Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Απ'. Παύλος.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Απ'. Παύλος.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

22 Ιανουαρίου 2026

Περί ὁμοφροσύνης.


†. Φαίνεται, αγαπητοί μου, ότι η παραβολή εκείνη του Κυρίου, που αναφέρεται εις τον αγρόν με τα ζιζάνια, ότι θα βρίσκει πάντοτε μία πραγμάτωση μέσα εις την ιστορίαν της Εκκλησίας. Δεν άργησε, πλάι στον σπόρο του σιταριού που έπεσε στην Εκκλησία της Κορίνθου, να φυτρώσουν και τα ζιζάνια. Ο απόστολος Παύλος, μετά την ίδρυσιν της Εκκλησίας της Κορίνθου, που τόσο την ηγάπησε, αλλά και που τόσο τον ελύπησε, ευρισκόμενος εις την Έφεσον, μαθαίνει από τα παιδιά της Χλόης, μιας χριστιανής της Κορίνθου, ότι στην Κόρινθο συμβαίνουν διχοστασίες, συμβαίνουν έριδες. Και τι ήταν οι έριδες; Αυτοί οι εγωισμοί, οι οποίοι φαίνεται δέρνουν πάντα τους ανθρώπους, δεν ξέρω, ίσως ιδιαίτερα εμάς τους Έλληνας, σε όλους τους τομείς της ζωής, σε όλους τους τομείς της ζωής. Στον επαγγελματικό τομέα, στον πολιτικό τομέα, στον κοινωνικό τομέα και εις τον θρησκευτικόν, δυστυχώς, τομέα.

Αυτό ακριβώς συνέβη στους Κορινθίους. Τι έγινε; Ποιος ξέρει τι ζιζάνια έσπειρε ο διάβολος μέσα στις ψυχές των ανθρώπων, να θέλουν να «φανούν». Διότι ήσαν πρώτα στη ζωή τους βεβαίως οι άνθρωποι που εφαίνοντο κοινωνικά. Τώρα άλλαξαν τοποθέτηση. Τώρα γινήκαν Χριστιανοί. Τώρα πρέπει πάλι να «φαίνονται» καλά. Πρέπει να φαίνονται όμορφα. Πρέπει να φαίνονται ότι είναι σπουδαίοι. Πού όμως; Μέσα εις την Εκκλησία. Δεν αντελήφθησαν το πνεύμα του Ευαγγελίου. Δεν αντελήφθησαν ότι η ταπείνωσις και η αγάπη είναι εκείνη που πρέπει να επικρατεί μέσα εις την Εκκλησίαν.

Και άρχισαν οι φατρίες, τα κόμματα. Ξεσηκώθηκε κάποιος να λέγει ότι «ο Παύλος, ναι, είναι Απόστολος, αλλά ο λόγος του δεν είναι τόσο ωραίος όσο ωραίος είναι ο λόγος του Απολλώ, του μορφωμένου. Εκείνου ο οποίος είχε παιδεία, μόρφωση λάμπουσα, αστράπτουσα μόρφωση. Είχε έλθει από την Αλεξάνδρεια, ήτο πάρα πολύ μορφωμένος, ήταν ρήτωρ. Όταν λοιπόν ωμίλει, συνήρπαζε τα πλήθη. Καλός ο Παύλος, αλλά… πιο καλός είναι όμως ο Απολλώ». Μερικοί, αφού χωρίστηκαν οι Χριστιανοί εις τους οπαδούς του Παύλου –απόντος του Παύλου, αγαπητοί μου, και αγνοούντος του Παύλου· όπως αγνοούντος και του Απολλώ. Και οι δυο ήσαν απόντες!- Μερικοί έγιναν οπαδοί του Παύλου. Άλλοι έγιναν οπαδοί του Απολλώ. Κάποια τρίτη μερίδα έλεγαν ότι… «για σταθείτε, ούτε ο Απολλώ, ούτε ο Παύλος. Διότι πέρα και πάνω από όλους αυτούς, είναι ο κορυφαίος των Αποστόλων ο Πέτρος, ο Κηφάς». Κηφάς θα πει Πέτρος. «Εμείς λοιπόν θα ανήκομε εις τον Πέτρον». Κάποια τέταρτη μερίδα είπαν: «Μα τι θα πει του Παύλου, τι θα πει του Απολλώ, και τι θα πει του Πέτρου. Εμείς είμαστε του Χριστού. Τέταρτη μερίδα, λοιπόν. Εμείς είμαστε του Χριστού».

Τι θλιβερό φαινόμενο! Τι θλιβερό! Όταν πήγαν, λοιπόν, τα παιδιά της Χλόης εις την Έφεσον και ανήγγειλαν στον Απόστολο το κατάντημα των Χριστιανών των Κορινθίων, έπιασε και έγραψε, αγαπητοί μου, αυτήν την επιστολή και μάλιστα εκ προοιμίων εις το Α΄ κεφάλαιο αναφέρεται γι΄αυτό το θέμα, διότι ήταν θεμελιώδες, ήταν βασικό. Αν επί παραδείγματι, μες στην Εκκλησία υπήρχε μια ταραχή, μια διχοστασία, ένας φατριασμός, τι άλλο θα μπορούσε να θεμελιωθεί; Όταν απουσίαζε η αγάπη μέσα από την Εκκλησία, τι θα μπορούσε να βλαστήσει ως αρετή και ως προκοπή και αγιότητα;

Και πιάνει και τους γράφει: «Παρακαλ δ μς, δελφο, δι το νματος το Κυρου μν ᾿Ιησο Χριστο(:Σας παρακαλώ εις το όνομα του Κυρίου μας Ιησού)να τ ατ λγητε πντες, κα μ  ν μν σχσματα, τε δ κατηρτισμνοι ν τ ατ νο κα ν τ ατ γνμ(:όλοι να λέτε το ίδιο πράγμα, όλοι να έχετε την ίδια γνώμη. Όλοι να είσαστε ηνωμένοι με το αυτό πνεύμα και με την αυτήν γνώμη. Να μην υπάρχουν σε σας σχίσματα). δηλθη γρ μοι περ μν, δελφο μου, π τν Χλης (:Γιατί αυτό μου ειπώθηκε από τα παιδιά της Χλόης) ὅτι ριδες ν μν εσι (:ότι υπάρχουν σε σας τσακωμοί, διαπληκτισμοί, διχοστασίες)».

     «Αλλά θα ‘θελα να σας ερωτήσω, ω Κορίνθιοι. Ποιος είναι ο Παύλος; Μήπως ο Παύλος σάς βάφτισε στο όνομά του; Μήπως ο Παύλος εσταυρώθηκε για σας; Τι είναι ο Παύλος;». Δεν αναφέρει τους άλλους. Αναφέρει τον εαυτόν του: «Εγώ ούτε στ’ όνομά μου κάποιον εβάφτισα. Δόξα τω Θεώ, ο Θεός με έστειλε να ευαγγελίζομαι να μην βαπτίζω, ώστε να μην υπάρξει η αφορμή να πει κάποιος ότι βαφτίζω στο δικό μου το όνομα. Ούτε στ’ όνομά μου βάφτισα κανέναν, ούτε ποτέ σκέφτηκα να πεθάνω για σας. Δεν πέθανα εγώ για σας. Ούτε σταυρώθηκα εγώ για σας. Ο Χριστός εσταυρώθηκε και πέθανε για σας».

Μια θλιβερή σελίδα είναι αυτή από τις επιστολές του Αποστόλου Παύλου. Είναι ένα φαινόμενο, αγαπητοί μου, το οποίον δυστυχώς δεν έχει λείψει ποτέ. Είναι τα ζιζάνια που σπάρθηκαν από τον κακόν άνθρωπο, που σας είπα, της παραβολής του Κυρίου, εν καιρώ νυκτός, πλάι στο σιτάρι του λόγου του Θεού, που έπεσε στο καλό χωράφι των καρδιών των πιστών. «Αγαθή προαίρεσις, όλα πολύ ωραία, πιστέψαμε στον Χριστό, αλλά έρχεται το ζιζάνιον της διχοστασίας, του εγωισμού. Εγώ να φανώ και όχι εσύ! Εγώ είμαι και όχι εσύ!».

Δεν πέρασαν πάρα πολύ λίγες δεκαετίες και πάλι εταράχθηκε, αγαπητοί μου, η Εκκλησία της Κορίνθου, με τέτοιες διχοστασίες. Φαίνεται ότι η επιστολή του Αποστόλου Παύλου έβαλε κάποια τάξη, αλλά ο εχθρός αγρυπνεί. Ο διάβολος δεν αγαπά την αγάπη, δεν αγαπά την ομοφροσύνη. Ήρθε πάλι να σπείρει την δική του την βοτάνη, όπως λέγει ο άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος. Μόλις ελάχιστες δεκαετίες, αγαπητοί μου, επέρασαν και πάλι ξέσπασαν εις την Κόρινθον διχοστασίες, έριδες, τσακωμοί. Ποιος είναι πρώτος, ποιος είναι  δεύτερος, ποιος αξίζει πιο πολύ κ.ο.κ.

Το έμαθε ο άγιος επίσκοπος Ρώμης, ο Κλήμης, αυτός ο αποστολικός Πατήρ. Και έγραψε στους Κορινθίους, κατ’ απομίμησιν του Αποστόλου Παύλου, πάλι προς Κορινθίους, δύο επιστολές. Και οι δυο του, αυτές, οι επιστολές του αγίου Κλήμεντος Ρώμης είναι γεμάτες από παραδείγματα, για να πείσει τους Κορινθίους να έχουν αγάπη και να μην μαλώνουν. Τους υπενθυμίζει… λέει: «Σας παρακαλώ, πάρτε την επιστολή του αποστόλου σας, του Παύλου και διαβάσατέ την. Εκ προοιμίων σας αναφέρει και σας λέγει ότι πρέπει να έχετε αγάπη, ότι δεν σταυρώθηκε ο Παύλος για σας, αλλά ο Χριστός. Και ότι εις τον Χριστόν οφείλομε τα πάντα». Είναι, αγαπητοί μου, αυτές οι του οι δυο επιστολές, περίφημες, του αγίου Κλήμεντος, όμως θα ήθελα να σας διάβαζα μία μικρή παράγραφο η οποία είναι πάρα πολύ ωραία και η οποία έρχεται να μας βοηθήσει κι εμάς.

Διότι εκείνο που θεραπεύει αυτές τις καταστάσεις είναι η ταπείνωσις και η αγάπη. Όταν πιστεύω μέσα στην ταπείνωσή μου, ότι δεν έχω να χάσω τίποτα… Ξέρετε, όταν σε κάποιον συστήσομε την ταπείνωση, νομίζει ότι αν την δείξει την ταπείνωση στο περιβάλλον του ότι θα χάσει πολλά, ότι θα εξαφανιστεί, ότι θα παραγκωνιστεί, ότι θα θαφτεί από κείνους οι οποίοι θα ήθελαν να είναι επιδειξίαι του εαυτού των. Γι’ αυτόν τον λόγο αυτό δεν το ανέχεται. Και σπεύδει να αποβάλει την συμβουλή, την παραίνεση της ταπεινοφροσύνηςΕίναι θέμα βαθύτατα κατανοήσεωςΝα καταλάβω ότι το πρόσωπό μου δεν χάνεται, όπως δεν χάνεται ούτε ένας κόκκος άμμου μέσα στο αχανές σύμπαν, γιατί είναι γνωστός ο κόκκος της άμμου εις τον Θεό. Πού το ξέρομε; Μας το εβεβαίωσε ο Κύριος. «Ένα σπουργίτι», λέει, «δεν είναι επιλελησμένο, δεν είναι ξεχασμένο στα μάτια του Θεού». Εγώ θα είμαι ξεχασμένος; Είναι θέμα βαθιάς κατανοήσεως ότι δεν παραγκωνίζομαι και δεν χάνομαι, εάν υποτεθεί ότι θα ταπεινώσω τον εαυτό μου.

Δύσκολο μάθημα αυτό. Είναι πολύ δύσκολο μάθημα. Αλλ΄ είναι, όπως σας είπα, να καταλάβω, να ‘ρθει η χάρις του Θεού να με φωτίσει. Κι εγώ να κατανοήσω. Ότι η ταπείνωσις είναι θεμελιώδες θέμα. Και όταν υπάρχει αυτή η ταπείνωσις μέσα σε μία κοινωνία ανθρώπων, μα Εκκλησία λέγεται αυτό, μα οικογένεια λέγεται, μα κοινωνία λέγεται, ό,τι θέλετε, ένα σύνολο ανθρώπων, τότε η ταπείνωσις διασώζει την ενότητα. Και η αγάπη έρχεται να δώσει τον τόνο της εις αυτήν την ομοφροσύνη. Η αγάπη. Πάντως προσέξτε. Αυτά τα δυο είναι εκείνα που συντρίβουν τον προσωπικό εγωισμό, διατηρούν την ενότητα, την ομοφροσύνη και αναδεικνύουν το αληθινό πρόσωπο, το κάθε πρόσωπο μέσα στην ομάδα. Εδώ είναι το μεγάλο θέμα: Οφείλεις να καταποντίσεις το πρόσωπό σου μέσα στην αφάνεια, με την αρετή της ταπεινώσεως και θα αναδύσει ο Χριστός την προσωπικότητά σου καινούρια μέσα στην ομάδα, μέσα στην κοινωνία και θα είναι μία προσωπικότης, η οποία θα προβάλλεται αλλά δεν θα την προβάλλεις εσύ, θα την προβάλλει ο Χριστός.

Πάρτε παράδειγμα τον απόστολο Παύλο. Εγκατέλειψε την προσωπικότητά του, την κατά κόσμον προσωπικότητά του. Την εγκατέλειψε. «Τ πάντα γομαι σκύβαλα εναι να Χριστν κερδήσω». Και έγινε ο άνθρωπος του Χριστού, το κλωτσοσκούφι της Ιστορίας, το κλωτσοσκούφι της Μεσογείου έγινε ο Απόστολος Παύλος. Πού πήγαινε και δεν τρέχαν από πίσω να τον κυνηγήσουν; Πόσο ξύλο έφαγε; Τι ναυάγια υπέστη; Τι διωγμούς, τι πικρίες; Χάθηκε ο Παύλος; Υπέρ τον ήλιον λάμπει το πρόσωπό του. Γιατί; Γιατί εκείνος εβύθισε το πρόσωπό του και ο Χριστός ανέδυσε το πρόσωπο του Παύλου. Αυτό είναι ένα θέμα βαθιάς πίστεως και βαθιάς κατανοήσεως.

Aλλά ας δούμε ο άγιος Κλήμης Ρώμης, αγαπητοί μου, τι γράφει εις τους Κορινθίους: « χων γάπην ν Χριστ ποιησάτω τ το Χριστο παραγγέλματα. Τν δεσμν τς γάπης το Θεο τίς δύναται ξηγήσασθαι; Τ μεγαλεον τς καλλονς ατο τίς ρκετς ξειπεν; Τ ψος, ες  (:εις το οποίον)  νάγει  γάπη, νεκδιήγητόν στιν. γάπη κολλ μς τ Θε -Τα λόγια του θυμίζουν λίγο την επιστολή του Αποστόλου Παύλου πάλι προς Κορινθίους Α΄ επιστολή στο 13ο κεφάλαιο που μιλάει για την αγάπη- (:Η αγάπη μάς προσκολλάει στον Θεό)». Βέβαια. Η αγάπη μάς προσκολλάει στον Θεό. Η αγάπη μάς ενώνει με τον Θεό. Γιατί « Θες γάπη στίν». «γάπη καλύπτει πλθος μαρτιν, γάπη πάντα νέχεται (:η αγάπη όλα τα ανέχεται), πάντα μακροθυμε (:όλα τα μακροθυμεί)· οδν βάναυσον ν γάπ (:δεν υπάρχει τίποτε το βάναυσον εις την αγάπη)».

Θα ‘θελα να μείνω λίγο στο σημείο αυτό. Οι άνθρωποι, αγαπητοί μου, συμπεριφέρονται στους άλλους ανθρώπους, πάρα πολλές φορές, βαναύσως. Σημαίνει απουσία αγάπης. Σε έναν τομέα θα ‘θελα μόνον να μείνω. Στον τομέα της οικογενείας. Πολλές φορές ο σύζυγος ομιλεί βάναυσα εις την γυναίκα του και αντίστροφα, η γυναίκα ομιλεί βάναυσα εις τον άνδρα της. Αυτή η βαναυσότης είναι ένας βαρβαρισμός, είναι κάτι το χοντροκομμένο, κάτι που δείχνει όχι λεπτότητα και όχι πολιτισμό ψυχής. Τι είναι εκείνο το οποίον αφήνει περιθώρια ανάμεσα στους συζύγους να υπάρχει αυτή η βαναυσότης; Όταν βρίζει ο ένας τον άλλον, όταν δέρνει ο ένας τον άλλον, όταν, όταν, όταν… Όλα αυτά, προσέξτε, ύβρις ἔργῳ λόγῳ, ο ένας κατά του άλλου. Απουσία της αγάπης. Αν υπήρχε η αγάπη, δεν θα ήταν δυνατόν ποτέ να υπάρχει αυτή η βαναυσότης.

«Οδν περήφανον (:Στην αγάπη δεν υπάρχει τίποτε το υπερήφανο)». Κάποτε μέσα στους συζύγους -παίρνω πάλι την οικογένεια- υπάρχει ένας ανταγωνισμός. Το πιστεύετε αυτό ότι είναι δυνατόν; Ακόμα κάτι που δεν θα το είχα φανταστεί, αλλά το γνώρισα όμως. Μπορείτε να φανταστείτε ότι μπορεί να υπάρχει ένας ανταγωνισμός μεταξύ της μητέρας και των παιδιών; Ή του πατέρα και των παιδιών; Ανταγωνισμός! Ότι εγώ ξέρω πιο πολλά από σένα. Η μητέρα να ανταγωνίζεται. Γιατί τα παιδιά να ανταγωνίζονται τους γονείς, ε, πάντα υπάρχει αυτή η υπερηφάνεια ότι «εγώ είμαι καλύτερος από σένα». Αλλά η μητέρα να ανταγωνίζεται τα παιδιά της; Ή ο πατέρας να ανταγωνίζεται τα παιδιά του και να λέγει ότι αυτός είναι σοφότερος, ότι ξέρει πιο πολλά, ότι είναι σπουδαιότερος, επιστήμων κ.λπ; Το φαντάζεσθε αυτό; Αλλά και στην ευρύτερη κοινωνία μας, όταν υπάρχει αυτός ο ανταγωνισμός! Η αγάπη καταργεί αυτόν τον ανταγωνισμό. Γιατί καταργεί την υπερηφάνεια.

     «γάπη σχίσμα οκ χει (:Στην αγάπη δεν μπορεί ποτέ στο έδαφός της να φυτρώσει το σπέρμα του διαβόλου, το σχίσμα)». Τι θα πει «σχίσμα»; Να είμαστε από δύο χωριά, που λέει η λαϊκή παροιμία. Πουθενά ποτέ. Αγαπητοί μου, το σχίσμα να το φοβόμαστε. Αν υπάρχει μέσα στην Εκκλησία το σχίσμα, λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος, ότι ούτε το αίμα του μαρτυρίου δεν το ξεπλένει. Αν γίνεις μάρτυς Χριστού, είσαι όμως εκείνος που συνετέλεσε σε ένα σχίσμα μέσα στην Εκκλησία, δεν σώζεσαι. Όχι μόνον δεν είσαι μάρτυς, αλλά ούτε καν σώζεσαι. Να προσέχομε το σχίσμα στις δουλειές μας, στις σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους, στην οικογένεια. Να προσέχομε να μην συμβούν καταστάσεις που να δημιουργήσουν το σχίσμα. Κι αν καμία φορά δημιουργήθηκαν, τότε να σπεύδομε γρήγορα να συμφιλιωνόμεθα, για να μην αφήνομε περιθώρια για σχίσματα. Τσακώθηκαν δύο αδέλφια; Να τρέξουν να συμφιλιωθούνΧρόνισε η κατάστασή τους; Ε, λοιπόν, αγαπητοί μου, εξήντα χρόνια μπορεί να περάσουν- πόσες φορές το έχω συναντήσει αυτό…-εξήντα χρόνια μπορεί να περάσουν και τα αδέλφια αυτά να μην αγαπηθούν. Και να μην πουν «καλημέρα». Και ακόμη να φθάνουν εις τον τάφον και να μη δέχονται, όταν τρίτοι απέξω τους λέγουν να αγαπήσουν και να μην μπορούν να αγαπήσουν. Γιατί; Εχρόνισε το σχίσμα!

«γάπη ο στασιάζει (:Η αγάπη δεν επαναστατεί)». Τι ωραία τα λέγει ο άγιος Κλήμης Ρώμης! Τι θα είχα να πω, αγαπητοί μου, για το θέμα: «γάπη ο στασιάζει»Σήμερα μέσα στην κοινωνία,  μέσα στον κοινωνικό μας βίο, δεν υπάρχει παρά ο στασιασμός. Καθ’ οιονδήποτε τρόπον. Σε όλο το φάσμα υπάρχει ο στασιασμός. Οι μεν στρέφονται εναντίον των δε. Μέσα στην οικογένεια, μέσα στην πολιτεία, μέσα στις εργασίες μας, ανάμεσα στους εργαζομένους και στους εργοδότας, τους πολίτας και την πολιτεία, τα παιδιά και τους γονείς, τους καθηγητάς και τους μαθητάς. Παντού υπάρχει το πνεύμα του στασιασμού, της επαναστάσεως, της αντιδράσεως. Γιατί; Δηλωτικόν. Λείπει η αγάπη. Έφυγε η αγάπη από την κοινωνία μας, αγαπητοί μου, έφυγε η αγάπη. Και όταν φύγει η αγάπη, τότε βεβαίως θα υπάρχουν όλα αυτά τα δεινά.

«γάπη πάντα ποιε ν μονοί(:Όλα τα κάνει η αγάπη με ομόνοια) · ν τ γάπ τελειώθησαν πάντες ο κλεκτο το Θεο· δίχα γάπης οδν εάρεστόν στιν τ Θε(:Χωρίς την αγάπη δεν υπάρχει τίποτε το ευάρεστο στον Θεό)». Θέλετε να το ιδείτε; Ο Κύριος είπε: «Πηγαίνεις στον ναό να προσφέρεις το δώρο σου. –Θα το λέγαμε σήμερα: ‘’Πηγαίνεις το πρόσφορό σου στον ναό’’- Εκεί θυμήθηκες ότι έχεις κάτι με τον αδελφό σου, τον συνάνθρωπό σου. Μην το δώσεις το δώρο σου εις τον ιερέα. Απίθωσέ το χάμω, πήγαινε, συμφιλιώσου και τότε γύρισε να προσφέρεις το δώρο σου». Το είπε ο Κύριος; Και τι τώρα σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι αν προσφέρεις το δώρο σου και δεν έχεις συμφιλιωθεί, έχεις μέσα φατριαστικόν πνεύμα, έχεις μία κατάσταση διχοστασιακή, τότε δεν θα γίνει δεκτό το δώρο σου από τον Θεό.

Υπάρχει ένας στίχος στους Ψαλμούς, που λέγει το εξής και ίσως αν διαβάζετε το Ψαλτήρι, θα σας έχει κάνει εντύπωση. «Να μεταβληθεί η προσευχή τους σε κατάρα», λέει ο στίχος αυτός. Σας κάνει εντύπωση ότι μπορεί η προσευχή που κάνω, αντί να επισύρει την ευλογία και την ένωσή μου με τον Θεό, να επισύρει την κατάρα του Θεού; Είναι δυνατόν ποτέ; Είναι, αγαπητοί μου, δυνατόν. Όταν υπάρχει μέσα μου τέτοιου είδους πνεύμα. Όταν προσφέρω τα δώρα μου και έχω μέσα φατριαστικόν πνεύμα, τότε το δώρο που προσφέρω, αντί να δεχθώ την ευλογία το αντίδωρον, τότε δέχομαι αντίδωρον κατάρας και περιφρονήσεως και τιμωρίας εκ μέρους του Θεού.

«ν γάπ προσελάβετο μς  δεσπότης· δι τν γάπην, ν σχεν πρς μς(:που είχε εις εμάς), τ αμα ατο δωκεν πρ μν ησος Χριστς  Κύριος μν ν θελήματι Θεο, κα τν σάρκα πρ τς σαρκς μν κα τν ψυχν πρ τν ψυχν μν».

Αυτά γράφει, αγαπητοί μου, ο άγιος Κλήμης Ρώμης εις τους Κορινθίους που διχοστασίαζαν, που εφατρίαζαν, που είχαν υπερηφάνεια και τσακωνόντουσαν μεταξύ τους και δεν είχαν ειρήνη. Παράλληλες εποχές. Παράλληλες εποχές. Πάντοτε τα ίδια συμβαίνουν. Πάντοτε οι ίδιοι άνθρωποι. Πάντοτε οι άνθρωποι που δεν έχουν το πνεύμα του Θεού. Μπαίνουν μες στην Εκκλησία, μπαίνουν μες στην ζωή, αλλά κουβαλάνε τον παλιό τους εαυτό, τον πεσμένο εαυτό τους κουβαλούν. Και τότε; Τότε γίνονται όργανα, χωρίς να το αντιληφθούν, του μισοκάλου διαβόλου.

Ας κατανοήσομε, αγαπητοί μου, αυτό το μεγάλο κήρυγμα του Αποστόλου Παύλου, για μια ομοφροσύνη σε όλους τους τομείς της ζωής μας. Και στον τομέα της Εκκλησίας. Για να δούμε μέρες όμορφες, μέρες ειρήνης, μέρες χαράς και ευλογίας. Να δούμε πραγματικά να φυτρώνει ή καλύτερα να αναπτύσσεται το φυτόν της Εκκλησίας επάνω εις την γη και να είναι μια αληθινή χαρά Θεού.



113η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

21 Ιανουαρίου 2026

«Τό Εὐαγγέλιον... οὐκ ἔστι κατά ἄνθρωπον». (β΄ ἔκδοσις)


†. Την αφορμή, αγαπητοί μου, της προς Γαλάτας επιστολής, μέρος της οποίας ακούσαμε στη σημερινή αποστολική περικοπή, έδωσαν κάποιοι ιουδαΐζοντες Χριστιανοί, που με την ίδρυσιν των γαλατικών εκκλησιών, προσπαθούσαν να εισέλθουν μέσα εις την Εκκλησίαν, με αποτέλεσμα να δημιουργούν ταραχές. «Ιουδαΐζοντες», να σας εξηγήσω, ελέγοντο οι Χριστιανοί οι εξ Ιουδαίων. Κολλημένοι εις το τυπικόν το τελετουργικόν οι άνθρωποι αυτοί, κατά τρόπον που δεν είχαν Πνεύμα Θεού, να δουν και να αντιληφθούν τα πράγματα καλύτερα,δημιουργούσαν πάντα προβλήματα.

Για να σας δώσω να καταλάβετε, υπεστήριζαν το εξής: Ότι για να γίνεις Χριστιανός, έπρεπε να περάσεις πρώτα από την περιτομή! Μα η περιτομή ήταν τύπος του ΒαπτίσματοςΘα περάσω, λοιπόν, από τον τύπο για να φθάσω εις το κύριο θέμα που είναι το Βάπτισμα; Επειδή δε αυτοί είχαν περιτμηθεί, γι’αυτό υπεστήριζαν εκείνο το οποίον οι ίδιοι είχαν υποστεί. Σημειώσατε δε, αν καθιερούτο κάτι τέτοιο, τότε θα έπρεπε όλα τα έθνη να περάσουνε πρώτα από τον ιουδαϊσμόν και κατόπιν, παρακαλώ, να γίνουν Χριστιανοί. Αν μπορούσε με τον τρόπον αυτόν να ευοδωθεί βέβαια το Ευαγγέλιον!

Αυτοί, λοιπόν, δημιουργούσαν πολλά προβλήματα εις τον Απόστολο Παύλο. Ήταν κυρίως αυτοί, οι οποίοι του δημιουργούσαν προσκόμματα εις το έργο το ευαγγελικό. Έτσι ο Παύλος σημειώνει στην προς Γαλάτας επιστολή του –η Γαλατία ήταν επαρχία της Μικράς Ασίας. Μάλιστα, αν θέλετε, της ανθυπατικής Ασίας- : «Θαυμάζω ὅτι οὕτω ταχέως μετατίθεσθε ἀπὸ τοῦ καλέσαντος ὑμᾶς ἐν χάριτι Χριστοῦ εἰς ἕτερον εὐαγγέλιον». «Γνωρίζω δὲ ὑμῖν, ἀδελφοί, τὸ εὐαγγέλιον τὸ εὐαγγελισθὲν ὑπ’ ἐμοῦ ὅτι οὐκ ἔστι κατὰ ἄνθρωπον· οὐδὲ γὰρ ἐγὼ παρὰ ἀνθρώπου παρέλαβον αὐτὸ, οὔτε ἐδιδάχθην, ἀλλὰ δι’ ἀποκαλύψεως ᾿Ιησοῦ Χριστο».

Σαφώς, σαφέστατα, ο Παύλος λέγει εδώ ότι δεν διδάσκει κάποιο άλλο ευαγγέλιον. Εκείνο το οποίο του εδίδαξε ο Κύριος. Αυτό που του παρέδωσε ο Κύριος. Δεν έχει να διδάξει τίποτα δικά του πράγματα. Και συνεπώς το Ευαγγέλιο το πήρε εξ αποκαλύψεως. Του απεκαλύφθη. Τώρα βέβαια, αν έπρεπε να δώσομε πολλές εξηγήσεις πάνω σε αυτό, θα ήταν μια μακρά ιστορία. Μάλιστα όταν… έτσι, ενδεικτικώς σας το λέγω, όταν έστειλε τον Ανανία εις την Δαμασκό ο Χριστός να βαπτίσει τον Παύλον, του λέει: «Πήγαινε στο τάδε σπίτι» κ.τ.λ. κ.τ.λ. «Μα, Κύριε, αυτός είναι εχθρός του Ευαγγελίου Σου». «Πήγαινε», του λέει. «Αυτός είναι για μένα σκεύος εκλογής». Και του λέει του Ανανίου: «Θα τον βαφτίσεις μόνον. Δεν θα τον κατηχήσεις. Εγώ –λέει- θα τον κατηχήσω».

Γι’αυτό ο Παύλος είναι Απόστολος εκ των λίαν Αποστόλων. Μάλιστα. Δεν είναι δεύτερη σειρά ο Παύλος. Γιατί αλλιώτικα θα έπρεπε να λέγαμε ότι τα συγγράμματα του Παύλου, οι επιστολές του εν προκειμένω, θα έπρεπε να μην είναι καταχωρημένες μέσα εις την Αγίαν Γραφήν. Αλλά θα έπρεπε να θεωρείται, σαν, ούτως ειπείν, αποστολικός πατήρ. Αλλά όχι. Είναι Απόστολος. Και μάλιστα, της πρώτης σειράς Απόστολος. Για να δείτε πόσο σπουδαίο είναι το θέμα αυτό. Πήγαν να κλονίσουν την ορθή διδασκαλία του Παύλου αυτοί οι ψευδάδελφοι Χριστιανοί, αμφισβητούσαν βέβαια το αποστολικό του κύρος«Δεν είσαι», λέει, «πρώτης σειράς Απόστολος».

Το πνεύμα της υποθέσεως είναι εκτάκτως επίκαιρο, όπως θα δείτε ευθύς μετά. Και πολύ σπουδαίο για κάθε εποχή. Είναι ένα θέμα, θα λέγαμε, διαχρονικόν. Διότι πάντοτε υπάρχει αυτή η τάσις των ανθρώπων, από διεστραμμένους ανθρώπους εννοείται, να διαστρέφουν το Ευαγγέλιον του Χριστού και να προσφέρουν ένα κακότεχνον Ευαγγέλιον, κομμένο όπως το θέλουν αυτοί στα δικά τους τα μέτρα· που βέβαια ένα τέτοιο Ευαγγέλιον δεν σώζει.

Προσέξατε αυτό… δεν ξέρω, ξεχάστε τα όλα, όταν θα φύγετε από δω, παρακαλώ να θυμόσαστε τούτο: Ένα ευαγγέλιον, που δεν είναι το Ευαγγέλιον όπως μας το παρέδωσε ο Κύριος, δεν σώζει. Και εννοούμε την κάθε αιρετική ερμηνεία, μέχρι την αμφισβήτηση της θεοπνευστίας της Αγίας Γραφής. Όταν σου λέει ο άλλος, απλό παράδειγμα: «Και πού το βρήκες γραμμένο να νηστεύομε;». Πού το βρήκαμε γραμμένο να νηστεύομε; Ο Χριστός δεν τοποθετεί καινούριο νόμο για τη νηστεία. Υπήρχε ο νόμος. Ήταν κατατεθειμένο. Ποιος ήταν; Είστε στην Παλαιά Διαθήκη. Ο νόμος της νηστείας. Η εντολή της νηστείας. Και συ λες: «Πού το βρήκαμε;»;. Είναι στην Αγία Γραφή. «Των παπάδων επινοήσεις…». Μα, εάν έτσι σκέπτεσαι, τότε κατασκευάζεις, αδελφέ μου, ένα Ευαγγέλιον κομμένο στα μέτρα σου. Όπως εσύ το θέλεις. Κι όπως εσύ το επιθυμείς. Αλλά τότε, ένα τέτοιο ευαγγέλιον, ξαναλέμε, δεν σώζει. Και πήρα ένα πραγματάκι μόνο, για να σας δείξω ενδεικτικά περί τίνος πρόκειται.

Πάντως, σ’ αυτήν την κατάσταση, η οποία ήταν εξαιρετικώς σοβαρή την εποχή εκείνη και σήμερα είναι σοβαρή, γιατί οι άνθρωποι με τον ίδιο τρόπο σκέπτονται και με τον ίδιο τρόπο εκφράζονταιβροντοφωνεί ο Παύλος: «Τὸ εὐαγγέλιον οὐκ ἔστι κατὰ ἄνθρωπον». Τελείωσε, πάει. Δεν είναι επινόησις ανθρώπου το ευαγγέλιον. Είναι αποκάλυψις Θεού. Μπορεί, βέβαια, άνθρωποι να γράφουν, ο Ματθαίος, ο Μάρκος, ο Λουκάς, ο Ιωάννης, ο Παύλος εν συνεχεία, που έχει πλήθος θεμάτων μέσα στις επιστολές του, ο Λουκάς, εν συνεχεία, εις το βιβλίον των Πράξεων των Αποστόλων κ.λπ. γιατί έχομε κι άλλες επιστολές κ.λπ. άλλων Αποστόλων. Μπορεί άνθρωποι να γράφουν με το χαρτί και το κοντύλι, αλλά το Πνεύμα το Άγιον είναι ο κύριος συγγραφεύςΓι’αυτό ακριβώς λέγεται το Ευαγγέλιον ότι είναι θεόπνευστονΔεν εγράφη κατά την επιθυμία ανθρώπων.

Και με την ευκαιρία αυτή, που ετέθη τέτοιο θέμα εις την ιστορίαν, όπως σας εξήγησα στην αρχή, μπορούμε να δούμε μερικά σημεία, τι είναι το Ευαγγέλιον και χωρίς φυσικά το θέμα αυτό να το εξαντλήσομε. Πάντως είναι εξαιρετικώς σπουδαίο.

Τι είναι το Ευαγγέλιον του Χριστού; Είναι το χαρούμενο μήνυμα του ουρανού προς τον άνθρωπο για την σωτηρία του. Πώς θα μπορούσε, λοιπόν, να γραφεί από άνθρωπον; Αφού είναι το χαρούμενο μήνυμα του ουρανού για τον άνθρωπο; Γράφει ο Θεοδώρητος: «Εαγγέλιον δ τ κήρυγμα προσηγόρευσεν, ς πολλν γαθν πισχνούμενον χορηγείαν (:τι –λέει- Ευαγγέλιο, είπε; Το κήρυγμα, το οποίον υπόσχεται πολλά αγαθά. Τούτο, εκείνο κ.λπ.)αγγελίζεται γρ – συνεχίζει ο Θεοδώρητος – τς το Θεο καταλλαγάς(:πώς μας συγχωρεί ο Θεός) τήν το διαβόλου κατάλυσιν (:πώς ο διάβολος καταλύεται κυριολεκτικά  και ποδοπατείται), τν μαρτημάτων τν φεσιν».

Σπουδαίο. Οι αρχαίοι Έλληνες έστηναν βωμούς. Α, και τώρα, ξέρετε στήνουν. Άρχισαν να στήνουν βωμούς και να θυσιάζουν ζώα στον Όλυμπο και δεν ξέρω πού. Τι φτώχεια οι άνθρωποι! Τι φτώχεια! Άφησαν το Ευαγγέλιο και ξαναγυρίζουν στην ειδωλολατρία. Τι κρίμα για μας! Λοιπόν, έτσι εδώ, έσφαζαν εκατό βόδια, η γνωστή «εκατόμβη», και το αίμα… ένας λάκκος ήταν, έβαζαν επάνω δοκάρια, σφάζαν τα ζώα εκεί πάνω κι εκείνος που ήθελε να συγχωρεθεί για ένα έγκλημά του, ήταν από κάτω και εδέχετο το αίμα των ζώων! Λέει, το αίμα των ζώων δεν έχει καμία σημασία και αξία. Είναι τύπος. Όπως ο αμνός του Θεού, που είναι το Αρνίον, ο Ιησούς Χριστός και το Αίμα Του. Έτσι λέγει, συνεχίζει ο Θεοδώρητος και λέει: «μαρτημάτων τν φεσιν το θανάτου τν παλαν, τν νεκρν τν νάστασιν – Πέστε μου, ποιος μας κήρυξε μέχρι σήμερα ανάσταση νεκρών;- τν ζων τν αώνιον, τν βασιλείαν τν ορανν». Αυτό είναι το Ευαγγέλιον. Αυτό είναι το χαρούμενο μήνυμα και το ελπιδοφόρο μήνυμα πραγματικά.

Και τώρα έρχονται εκείνοι οι οποίοι θέλουν να αμφισβητούν, γιατί κάτι δεν τους πηγαίνει στα μέτρα ή δεν το καταλαβαίνουν, και δημιουργούν προσθαφαιρέσεις. «Α, όχι αυτό». Γιατί, άνθρωπε, «όχι αυτό»; Γιατί δεν το καταλαβαίνεις; Δεν σου χωράει στο μυαλό σου; Και πρέπει να το πετάξεις, να το αφαιρέσεις; Όσα πράγματα δεν καταλαβαίνομε, τα πετάμε; Τα αφαιρούμε;

Γράφει στους Φιλαδελφείς ο άγιος Ιγνάτιος Αντιοχείας: «κουσα τινν λεγόντων, τι ἐὰν μ ν τος ρχείοις ερω, ν τ εαγγελί, ο πιστεύω (: Άκουσα –λέει- μερικούς που λέγανε: ‘’Αν δεν βρω στα πρωτότυπα αρχεία αυτά τα οποία λέει το Ευαγγέλιον, εάν δεν τα βρω εκεί, τότε, δεν πιστεύω’’, λέει, ‘’ούτε στο Ευαγγέλιον’’)». Και ποια είναι, παρακαλώ, αυτά τα «ρχεα» που λέγει εδώ; Θα το φανταζόσαστε;

Και κατά καιρούς έρχονται αυτά στην επιφάνεια, από μερικούς εξυπνάκηδες, θεολόγους, ιστορικούς, ερευνητάς. Τάχα, δήθεν, «από πού», λέει, « πήρε ο Χριστός όλα αυτά που είπε; Α, τα πήρε από τους Εσσαίους». Το έχετε ακούσει αυτό; Οι Εσσαίοι ήταν κάποιοι, οι οποίοι κατοικούσαν εκεί στην ερημιά και μάλιστα κοντά στον Ιορδάνη ποταμό, κοντά στη Νεκρά Θάλασσα. Οι Εσσαίοι ήταν ένα είδος μοναχών της εποχής εκείνης. Ιουδαΐζοντες ήσαν. Και ότι εκεί τάχα είχε μείνει ο Ιωάννης ο Βαπτιστής, κοντά σε αυτούς και ότι τάχα και ο Χριστός έμεινε κοντά σ’ αυτούς. Πήρε, λοιπόν, απ’ αυτούς και είπε εκείνα τα οποία είπε ο Χριστός. Ο Θεός να φυλάξει… Αν ο Χριστός είχε ανάγκη να πάρει από ανθρώπους, τότε δεν έχομε θεοπνευστία. Τότε δεν είναι ο Υιός του Θεού. Δεν είναι ο Θεός Λόγος. «Θα πάμε», λέει, «εκεί να δούμε, είναι γραμμένα αυτά εκεί; Αυτά που περιέχονται έστω και εν δυνάμει στο Ευαγγέλιο. Είναι εκεί στους Εσσαίους;». Δεν το έχετε, φαίνεται, συναντήσει. Δεν βαριέστε. Καλύτερα. Σας λέω μόνον για την ιστορία, πώς έχουν τα πράγματα. Ότι «θα πάμε στα αρχεία», λέει, «δηλαδή στον πρωτόγονον – όπως λένε, μερικοί– στον πρωτόγονο Χριστιανισμό, να βρούμε εκεί τάχα, δήθεν την αλήθεια»Να το Ευαγγέλιο. Μπροστά σου είναι.

Ακόμη «ρχεα» εννοούν και την Αιγυπτιακή ή, αν θέλετε, και την ινδική σοφία. «Θα πάμε», λέει, «και εις αυτούς. Να δούμε κι αυτοί τι λένε». Σάμπως ο Θεός Λόγος είχε ανάγκη να δανειστεί από όλους αυτούς, ανθρώπινα κατασκευάσματα, γεμάτα, γεμάτα από πλάνες όλα αυτά. Τι μετεμψύχωση, τι τούτα, τι εκείνα… Από εκεί θα αντλούσε ο Κύριος, για να σου πει εσένα, να σου γράψει το Ευαγγέλιον; Γι’αυτό λέγει ο άγιος Ιγνάτιος: «μο δ ρχεα στν ησος Χριστς (:Για μένα, τι είναι τα αρχεία; Ο Ιησούς Χριστός) τ θικτα ρχεα  σταυρς ατο κα  θάνατος κα  νάστασις ατο κα  πίστις  δι’ ατο· ν ος θέλω δικαιωθναι». «Για μένα ρχεα αυτά είναι», λέγει ο άγιος πατήρ.

Ο άγιος Ιγνάτιος, πάντα Αντιοχείας, προβάλλει την αμέριστη πίστη του εις το πρόσωπον του Ιησού Χριστού. Και λέγει: «ξαίρετον δ τι χει τ Εαγγέλιον, τν παρουσίαν το σωτρος (: Τι προβάλλει το Ευαγγέλιον; Το πρόσωπον του Χριστού. Αυτό είναι το Ευαγγέλιον. Το πρόσωπον του Χριστού)». «Και αυτός ο Σταυρός», όπως μας είπε ήδη, «και ο θάνατος και η ανάστασις και το θεμέλιον της πίστεως· και όλα αυτά είναι εκείνα τα οποία εμένα, τον άνθρωπο, θα με βοηθήσουν να δικαιωθώ και να σωθώ)».

Και ο Ιερός Χρυσόστομος λέγει: «Εαγγέλιον εναι ν (:των οποίων)  Χριστς ποίησε κα επε στορία τς στίν». Εδώ θα ήθελα να μείνω λίγο. Είναι η πρώτη του ομιλία εις τις Πράξεις, αυτά που είπε ο Ιερός Χρυσόστομος. «Τι είναι ο Χριστός; Τι είναι ο Χριστός;». Λέει, «τι είναι το Ευαγγέλιον; Το Ευαγγέλιον είναι ο Χριστός ως Ιστορία». Εδώ, παρακαλώ, προσέξατε, διότι αλλιώτικα ξέρετε τι θα κάνομε; Εάν αφαιρέσομε το ιστορικό στοιχείο από το Ευαγγέλιον, και είναι μία τάσις των συγχρόνων θεολόγων, μία έντονη τάσις να αφαιρούν το ιστορικό στοιχείο, από μία κενοδοξία, τι να πω, ξέρω γω, να φανούν ότι είναι ανώτεροι από τους άλλους, και δεν λένε τα ιστορικά στοιχεία. Και συνεπώς αν αφαιρέσω, αποψιλώσω το Ευαγγέλιον από τα ιστορικά στοιχεία, τότε δεν έχω Ευαγγέλιο. Ξέρετε τι είναι αυτό; Εφόσον ο Υιός του Θεού μπήκε μέσα στην Ιστορία και έγινε Ιστορία, δεν μπορώ να αφαιρέσω την Ιστορία, να αποψιλώσω το Ευαγγέλιον από την Ιστορία. Αλλά απλούστατα θα δεχθώ την Ιστορία.

Αλίμονο εάν βγάλω την Ιστορία. Διότι η σωτηρία μας είναι Ιστορία. Ναι, ναι. Ας το προσέξομε αυτό. Γιατί υπάρχει αυτή η τάσις δυστυχώς σε μερικούς συγχρόνους φαντασμένους θεολόγους. Σου λέει, σου λέει, χίλια πράγματα σου λέει και μετά είναι και κάτι άλλο. Όταν σταματήσεις να τον ακούς, λες: «Τι είπε αυτός ο άνθρωπος; Για να κρατηθεί κάτι στη μνήμη;». Τίποτα δεν κρατιέται. Είδατε σήμερα; Παραβολή ειπώθηκε στην Εκκλησία. Τι είναι η παραβολή; Μία ιστορία, αλλά ιστορία εικονική βεβαίως. Εικονική· που θέλει να δείξει κάτι ο ΚύριοςΑλλά προπαντός, όμως, έγινε ιστορία ο Υιός και Λόγος του Θεού. Και θα το αφαιρέσεις αυτό το στοιχείον; Τότε τι κάνεις;

Και θα πρέπει να μη νομίζομε, βεβαίως, πολλά πράγματα αλληγορούνταιΒεβαίως πολλά πράγματα έχουνε μεταφορά στην ερμηνεία τους. Δεν σημαίνει όμως ότι εδώ θα αλληγορήσομε τον λόγο του Θεού και θα αφαιρέσομε την Ενανθρώπησή Του. Ο Λόγος του Θεού έγινε άνθρωπος. Τι αλληγορία εδώ χωράει; Τι θα αφαιρέσεις από εδώ; Ερωτώ, τι θα αφαιρέσεις από δω; Γιατί κι αυτό είναι δυστυχώς μία τάση των συγχρόνων τα πάντα να τα κάνουν αλληγορία, να τα κάνουνε συμβολισμό, μόνο και μόνο για να αφαιρέσουν το στοιχείο το ιστορικό. Και όπως λέγει πάλι ο Ιερός Χρυσόστομος: «Θες π γς, νθρωπος ν οραν». Αυτό είναι η σωτηρία μας. Αυτό είναι η Ιστορία. Ήρθε ο Υιός και Λόγος του Θεού στη Γη. Κι εγώ θα ανεβώ στον ουρανό. Αυτή είναι η Ιστορία.

Είναι και εκείνοι που κάνουν τις επιλογές τους, δυστυχώς στο Ευαγγέλιο. Όπως σας είπα στην αρχή: «Αυτό μου αρέσει, εκείνο δεν μου αρέσει». Γράφει ο άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης πάνω σε αυτό: «Ε μν ον πιστεύεις τος εαγγελίοις κα τοτο κακενο λέγουσι πίστευσον (:εάν πιστεύεις στο Ευαγγέλιον, τότε θα τα πιστέψεις όλα)Ε δ μ τοπώτατον ποιες, τ μν γκρίνων, τ δ εσβάλλων». «Εσβάλλων» θα πει «κατακρίνων»«Αλλιώτικα», λέγει, «αυτό το δέχεσαι, το άλλο το προσβάλλεις». Όχι, αγαπητοί. Θα τα δεχθείς όλα. Και την τελευταία συλλαβή θα δεχθείς από το Ευαγγέλιον. Και τούτο γιατί δεν εχώνευσαν οι άνθρωποι ότι «οκ στι νθρώπινον». Δεν είναι ανθρώπινον έργον το Ευαγγέλιον. «Οὐχ π νθρωπίνων σύγκειται λογισμν», λέγει πάλι ο Θεοδώρητος. Είναι πσα θεία γραφή. Όλη είναι Αγία Γραφή. Ολόκληρη.

Άλλοι νομίζουν ότι το Ευαγγέλιο είναι καλυμμένο. Ότι δεν μπορούμε να το καταλάβομε. Ναι. Είναι καλυμμένο και καλείσαι να το αποκαλύψεις. Δηλαδή πώς ακριβώς; Θα φροντίσεις να πας σε εκείνον που καταλαβαίνει, να καθίσεις να ακούσεις την ερμηνεία που θα σου κάνει. Ακόμη, θα ξενυχτήσεις. Το Ευαγγέλιο; Θα ξενυχτήσεις. Ω Θεέ μου, ήμουνα 16 χρονώ, έφηβος, όταν ήθελα να βρω ένα θέμα και διάβαζα κάθε βράδυ. Ήτανε Κατοχή βέβαια. Συσκότιση στα φώτα, στα παράθυρα. Είχαμε τους Γερμανούς. Κάθε βράδυ εκεί, ήθελα να βρω ένα θέμα. Να βρω την απάντησή του. Και την βρήκα. Έπιασα την Καινή Διαθήκη. Παλαιά Διαθήκη δεν είχαμε τότε σπίτι. Την Καινή Διαθήκη, Ματθαίος, Μάρκος κλπ. Και το βρήκα αυτό που ήθελα στην προς Εβραίους επιστολή. Και λέω: «Δόξα τω Θεώ, το βρήκα!». Και λέω: «Θεέ μου –με μια αφέλεια, μια εφηβική αφέλεια- αν έχει πολλά στεφάνια ο Απόστολος Παύλος από Σένα, ε, κι από μένα ακόμα ένα στεφάνι!». Γιατί ακριβώς κατέγραφε στην προς Εβραίους επιστολήν, εκείνο το οποίο εγώ ζητούσα να μάθω. Θέλει να ιδρώσεις. Θέλει να ξενυχτήσεις.

Και όπως σας είπα, μοιάζει η κυρίευσις του λόγου του Θεού σαν την ΙεριχώΗ Ιεριχώ είναι ένας τύπος. Ξέρετε τι έκαναν οι Εβραίοι. Έφθασαν εκεί, πόλις κατοχυρωμένη, πού, να μπεις μέσα στην Ιεριχώ; Πού; Ας ήταν δύο εκατομμύρια οι Εβραίοι. Πού να μπουν; Κλείστηκαν μέσα στην πόλη τους οι κάτοικοι και κοιτούσαν απάνω από τα τείχη και πήγαιναν στο στρατόπεδό τους. Επί επτά ημέρες έκαναν το ίδιο πράγμα. Αυτοί παραξενεύτηκαν: «Μας μαγεύουν; Τι γίνεται εδώ με αυτόν τον λαό; Θα μας επιτεθούν; Πώς θα γίνει;». Και παίρνουν εντολή από τον Θεό: «Την εβδόμη ημέρα θα είναι απαξάπαντες. Θα κάνετε έξι στροφές γύρω από την πόλη. ν πολύτ σιωπ.  Στον έβδομο κύκλο που θα κάνετε, θα είναι και η Κιβωτός της Διαθήκης, κι αυτή θα περιφέρεται γύρω –εδώ βλέπει κανείς την λιτανεία ιερών συμβόλων- θα φωνάζετε με όλη τη δύναμη των πνευμόνων σας. Αλαλαγμός!». Κι εκεί που εφώναζαν, αγαπητοί μου, τα τείχη, κοιτάξτε, έπεσαν! Έπεσαν τα τείχη! Αυτό είναι ένα σύμβολον πώς θα μελετούμε την Αγία Γραφή. Πώς θα την μελετούμε; Α, έτσι. Θα επιμένομε. Θα επιμένομε. Θα κατακυριεύομεΚαι κάποια φορά θα μας φανερωθεί πώς πρέπει να κινηθούμε. Και τότε από αλαλαγμό θα φωνάξομε: «Δόξα τῷ Θε. Το κατάλαβα αυτό το νόημα». Αυτό είναι.

Αγαπητοί μου, τι να λέω άλλα; Το θέμα είναι ότι «πᾶσα γραφὴ θεόπνευστος», μας λέγει ο Απόστολος Παύλος. «Πᾶσα γραφὴ θεόπνευστος». Δεν υπάρχει τίποτε που να μην είναι θεόπνευστο μες στην Αγία Γραφή. Και κοιτάξτε κάτι με την ευκαιρία. Και όταν λέμε Αγία Γραφή, εννοούμε και την Παλαιά Διαθήκη και την Καινή Διαθήκη. Είναι πολύ απλούν. Ένας είναι ο Θεός. Ο Θεός της Παλαιάς είναι ο Θεός της Καινής Διαθήκης. Ο Ίδιος είναι. Και μάλιστα για την ακρίβεια, που τελευταία θέλω να σας το τονίζω, ποιος είναι ο Θεός της Παλαιάς Διαθήκης; Δεν είναι ο Πατήρ. Είναι ο Θεός Λόγος. Αυτός πέρασε τους Εβραίους από την Ερυθρά Θάλασσα. Αυτός έστειλε τον Μωυσή εις την Αίγυπτο. Αυτός δίνει τον Νόμο επάνω στο Σινά. Είναι ο Θεός Λόγος. Και συγκακουχείται, όπως λέει αλλού στην Παλαιά Διαθήκη, ο Θεός Λόγος, συγκακουχείται μαζί με τον λαό Του. Είναι καταπληκτικά πράγματα. Ένας είναι ο Θεός. Την στιγμή λοιπόν που είναι Ένας ο Θεός, τι μου λες εσύ ότι ο Θεός της Παλαιάς Διαθήκης είναι κακός;

Ωραία το λέγει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων. «Και ότι καλός», λέει, «είναι ο Θεός της Καινής Διαθήκης». Ένας είναι ο Θεός. Αν εκεί η συμπεριφορά είναι διαφορετική, του Θεού, γιατί απλούστατα ο Νόμος, όπως λέει ο Απόστολος Παύλος, «γέγονεν εἰς παιδαγωγόν». Αυτό είναι όλο. Κατά τα άλλα; Ένας είναι ο Θεός. Αφού, λοιπόν, είναι Ένας ο Θεός και της Καινής και της Παλαιάς Διαθήκης, δεν μπορείς να απορρίπτεις την Παλαιά Διαθήκη και να κρατάς την Καινή Διαθήκη. Αυτό είναι, είναι αμάρτημα.

Γι’αυτό, λοιπόν, αγαπητοί μου, ας προσέξομε. Η Αγία Γραφή είναι εκείνη η οποία θα μας σώσει. Θα την δούμε ακέραια, θα την δούμε όπως ακριβώς διατυπώνει τις αλήθειές της. Κι αυτές ακριβώς είναι εκείνες οι οποίες και θα μας βοηθήσουν στην πνευματική μας ζωή.

🎥👇
https://youtu.be/ZgVRSZ_7o_E?si=cEYXAZxO-4TzPL_B


855η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας : " Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

17 Ιανουαρίου 2026

Ὁ Ἀπολογισμός ἑνός Ἁγίου. (β΄ ἔκδοσις)


†. Τελειώνοντας, αγαπητοί μου, η περασμένη χρονιά, αρκετοί Χριστιανοί θα πρέπει να αυτοσυγκεντρώθηκαν και να σκέφτηκαν τι γεγονότα συνέβησαν εις την ζωήν των και ενδεχομένως και τι ακόμη θα μπορούσε να φέρει μπροστά τους η νέα χρονιά. Αν μάλιστα ο πιστός αισθάνεται ότι πλέον τελειώνει η ζωή του, τότε θα πρέπει πολύ πιο έντονα να κάθισε και να έκανε έναν απολογισμό. Απολογισμό πεπραγμένων- ίσως μιας ολοκλήρου ζωής… Γιατί τι άλλο είναι η συμβατική Πρωτοχρονιά, συμβατική Πρωτοχρονιά, όταν τον κομματιάζομε τον χρόνον, παρά για να μας βοηθήσει αυτή έστω η συμβατικότητα, να μας βοηθήσει να καταμερίσουμε ευθύνες και πεπραγμένα εις τον εαυτόν μας; Να βλέπει το παρελθόν ο άνθρωπος, αλλά ταυτόχρονα να ατενίζει και το μέλλον.

      Κάπως έτσι εμφανίζεται, αγαπητοί, και ο Απόστολος Παύλος, στη σημερινή αποστολική περικοπή που ακούσαμε, εις την δευτέραν προς Τιμόθεον επιστολήν του. Ο Παύλος είναι δέσμιος εις την Ρώμην. Είναι η δευτέρα του φυλάκισις. Όπου τελικά και εμαρτύρησε το 67 μετά Χριστόν.

        Η δευτέρα προς Τιμόθεον επιστολή  είναι η τελευταία του επιστολή. Σ’ αυτήν γράφει τα εξής στον Τιμόθεο: «Ἐγὼ γὰρ ἤδη σπένδομαι, καὶ ὁ καιρὸς τῆς ἐμῆς ἀναλύσεως ἐφέστηκε(:Ο καιρός να φύγω ήλθε). Tὸν ἀγῶνα τὸν καλὸν ἠγώνισμαι, τὸν δρόμον τετέλεκα, τὴν πίστιν τετήρηκα· λοιπὸν, ἀπόκειταί μοι ὁ τῆς δικαιοσύνης στέφανος, ὃν ἀποδώσει μοι ὁ Κύριος ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, ὁ δίκαιος κριτής, οὐ μόνον δὲ ἐμοί, ἀλλὰ καὶ πᾶσι τοῖς ἠγαπηκόσι τὴν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ(:όχι μόνο σε μένα, αλλά και σε όλους εκείνους, οι οποίοι αγάπησαν την επιφάνειά Του, την παρουσία Του)».

      Εδώ βρίσκομε τον απολογισμό ενός αγίου, για μια ολόκληρη ζωή. Και ο απολογισμός αυτός γράφεται για τον Τιμόθεο -πώς θα έπρεπε και εκείνος να τελειώσει την ζωή του- αλλά και για κάθε τιμό-θεον· για καθέναν ο οποίος τιμά τον Θεό.

       Καταρχάς, σημειώνει τον γρήγορο ερχομό του τέλους του. «Να, τελειώσαμε. Πότε ήμουν προς Δαμασκόν, όταν εγνώρισα τον Κύριον; Τώρα τελειώνομε». «Ὁ καιρὸς τῆς ἐμῆς ἀναλύσεως ἐφέστηκε» . «Να», λέει, «είναι παρών ο καιρός της ἐμῆς αναχωρήσεως». Αυτό το τέλος του το βλέπει μόνο –ας το προσέξομε αυτό- όχι απαισιόδοξα, αλλά αισιόδοξαΌταν κανείς έχει μπροστά του εκείνο που λέγεται Βασιλεία του Θεού, εξαφανίζεται κάθε απαισιοδοξία. Δεν είναι γαντζωμένος στην παρούσα ζωή. Την αγάπησε την παρούσα ζωή, όπως όλοι οι άνθρωποι. Αλλά δεν είναι γαντζωμένος, όμως, εις την παρούσα ζωή. Ούτε με περιουσία ούτε και με άλλες κοσμικές φροντίδες. Είναι αληθινά ελεύθερος ο Παύλος.

      Και κινείται με κάθε άνεση ανάμεσα στον παρόντα και εις τον μέλλοντα κόσμον. «Ἐάν τε ἀποθνήσκωμεν –λέγει ο ίδιος στην προς Ρωμαίους-  ἐάν τε  ζῶμεν, τοῦ Κυρίου ἐσμέν». Τι ωραία!  «Είτε», λέει, «πεθαίνομε, είτε ζούμε, ανήκομε εις τον Κύριον». Ποία, λοιπόν, η μέριμνα; Ποίο το γάντζωμα; Ποία η ιδιαιτέρα φροντίδα; «Ἐάν τε  ζῶμεν, ἐάν τε ἀποθνήσκωμεν  τοῦ Κυρίου ἐσμέν». Και θα πει ακόμη στην προς Φιλιππησίους: «Ἐμοὶ δέ τὸ ζῆν Χριστὸς(:Για μένα, το να ζω, είναι ο Χριστός)  καὶ τὸ ἀποθανεῖν κέρδος». «Ναι, διότι θα φύγω γρηγορότερα να πηγαίνω εις τον Χριστόν τον Οποίον αγαπώ. «Καὶ τί αἱρήσομαι οὐ γνωρίζω (:Τι ανάμεσα από τα δύο αυτά να διαλέξω, δεν ξέρω). Συνέχομαι δὲ ἐκ τῶν δύο, τὴν ἐπιθυμίαν ἔχων εἰς τὸ ἀναλῦσαι καὶ σὺν Χριστῷ εἶναι (:και από τα δύο- λέει- συνέχομαιΚαι να φύγω από τον παρόντα κόσμον και να είμαι με τον Χριστό)· πολλῷ γὰρ μᾶλλον κρεῖσσον (:πολύ περισσότερο καλύτερο είναι αυτό)· τὸ δὲ ἐπιμένειν ἐν τῇ σαρκὶ ἀναγκαιότερον δι᾿ ὑμᾶς». «Αλλά το να θέλω να επιμένω εις τον παρόντα κόσμο, να βρίσκομαι, είναι για λογαριασμό σας. Για να σας βοηθάω, για να σας συμβουλεύω». Είδατε πώς σκέπτεται ο Παύλος; Πραγματικά απολογισμός αγίου.

   Βλέπει ακόμη την ζωή του σαν μία ολοκληρωτική προσφορά στον Θεό. Προσφορά θυσίας στον Θεό. «Σπένδομαι», λέγει.  «Σπονδὴ καὶ θυσία γίνομαι Χριστῷ», λέγει ο Ζιγαβηνός ερμηνεύοντας. Τι θα πει «σπένδομαι»; «Γίνομαι σπονδή». Τι θα πει «σπονδή γίνομαι»; «Γίνομαι θυσία». Το ξέρομε από την ελληνική μας γλώσσα. Όταν λέμε «πηγαίνω να προσφέρω σπονδή ή σπονδές». Οι αρχαίοι Έλληνες όταν έτρωγαν στο τραπέζι, δεν ξεχνούσαν την παρουσία του Θεού. Οι αρχαίοι Έλληνες, οι ειδωλολάτραι· που εμείς ντρεπόμαστε να κάνομε τον σταυρό μας, Χριστιανοί όντες, όταν πρόκειται να φάμε. Έπαιρναν το ποτήρι τους ο καθένας και έχυναν λίγο κάτω στο πάτωμα, κάτω στη γη. Προσέφεραν σπονδή, θυσία, στον Θεό, στη θεά Δήμητρα, δεν ξέρω πού, πώς. Αυτό λέγεται «σπονδή». Θα πει θυσία. Και τώρα ο Παύλος λέγει: «ότι εγώ, αυτός καθ’ εαυτόν γίνομαι σπονδή, γίνομαι θυσία». Μάλιστα δεν είναι άγνωστη η θέσις ότι ο Χριστιανός οφείλει να είναι μία θυσία. Όχι με την έννοια την ηθική. Αλλά με την έννοια την οντολογικήν. Θα μου πείτε… Ναι. Ό,τι σας είπα.

        Γι'αυτό λέγει, στην προς Ρωμαίους, επί παραδείγματι: «Σας παρακαλώ –λέει- πολύ παραστῆσαι τὰ σώματα ὑμῶν θυσίαν ζῶσαν (:να παραστήσετε -Το ρήμα «παρίστημι» και «παρίσταμαι» είναι λειτουργικός όρος- Σας παρακαλώ, λοιπόν, να παραστήσετε - δεν λέει «τις ψυχές σας», δεν λέει «τις καρδιές σας», αλλά λέει: -τα σώματά σας». Το προσέξατε; «Παραστῆσαι», λοιπόν, «τὰ σώματα ὑμῶν θυσίαν ζῶσαν(:Να παραστήσετε, να προσφέρετε τα σώματά σας θυσίαν ζωντανή -Τότε προσέφεραν επάνω εις μίαν εσχάραν ένα σφάγιον. Έβαζαν από κάτω φωτιά και το έκαιγαν. Είναι παρμένη η φράσις του ακριβώς από κει. Και λέει «θυσία ζωντανή». Γιατί ένα σώμα είναι ζωντανό- ἁγίαν, εὐάρεστον τῷ Θεῷ».

     Θα πω ένα μικρό παραδειγματάκι, γιατί βλέπω κάποια νέα παιδιά. Το να είσαι νέος, ανύπαντρος και να έχεις πειρασμούς σαρκικούς και να λες «όχι»· και να λες: «όχι, δεν θα πάω στην πορνεία». Ξέρετε στην πραγματικότητα τι είναι; Και μάλιστα κατά κυριολεξίαν; Ως να έβαλες επάνω εις την εσχάρα του θυσιαστηρίου το σώμα σου, σώμα, δεν λέω ψυχή, το σώμα σου να καίεται και να προσφέρεις θυσία εις τον ΘεόΓιατί ο Θεός αυτό θέλει. Είναι καταπληκτικό, αγαπητοί μου.

       Ωστόσο, να ξαναγυρίσω στον Παύλο. Ρίχνει μια ματιά στο παρελθόν ο Απόστολος και διαπιστώνει τρία μεγάλα σημεία. Πρώτον: «Τὸν ἀγῶνα τὸν καλὸν ἠγώνισμαι (:τον αγώνα τον καλόν τον έχω αγωνιστεί)». Βλέπει την ζωή του Χριστιανού έναν αγώνα εναντίον των δυνάμεων του κακού. Εναντίον των δαιμονικών δυνάμεων· που είναι και έξω από μας και μέσα από μας αυτές οι δυνάμεις.

       Αγώνας ακόμα όχι μόνον δια την πνευματική ζωή, αλλά και δια την διάδοσιν του ΕυαγγελίουΘέλει πολύ αγώνα. Και ο αγώνας αυτός είναι μοναδικά καταξιωμένος, μοναδικά καλός. Γι'αυτό λέγει: «Τον αγώνα τον καλόν έχω αγωνιστεί». Είδατε; Όχι απλώς τον αγώνα. Αλλά τον αγώνα τον καλόνΓιατί υπάρχουν πολλοί αγώνες στη ζωή, που είναι η ματαιοπονία ή και ακόμη αγώνες άξιοι ντροπής. Να γίνεις πλούσιος… αγωνίζεσαι. Να κατακτήσεις πράγματα, τα οποία θα μπορούσαν να είναι πράγματα ντροπής. Αγωνίζεσαι. Όχι! Γι’ αυτό καλώς ο Παύλος τονίζει και λέγει: «Έχω αγωνιστεί τον αγώνα τον καλόν». Υπάρχουν και τιμημένοι αγώνες. Αλλά μοναδικά καλός που αντέχει στην αιωνιότητα είναι μόνον ο χριστιανικός αγώνας.

        Δεύτερον. Λέγει ο Παύλος: «Τόν δρόμον τετέλεκα (:Τον δρόμο τον έχω τελειώσει)». Είναι ο δρόμος της αρετής· που φέρει στον Θεό. «Αυτόν», λέγει, «τον έχω τελειώσει». Λέγει ο Ζιγαβηνός σχολιάζοντας: «Τὸν εἰς Θεόν τους τρέχοντας φέροντα τὸν τῆς ἀρετῆς». Η ζωή μοιάζει με έναν δρόμο, αγαπητοί· τον οποίον θα τελειώσομε. Και τίθεται το θέμα: Πώς θα βαδίσομε αυτόν τον δρόμον; Που λέγεται ζωή; Και που αρχίζει με τη γέννησή μας και τελειώνει με την τελευταία μας πνοή; Ο ίδιος ο Απόστολος μάς πληροφορεί και μας λέγει: «Οὐδενὸς λόγον ποιοῦμαι, οὐδὲ ἔχω τὴν ψυχήν μου τιμίαν ἐμαυτῷ ὡς τελειῶσαι τὸν δρόμον μου μετὰ χαρᾶς· καὶ τὴν διακονίαν ἣν ἔλαβον παρὰ Κυρίου Ἰησοῦ(:Τίποτα δεν σκέφτομαι. Τίποτα δεν θεωρώ σπουδαίο. Όσο να τελειώσω τον δρόμον μου. Τον δρόμο μου με χαρά. Εκείνον που μου ανέθεσε ο Κύριος ως διακονίαν. Να τον υπηρετήσω. Αυτόν που έλαβα –λέγει- παρά του Κυρίου Ιησού Χριστού)».

      Εμείς; Αν με ρωτήσετε. Εκείνος είχε δύο στοιχεία. Τόσο τη σωτηρία του, όσο και τον αγώνα του υπέρ του Ευαγγελίου. Εμείς έχομε τουλάχιστον τον δρόμο μας υπέρ της σωτηρίας μαςΓιατί τι είναι, παρακαλώ, μία ζωή; Ένας δρόμος, μία ζωή, τι είναι; Είναι μία πίστωσις χρόνου για την σωτηρία μας. Θα το ξαναπώ. Δεν ερχόμαστε εδώ για να παντρευτούμε, να πάμε στρατιώτες, να κάνομε λεφτά, να ανοίξομε μαγαζιά, να πούμε, να κάνομε, να χορέψομε, να τραγουδήσομε. Όχι, όχι, όχι, όχι… Αυτά συνιστούν απλώς μία ούτως ειπείν, ό,τι νόμιμον απ’ αυτά, εννοείται, συντήρηση αυτού του μήκους της ζωής. Στην πραγματικότητα ζούμε για να σωθούμε. Η ζωή μας είναι μία πίστωσις, μην το ξεχνάμε ποτέ, μία πίστωσις, σωτηρίας. Η ζωή μας, λοιπόν, είναι πιο κάτω από τον Χριστιανισμόν, από το χριστιανικό καθήκον. Δεν είναι να ζήσω για να ζήσω. Αλλά είναι να ζήσω για να σωθώ. Η ολοκλήρωσις της εμπιστευθείσης διακονίας. Και όλα αυτά όχι με βαριεστημάρα. Όχι με απαισιοδοξία. Αλλά με χαρά. Αρκεί να βρω το νόημα. Το νόημα. Αυτό είναι όλη η ιστορία: να βρω το νόημα.

       Ακόμη, λέγει στους Κορινθίους ο Απόστολος: «Οὕτω τρέχετε (:έτσι να τρέχετε) ἵνα καταλάβητε(:για να κάνετε κατοχή ενός πράγματος)». Και τι είναι αυτό που πρέπει να «καταλάβητε»; Δηλαδή «να κάνετε κατοχή» - του «καταλαμβάνωπιάνωκατέχω». Η αιώνιος Βασιλεία. Πρέπει οπωσδήποτε να κερδίσομε την αιώνιο Βασιλεία. Γιατί είναι αιωνία. Γιατί είναι αγαθή. Κάπου αλλού θα γράψει στον Τιμόθεο: «Ἐπιλαβοῦ τῆς αἰωνίου ζωῆς». Δηλαδή «να αρπάξεις και να κρατάς την αιώνιον ζωήν».

      Ακόμη, θα γράψει στους Φιλιππησίους ο Παύλος: «Ἓν δέ(:Ένα), τὰ μὲν ὀπίσω ἐπιλανθανόμενος, τοῖς δὲ ἔμπροσθεν ἐπεκτεινόμενος (:τα πίσω μου; Τα χρονικώς πίσω μου; Τα έχω αφήσει. Τα έχω ξεχάσει. Μπροστά μου τι έχω; Επεκτείνομαι σε εκείνα που είναι χρονικώς, εννοείται, μπροστά μου) κατὰ σκοπὸν διώκω (:δεν ζω άσκοπα. Αλλά επιδιώκω κατά σκοπόν) ἐπὶ τὸ βραβεῖον τῆς ἄνω κλήσεως τοῦ Θεοῦ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ (:που είναι η άνω κλήσις, το άνω κάλεσμα του ουρανού. Να σωθώ)».

       Υπογραμμίζομε ακόμη: Ένα μόνο θέμα πρέπει να μας απασχολεί. Ό,τι παλιό, που ήδη επετελέσθη, δεν το προσέχω, πια. Επιτυχίες; Ε, καλά. Αποτυχίες και αμαρτίες; Μου τα συγχωρεί ο Θεός. Σε τι υπολείπομαι; Αυτό που είναι μπροστά μου. Στην πορεία μου έχω συγκεκριμένο σκοπό. Το βραβείον της άνω κλήσεως.

      Και το τρίτο σημείο που αποτελούν αυτά τα τρία, θα λέγαμε, θεμελιώδη στοιχεία της απολογίας ενός αγίου. «Την πίστιν τετήρηκα (:Την πίστιν την έχω τηρήσει)». Ο λόγος μάς θυμίζει αυτό που είπε ο Κύριος: «Πλὴν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐλθὼν ἄρα εὑρήσει τὴν πίστιν ἐπὶ τῆς γῆς;». Το λέγει στο κατά Λουκάν, 18ο κεφάλαιον. «Καλά», λέει, «όλα, όλα, όλα, Εγώ θα ξανάρθω, όλα αυτά. Το θέμα δεν είναι εκεί», λέει ο Κύριος. «Το θέμα είναι ότι όταν θα ξανάρθω, θα βρω την πίστη επάνω στη Γη;».  Γιατί; Διότι αυτή η πίστις θα προσβάλλεται διαρκώς από εκείνους και εκείνα, πρόσωπα και συνθήκες, που φέρνουν τον Αντίχριστο. Και θα αμαυρώσει την πίστιν ο Αντίχριστος επί της Γης«Καί ἀντίχριστοι –για να χρησιμοποιήσω την γλώσσα του Ιωάννου- πολλοί γεγόνασι». «Πολλοί αντίχριστοι», λέει, «έχουν γίνει». Όταν με κάθε τρόπο, να, ανοίξτε ένα ραδιόφωνο, ανοίξτε ένα κανάλι να δείτε τι τριβή κάνουν στο θέμα της πίστεως. Συγκεκριμένα άκουσα, στο πρώτο πρόγραμμα, άκουσα, ότι «δεν είναι», λέει, «πολύ ακριβής η ημερομηνία που γεννήθηκε ο Χριστός»Ε, και; «Χάνομε», λέει, «κατά δύο χρόνια έως πέντε χρόνια». Ε, και; Εμένα με ενδιαφέρει ότι ήρθε ο Χριστός. Αν τώρα είναι δύο χρόνια πιο μπροστά, δύο χρόνια πιο πίσω, τι με ενδιαφέρει; «Αυτός ο μικρός», λέει, «που ήρθε, μας τα μπέρδεψε». Και ποιος είναι αυτός ο «μικρός»; Ο Ιησούς Χριστός. Είδατε; «Αυτός ο μικρός, που ήρθε μας τα μπέρδεψε». Ο Θεός να μας ελεήσει, αγαπητοί μουΗ πίστις; Αν κρατιέται από μερικούς, για λόγους προσχήματος κρατιέται. Η πίστις διαρκώς φθείρεται και προσβάλλεται. Ας το ξέρομε αυτό. Είναι ανάγκη να το μάθομε.

      Και ποιος θα διατηρήσει την πίστιν στο θεανθρώπινο πρόσωπο του Ιησού Χριστού; Αυτή είναι η πίστις. Αυτή είναι. Προσέξτε: Είναι να πιστεύω ότι ο Ιησούς Χριστός είναι τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος. Από τη στιγμή που θα αρχίσω να ακούω και να μαθαίνω και να λέγω και να παπαγαλίζω ότι «ο Χριστός είναι σπουδαίος, πλην όμως άνθρωπος μόνον», τότε έχασα την πίστιν. Κι αν το θέλετε, κι από την άλλη μεριά, από τα δεξιά. Εάν λέγω ότι «είναι Θεός, αλλά δεν έγινε πραγματικά άνθρωπος». Όπως κήρυσσε κάποτε ο δοκητισμός. Επί παραδείγματι σας το είπα. Δεν έχω ορθήν πίστιν. Ο Ιησούς Χριστός είναι τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος. Αυτήν την πίστη μου πρέπει να την διατηρήσω πάση θυσία.

       Έτσι η πίστις δεν αναφέρεται μόνον, όπως μερικοί θέλουν και βαυκαλίζονται να λένε, στην ύπαρξη του Θεού ή στην πρόνοια του Θεού. Αλλά ότι ο Ιησούς Χριστός είναι τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος. Και ότι ο πιστός, αφού αυτό πιστεύει, οφείλει να ζήσει την σταυρώσιμη διάσταση του Ευαγγελίου. Πρέπει να μπει στην περιπέτεια της παρούσης ζωής. Την περιπέτεια εκείνη που του δημιουργεί, παρακαλώ, αγαπητοί μου, η αντίθεσή του με τον κόσμο. Η αντίθεσή του με τον κόσμον.  Μην το ξεχνούμε. Και η πίστις μαζί με την αγάπη, δοκιμάζεται στο μαρτύριο. Και ο Παύλος ήταν έτοιμος να το δεχθεί.

     Και τι αναμένει αυτήν την πορεία του Αποστόλου; «Λοιπὸν –λέγει ο ίδιος- ἀπόκειταί μοι ὁ τῆς δικαιοσύνης στέφανος, ὃν ἀποδώσει μοι ὁ Κύριος ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, ὁ δίκαιος κριτής, οὐ μόνον δὲ ἐμοί, ἀλλὰ καὶ πᾶσι τοῖς ἠγαπηκόσι τὴν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ». Είναι ο στέφανος. Και ο στέφανος είναι η Βασιλεία του Θεού· που αναμένει τον Παύλον. Και τον Τιμόθεον στον οποίον γράφει αυτά. Και τον κάθε –όπως σας είπα στην αρχή, τον κάθε τιμό-θεον. Καθέναν που τιμά και σέβεται τον ΘεόΔεν είναι εδώ μία μεγαληγορία. Δεν είναι μία υπερηφάνεια. Είναι ο μισθός. Αν επιτρέπεται να το πούμε έτσι, αν και δεν έχω τώρα τον καιρό να σας πω την έννοια του μισθού. Αλλά και για κάθε πιστόν ισχύουν αυτά. Εξάλλου δεν τα είπαμε γιατί ο Παύλος τα λέγει. Αλλά γιατί ο Παύλος τα λέγει και για μαςΚαι ο καθένας πρέπει να κάνει αυτόν τον απολογισμόν. Και να αποδεχθεί αυτόν τον αγώνα, για να μπορεί να κερδίσει το βραβείον της άνω κλήσεως.

      Αγαπητοί, βρισκόμαστε μπροστά στον απολογισμό της ζωής ενός αγίου. Για να μπορέσομε κι εμείς, σας είπα, να έχομε καλήν απολογία ενώπιον του ΧριστούΑς αρχίσομε να πολιτευόμεθα όπως ο Παύλος. Ο Κύριος μάς ειδοποιεί: «Ἒρχομαι ταχύ (: Έρχομαι γρήγορα) – λέγει-·  κράτει ὃ ἔχεις (:να κρατάς γερά εκείνο το οποίον έχεις) -Τι κρατούμε; Τι έχομε; Την ορθόδοξον πίστιν μας. Πιστεύοντες εις το θεανθρώπινον πρόσωπον του Χριστού - ἵνα μηδεὶς λάβῃ τὸν στέφανόν σου (: για να μην πάρει κανένας το στεφάνι σου)». Αμήν.


784η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†.Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

29 Μαΐου 2025

Οἱ Χριστιανικές Ἑορτές.


†. Στην αποστολική περικοπή, αγαπητοί μου, που αναφέρεται εις τις «Πράξεις των Αποστόλων», και που προ ολίγου ακούσαμε, διαβάζομε: «Ἒκρινε γὰρ ὁ Παῦλος παραπλεῦσαι τὴν ῎Εφεσον, ὅπως μὴ γένηται αὐτῷ χρονοτριβῆσαι ἐν τῇ ᾿Ασίᾳ· ἔσπευδε γάρ, εἰ δυνατὸν ἦν αὐτῷ, τὴν ἡμέραν τῆς πεντηκοστῆς γενέσθαι εἰς ῾Ιεροσόλυμα».

   Εδώ μας αναφέρει ο ιερός Λουκάς εις τις Πράξεις μία πάρα πολύ χρήσιμη πληροφορία. Ότι έκρινε ο Παύλος, λέγει, να παραπλεύσει την Έφεσον, δηλαδή έρχεται από πάνω, βόρεια, κατά μήκος των μικρασιατικών ακτών, να μη σταθμεύσει εκεί εις την Έφεσον, αλλά η συνάντηση έγινε με τους πρεσβυτέρους της Εφέσου εις την Μίλητον, για να μη χρονοτριβήσει εις την Ασίαν, την Μικράν Ασίαν. «Διότι έσπευδε», λέγει ο Λουκάς, «εάν ήταν δυνατόν εις αυτόν, την ημέραν της Πεντηκοστής να ευρίσκεται εις τα Ιεροσόλυμα».

   Σας είπα ότι η πληροφορία αυτή μας είναι εξαιρετικά χρήσιμη. Ο Ιερός Χρυσόστομος αναρωτιέται αν τελικά έφθασε προ της Πεντηκοστής ο Παύλος στην Ιερουσαλήμ. Αν πρόλαβε. Και προς τούτο, κάνει λογαριασμούς. Πάντοτε με βάση το βιβλίο των Πράξεων, ότι εκεί έμεινε τόσες μέρες, εκεί έμεινε τόσες μέρες, το ταξίδι ήταν τόσο, τα χιλιόμετρα ήταν τόσα και βρίσκει τελικά ο Ιερός Χρυσόστομος ότι ο Παύλος πρέπει να πρόλαβε και να ήταν την Πεντηκοστή εκεί, εις τα Ιεροσόλυμα.

   Αλλά γιατί όλα αυτά; Γιατί ο Παύλος βιαζόταν να φθάσει προ της Πεντηκοστής στα Ιεροσόλυμα; Λέγει πάλι ο Ιερός Χρυσόστομος: «Τίς ἡ ἔπειξις αὕτη; (:Ποια η σπουδή;) Οὐ διὰ τὴν ἑορτὴν, ἀλλὰ διὰ τὸ πλῆθος (:Δεν ήταν για να προλάβει την εορτήν. Αλλά ήταν για να προλάβει στην εορτή το πλήθος του κόσμου -Που ήρχοντο οι Ιουδαίοι κι απ’ όλα τα μέρη της Γης ήρχοντο, όπου ήσαν στη διασπορά, και οι ντόπιοι φυσικά, για να γιορτάσουν την ημέραν της Πεντηκοστής. Ήθελε το πλήθος-). Ἅμα καὶ τοῦτο Ἰουδαίους ἐπείγετο ὡς δὴ τιμῶν τὰς ἑορτάς (:Αλλά και επιπλέον να δείξει στους Ιουδαίους ότι ο Παύλος δεν είναι εξωμότης, όπως τον έλεγαν, αλλά είναι εκείνος ο οποίος τιμά τις εορτές που ετέθησαν εις το ενιαύσιον εορτολόγιον)».

   Αυτή η μικρή τεχνική, θα λέγαμε, παρατήρησις του ευαγγελιστού Λουκά, ότι ο Παύλος βιαζόταν να βρεθεί εις τα Ιεροσόλυμα, έρχεται να μας δώσει, αγαπητοί μου, από αγιογραφικής πλευράς, την σημασίαν των εορτών.

   Τι είναι «εορτή»; Λέγει ένας εκκλησιαστικός συγγραφεύς: «Πᾶσα ἱλαρὰ ἡμέρα ἐν ᾗ προστέτακται ποιεῖν ἐξαίρετα, ἑορτὴ καλεῖται». Τι καλείται «εορτή»; «Όταν έχομε πάρει την εντολήν, την προσταγήν, να την λαμπρύνομε την ημέραν αυτήν, να ποιήσομε», λέει, «εξαίρετα πράγματα. Αυτό», λέγει, «είναι εορτή». Και ποιος είναι ο θεσμοθέτης των εορτών; Τουλάχιστον για τον λαό του Θεού είναι ο Θεός. Εκείνος, αγαπητοί μου, θεσμοθετεί τις γιορτές. Λέγει το βιβλίον της «Εξόδου»: «Τρεῖς καιροὺς τοῦ ἐνιαυτοῦ ἑορτάσατέ μοί, ἔξω ἀπὸ τὰ Σάββατα (:Τρεις φορές – λέγει- θα με γιορτάσετε τον χρόνο. Θα με γιορτάσετε. Το επιμένω). Τὴν ἑορτήν των ἀζύμων -που είναι η εορτή του Πάσχα- καὶ ἑορτὴν θερισμοῦ -που είναι η Πεντηκοστή- καί ἑορτὴν συντελείας, ἐμοὶ ἐν τῇ συναγωγῇ τῶν ἔργων σου ἐκ τῶν τοῦ ἀγροῦ σου (:όταν θα έχεις μαζέψει τους καρπούς σου, και πάλι τότε θα με ξαναγιορτάσεις)». Είδατε; Την Πεντηκοστή οι πρώτοι καρποί, στο τέλος του καλοκαιριού η συλλογή όλων των καρπών. Και είναι η εορτή της σκηνοπηγίας. Συνδέετο και με άλλο γεγονός, να μην αργούμε, δεν σας το λέγω.

   Αλλά και αυτός ο ίδιος ο Κύριος, αγαπητοί μου, ανέρχεται στα Ιεροσόλυμα να εορτάσει τις εορτές του ενιαυτού. Και τις τρεις εορτές. Το βλέπομε μέσα στα Ευαγγέλια. Ανέβη, λέει, ο Ιησούς στην εορτή του Πάσχα κ.λπ. κ.λπ. Μάλιστα ο Ίδιος είπε εις τους μαθητάς Του, το τελευταίο, εκείνο, Πάσχα επί της γης τούτο: «Ἐπιθυμίᾳ ἐπεθύμησα τοῦτο τὸ πάσχα φαγεῖν μεθ᾿ ὑμῶν πρὸ τοῦ με παθεῖν». «Ἐπιθυμίᾳ», λέει, «ἐπεθύμησα». «Με επιθυμία επεθύμησα, να γιορτάσω το Πάσχα μαζί σας αυτό· πριν πάθω, προ των παθών μου». Η εορτή, λοιπόν, έχει εδώ μια πάρα πολύ μεγάλη σημασία και πολλή αξία. Όταν όχι μόνον στην Παλαιά Διαθήκη εξαίρεται, προβάλλεται και απαιτείται, αλλά και στην Καινή Διαθήκη το βρίσκομε αυτό και μάλιστα από τον ίδιο τον Κύριό μας Ιησούν Χριστόν.

   Τι είναι; Είναι η μνήμη του Θεού μια γιορτή. Είναι η μνήμη των έργων Του των θαυμαστών. Φερειπείν στους αρχαίους Εβραίους το Πάσχα ήταν η εορτή μνήμης που πέρασαν οι Εβραίοι την Ερυθράν Θάλασσαν «ἀβρόχοις ποσίν», χωρίς να βρέξουν καν τα πόδια τους. Και σώθηκαν από τους Αιγυπτίους. Σε μας σήμερα το Πάσχα είναι η διάβασις από την χώρα του θανάτου, τύπος η Αίγυπτος, εις την χώραν της ζωής και της επαγγελίας. Βλέπετε, λοιπόν, ότι είναι και μνήμη των έργων, των θαυμαστών έργων του Θεού. Που είναι και στους Εβραίους και σε μας, είναι σταθμοί της σωτηρίας μας, που περιέχονται, βέβαια, στην Ενανθρώπηση του Υιού του Θεού. Γιατί ο Χριστός ανεστήθη; Και είδατε πόσο λαμπρά γιορτάζομε. Γιατί θα αναστηθούμε κι εμείς. Γιατί ο Χριστός ανελήφθη; Γιατί θα αναληφθούμε κι εμείς. Το λέει στους Θεσσαλονικείς ο απόστολος Παύλος. Γιατί γιορτάζομε την Πεντηκοστή; Γιατί παίρνομε το Πνεύμα το Άγιον, να πραγματώσομε, να αξιοποιήσομε εκείνα τα οποία μας έδωσε ο Χριστός, σαν μεγάλοι σταθμοί της σωτηρίας μας.

   Βέβαια, γενικά κάθε εορτή, γενικά, κάθε εορτή, εθνική, λέμε, π.χ. 28η Οκτωβρίου, 25η Μαρτίου, έξω από το θέμα του Ευαγγελισμού, επί γεγονότων, επί προσώπων, επί νίκης εχθρών, επί σωτηρία από εχθρούς, επί σωτηρία από λοιμόν, πείνα και αρρώστια, λιμόν και άλλα κακά που μπορούν να μας βρουν και ευχαριστούμε τον Κύριον, είδατε πώς ευχαριστούμε την 28ην Οκτωβρίου τον Κύριον, είναι πάντοτε οροθέσιον μνήμης, που ανανεώνεται κάθε χρόνο, για να γίνεται αφετηρία νέων εξορμήσεων και θάρρους και προς μίμησιν και προς ανανέωσιν ελπίδων κ.λπ. κ.λπ.

   Ένας λαός που δεν εορτάζει, δεν μπορεί ποτέ να διατηρήσει τη μνήμη της Παραδόσεώς του, δηλαδή της ζωής του. Και είναι καταδικασμένος ο λαός αυτός να πεθάνει.

   Η αξία των εορτών, σε όποιο τομέα κι αν είναι αυτές, επί εθνικού επιπέδου κ.τ.λ. είναι πολύ μεγάλη. Ιδιαίτερα, όμως, εις τον τομέα της θρησκείας. Και φαίνεται αυτό από το τι λέγουν οι εχθροί του Θεού. Είναι, παρακαλώ, γραμμένο εις τον 73ον Ψαλμόν. Λέγουν οι εχθροί του Θεού: «Εἶπαν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῶν · δεῦτε καὶ καταπαύσωμεν πάσας τὰς ἑορτὰς τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τῆς γῆς». «Σκέφτηκαν και είπαν: ‘’Ελάτε να καταργήσομε όλες τις γιορτές του Θεού, που είναι επάνω στη γη’’». Μήπως και οι εχθροί της πατρίδος, όταν έσωθεν ζουν, μες στην πατρίδα, ένδον των τειχών, μήπως και αυτοί δεν σκέπτονται την κατάργηση, τουλάχιστον την μείωση της λαμπρότητος μιας εθνικής γιορτής; Το ίδιο δεν λέγουν; Και το φαινόμενο της καταργήσεως των εορτών είναι μέχρι των ημερών μας.

   Σε χώρες που διώκεται η Εκκλησία, ή που εδιώχθη η Εκκλησία, έχουν καταργηθεί οι εορτές. Ας πούμε, κατάργηση της εορτής των Χριστουγέννων. Ο νοών νοείτω. Κατάργηση της εορτής του Πάσχα. Ο νοών νοείτω. Η εορτή είναι ό,τι και ένα μνημείον, ή ένα άγαλμα, ή ένα ηρώον ή ένας ανδριάς. Το ένα ανήκει στον χρόνο· η γιορτή. Και το άλλο, το μνημείον, ανήκει στον χώρο. Και τα δυο μαζί συντηρούν την Παράδοση, συντηρούν τις ρίζες, το παρελθόν, την Ιστορία.

   Η εορτή έχει και ποιμαντικόν χαρακτήρα. Ο απόστολος Παύλος, όταν επείγετο να φθάσει εις την Ιερουσαλήμ την ημέραν της Πεντηκοστής, επείγετο, μας λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος «οὐ διὰ τὴν ἑορτήν, ἀλλὰ διὰ τὸ πλῆθος». Όχι τόσο για την ίδια την εορτή, όσο γιατί εκείνη την ημέρα θα συνεκεντρούτο πλήθος πλήθος ανθρώπων, Ιουδαίων κ.λπ., ώστε εκεί να τους κηρύξει το Ευαγγέλιον. Να ο ποιμαντικός χαρακτήρας μιας γιορτής. Ένας δε εκκλησιαστικός συγγραφεύς μας λέγει: «Οὐ πᾶσα ἑορτὴ πανήγυρις (:Κάθε εορτή δεν είναι και πανήγυρις), ἀλλὰ ὅτε ἐπὶ τὸ αὐτὸ συναθροίζωνται οἱ πανταχόθεν Ἑβραῖοι». Είναι κυρίως το πλήθος των ανθρώπων που θα μαζευτεί, για να γιορτάσει. Αυτό λέγεται πανήγυρις. Η διαφορά ανάμεσα στο «εορτή» και «πανήγυρις».

   Ας θυμηθούμε την πρώτην Πεντηκοστή· που εξυπηρέτησε στη συγκέντρωση του λαού ιεραποστολικούς σκοπούς. Μόλις επεσυνέβη η Πεντηκοστή, κατήλθε το Πνεύμα το Άγιον κ.λπ. εκεί, βγήκαν οι Απόστολοι, ξεχύθηκαν, ο Απόστολος Πέτρος και κήρυξε στο πλήθος. Το δε πλήθος είχε συγκεντρωθεί στον χώρο εκείνον, από εκείνη την βοή που ακούστηκε μέσα στην πόλη -θα λέγαμε, ένας ντελάλης, να το πούμε έτσι- βγήκαν κήρυκες να φωνάξουν τι θα γίνει. Αυτή ήταν η βιαία ορμή του ανέμου. Δεν υπήρχε άνεμος. Δεν φυσούσε φύλλο. Τι είναι αυτό, τι είναι αυτό, τι είναι αυτό, ενετόπισαν οι άνθρωποι ότι από εκεί βγαίνει αυτή η ορμή, αυτή η βοή, μαζεύτηκαν και τότε βγήκε ο Απόστολος Πέτρος στον εξώστη για να κηρύξει το ευαγγέλιο, τον Ιησούν Χριστόν. Βλέπετε, λοιπόν, η ποιμαντική διάσταση μιας γιορτής;

   Η Εκκλησία μας έχει πολλές γιορτές, που είναι και πανηγύρεις, δηλαδή και συγκεντρώσεις πιστών. Και όμως, και όμως, εδώ ένα θλιβερό σημείο. Δικό μας θλιβερό σημείο. Παρότι σε μια γιορτή μαζεύεται πολύς κόσμος και το ξέρομε αυτό, δυστυχώς δεν αξιοποιεί ο κλήρος μας, δεν αξιοποιεί την παρουσία του λαού, για να κηρύξει τον λόγον του Θεού. Στις πανηγύρεις ή δεν εκφωνείται καθόλου λόγος Θεού, γιατί δεν περισσεύει χρόνος. Είναι τόσα άλλα να πούμε, να λέμε και να κάνομε. Ή εκφωνείται λόγος, αλλά είναι πλήρης βερμπαλισμού. Λόγια διακοσμητικά, που αν τα στύψεις, δεν βγάζεις τίποτα. Και όλα αυτά εν ονόματι του εορτασμού. Κάποτε δε και για να γίνουν αλληλολιβανίσματα. Μεταξύ μας. Ο ομιλητής να λιβανίσει τον ή τους επισκόπους και κάτι τέτοια πράγματα και όλα αυτά εν ονόματι του εορτασμού, χωρίς ουσία, χωρίς να τονισθεί η εορτή και ο λαός να ωφεληθεί και να κατηχηθεί. 

   Ο λαός μας είναι ακατήχητος. Πότε θα τον βρούμε να τον κατηχήσομε; Πότε; Σ’ ένα πανηγύρι. Τι θα πούμε; Τόσα πράγματα έχομε να πούμε. Εξάλλου, ο σκοπός των εορτών είναι να αποδίδεται τιμή εις τον Κύριον, την Θεοτόκον, τους εορταζομένους αγίους, να προβάλλονται οι ευεργεσίες του Θεού, προς δοξολογίαν, και ακόμη να μιμούμεθα τον βίον των αγίων. Πώς έζησε αυτός ο άγιος; Να τον μιμηθούμε. Τι σημαίνει για μας «Πάσχα», τι σημαίνει για μας «Χριστούγεννα»; Τι σημαίνει τούτο ή εκείνο, μια δεσποτική, ας πούμε, εορτή· που είναι στοιχεία της δικής μας της σωτηρίας. Των Θεοφανείων: είχα κάνει εγώ μια ομιλία σχετικά, ποια είναι η θέσις του Ιορδάνου στην σωτηρία. Συνετέλεσε ο Ιορδάνης στη σωτηρία μας; Ναι. Και όχι μόνο γιατί εκεί εβαπτίσθη ο Χριστός, αλλά και γιατί ο λαός των Εβραίων πέρασε από τον Ιορδάνη, για να ‘ρθει στη Γη της Επαγγελίας με τον ίδιο τρόπο που πέρασε από την Ερυθρά Θάλασσα. Και το γεγονός εκείνο που τα νερά στάθηκαν και πέρασε ο λαός, λέμε το τροπάριο τώρα των Θεοφανείων, είναι ετεροχρονισμένο όταν λέμε: «Εἴδοσάν σε ὕδατα», «Σε είδαν, Κύριε, τα ύδατα και φοβήθηκαν». Αυτό είναι ετεροχρονισμένο. Αυτό έγινε τότε· που πέρασε ο Ιησούς του Ναυή. Το μεταφέρομε, όμως, τώρα που ο Χριστός βαπτίζεται. Και βέβαια στον Ιορδάνη τώρα δεν υπάρχει τέτοιο φαινόμενο. Όλα αυτά έχουν πολλά πράγματα να πουν για μας, για τη σωτηρία μας.

   Εάν η χριστιανική εορτή δεν πληροί τους όρους που θέτει ο Θεός και η Εκκλησία, τότε είναι προτιμότερον να μην τελούνται, γιατί επιφέρουν βλάβη. Δεν το λέγω εγώ. Το λέγει ο ίδιος ο Κύριος. Για τις γιορτές της Παλαιάς Διαθήκης, ακούστε τι ειδοποιεί δια του προφήτου Ησαΐου: «Τί μοι πλῆθος τῶν θυσιῶν ὑμῶν; (:Ω προς τι –λέει- μου προσφέρετε πλήθος από θυσίες;) λέγει Κύριος· πλήρης εἰμὶ ὁλοκαυτωμάτων κριῶν, καὶ στέαρ ἀρνῶν καὶ αἷμα ταύρων καὶ τράγων οὐ βούλομαι(:δεν θέλω), οὐδὲ ἂν ἔρχησθε ὀφθῆναι μοι (:ούτε να ‘ρχεσθε εδώ).Τίς γὰρ ἐξεζήτησε ταῦτα ἐκ τῶν χειρῶν ὑμῶν; (:Ποιος τα ζήτησε από τα χέρια σας όλα αυτά;). Πατεῖν τὴν αὐλήν μου οὐ προσθήσεσθαι (:Δεν θέλω να ‘ρθείτε· να μη σας βλέπω να πατάτε την αυλή μου. Δεν θέλω να σας βλέπω! Περίεργο, ε; Και ακόμη συνεχίζει:). Ἐὰν φέρητε σεμίδαλιν, μάταιον (:Εάν μου φέρετε για θυσία το σιμιγδάλι, μάταιον)· θυμίαμα, βδέλυγμά μοί ἐστι (:Θυμίαμα; Μου είναι σίχαμα) τὰς νουμηνίας ὑμῶν -πρωτομηνιές- καὶ τὰ σάββατα καὶ ἡμέραν μεγάλην -Ποια είναι η «μεγάλη ἡμέρα»; Αυτές οι τρεις μεγάλες γιορτές που σας είπα- οὐκ ἀνέχομαι (:δεν ανέχομαι)· νηστείαν καὶ ἀργίαν καὶ τὰς νουμηνίας ὑμῶν καὶ τὰς ἑορτὰς ὑμῶν μισεῖ ἡ ψυχή μου-λέει ο Θεός)· ἐγενήθητέ μοι εἰς πλησμονήν(:Μου γινήκατε μπούχτισμα, σας μπούχτισα!)· οὐκέτι ἀνήσω τὰς ἁμαρτίας ὑμῶν (:δεν θα σας συγχωρήσω). Πῶς ἐγένετο - θα πει ακόμα ο Θεός- πόρνη πόλις πιστὴ Σιών -Είναι η Ιερουσαλήμ- (:Πώς μετεβλήθη από τις αμαρτίες της σε Σόδομα και Γόμορρα; Γιατί όλα αυτά; Γιατί ζείτε αμαρτωλά)». Αμαρτωλά. 

   «Εὐχῶν ὁ καιρός», λέει ο Ιερός Χρυσόστομος- (:Τι είναι σε μια γιορτή ευκαιρία; Οι ευχές), οὐ μέθης(:Όχι ο καιρός και η ευκαιρία να μπεκρολογήσομε). Ἀεὶ μὲν, μάλιστα δὲ ἐν ἑορτῇ (:Πάντοτε βέβαια μπεκρολογούμε, ιδιαιτέρως δε στις γιορτές). Ἑορτὴ γὰρ γίνεται οὐχ ἵνα αἰσχημονῶμεν (:Η γιορτή δεν γίνεται για να ασχημονούμε), οὐχ ἵνα ἁμαρτήματα συνάγωμεν (:κι ούτε να μαζεύουμε αμαρτήματα), ἀλλ’ ἵνα καὶ τὰ ὄντα ἀνέλωμεν (: αλλά κι εκείνα που υπάρχουν να τα αφαιρέσομε σε μία γιορτή)». Έτσι βλέπετε, μετά από το πανηγύρι, ιδίως στα χωριά, θα πάμε εκεί στα κέντρα διασκεδάσεως παρά την πλατείαν, εκεί θα εμφανισθούν ντιζέζ και γυναικάρια, καλύτερα να το πω έτσι, τραγούδια και παιγνίδια και δεν ξέρω τι άλλα πράγματα, εκεί οι περίπατοι που γαμπρίζουν οι νέοι και οι νέες περπατώντας κ.τ.λ. και οι μεν πειράζουν τους δε… αυτό είναι το πανηγύρι; Αυτή είναι η πνευματική ωφέλεια; Γι'αυτό καλύτερα να μην γίνεται πανηγύρι. Και δεν το λέω εγώ, το λέγει ο Θεός: «Σας μπούχτισα, δεν σας θέλω!».

   Όταν χάσομε το νόημα της θρησκευτικής, αγαπητοί μου, εορτής, τότε ανοίγομε τον δρόμο προς την εκτροπή. Αν μου πείτε, αλήθεια, γιατί όλα αυτά γίνονται; Αυτές οι εκτροπές; Γιατί χάσαμε το νόημα μιας γιορτής. Ο Θεός θέλει καθαρές γιορτές. Θέλει σεμνές, με πνευματικά οφέλη. Σήμερα όμως; Οι θρησκευτικές μας γιορτές πήραν πολιτιστικό χρώμα. Και διαφημίζονται από τα μέσα ενημέρωσης, από τα ραδιόφωνα. Ιδίως τις Απόκριες, γιατί σε εκείνη την πόλη θα γίνουν καρνάβαλοι, στην άλλη πόλη θα γίνουν μασκαράδες και δεν ξέρω τι. Έγιναν, δηλαδή, οι γιορτές πλέον φεστιβάλ. Έγιναν αφορμή διακοπών από την εργασία, ευκαιρία για εκδρομές. Δεν πάμε στην Εκκλησία. Πάμε εκδρομές. Ιδίως Σαββατοκύριακα. Γιατί τι είναι η Κυριακή, παρακαλώ; Μια γιορτή. Ώστε να αδειάζουν οι ναοί και να γεμίζει η ύπαιθρος, που μετεβλήθησαν οι τόποι όλοι σε ευκαιρίες ερωτισμού, διασκεδάσεων, μέθης, χαρτοπαιξίας, ποικίλης ασωτίας, ακόμη και φόνων, αλλά και δυστυχημάτων και βλασφημιών και ποικίλων απρεπειών. Αυτές είναι οι γιορτές; Κάτω από τέτοιες συνθήκες, πώς είναι δυνατόν ποτέ, αγαπητοί μου, να γίνουν δεκτές από τον Θεό οι γιορτές μας; Ο Κύριος τις ξερνά. Ακούσατε την λέξη; «Ξερνά». Εξάλλου το ρήμα «ξερνώ», «θα σε ἐμέσω» λέγεται στην Καινή Διαθήκη.

   Πώς πρέπει να γιορτάζομε; Κάθε γιορτή δίδει την ευκαιρία να τελεσθεί πρώτα πρώτα το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας, η Θεία Λειτουργία. Και σ’ αυτό πρέπει να μετέχουν οι πιστοί και να κοινωνήσουν. Γιατί πρέπει οι πιστοί, εφόσον τηρούν τις προϋποθέσεις, να κοινωνούν συχνά. Και ποιες είναι οι προϋποθέσεις; Να μην αμαρτάνουν. Και να κοινωνούν συχνά. Μάλιστα εκείνοι που γιορτάζουν. Σήμερα, τι πανηγύρι είναι, ποιος γιορτάζει σήμερα, αυτοί πρέπει να κοινωνήσουν. Ας πούμε το όνομα Καλλιόπη, που είπαμε προηγουμένως, να γιορτάσει εκείνη που φέρει το όνομα αυτό.

   Πρέπει να γιορτάζομε σεμνοπρεπώς. Έστω κι αν παραθέσομε τράπεζα αγαλλιάσεως. Θα βάλομε καλό φαΐ στο τραπέζι μας. Δεν θα βάλομε φασόλια. Δεν θα νηστεύσομε. Θα φάμε ό,τι καλύτερο έχομε στο σπίτι μας. Μάλιστα λέγουν οι Αποστολικές Διαταγές εις το 5ο βιβλίο τα εξής: «Ἔνοχος ἁμαρτίας ἡμέραν ἑορτῆς Κυρίου κατηφῶν». «Είναι», λέει, «ένοχος αμαρτίας, όταν υπάρχει εορτή Κυρίου, και είναι κατηφής». Δηλαδή μουτρωμένος, κατηφής. Γι'αυτό δεν πρέπει να νηστεύσομε. Γι'αυτό δεν νηστεύομε Σάββατο και Κυριακή. Μερικοί λένε: «Α, όχι, θα νηστέψω». Δηλαδή πηγαίνεις αντίθετα στο θέλημα του Θεού; Ο Θεός σού λέει: «Θα φας Σάββατο και Κυριακή λάδι». Αν είναι νηστεία. Αν δεν είναι, βεβαίως θα φας ό,τι θέλεις. «Όχι, όχι, εγώ δεν θα φάω»... Έχομε τον δικό μας κώδικα. Δυστυχώς, απολυτοποιούμε μερικά πράγματα.

   Πρέπει ακόμα η αργία της εορτής, να γίνει και ευκαιρία ακροάσεως του θείου λόγου. Να πάμε να ακούσομε κήρυγμα. Γι'αυτό οι «Αποστολικές Διαταγές» εντέλλονται πενθήμερη εργασία. Δεν είναι η πολιτεία στις μέρες μας που έκανε την πενθήμερη εργασία και δύο μέρες αργία. Είναι παμπάλαιο θέμα αυτό. Είναι γραμμένο στις «Αποστολικές Διαταγές», παρακαλώ. Γιατί; «Διά τήν διδασκαλίαν», λέει, «τῆς εὐσεβείας». Για να πάνε και οι δούλοι, οι πάντες. Δεν θα πάνε στα χωράφια. Για να ακούσουν, λέγει, την Θεία Λειτουργία και το κήρυγμα. Είναι στο 8ο βιβλίο των «Αποστολικών Διαταγών».

   Ακόμη είναι ευκαιρία περισσοτέρας μελέτης, αγιογραφικής και πατερικής, στο σπίτι μας. Ο Ιερός Χρυσόστομος λέγει ότι κέρδος υπάρχει και εις την επικοινωνία των πιστών, μεταξύ μας, θα δούμε τους ανθρώπους μας. Αυτή η επικοινωνία, πόσο σπουδαίο πράγμα είναι! Αυτή η επικοινωνία.

   Κέρδος ακόμη είναι και η σωματική ανάπαυσις. Να ξεκουραστώ. Από τον φόρτον της εργασίας των πέντε ημερών. Λέγουν οι Πατέρες: «Βίος ἀνεόρταστος ὁδὸς ἀπανδόχευτος». Όταν δεν γιορτάζεις, είναι σαν να περπατάς σε ένα δρόμο που κατά διαστήματα δεν υπάρχουν πανδοχεία. Δηλαδή να σταθείς να πιεις ένα ποτήρι νερό, να φας κάτι κ.ο.κ.

   Και ο Μέγας Αθανάσιος λέγει, σε μια του εγκύκλιο, ότι «Τύπος τῆς ὡς ἄνω χαρᾶς καὶ ἡ νῦν ἐστὶ ἑορτή». Τι είναι η εορτή που γιορτάζομε; Και χαιρόμαστε; Είναι ένας τύπος, μια εικόνα της χαράς, που θα βρούμε εις την Βασιλείαν του Θεού.

   Αγαπητοί, γράφει ο άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος: «Τὰς ἑορτὰς μὴ ἀτιμάζετε», λέει στην προς Φιλιππησίους επιστολή του. «Μην ατιμάζετε -με όλα εκείνα που περιγράψαμε- τις γιορτές». Και θέλει να τονίσει τον σωστόν εορτασμό των εορτών. Όπως θέλει ο Θεός. Από τον Οποίον θα αποσπάσομε και την ευλογία. Γιατί αν κάνομε ασχημίες, μόνον την ευλογία του Θεού δεν θα έχομε. Μάλλον θα έχομε την οργήν του Θεού. 

   Ας έχομε, λοιπόν, αγαθήν συνείδησιν. Και τότε και τις εορτές σωστά θα γιορτάσομε και παντοτινό πανηγύρι θα έχει η ψυχή μας.

719η ομιλία στην κατηγορία
« Ομιλίες Κυριακών ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†.Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.