τον κόσμον με νερό, δια Κατακλυσμού. Κι εκείνοι γελούσαν. Γι’ αυτό ο Χριστός είπε κάτι- ο Χριστός το είπε: «Όπως στην εποχή του Νώε έτρωγαν, έπιναν, παντρεύονταν και ήρθε ξαφνικά- Ξαφνικά; Όχι αγαπητοί μου. Δεν ήρθε ξαφνικά ο κατακλυσμός. Επερίμενε ο Κύριος 120 χρόνια.

   Και για την εποχή του Λωτ είπε ο Χριστός: «Φύτευαν, οικοδομούσαν, παντρεύονταν… Κι ήρθε ξαφνικά». Όχι, δεν ήρθε ξαφνικά. Γιατί, απλούστατα, για τον αμαρτωλό είναι ξαφνικές αυτές οι καταστάσεις. Όχι για εκείνον ο οποίος περιμένει- όπως και για την Δευτέρα Του Παρουσία, εκείνο το «όπως», αυτό θέλει να πει ο Χριστός, όπως τότε, έτσι και εις το μέλλον, οι άνθρωποι θα τρώνε, θα πίνουν, θα επενδύουν, θα φυτεύουν, θα φτιάχνουν, θα κάνουν πολιτισμό και θα ‘ρθει αιφνίδιος ο όλεθρος. Για ποιους; Για κείνους που δεν περιμένουν. Ενώ για εκείνους που περιμένουν, αισθάνονται ότι ο Κύριος αργεί. Με εκείνο το «Ναί, ἔρχου Κύριε Ἰησοῦ» που τελειώνει το βιβλίο της Αποκαλύψεως.

   Έτσι, αγαπητοί, σχολιάζει ο Θεοφύλακτος ότι όλοι θα συνεχωρούντο «εἰ μη», όπως σας είπα προηγουμένως, «μετὰ ταῦτα τῇ ἀπιστίᾳ ἐνέμειναν», «αν δεν ενέμεναν στην απιστία, τότε θα συνεχωρούντο». Και όπως σημειώνει ο Ζιγαβηνός: «Ἤπορησὰν δὲ τινὲς (:μερικοί -λέει- έχουν απορήσει) ὅτι ἐὰν ἀφήθη αὐτοῖς ἡ ἁμαρτία, πῶς αὐτοὶ ὕστερον παρεδόθησαν τοῖς Ρωμαίοις εἰς πανωλεθρίαν; (:Αν συνεχωρήθηκαν, τότε γιατί παρεδόθησαν –λέγει- εις την πανωλεθρίαν των Ρωμαίων;). Πρὸς οὕς (:Προς τους οποίους) λέγομεν ὡς οὐχ ὑπὲρ πάντων ἡ προσευχὴ γέγονεν (:η προσευχή του Ιησού Χριστού δεν έγινε για όλους), ἀλλ’ ὑπὲρ μόνον περαιτέρω μηδέν κακουργησάντων (:αλλά μόνο για κείνους οι οποίοι παρακάτω δεν εκακούργησαν)». Είναι καταπληκτικό!

   Εδώ βλέπετε, θα ‘πρεπε να συγκλονιστούν από την μαρτυρία όχι των μαθητών, από την μαρτυρίαν των στρατιωτών των φυλασσόντων τον τάφον του Ιησού ότι ανεστήθη κατά έναν καταπληκτικόν τρόπο, έγινε σεισμός, έγινε λάμψις, πετάχτηκε η πέτρα πέρα που έφρασε το μνημείον και εγίνοντο, λέει, από τον φόβο τους οι στρατιώται «ὠσεὶ νεκροί». Και τι κάνουν; Τους πληρώνουν, «μην το πείτε αυτό», «ὑμῶν κοιμωμένων», λέγει, «ἦλθον οἱ μαθηταὶ καὶ ἔκλεψαν τὸ σῶμα». Αμετανοησία βάθους… Έτσι που να γράφει ο Απόστολος Παύλος: «Οὐ πάντων ἡ πίστις». Ε, γι’ αυτούς που δεν είναι η πίστις, «οὐ με πείσεις, κἂν με πείσῃς», που έλεγαν οι Έλληνες, γι’ αυτούς τους ανθρώπους δεν είναι δυνατόν ποτέ να υπάρχει συγχώρησις. Αναμφισβήτητα…

   Λοιπόν, εφόσον θα μετανοούσαν. Αλλ’ εκείνοι δεν μετενόησαν, μέχρι σήμερα! Είκοσι αιώνες αγαπητοί μου, από τότε. Και το χειρότερο γι’ αυτούς, ότι μέχρι σήμερα κακουργούν εις βάρος της Εκκλησίας του Χριστού. Για να μην πω, κακουργούν και θα κακουργήσουν ακόμη περισσότερο εις βάρος όλων των εθνών, εκδικούμενοι την άλωση της πρωτευούσης των, της Ιερουσαλήμ, εκ μέρους των εθνών. Το καταλάβατε αυτό που είπα; Εκδικούμενοι την άλωση της Ιερουσαλήμ εκ μέρους των εθνών! Και θέλουν να κακουργήσουν εις βάρος όχι των χριστιανικών λαών, εις βάρος όλων των εθνών. Και ένα τρίτο: να πετύχουν ένα παλιό τους όνειρο: Να γίνουν κοσμοκράτορες. Και θα γίνουν! Όχι για να γεμίζουμε από ηττοπάθεια, το λέμε αυτό, αλλά για να αποκτήσουμε την αναγνώριση υπό τον Αντίχριστον. Εκείνο το πρόσωπον, το οποίο θα ηγηθεί όλων των εθνών και θα είναι Εβραίος. Και αναμένεται. Και γι’ αυτούς θα είναι ο Μεσσίας. Για μας είναι ο Αντίχριστος.

   Θα προσθέσει ο Χρυσόστομος σε όλα αυτά: «Ἀφῆκεν εἰ ἐβούλοντο μετανοῆσαι (:Εάν ήθελαν να μετανοήσουν, θα τους συγχωρούσε)· εἰ γὰρ μὴ ἀφῆκεν αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν, οὐκ ἂν Παῦλος ἀπόστολος ἐγένετο». «Εάν δεν συγχωρούσε», λέγει, «ο Κύριος επί του Σταυρού, δεν θα εκερδίζετο ένας Παύλος, ως απόστολος». «Εἰ μὴ ἀφῆκεν αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν, οὐκ ἂν εὐθέως τρισχίλιοι ἐπίστευσαν καὶ πεντακισχίλιοι καὶ πολλαὶ μυριάδες (:Εάν δεν συγχωρούσε ο Κύριος επί του Σταυρού, δεν θα μετανοούσαν τρεις χιλιάδες, δυο χιλιάδες, μυριάδες)»… Βέβαια, όχι ως επίσημον έθνος, αλλά ως άτομα, ως πρόσωπα. Εξάλλου, την ημέρα της Πεντηκοστής θα πει στα πλήθη ο Πέτρος: «Ἀσφαλῶς οὖν γινωσκέτω πᾶς οἶκος Ἰσραὴλ (: δηλαδή, όλος ο λαός να γνωρίζει) ὅτι καὶ Κύριον καὶ Χριστὸν αὐτὸν ὁ Θεὸς ἐποίησε, τοῦτον τὸν Ἰησοῦν ὃν ὑμεῖς ἐσταυρώσατε»[Πράξεις 2,36]. «Αυτός», λέει, «είναι Εκείνος τον Οποίον ‘’ὑμεῖς’’, εσείς εσταυρώσατε». Καλά εσταύρωσαν ο Άννας, ο Καϊάφας, ο Πιλάτος… «Ὑμεῖς»!  Ο λαός! «Γιατί από τη μια υποδέχεστε θριαμβευτικά και από την άλλη: ‘’Σταυρωθήτω’’».

   Κι αυτή η δυνατότητα συγχωρήσεως απέρρεε από τον λόγο του Χριστού, που εζήτησε αυτό το «Ἄφες αὐτοῖς».  Και φαίνεται αυτό και από την Παλαιά Διαθήκη, ακόμη, αγαπητοί μου, που ο λαός, όταν αμάρτανε, επλήρωνε την αμαρτία του. Διότι όπως λέγει η Γραφή,  το λέει και η Καινή Διαθήκη, ότι «κάθε παράβασις καὶ παρακοὴ ἔλαβεν ἔνδικον μισθαποδοσίαν». Παρέβης; Αμάρτησες; Θα πληρώσεις. Θα τιμωρηθείς! Ενώ τώρα αυτό δεν συμβαίνει στην Καινή Διαθήκη. Παρέβης; Εσταύρωσες τον Ιησούν; Τον ανασταυρώνεις στον εαυτόν σου καθημερινά μέσα στην Ιστορίαν η κάθε γενεά; Είναι έτοιμος να συγχωρήσει. Γιατί είπε το «Ἄφες αὐτοῖς». Έτσι, αγαπητοί μου, θεμελιώνεται η Καινή Διαθήκη επί της αγάπης και επί της συγχωρήσεως και επί της καταλλαγής του ανθρώπου με τον Θεό.

   Και το δεύτερον ημιστίχιον του λόγου Του: «Οὐ γὰρ οἴδασιν τί ποιοῦσιν (:Γιατί δεν ξέρουν τι κάνουν)». Πραγματικά δεν ήξεραν τι έκαναν. Λέγει ο Ζιγαβηνός: «Φθόνον μεθύοντες». «Είχαν μεθύσει από το κρασί του φθόνου»… Εκαίετο το εσωτερικό τους από τον φθόνον. Κι από το μίσος. Διότι ησθάνοντο τον λαόν να ακολουθεί Εκείνον και όχι αυτούς! Όταν δε εξαπέλυσε ο Κύριος, λίγες μέρες πιο μπροστά, εκείνα τα φοβερά «Οὐαὶ», τα «αλίμονον», «Οὐαὶ ὑμῖν Γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί» που… τούτο· που… εκείνο· που… εκείνο, εδώ γεννήθηκε το μίσος. Ότι σταύρωναν το ήξεραν, είχαν πλήρη συνείδηση. Αλλά Ποιον σταύρωναν, αυτό το αγνοούσαν.

   Γι'αυτό, όπως και ξέρετε και ο διάβολος, όταν είδε τον Ιησούν εις την έρημον να νηστεύει σαράντα ημέρες, τον παρηκολούθει μέρα νύχτα. «Ποιος είναι αυτός; Δεν έφαγε τίποτε». Όπως και ο Μωυσής στο Σινά. Δυο φορές ο Μωυσής. Όπως και ο προφήτης Ηλίας. Ενήστευσε σαράντα ημέρες. «Ποιος είναι αυτός; Ποιος είναι αυτός;». Και ήρθε ως πειραστής, αγνοώντας στο βάθος ότι μπορούσε να αποτελεί, να είναι θείον πρόσωπον. Ο διάβολος αγνοούσε το τριαδικόν του Θεού. Αυτό θα απεκαλύπτετο από τον Ιησούν Χριστόν. Άκουσε φωνήν από τον ουρανόν: «Συ είσαι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον Οποίο έχω ευδοκήσει». «Ποιος, όμως, είναι, τι είναι;». Γι'αυτό ούτε ο διάβολος εγνώρισε. Έτσι οι άρχοντες γίνονται όργανα του διαβόλου για να σταυρώσουν τον Χριστόν.

   «Εἰ γὰρ ἔγνωσαν - λέει στην Α΄ προς Κορινθίους ο απόστολος Παύλος - οὐκ ἂν τὸν Κύριον τῆς δόξης ἐσταύρωσαν (:Διότι εάν γνώριζαν, δεν θα εσταύρωναν τον Κύριον της δόξης)». Υπήρχε κάλυμμα. Κάλυμμα στη δόξα του Εσταυρωμένου, αλλά και στην διάνοια των σταυρωτών. Κάλυμμα στη δόξα του Εσταυρωμένου. Ναι. Όπως λέει ο Παύλος στους Φιλιππησίους: «Ἐκένωσεν ἑαυτόν, μορφὴν δούλου λαβών». Το «ἐκένωσεν» δεν σημαίνει «άδειασε», αλλά «περιέκρυψε την δόξα Του την θεία». Υπήρχε λόγος. Πώς τότε μπορούσαν να ξεχωρίσουν τι κάνουν, αφού υπήρχαν δυο καλύμματα, το ένα εις τον Ιησούν, δηλαδή στη θεία Του δόξα και το άλλο εις τα πρόσωπά τους; Και το κάλυμμα αυτό το έκανε παχύ ο φθόνος και το μίσος.

   Εφόνευον τον Μεσσίαν τους και δεν το γνώριζαν. Και δεν Τον γνώριζαν. Εδώ υπάρχει ένα μυστήριο. Αγαπητοί μου, δεν το καταλαβαίνομε. Θα σας το εκθέσω όμως. Το εκθέτει ο απόστολος Παύλος εις την προς Ρωμαίους επιστολή του, 11,31: «Ὥσπερ γὰρ καὶ ὑμεῖς ποτε (:όπως κάποτε –λέγει- και εσείς τα έθνη, που γράφει την προς Ρωμαίους επιστολήν, δηλαδή σε Χριστιανούς εξ εθνών, στους Ρωμαίους) ἠπειθήσατε τῷ Θεῷ (:απειθήσατε στον Θεό), νῦν δὲ ἠλεήθητε τῇ τούτων ἀπειθείᾳ (:ελεηθήκατε -λέει- από την απείθεια των Εβραίων, διότι ο Θεός εστάθη σε σας, τους εθνικούς), οὕτω καὶ οὗτοι νῦν ἠπείθησαν (:έτσι, λέει, και τώρα αυτοί απειθούν), τῷ ὑμετέρῳ ἐλέει (:στο δικό σας το έλεος), ἵνα καὶ αὐτοὶ ἐλεηθῶσι (:για να ελεηθούν και αυτοί. Ακούστε μια φράση:) συνέκλεισε γὰρ ὁ Θεὸς τοὺς πάντας εἰς ἀπείθειαν, ἵνα τοὺς πάντας ἐλεήσῃ (:όλους τους συνέκλεισε στην απείθεια, για να τους ελεήσει όλους).

   Ο λόγος; «Ὃπως μὴ καυχήσηται», λέει στην προς Ρωμαίους επιστολή του, «πᾶσα σὰρξ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ». «Κανείς να μην μπορεί να πει: ‘’Δικαιούμαι την σωτηρίαν διότι εγώ ετήρησα τον νόμον’’». Ούτε ο Μωυσής. Προσέξτε, ούτε ο Μωυσής. Γιατί; Προσέξτε, επειδή εχτύπησε, λέει, δύο φορές την πέτρα. «Επιτέλους!», λέγει ο Μωυσής, «θέλετε από την πέτρα να σας βγάλω νερό;». Και ετιμωρήθη γι'αυτό. Γιατί; Γιατί «πᾶσα παράβασις καὶ παρακοὴ ἔλαβεν ἔνδικον μισθαποδοσίαν». Συγκλείονται, λοιπόν, όλοι εις την απείθειαν, για να ελεηθούν όλοι. Δηλαδή, με άλλα λόγια, η σωτηρία μου δεν είναι καρπός της τηρήσεως των εντολών του Θεού, αλλά και του ελέους του Θεού. Με ελεεί ο Θεός! Και ξέρετε πόσοι Χριστιανοί μας είναι εκείνοι οι οποίοι προβάλλουν την τήρηση των εντολών…

   Αγαπητοί. Ο Κύριος, με τον πρώτο Του αυτόν λόγο επί του Σταυρού, μας έδωσε συγκεφαλαιωτικά ολόκληρο το περιεχόμενο του ευαγγελικού ήθους, που είναι η συγχωρητικότης και η αγάπη. Αυτοί που στάθηκαν γνήσιοι μαθηταί Του, τον μιμήθηκαν: Ο πρωτομάρτυς Στέφανος, λιθοβολούμενος έλεγε: «Κύριε, μὴ στήσῃς αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν ταύτην». Κι ο άγιος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος, λιθοβολούμενος και αυτός έλεγε: «Παρακαλώ, Κύριε, Θεέ Πάτερ,  ἄφες αὐτοῖς· οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιοῦσι».


🔸41η🔸 ομιλία στην κατηγορία " Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" ➡️ Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/milies-megalis-vdomados
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_31.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος».🔻
https://drive.google.com/file/d/16QToMUd3esa-ZBfW4m0mqpAU0TqiODL8/view?usp=drivesdk

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς : «Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος».
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B5%CF%82%20%CE%9C%CE%B5%CE%B3%CE%AC%CE%BB%CE%B7%CF%82%20%E1%BC%99%CE%B2%CE%B4%CE%BF%CE%BC%CE%AC%CE%B4%CE%BF%CF%82.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση και επιμέλεια της ομιλίας:  Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.