— Τί είναι νηστεία;
— Είναι υποχρεωτική;
— Πότε πρέπει να γίνεται;
— Πόσες και ποιές ημέρες πρέπει να νηστεύουμε πρό της Θείας Μεταλήψεως;
— Κατά τη διάρκεια της νηστείας, είναι επιτρεπτή η συνάφεια των συζύγων;
Και γενικά πότε απαγορεύεται αυτό, σε ημέρες μή νηστείας;
Λοιπόν με πάρα πολύ απλά και λίγα λόγια, επιγραμματικά. Καταρχάς η νηστεία, έίναι εντολή του Θεού. Η νηστεία είναι όπως λέει ο Μέγας Βασίλειος : "συνηλικιώτης με τον άνθρωπο". Δηλαδή συνομήλικος είναι η νηστεία και μάλιστα ώς εντολή, είναι μία από τις τρεις εντολές, που έδωσε ο Θεός μέσα είς τον Παράδεισο.
Όπως θα γνωρίζετε, οι εντολές αυτές είναι :
α) Να εργάζονται τον Παράδεισο.
β) Να φυλάτουν τον Παράδεισο.
γ) Και η τρίτη εντολή να νηστεύουν. Τί θα πεί να νηστεύσουν; Νή - σητεία, αυτό θα πει νηστεία, νή - σητεία, δέν πρέπει δηλαδή να έχουμε σητεία, δηλαδή τροφή. Νή, όχι σητεία, όχι τροφή, αυτό θα πεί νηστεία. Ο Θεός είπε : "απ' αυτό το δέντρο το συγκεκριμένο, δέν θα φάτε". Γι' αυτό και όταν νηστεύουμε, δέν σημαίνει μένουμε νηστικοί. Ποιός το ορίζει τώρα αυτό; Είναι θέμα ορίσεως, το ορίζει η Εκκλησία. Γι' αυτό η νηστεία, μπορεί να πάρει πολλές μορφές, πάντοτε, κατά την αποκάλυψη του Θεού.
Η νηστεία, ενώ είναι εντολή, η μορφή της, ορίζεται, πάλι από τον Θεό ή από θεοπνεύστους ανθρώπους ώς εξής. Ποιά ήταν η νηστεία στους Εβραίους, που έχουμε εδώ αποκάλυψη Θεού; Από την ανατολή του ηλίου, μέχρι την δύση του ηλίου δεν έτρωγαν τίποτα. Προσέξτε, τίποτα! Ούτε έτρωγαν, ούτε έπιναν. Τίποτε, απολύτως τίποτε! Όταν έπεφτε ο ήλιος, μπορούσαν να φάνε τα πάντα. Έτσι, μπορούσε κανείς να πεί, ότι νηστεύω 10 μέρες, - οι Εβραίοι είχανε πολλές νηστείες - πρώτα-πρώτα θυμηθείτε εκείνο που έλεγε ο Φαρισαίος : "νηστεύω δις του Σαββάτου". Σάββατο θα πεί και ημέρα του Σαββάτου, θα πεί και εβδομάδα. Νηστεύω δις του Σαββάτου θα πεί, νηστεύω δυό φορές την εβδομάδα. Και ξέρετε ποιές ημέρες ενήστευσαν, Τρίτη και Πέμπτη. Και για να μήν μοιάζομε με τους Εβραίους, - όπως και στην περίπτωση του Πάσχα - η Εκκλησία μας, όρισε, να μήν νηστεύουμε Τρίτη και Πέμπτη, αλλά Τετάρτη και Παρασκευή. Όπως και στην περίπτωση του Πάσχα, να μή συμπίπτει το Χριστιανικό Πάσχα με το Εβραϊκό, μόνο και μόνο, για να μην τους έχουμε να μπερδεύονται στα πόδια μας, διότι ξεχώρισε ολότελα το θέμα της Εκκλησίας λ, από την Συναγωγή. [...] Και οι Εβραίοι λοιπόν, νήστευαν δύο φορές την εβδομάδα. Νήστευαν έτσι, όπως σας είπα.
Η Εκκλησία τώρα τι λέγει; Μπορείς να τρώς και την ημέρα και το βράδυ, αλλά θα είναι στην ποιότητα των τροφών. Δηλαδή, δέν θα φας κρέας, πρώτη μορφή.
Έχουμε διάφορα επίπεδα. Δέν θα φας κρέας, το πρώτο πράγμα. Δεύτερον. Δέν θα φας γαλακτερά, στην κατηγορία των οποίων είναι τα ΨΆΡΙΑ. Πάμε παρακάτω.. Δέν θα φας λάδι και κρασί, το οποίο κρασί, είναι στην κατηγορία του λαδιού, αλλά τότε θα φας αλαδωτο. Ακόμη αν θέλετε κάτι, δέν θα φας τίποτε, θα πιείς μόνο νερό ή δεν θα πιείς ούτε νερό. Ο Μωυσής, όπως και ο Κύριος, 40 ημέρες, δέν έφαγε τίποτα, ούτε ήπιε τίποτε. Όχι ότι τη νύχτα έτρωγε, άλλα δεν έφαγε τίποτε, απόλυτος νηστεία. Έχουμε λοιπόν διαβαθμίσεις.
Έτσι, λέει η Εκκλησία μας, φέρ' ειπείν την Κυριακή την γαλακτερή - να το πώ όπως το λέει και ο λαός - την λευκή, μετά τις απόκριες. Τί θα πεί απόκριες;
Από - κρεω, το - ώ - με ωμέγα. Δηλαδή δεν έχουμε πια κρέας, τελείωσε και το κρέας. Όλη εκείνη την εβδομάδα τι κάνουμε; Εκείνη την εβδομάδα, τρώμε μόνο γαλακτερά και ψάρια, έτσι λέει η Εκκλησία και μάλιστα Τετάρτη και Παρασκευή τρώμε γαλακτερά και ψάρια. Γιατί; Μα δέν είναι καθηλωμένες αυτές οι ημέρες, καθορίζονται. Έτσι, η Εκκλησία ρυθμίζει την ποιότητα της νηστείας.
Η νηστεία, ώς θεσμός, ώς εντολή, είναι από τον Θεό.
Στήν διαμόρφωσή της, διαμορφώνεται είς μέν την Παλαιά Διαθήκη, όπως σας είπα, είς δε, την Καινή Διαθήκη, όπως σας είπα. Έτσι λοιπόν, αν θα ακούσω την Εκκλησία, ακούω τον Θεό. Διότι, έτσι ο Θεός θέλει να νηστεύω. Για τους πρωτόπλαστους, τί ήταν η νηστεία; Δέν θα φάτε από αυτόν τον καρπό, τίποτε άλλο μόνο αυτό. Συνεπώς είναι υποχρεωτική. Αφού η νηστεία είναι εντολή, είναι υποχρεωτική.
Ενας που δέν νηστεύει, παραβαίνει τις εντολές του Θεού. Και μάλιστα, άν τη θεωρεί ελαχίστη εντολή, "Α, - λέει - αυτά δεν είναι τίποτα. Τα εξερχόμενα όχι τα εισερχόμενα..". Για να μην πώ εκείνο, το ανόητο.. Διότι ο Κύριος, όταν μίλησε για εισερχόμενα και εξερχόμενα, τα εισερχόμενα ήταν, το ότι οι Απόστολοι τρώγανε στάχυα, τρίβοντας με τα χέρια τους άπλυτα. Περνούσαν από τα χωράφια, τρίβάνε τα στάχυα, - ήτανε η εποχή που ήτανε ο θερισμός κοντά - τρίβανε, φυσούσανε μετά το άχυρο, έμενε το σιτάρι και το τρώγανε. Πολύ απλό πράγμα, πρόχειρο. Και επειδή υπήρχε Ραβινική, εντολή, όχι από την Αγία Γραφή, όχι από τον λόγο του Θεού, από τα λεγόμενα εντάλματα των ανθρώπων, εντολές των ανθρώπων, να μή τρώς με άπλυτα χέρια, εθεωρείτο ότι ήταν αμαρτία. Και ο Κύριος τότε είπε :"δέν είναι εκείνα που λερώνουν τον άνθρωπο τα εισερχόμενα, με την έννοια, να φάς με άπλυτα χέρια, αλλά τα εξερχόμενα." Δηλαδή, οι πονηρές σκέψεις.. οι λογισμοί.. και τα λοιπά και τα λοιπά.. Τί σχέση έχει με τη νηστεία; Καμία σχέση δέν έχει με τη νηστεία. Αλλά εκείνοι που τα λένε, δέν έχουν ούτε από το εξώφυλλο δεί την Αγία Γραφή, τίποτα δεν ξέρουν.
Σας είπα ότι είναι υποχρεωτική η νηστεία, γιατί είναι εντολή του Θεού. Πόσες και ποιές ημέρες πρέπει να νηστεύουμε; Η Τετάρτη και η Παρασκευή. Ακόμη, μερικοί κάνουν το εξής πονηρό. Ας το ακούσουν και αυτό. Επειδή δέν μπορούν να φάνε το αλάδωτο - Μερικοί μάλιστα το ζυμαρικό τους μυρίζει, λένε ότι τρώνε σανό, τρώνε χορτάρι.. και το ξερνάει η ψυχή τους..- δεν τρώνε όλη μέρα τίποτα, μένουν νηστικοί και περιμένουν μόλις πάει ο ωροδείκτης 12' κάθονται και τρώνε. Βλέπω χαμογελάτε πολλοί. Φαίνεται το κάνετε. Βλέπετε πώς πιάνεται ο άνθρωπος.. Είναι μερικά πράγματα, που μπορείς να καταλάβεις ο άλλος τι έκανε. Προσέξτε λοιπόν, αυτό είναι πολύ πονηρό, για τον εξής λόγο. Συναπτά και συνοδά και το θέμα της εγκρατείς. Το ίδιο πράγμα κάνουν. Περιμένουν να γίνει 12'. Εάν την Τρίτη έφαγα κρέας, τότε και την Τετάρτη ουσιαστικά τρώγω κρέας, όπως χαλάω και την εγκράτεια. Διότι, περιμένω πότε θα έρθει η ώρα για να φάω. Οπότε, όλες τις μέρες τρώνε κρέας, με αυτόν τον πονηρό τρόπο. Και καθησυχάζουνε και την συνείδησή τους, ότι πέρασε η ώρα. Αγαπητοί μου, η νηστεία αν έπρεπε να τηρηθεί με αυτήν τη μέθοδο, τότε, αν υποτεθεί ότι την Τρίτη γυρίζετε από κάπου αργά και είναι η ώρα 1' και δεν έχετε φάει, θα έπρεπε να πείτε απλά, ότι τώρα είναι Τετάρτη πλέον και δεν πρέπει να φάμε, αλλά τρώμε όμως, διότι λέμε ότι είναι Τρίτη, έχουμε δύο μέτρα και δύο σταθμά. Δεν είναι σωστό. Λοιπόν, η νηστεία ακολουθείται από την εγκράτεια και η εγκράτεια ακολουθείται από τη νηστεία. Εγκράτεια συζυγική εννοώ. Όπως ξημερωνόμαστε και όπως βραδιαζόμαστε θα είναι η νηστεία και η εγκράτεια ταυτοχρόνως. Όταν θα ξημερωθούμε έστω και 3' - 4' το πρωί να σηκωθούμε, - πολλοί άνθρωποι σηκώνονται πρωί, να πάνε στην δουλειά τους -, είναι Τετάρτη. ότι ώρα γυρίζουμε σπίτι μας 1' - 2', από τις δουλειές μας από την επίσκεψή μας, 1' - 2' τη νύχτα έ, είναι Τετάρτη. Έτσι θα νηστεύσουμε έτσι θα εγκρατευθούμε. Τελείωσε, όλα τα άλλα είναι πονηρά..
Μερικοί, έχουνε πάλι, δύο μέτρα δύο σταθμά, αλλά όχι πονηρίας, αλλά υπερβολής. Προσέξατε να δείτε. Είναι γνωστό, ότι το ημερολόγιο το Εβραϊκό, είναι από 6' το βράδυ έως 6' την άλλη μέρα το βράδυ πάλι, το ημερονύκτιο. Εμείς, το τηρούμε αυτό, μόνο στην περίπτωση των εορτών με τους εσπερινός. Δέν το τηρούμε όμως σε άλλες περιπτώσεις. Απόδειξη, ότι βάζουμε την Ανάσταση στις 12' τη νύχτα, γιατί; Διότι λέμε, δωδεκάτη, πηγαίνουμε για την άλλη μέρα είναι Κυριακή. Οπότε, 12' ακριβώς, Αναστήνομε. Δέν περιμένομε να περάσει πολύ ο χρόνος, γιατί, όπως και η Ανάσταση του Χριστού - βιάστηκε - τρόπον τινά να γίνει, θα συμπληρωθεί το τριήμερο. Όχι τρία εικοσιτετράωρα, αλλά από τρεις μέρες ένα μέρος. Από την Παρασκευή μέρος, 3' ώρες από την Παρασκευή. 24' το Σάββατο, 27' και άλλες 6', 6' βράδυ έως 12' τα μεσάνυχτα 33'. Η Εκκλησία μας πιστεύει, - δέν το γράφει η Αγία Γραφή, είναι ένα θεολογούμενο πράγμα - πιστεύει ότι ο Χριστός, έμεινε 33' ώρες είς τον Αδη, όση και η ηλικία του. 33' ώρες και όχι 3' επί 24'. Έτσι, Άναστήνουμε 12' τα μεσάνυχτα. γιατί αλλάζει για εμάς η ημέρα τα μεσάνυχτα. Άν το θέλετε, είναι και αστρονομική, αυτή η μέτρησης. Συμβατικά είναι αυτά.. Όταν λέμε συμβατικά, συμφωνούμε. Σύμβασις, συμβατικό. Οι αστρονόμοι συμφωνούν, ότι αλλάζει η ημέρα στις 12' τα μεσάνυχτα. Ξαναλέω είναι συμβατικό. Αφού λοιπόν έχουμε το ημερολόγιο, την αλλαγή της ημέρας από 12' μεσάνυχτα έως 12' μεσάνυχτα, τι λέμε, ώρα 24'. 00:00,μετά 00:01' ένα λεφτό μετά τα μεσάνυχτα, αρχίζει η νέα ώρα, η νέα μέρα.
Τώρα, στο θέμα της εγκρατείας, όχι της νηστείας, τί κάνουνε μερικοί, υπερβολικό. Το λένε και στους άλλους και τους κάνουνε δυσβάσταχτο το φορτίο.. Εκείνο που είπε ο Χριστός, ότι έχετε φορτώσει τους ανθρώπους με δυσβάσταχτα φορτία. Σου λέει ότι, θα εγκρατευθείς από βραδύς, διότι έτσι πρέπει. Δηλαδή, τηρούν το ημερολόγιο το Εβραϊκό. Αλλά τηρούν όμως και το άλλο ημερολόγιο, της δωδεκάτης και τα λοιπά.. Οπότε, την Τρίτη εγκράτεια, Τετάρτη εγκράτεια, γιατί είναι όπως το εξηγούμε.. Πέμπτη εγκράτεια, γιατί είναι η παραμονή της Παρασκευής.
Παρασκευή εγκράτεια.. Ε, τότε τι κάνουμε; Και κάνουμε τους ανθρώπους να αισθάνονται βάρος. Δέν είναι σωστά πράγματα. Ένα μέτρο θα τηρήσουμε. Ποιο είναι αυτό; Δέν είναι αυθαίρετο, ερμηνεύω εξηγώ, δέν είναι αυθαίρετο. Λέει ο Απόστολος Παύλος, όταν νηστεύετε να εγκρατεύεστε. "μὴ ἀποστερεῖτε ἀλλήλους, εἰ μή τι ἂν ἐκ συμφώνου πρὸς καιρόν, ἵνα σχολάζητε τῇ νηστείᾳ καὶ τῇ προσευχῇ καὶ πάλιν ἐπὶ τὸ αὐτὸ συνέρχησθε, ἵνα μὴ πειράζῃ ὑμᾶς ὁ σατανᾶς διὰ τὴν ἀκρασίαν ὑμῶν." (Α Κορ. 7,5) Προσέξτε.
Άρα, η εγκράτεια ακολουθεί τη νηστεία. Τί θα λέγαμε τώρα εδώ; Όπως νηστεύουμε έτσι και εγκρατευόμαστε, τέλειωσε. Όχι με δύο μέτρα και δύο σταθμά. Ούτε η πονηρία θα υπάρχει της πρώτης περιπτώσεως, ούτε το παραπανίσιο της δευτέρας περιπτώσεων. Όπως νηστεύουμε, έτσι θα εγκρατευόμαστε. Πρέπει να εγκρατευόμαστε; Ναί.
Όποτε νηστεύουμε. Πού είναι γραμμένο; 7ο κεφάλαιο Α' κορινθίους, το λέει ο λόγος του Θεού. Εγκρατευόμαστε χωρίς να νηστεύουμε και τις λεγόμενες αιδέσιμες - δηλαδή σεβαστές - ημέρες. Και αυτές είναι, όλες οι Κυριακές του έτους, οι μεγάλες γιορτές ώς αιδέσιμες, ή περίοδοι. Φέρ' ειπείν : από την Κυριακή του Πάσχα έως την Κυριακή του Θωμά. Θεωρείται και λογίζεται μία ημέρα, η ημέρα του Πάσχα, είναι αιδέσιμος. Δέν νηστεύουμε, αλλά οφείλουμε να εγκρατευόμεθα. Δέ λέω βαριά πράγματα, λέω αυτό που είναι, την αλήθεια και χαίρομαι και σας επαινώ μ' όλη μου την καρδιά!
Έρχεστε και σας βλέπω, για εξομολόγηση και μου λέτε - πολλές φορές - δέν το πρόσεχα αυτό τώρα το προσέχω. Το είπατε, το άκουσα, ή σε μία κασέτα ή στην ομιλία και τώρα, το προσέχω. Πόσο χαίρομαι! Πόσο χαίρομαι, όταν βλέπω να εφαρμόζεται, - το "ταί" με αί, είναι τρίτο πρόσωπο - να εφαρμόζεται ο λόγος του Θεού. Χαίρομαι από τα βάθη της καρδιάς μου και έτσι, δέν αισθάνομαι ότι ματαιοπονώ. ή ματαιολογώ, με όλα εκείνα τα οποία λέγονται εδώ. Δέν πέφτουν στο κενό, βρίσκουν έδαφος. Και τον Θεό δοξάζω και εσάς σας επαινώ. Λοιπόν, αγαπητοί μου, έτσι έχουν τα πράγματα της αιδέσιμες ημέρες εγκρατευόμεθα.
Τώρα να κάνουμε μία παράβαση. Δέν, δέν - προσέξτε - δέν οικοδομώ εκείνο που κατέλυσα, όπως λέει ο Απόστολος Παύλος, λέει, θα οικοδομήσω πάλι, εκείνα τα όποια κατέλυσα; Δέν οικοδομώ αυτό που κατέλυσα προηγουμένως, δηλαδή διασάφησα, αλλά θα το εξηγήσω πως έχει. Όταν είναι μεγάλες γιορτές και θα πάμε την επομένη στην εκκλησία, όπως και την Κυριακή που πηγαίνουμε, συνεπώς Σαββάτο βράδυ, εγκρατευόμεθα. Όχι γιατί υποστηρίζω, ότι πρέπει από βραδύς να εγκρατευόμεθα, προηγουμένως το είπα, μη μου πείτε το καταλύω τώρα αυτό που είπα, αλλά ειδικά, επειδή θα πάμε στην Εκκλησία. Συνεπώς, πρέπει να ετοιμαστούμε φέρ' ειπείν από το Σάββατο. Δεν θα πάμε στην Εκκλησία; Θα πλυθούμε. Θα κάνουμε την προσευχή μας, κάτι θα διαβάσουμε.. ετοιμαζόμεθα.
Διότι, πώς να το κάνουμε, ένας εκκλησιασμός πάντα έχει μίαν ανάγκη μιάς προετοιμασίας, πάντοτε. Ε, τώρα θα βάλουμε και το θέμα των σχέσεων των γενετησίων; Δεν πάει πολύ; Δεν έρχεται να αντιστρατευθεί στην πνευματικότητα μας; Γι' αυτό εγκρατευόμεθα. Είναι φυσικό.
Τώρα, το θέμα της νηστείας για την Θεία Κοινωνία. Το πώς νηστεύομε πρό της Θείας Κοινωνίας. Πρέπει να σας πώ, - και εύχομαι να μην συμβεί κάτι που συνέβη κάποτε στον παλιό Άγιο Αχίλλειο, το 'χα πεί αυτό που θα σας πώ τώρα και είχα παρανοηθεί φοβερά. Δεν ξέρω, ο Διάβολος είχε κολλήσει στο μυαλό μερικών ανθρώπων να το καταλαβαίνουνε στραβά; Εύχομαι να μή συμβεί - η νηστεία και η Θεία Κοινωνία, είναι δύο ξεχωριστά πράγματα. Είς την αρχαία Εκκλησία, νήστευαν ανεξάρτητα από την Θεία Κοινωνία, ανεξάρτητα. Είναι μερικοί που λένε, - που δεν πρέπει να κοινωνήσουν επί παραδείγματι - λέει, αφού δέν θα κοινωνήσω τα Χριστούγεννα, γιατί έχω κανόνα να μήν κοινωνήσω, τότε, γιατί να νηστέψω; Μα είναι δυό διαφορετικά πράγματα. Θα νηστέψεις, έστω και αν δέν κοινωνήσεις. Όπως, οι αρχαίοι Χριστιανοί επειδή κοινωνούσαν κάθε μέρα, ή 5' φορές την εβδομάδα, ή 3' φορές την εβδομάδα. Μάρτυς; Η μεγάλη Σαρακοστή με τις προηγιασμένες, Τετάρτη Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή. Τέσσερις φορές κοινωνούσαν οι Χριστιανοί μέσα στην εβδομάδα την μεγάλη Σαρακοστή. Έξω όμως από τη Σαρακοστή, αν θα πρέπει να νηστεύουμε κάθε φορά που θα κοινωνούμε και αν πρέπει να κοινωνούμε πέντε φορές και έξι φορές, σας ερωτώ : "τότε πότε θα τρώγαμε;" Έτσι, δέν συνεδέετο η νηστεία με την Θεία Κοινωνία. Όταν όμως ιστορικά, απεμακρύνθησαν από το ποτήριον της ζωής οι Χριστιανοί μας και έφτασαν να λένε ότι μόνον, - φοβερό πράγμα ενώ οι Πατέρες το είπαν αυτό σαν το ελάχιστον, το πήραν οι Χριστιανοί της παρακμής πιά, οι Χριστιανοί της παρακμής, της πνευματικής παρακμής, το πήραν ώς το maximum, το μέγιστον - ότι δέν πρέπει να κοινωνήσεις παραπάνω, από τέσσερις φορές τον χρόνο. Ενώ, οι Πατέρες είπαν : "δέν πρέπει να κοινωνήσεις παρακάτω απο τέσσερις φορές". Το minimum το ελάχιστον, θα είναι τέσσερις φορές το χρόνο και πέρα. Και επειδή οι Χριστιανοί απεμακρύνθησαν από την Θεία Κοινωνία, γι' αυτό και σημειώθηκε αυτή η παρακμή και.. δέν ξέρω, είναι φοβερό πράγμα. Οπότε η Εκκλησία τώρα, στα νεότερα χρόνια, όχι νεότερα πέρυσι και πρόπερσι, εννοώ δηλαδή, μετά από την πρωτοχριστιανική Εκκλησία, έβαλε τη νηστεία, οπότε τώρα όλοι οι κανόνες της Εκκλησίας μας μιλούν για τη νηστεία πρό της Θείας Ευχαριστίας, ώς προπαρασκευαστικό στοιχείο.
Διότι, όταν νηστέψω και θα προσευχηθώ και θα εγκρατευθώ και συνεπώς προετοιμάζομαι για την Θεία Κοινωνία. Είναι λοιπόν, στοιχειό τώρα, απαραίτητο η νηστεία, προκειμένου να κοινωνήσουν. Είναι στοιχείο απαραίτητο, να νηστεύσουμε προκειμένου να κοινωνήσουν.
Μόνον, το θέμα πόσο θα νηστεύσουμε; Από πλευράς συχνότητος θείας κοινωνίας. Κάποιος μπορεί να κοινωνεί συχνά, μπορεί κάθε εβδομάδα να κοινωνεί. Από πλευράς ηλικίας και δυνατότητος υγείας, αυτά καθορίζονται πλέον, προσωπικά του καθενός με τον πνευματικό του. Αυτό, δέν μπορεί να ειπωθεί, γιατί είναι θέμα διακρίσεως. Ο πνευματικός θα πεί τί έχεις, τί σου συμβαίνει και λοιπά και λοιπά.. Θυμάμαι κάποτε πήγα σε μία κλινική και ένας άνθρωπος εξομολογήθηκε, ήτανε μεσημέρι, έφαγε ό, τι έφαγε δέν είχε σημασία, ήτανε μία πολύ σοβαρή περίπτωση, μπορούσε να πεθάνει στην εγχείρηση, μου είπε ότι αύριο το πρωί εγχειρίζεται και παρεκάλεσα να ειδοποιήσουν την πλησιεστέρα ενορία, για να κοινωνήσει ο άνθρωπος αυτός. Ούτε νήστεψε ούτε τίποτα, έτσι, ήτανε και φαγωμένος, είναι ειδικές περιπτώσεις αυτές. Είναι εντελώς, εντελώς ειδικές περιπτώσεις. Άρα, κάθε άνθρωπος έχει την ειδική περίπτωση, την προσωπική του περίπτωση, το ρυθμίζει το θέμα με τον πνευματικό του.
Και ακόμα. Η εγκράτεια, λέει ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, η εγκράτεια πρό της θείας κοινωνίας, δέν είναι γραμμένο πουθενά, βγαίνει έμμεσα και είναι γραμμένο στο πηδάλιο αυτό που θα σας πώ, δέν είναι γραμμένο πουθενά, το ξαναλέγω. Λέει ο άγιος Νικόδημος σε υποσημείωση, σε ερμηνεία, ότι, όταν ο Θεός έδωσε τον νόμο στους Εβραίους είς το Σινά, παρήγγειλε να εγκρατευθούν οι σύζυγοι 3' μέρες. Απ' αυτό, λέγει, μπορούμε να συμπεράνουμε, ότι προκειμένου να κοινωνήσει κανείς, το ελάχιστον όμως, θα είναι 3' μέρες, το ελάχιστον. Εάν επί παραδείγματι ο σύζυγος είναι ακρατής, - τι να κάνουμε..- τότε, τουλάχιστον θα είναι οι τρεις μέρες της εγκρατείας. Άν πάρουμε βάση την Κυριακή, μπαίνει και 4' ημέρα γιατί είναι ή Τετάρτη, Τετάρτη - Πέμπτη - Παρασκευή - Σάββατο, αλλά και την ημέρα που κοινωνούμε πρέπει να έχουμε εγκράτεια, τουλάχιστον την ημέρα που κοινωνούμε, τουλάχιστον. Διότι, πρέπει πάλι τρεις μέρες μετά την θεία κοινωνία να έχουμε εγκράτεια. Τουλάχιστον λοιπόν, το minimum, το ελάχιστον είναι αυτό. Από Τετάρτη μέχρι και Κυριακή με βάση την Κυριακή. Το πράγμα διαφοροποιείται αν είναι κάποια άλλη μέρα, οπότε, μπορεί να είναι πιθανώς 3' μέρες και η ημέρα που κοινωνήσαμε 4', το ελάχιστον. Τώρα, είναι θέμα πνευματικότητος και τα ποσά είναι ανάλογα. Εάν έχεις πνευματικότητα, θα βάλεις περισσότερες ημέρες εγκρατείας, είναι θέμα πνευματικότητας και δέν θα πρέπει να διαλέγουμε βέβαια εκτιμήσεις minimum - ελάχιστες, αλλά θα πρέπει να διαλέγουμε εκτιμήσεις κάτι παραπάνω από το minimum, όσο μπορούμε, όσο τούτο είναι δυνατόν. Εξάλλου, μήν ξεχνάτε ότι, πώς θα ανταποκριθούμε στην αγάπη του Θεού; Βάζει ένα ρήμα ο Απόστολος Παύλος "φιλοτιμούμενοι" λέει, φιλοτιμούμενοι και τα λοιπά. Είναι το θέμα της φιλοτιμίας, ότι φιλοτιμούμαι έναντι του Θεού. Και ο φιλότιμος άνθρωπος, έχει ένα πολύ καλό στοιχείο για να αναπτύξει την πνευματική του ζωή και έτσι, θαυμάσια μπορεί να προκόβει και πνευματικά.
Σας έφαγα αρκετό χρόνο, αλλά δέν φταίω εγώ, οι απορίες σας.
Ευχαριστώ πολύ!
