07 Απριλίου 2026

Τά πάθη Τοῦ Χριστοῦ μέσα ἀπό τόν 21ο ψαλμόν. (μέρος α')


†. Καθ’ όλον το μήκος, αγαπητοί μου, της Μεγάλης Εβδομάδος των Παθών του Κυρίου μας, Ιησού Χριστού, διακρίνουμε μια πλουσία αναφορά στα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης, ιδιαίτατα εις το Ψαλτήρι. Ο λόγος είναι σαφής. Ολόκληρη η Παλαιά Διαθήκη είναι μια απέραντη προφητεία και μια εκπληκτική τυπολογία που αναφέρεται εις το πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Και τυπολογία εννοούμε ότι κάθε γεγονός, ιστορικό, μέσα εις τον χώρον της Παλαιάς Διαθήκης είναι τύπος του προσώπου του Ιησού Χριστού και της σωτηρίας την οποία φέρει ο Ιησούς Χριστός. Όπως η διάβαση από την Ερυθρά Θάλασσα και ούτω καθεξής. Γι'αυτό, χωρίς την πληροφορία της Παλαιάς Διαθήκης, το πρόσωπο του Ιησού Χριστού μάς είναι άγνωστο και ακατανόητο. Θα το πω άλλη μία φορά: Χωρίς την μαρτυρία της Παλαιάς Διαθήκης το πρόσωπο του Ιησού Χριστού μάς είναι άγνωστον και ακατανόητον.

   Βέβαια, η Εκκλησία ανέκαθεν το αντελήφθη αυτό και πλαισιώνει με κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης και με τυπολογικά γεγονότα το πρόσωπο του Ιησού Χριστού για να δίδει, ανά πάσα στιγμή, τη σωστή ερμηνεία περί του προσώπου Εκείνου. Δίδει, με άλλα λόγια, η Εκκλησία την απάντηση του Αποστόλου Πέτρου στο ερώτημα του Κυρίου: «Τίνα μὲ λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι εἶναι τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου;». Είναι το πιο θεμελιώδες ερώτημα που ποτέ ετέθη μέσα εις την ιστορίαν των ανθρώπων. Και το πιο προκλητικό ερώτημα που ποτέ ετέθη εις την ιστορίαν των ανθρώπων, εφόσον, εκ της απαντήσεως του ερωτήματος αυτού εξαρτάται η σωτηρία των ανθρώπων. Βλέπετε, λοιπόν, ότι είναι ένα πάρα πολύ σπουδαίο πράγμα να απαντήσομε εις το ερώτημα, αυτό, του Κυρίου. Του Ποιος είναι, το πρόσωπό Του, Ποιος είναι. Ποιος είναι. «Τι λένε οι άνθρωποι για μένα. Ποιος είμαι Εγώ;».

   Το δυστύχημα είναι ότι η νεοτέρα θεολογία, στην πρακτική της προσφορά, ως κήρυγμα στον λαό δεν χρησιμοποιεί την Παλαιά Διαθήκη· με αποτέλεσμα, χωρίς να το κατανοεί, να αποκόπτει ή να καταστρέφει το υπόβαθρον της πίστεως εις το πρόσωπον του Ιησού Χριστού. Και τούτο διότι τα γεγονότα που συνθέτουν την ζωή του Χριστού, να αμφισβητούνται, αφού δεν κατοχυρώνονται με την προφητεία.

   Μας κάνει εντύπωση ότι οι ιεροί ευαγγελισταί, όπως θα ακούσετε τις ημέρες αυτές όταν διαβάζονται, ακούγονται, αναγιγνώσκονται οι ευαγγελικές περικοπές- Μεγάλη Πέμπτη το βράδυ, έχουμε δώδεκα ευαγγελικές περικοπές, Μεγάλη Παρασκευή στις «Ὧρες» κ.τ.λ. κ.τ.λ. ότι οι ιεροί ευαγγελιστές σε κάθε βήμα περιγραφής των γεγονότων που εξιστορούν αναφέρονται εις την προφητείαν. «Καὶ τοῦτο», λέγει, «ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν ὑπὸ τοῦ προφήτου» κ.λπ. Παρόλο που τα γεγονότα ήσαν τόσο κοντά τους,  χρονικά κοντά τους, που δεν θα μπορούσε κάποιος εκ των αναγνωστών των ευαγγελίων τους να τα αμφισβητήσει. Όμως οι ιεροί ευαγγελισταί δεν γράφουν μόνο για την εποχή τους –και για την εποχή τους και για το μέλλον. Εξάλλου και εις την εποχήν που έγραψαν, θα μπορούσαν να υπάρξουν άνθρωποι που να αμφισβητήσουν. Και πρώτοι οι Εβραίοι.

   Τα γεγονότα, λοιπόν, επαληθεύουν την προφητείαν και η προφητεία κατοχυρώνει τα γεγονότα. Θα το ξαναπώ -γιατί είναι θεμελιώδους σημασίας αυτό: ότι τα γεγονότα επαληθεύουν την προφητεία. «Να!», λέμε, «έγινε αυτό που είπε η προφητεία». Αλλά και η προφητεία κατοχυρώνει τα γεγονότα γιατί μπορεί κανείς να αμφισβητήσει το πώς έγινε ένα γεγονός –«Έγινε;». «Πώς έγινε;»- εφόσον η προφητεία υπάρχει χρόνια, αιώνες ολοκλήρους πίσω, που κατοχυρώνει αυτό το γεγονός.

   Συνηθίζω να λέγω ένα παράδειγμα στην προκειμένη περίπτωση που είναι το εξής: Το νερό είναι πολύ μαλακό και ρευστό. Αλλά και η σκόνη τσιμέντου είναι πολύ ρευστή. Και πολύ μαλακή. Σκόνη είναι. Αν έπρεπε, λοιπόν, να παρομοιάσουμε την προφητεία και τα γεγονότα, το ένα με το νερό και το άλλο με τη σκόνη του τσιμέντου, θα είχαμε δύο πράγματα, τα οποία βεβαίως δεν θα μπορούσαν να σταθούν. Ενώσατέ τα αυτά και κάνετε βράχο. Το νερό με τη σκόνη του τσιμέντου. Και κάνετε πέτρα, κάνετε βράχο! Αυτό ακριβώς είναι η σύνδεσις των γεγονότων με την προφητεία.

   Γι'αυτό στην αγάπη σας, αγαπητοί μου, σαν ένα μικρό δείγμα από όσα τώρα σας υποστηρίζω, σας λέγω, θα προβάλλουμε τον 21ον Ψαλμόν του Δαβίδ. Δεν θα τον εξαντλήσουμε –πού να εξαντληθεί…- θα πάρω μόνο κύρια σημεία που θα βλέπει κανείς εκεί προφητικά στοιχεία και γεγονότα στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Βέβαια κάτι περισσότερα θα πούμε αύριο, αν θέλει ο Θεός.

   Ο 21ος Ψαλμός, έργο του Δαβίδ όπως σας είπα, το λέγει η επιγραφή του Ψαλμού, είναι ψαλμός υπέροχος και ύψους δυσθεωρήτου και δυσαναβάτου. Δεν μπορείς να σκαρφαλώσεις επάνω εις αυτόν τον Ψαλμόν, ούτε να δεις την κορυφή του. Θεωρείται, τόσο από την Εκκλησία μας, όσο και από τη Συναγωγή των Εβραίων, μεσσιακός Ψαλμός. Περιέχει λεπτομέρειες του Πάσχοντος Μεσσίου που καταπλήσσουν, που δεν είναι δυνατόν να εφαρμοστούν σε οποιοδήποτε πρόσωπον, παρά μόνο σε ένα μοναδικό μέσα στην Ιστορία: στο πρόσωπον του Ιησού Χριστού. Διότι υπάρχουν λεπτομέρειες που δεν εφαρμόστηκαν σε κανένα σπουδαίο πρόσωπο μέσα στην Ιστορία. Όπως είναι οι διατρήσεις, τα τρυπήματα, των χεριών και των ποδιών. Θα πει ο Ψαλμωδός: «Ὢρυξαν» -και μάλιστα αυτό το «ὢρυξαν» (θα το πούμε αύριο), εκπληκτικόν! Δεν λέει «ετρύπησαν», λέει «ὢρυξαν», «έσκαψαν», «έσκαψαν»…- δεν θα μιλήσω πιο πολύ. «Ὢρυξαν χεῖράς μου καὶ πόδας μου». Όταν μάλιστα η θανατική ποινή στους Εβραίους ήταν ο λιθοβολισμός και γραμμένος ο Ψαλμός τον 10ον αιώνα προ Χριστού! Ανύποπτος περίπτωσις θανατικής εκτελέσεως όπως ήταν ο τρόπος των Ρωμαίων, που ήταν δια του καρφώματος χεριών και ποδιών επάνω σε σταυρό. Ανύποπτο!

   Εν τοιαύτη περιπτώσει, ακόμη λέγει διαμερισμόν ιματίων. Ποτέ οι Εβραίοι δεν έβγαζαν τα ρούχα του μέλλοντος να θανατωθεί. Εθεωρούντο ακάθαρτα. Πετούσαν πέτρες και απέθνησκε ο καταδικασμένος κάτω από τον σωρό των λίθων, χωρίς φυσικά να του αφαιρεθούν τα ρούχα, τα ενδύματα και που κανείς φυσικά δεν θα έπαιρνε τα ρούχα ενός καταδίκου τα ρούχα.

   Ακόμη βλέπομε χλευασμόν. Ακριβέστατον στην διατύπωση που κάνουν οι άρχοντες στον Ιησούν Χριστόν. Εκπληκτικά πράγματα… Αυτά δεν εφαρμόζουν παρά μόνο και μοναδικά, μόνον και μοναδικά εις το πρόσωπον του Ιησού Χριστού. Όχι λοιπόν μόνον οι ιεροί ευαγγελισταί, αγαπητοί μου, αναφέρονται στον Ψαλμόν αυτόν, όπως σας είπα, αλλά και Αυτός ο Κύριος ο Ίδιος χρησιμοποιεί στίχους από τον Ψαλμόν αυτόν για τον Εαυτόν Του και μάλιστα επάνω εις τον Σταυρόν· που να ‘σαι πάνω στον σταυρόν, δεν σημαίνει ότι είσαι εις το εργαστήριό σου μελέτης ή στο στούντιό σου, ούτε ότι είσαι κάπου ανεβασμένος σε ένα ρομαντικό τόπο. Είναι τρομερές οι στιγμές εκείνες, ώστε να λέει ο Κύριος επί του Σταυρού: «Θεέ μου Θεέ μου, ἱνατί με ἐγκατέλιπες;». Είναι ο 1ος στίχος του Ψαλμού, θα το δούμε. Ή ακόμη η αναφώνησις: «Διψῶ!». Όταν λέει ο στίχος: «καὶ ἡ γλῶσσά μου κεκόλληται τῷ λάρυγγί μου». «Και η γλώσσα μου», λέγει, «κόλλησε στο λαρύγγι μου». Και λοιπά.

   Αλλά ας δούμε κάπως πιο κοντά το ιερό κείμενο του 21ου Ψαλμού: 
 «Ὁ Θεός, ὁ Θεός μου, πρόσχες μοι· ἵνα τί ἐγκατέλιπές με;». Εδώ η αρχή «Ὁ Θεός, ὁ Θεός μου», όπως πολλοί πρώτοι στίχοι του Ψαλτηρίου ξεκινούν με αυτήν την έκφραση «Ὁ Θεός, ὁ Θεός μου» δεν είναι Ονομαστική πτώσις, αλλά είναι Κλητική.  Θα το μεταφράζαμε: «Ω Θεέ μου, Θεέ μου…». Αυτή, όμως, η διπλή διατύπωσις εκφράζει αγωνιώδη πόνο και μια ανάγκη αμέσου βοηθείας. Αυτόν τον στίχο τον είπε ο Χριστός επάνω εις τον Σταυρόν. Πασίγνωστο είναι στους Χριστιανούς ότι ο Χριστός είπε αυτόν τον στίχον επάνω εις τον Σταυρόν. Είναι, όμως, παρμένος, και είναι ο πρώτος στίχος,  όπως σας είπα, από τον 21ον Ψαλμόν. Λέγει ένας ερμηνευτής, ο Θεοδώτητος: «Τῷ ἰκρίῳ -το ικρίωμα, δοτική- προσηλωμένος ὁ δεσπότης, ταύτην προήκατο τὴν φωνήν: Ἠλί, ἠλί, λαμᾶ σαβαχθανί». Είναι το εβραϊκό κείμενο. Ο Κύριος είπε εβραϊκά. Δεν το είπε αραμαϊκά. Γι'αυτό και δεν κατάλαβαν οι γύρω από τον Σταυρόν και είπαν εκείνο το –αλλά χρήσιμο, όμως, γιατί μας δίνει μιαν άλλη πληροφορία αυτό- «Μπα», είπαν, «φωνάζει τον Ηλίαν. Για να δούμε. Τον Ηλί». Φωνητικώς έτσι, ακουστικώς, ηχητικώς. «Ἠλί». «Ἠλί», όμως, θα πει στην εβραϊκή γλώσσα που είναι η αρχαία γλώσσα, θα πει Θεός. «Φωνάζει», λέγει, «τον Ηλία. Για να δούμε, θα έλθει από τον σταυρόν, να τον σώσει; Ἴδωμεν. Ας δούμε». «Ἠλί, ἠλί, λαμᾶ σαβαχθανί». Ή «λαμᾶ». Είναι διάφορες, έτσι γραφές στην ελληνική γλώσσα, που γράφτηκαν από τους ευαγγελιστάς. «Θεέ μου, Θεέ μου, ἱνατί με ἐγκατέλιπες;».

   Είπαμε, όμως, ότι τον στίχο αυτόν τον είπε ο Δαβίδ. Αλλά τον είπε από προσώπου Χριστού. Δεν λέγει «Πάτερ». Δεν λέγει: «Πατέρα μου, Πατέρα μου», όπως θα πει στην αρχιερατική Του προσευχή, «Πάτερ, Σε παρακαλώ» κ.τ.λ. κ.τ.λ. Αλλά λέγει: «Θεέ». Γιατί; Εδώ έχουμε βέβαια ένα κατέβασμα, μια υποβάθμιση, διότι τον Θεόν, αν είμαστε μακριά, θα τον πούμε Θεόν. Αν είμαστε κοντά, θα Τον πούμε Πατέρα. Δείχνει μια αλλοτρίωση του ανθρώπου από τον Θεόν ένεκα της αποστασίας του. Ε λοιπόν, ο Κύριος οικειώνεται την δική μας φύση, γι'αυτό λέγει «Θεέ μου, Θεέ μου» και όχι «Πατέρα μου, Πατέρα μου». Δεν λέγει ο Κύριος: «Πάσχω» ή «Πονώ»· «Πατέρα μου, Θεέ μου, πονώ! Ὀδυνῶμαι!». Αλλά επισημαίνει την εγκατάλειψη: «Ἱνατί με ἐγκατέλιπες;». Και δείχνει πόσο ο άνθρωπος –βάθος…- πόσο ο άνθρωπος εγκατέλειψε τον Θεόν, για να φτάσει ο Θεός να εγκαταλείψει τον άνθρωπον. Και πάλι ο Ιησούς Χριστός από προσώπου των ανθρώπων. Και ο Μεσσίας επί του Σταυρού οδυνάται. Όπως έκτυπα φαίνεται από όλο το μήκος του Ψαλμού. Οδυνάται. Λέγει πολλά… Οδυνάται σωματικά και ψυχικά.

   Λέγει: «Ταῦροι πίονες περιεκύκλωσάν με». Δηλαδή «δυναμωμένοι ταύροι με κύκλωσαν, έτοιμοι να με κερατίσουν», λέγει –δεν θα το πούμε σήμερα. Είναι οι άρχοντες που κάθονται απέναντι, χλευάζουν· και λοιπά, και λοιπά!  Κι ο Κύριος οδυνάται πρώτα ψυχικά, κατόπιν σωματικά. Αυτό, όμως, είναι πολύ σημαντικό και χρήσιμο για μας, επειδή σημαίνει ότι ο Μεσσίας ήταν πραγματικός άνθρωπος. Δηλαδή ο Θεός Λόγος έγινε πραγματικός άνθρωπος και συνεπώς πραγματικά έπασχε, και με το σώμα Του και με την ψυχή Του. Σημαίνει ότι θα προσελάμβανε –και προσέλαβε- ανθρώπινο σώμα και ανθρώπινη ψυχή· διότι –προσέξτε, εκείνο το «ὀδυνῶμαι», «ἱνατί με ἐγκατέλιπες;», το «ὀδυνῶμαι» είναι σωματικό, «ἐγκατέλιπες» είναι ψυχικό· δείχνει ότι δεν μπήκε σε ένα ανθρώπινο σώμα να το καταλάβει η θεότητα, το δεύτερον πρόσωπον της Αγίας Τριάδος. Δεν μπήκε σε ένα ανθρώπινο σώμα. Έγινε άνθρωπος. «Ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο», «ο Θεός έγινε άνθρωπος». Σημαίνει: «προσέλαβε και την σωματικήν φύσιν, το σώμα και το πνεύμα, το ανθρώπινον, την ψυχήν». Και ηνώθη ο Θείος Λόγος με τα δύο αυτά στοιχεία της ανθρωπίνης υπάρξεως. Έτσι είναι τέλειος Θεός, μα και τέλειος άνθρωπος.

   Γιατί αν έπαιρνε μόνο την ανθρώπινη, το ανθρώπινο σώμα δεν θα ήτο τέλειος άνθρωπος διότι θα υπελείπετο η ψυχή. Και δεν θα μπορούσε να σωθεί, όπως λέγουν οι Πατέρες, εκείνο που δεν προσλαμβάνεται, εκείνο και δεν σώζεται. Έπρεπε λοιπόν και τα δυο να προσληφθούν. Συνεπώς: Όταν ο Κύριος λέγει «ἱνατί με ἐγκατέλιπες;» και πονά ψυχικά, αλλά και πονά σωματικά, σημαίνει ότι ήτο τέλειος άνθρωπος και όχι κατά δόκησιν. Εδώ είναι το σπουδαίον! Και όχι κατά δόκησιν. Δηλαδή, δεν ήταν φαινομενικά άνθρωπος. Πραγματικά υπήρξε αίρεσις των «Δοκητών» όπως γνωρίζετε· φοβερή αίρεσις, φοβερή! Μάλιστα, εμφανίστηκε προς τα τέλη του 1ου αιώνος και αλώνισε όπου βρισκόταν ο Χριστιανισμός. Αλλά και πέθανε πραγματικά. Όχι κατά δόκησιν· διότι δοκίμασε όλον τον πόνον, ψυχικώς και σωματικώς, ο Κύριος επί του Σταυρού.

   Λέγει ένας ερμηνευτής, ο Ζιγαβηνός: «Ὥσπερ γὰρ κατ’ ἀλήθειαν ἐνηνθρώπησε (:όπως –λέγει- πραγματικά ενηνθρώπησε), οὕτω καὶ κατ’ ἀλήθειαν ἐσταυρώθη (:έτσι και πραγματικά σταυρώθηκε) καὶ οὐ κατὰ φαντασίαν, κατὰ δόκησιν. Οὐ γὰρ ἂν ἦν ὀδυνώμενος, οὕτως ἀνεβόησεν (:δεν θα φώναζε έτσι αν δεν πονούσε)». Αυτή, βεβαίως, η εγκατάλειψις δεν ήτο χωρισμός της θείας φύσεως. Πράγμα αδύνατον γιατί ο Υιός είναι ομοούσιος με τον Πατέρα. Αλλά είναι εγκατάλειψις, κατά παραχώρησιν, της ανθρωπίνης φύσεως ως εκπροσωπούσης την ανθρωπίνην φύσιν.

   Γράφει ο Θεοδώρητος, άλλος ερμηνευτής: «Ἐγκατάλειψιν καλεῖ οὐ τὸν τῆς ἡνωμένης θεότητος χωρισμόν, ὡς τινὲς ὑπελήφθησαν (:υπέλαβαν, κατενόησαν, υπενόησαν) -«Δεν έγινε ο χωρισμός», λέει, «της φύσεως της θείας για να μιλά περί εγκαταλείψεως» -«ἀλλὰ τὴν γεγενημένην τοῦ πάσχοντος συγχώρησιν», «αλλά –«συγχώρησις» θα πει κάτι που επιτρέπει κανείς, κάτι που παραχωρεί, που έγινε εις τον πάσχοντα, παρεχωρήθη- και παρεχωρήθη εις την ανθρωπίνη φύσιν».

   Ο έβδομος στίχος. Από τον πρώτο πηγαίνω στον έβδομο. Δεν υπάρχει χρόνος ώστε πρώτα ο Θεός, αύριο, θα πούμε κύρια σημεία, καίρια σημεία χριστολογικά της προφητείας του 21ου Ψαλμού. «Ἐγὼ δέ εἰμι σκώληξ καὶ οὐκ ἄνθρωπος, ὄνειδος ἀνθρώπων καὶ ἐξουθένημα λαοῦ». «Εγώ δεν είμαι άνθρωπος· είμαι σκουλήκι. Είμαι των ανθρώπων η ντροπή και του λαού το περιθώριο. Εξουθένημα, πέταμα». Εδώ ο Μεσσίας προφητικά πάντοτε, παρομοιάζει τον εαυτό Του με σκουλήκι. Το σκουλήκι, όπως θα ξέρετε βέβαια, είναι το πιο άοπλο –δεν μπορεί να αμυνθεί το σκουλήκι-, το πιο άσχημο και αηδιαστικό ζωύφιο. Ένας από τους τρεις βασιλείς που επεσκέφθησαν τον Ιώβ, ο Βαλδάδ,  στη συζήτηση που είχαν, είπε τα εξής: «Υἱὸς ἀνθρώπου; Σκώληξ».  «Τι είναι», λέει, «ο άνθρωπος; -«Υἱὸς ἀνθρώπου» είναι εβραϊσμός και θα πει «άνθρωπος»- «Τι είναι ο άνθρωπος; Σκουλήκι. Σκουλήκι». Μα νομίζω ότι το λέμε και στη γλώσσα μας εμείς. Και πολλές φορές λέμε τους άλλους και σκουλήκια.  Κι ο Ησαΐας βλέπει ανάλογα τον Μεσσία. Όλη η διήγηση που μας κάνει, η περίφραση αν θέλετε, δεν είναι παρά ένα άπλωμα της συνεπτυγμένης αυτής λέξεως, σκουλήκι.

   Λέει ο Ησαΐας στο 53ο κεφάλαιο: «Καὶ εἴδομεν αὐτόν» · «τον είδαμε». Εις παρελθόντα χρόνον. «Τον είδαμε». 800 χρόνια προ Χριστού. «Καὶ οὐκ εἶχε εἶδος, οὐδὲ κάλλος».  Δεν είχε μορφή. «Εἶδος» θα πει «μορφή». Δεν είχε μορφή, ούτε ομορφιά. Αλλά «τὸ εἶδος αὐτοῦ», δηλαδή η μορφή του, «τὸ εἶδος αὐτοῦ ἄτιμον - δηλαδή χωρίς τιμή, κάτι περίεργον…- καὶ ἐκλεῖπον παρὰ πάντας τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων». «Και σαν να μην υπήρχε, σαν να είχε εξαφανιστεί το πρόσωπό Του, πιο πολύ από όλους τους ανθρώπους». Κι ο εξευτελισμός αυτός- γιατί το «σκουλήκι» είναι εξευτελισμός· ο χαρακτηρισμός «σκουλήκι» είναι εξευτελισμός- «Θα έφτανε εκεί ο Μεσσίας;», «Δεν θα έφτανε εκεί ο Μεσσίας σ’ αυτόν τον εξευτελισμό;». Οι Εβραίοι ποτέ δεν μπόρεσαν να το φανταστούν. Γιατί ποτέ δεν κατενόησαν το βάθος των προφητειών. Γι'αυτό απεδοκίμασαν τον Χριστόν. Τον Ιησούν ως Χριστόν, ως Μεσσίαν. Γιατί Τον είδαν να πάσχει. Δεν μελέτησαν καλά τους προφήτες. Είδαν μόνο την μία όψιν των προφητειών –ότι είναι ένδοξος ο Μεσσίας- δεν είδαν και την άλλη όψη, ότι ο Μεσσίας πάσχει· που τόσο περιγραφικά αναφέρει, σας είπα, ο Ησαΐας.Γι'αυτό ακριβώς ο εξευτελισμός αυτός του σταυρού ήτο ο έσχατος, όπως έσχατον ζώον είναι το σκουλήκι. Δεν μπορεί να κατεβείς πιο κάτω από το σκουλήκι. Λέει ο Θεοδώρητος: «Δίκην σκώληκος εὐτελὴς ὤφθην καὶ καταγέλαστος ἐγενόμην». «Σαν σκουλήκι», λέει, «τιποτένιο, παρουσιάστηκα, εμφανίστηκα και έγινα καταγέλαστος από όλους».

   Υπάρχει, όμως, κι ένας άλλος λόγος που λέγεται ο Μεσσίας «σκώληξ», σκουλήκι. Είναι γνωστό ότι για δόλωμα στο αγκίστρι βάζουμε σκουλήκι. Είτε θαλασσινό είτε της ξηράς. Αγοράζουμε τα δολώματα αυτά ή τα φτιάχνουν οι άνθρωποι, οι ψαράδες. Βάζουν λοιπόν στο αγκίστρι ένα σκουλήκι, για να πιάσουν ψάρια. Εδώ άγκιστρον οι Πατέρες αναφέρουν τον σταυρόν. Άγκιστρον. Σκουλήκι είναι αυτό που μπήκε επάνω στο άγκιστρον, επάνω εις τον σταυρόν. Η ανθρωπίνη φύσις του Ιησού Χριστού. Η ανθρωπίνη φύσις του Θεού Λόγου! Ο σκοπός; Ο σκοπός ήτο να δολωθεί ο σατανάς. Να πάει να δαγκώσει, τον εδάγκωσε τον Χριστόν, τον ανέβασε στον σταυρόν· «ἐτήρησε αὐτοῦ πτέρναν» που λέει το βιβλίο της «Γενέσεως». Ναι! Τον ανέβασε στον σταυρό ο διάβολος τον Χριστό. Εκεί όμως αντελήφθη Ποιον δαγκώνει. Όπως θα ακούσουμε την νύχτα του Πάσχα τον Κατηχητικόν λόγον του Ιερού Χρυσοστόμου που λέγει: «Δάγκωσε άνθρωπο και βρέθηκε μπροστά στην θεότητα. Εκεί ακριβώς την έπαθε. Τι έπαθε ο διάβολος; Πώς; Τι; Ηπατήθη ο απατήσας τους ανθρώπους». Γι'αυτό έλαβε το μέρος το δικό μας ο Θεός Λόγος για να έρθει τώρα να απατήσει τον σατανά,όπως ηπατήθηκαν οι Πρωτόπλαστοι απ’ αυτόν.

   Και λέει στη συνέχεια, ο Μεσσίας που θεωρεί τον εαυτό Του «ὄνειδος ἀνθρώπων καὶ ἐξουθένημα λαοῦ» · η παρουσία του Ιησού Χριστού, αγαπητοί μου, στον κόσμο στάθηκε μια ανεπανάληπτη έκπληξις. Τα θαύματά Του άφησαν τους ανθρώπους αφώνους.  Λέγουν «ἐκ τοῦ αἰῶνος οὐκ ἠκούσθη ὅτι ἤνοιξέ τις ὀφθαλμοὺς τυφλοῦ γεγεννημένου». Η διδασκαλία Του έκανε τους απεσταλμένους των εχθρών Του να λέγουν: «Οὐδέποτε οὕτως ἐλάλησεν ἄνθρωπος, ὡς οὗτος ὁ ἄνθρωπος». Αυτοί οι εχθροί Του αναγνωρίζουν την αναμαρτησία Του, όταν τους είπε: «Τίς ἐξ ὑμῶν ἐλέγχει με περὶ ἁμαρτίας;». Τότε πώς θα εγίνετο «ὄνειδος ἀνθρώπων καὶ ἐξουθένημα λαοῦ»; Ο λαός διεστράφη· διότι ο φθόνος των ανθρώπων δεν ηνείχετο την λάμψιν του προσώπου του Ιησού. Και η διαστροφή αυτή ετελέσθη διότι οι άρχοντες διέδιδαν ότι ήτο πλάνος και επλανούσε τον λαό. Ότι «ἐν τῷ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων», λέει, «ἐκβάλλει τα δαιμόνια». Και έτσι συνετελέσθη το μυστήριον της απιστίας του λαού. Γι'αυτό η προφητεία αναφέρει από προσώπου του Μεσσίου ότι έγινε «ὄνειδος ἀνθρώπων καὶ ἐξουθένημα λαοῦ».

   Αγαπητοί μου, ο Ψαλμός αυτός και με τα υπόλοιπα χωρία είναι αληθινά μεσσιακός, σπουδαίος και τρανός, δυσθεώρητος και δυσανάβατος, όπως σας είπα στην αρχή και πρέπει εμείς να μελετούμε για να έχουμε –αναγκαιότατο αυτό και να ακούμε αυτά για να δημιουργούμε μέσα μας μια ακράδαντη πίστη στον Ιησού Χριστό. Και μετά, βλέποντας την αγάπη Του, να γεμίζουμε από αγάπη στον Ιησούν Χριστόν, που είναι το θεμέλιο της υπάρξεώς μας και είναι το θεμέλιον της σωτηρίας μας.

🔸32η🔸 ομιλία στην κατηγορία " Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" ➡️ Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/milies-megalis-vdomados
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_31.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος».🔻
https://drive.google.com/file/d/16QToMUd3esa-ZBfW4m0mqpAU0TqiODL8/view?usp=drivesdk

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς : «Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος».
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B5%CF%82%20%CE%9C%CE%B5%CE%B3%CE%AC%CE%BB%CE%B7%CF%82%20%E1%BC%99%CE%B2%CE%B4%CE%BF%CE%BC%CE%AC%CE%B4%CE%BF%CF%82.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση και επιμέλεια της ομιλίας:  Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.