Αθανάσιος Άμβωνας: Κυριακή Β΄ Λουκᾶ.

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Κυριακή Β΄ Λουκᾶ.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

18 Ιανουαρίου 2026

Ὁ Ναός τοῦ ζῶντος Θεοῦ. (β΄ ἔκδοσις)

†. Στη σημερινή αποστολική περικοπή της Β΄ Κυριακής του Λουκά, αγαπητοί μου, η Εκκλησία μας δίδει την ευκαιρία να κατανοηθεί μια μεγάλη αλήθεια, που είτε διαφεύγει, είτε αγνοείται από τους πολλούς Χριστιανούς μας. Αναφέρεται ότι «ναός του ζώντος Θεού είναι το σώμα». Υπογραμμίζω: το σώμα. Ή, ακριβέστερα, αν θέλετε, όλη η ύπαρξις του πιστού ανθρώπου. Υπεγράμμισα προηγουμένως, για να τονίσω και την παρουσία του σώματος. Διότι «άνθρωπος» θα πει και ψυχή και σώμα. Δεν είναι μόνο ψυχή. Δεν είναι μόνο σώμα. Και ούτε είναι κάτι το ευτελές και το τιποτένιο και το παρακατιανό το σώμα, αφού θα βρεθεί στη Βασιλεία του Θεού, μετά την ανάσταση των νεκρών.

Την αφορμή έδωσαν κάποιοι Κορίνθιοι, που ενώ εβαπτίσθησαν, όμως εξακολουθούσαν να ερωτοτροπούν με τα είδωλα και με τις ειδωλολατρικές συνήθειες. Εξανίσταται ο Απόστολος και θέτει μια σειρά ερωτήσεων, για να καταδείξει ότι ο πιστός δεν πρέπει να έχει καμία σχέση με τα είδωλα. Και τούτο γιατί πίσω από τα είδωλα, όπως μας το λέγει και η Παλαιά Διαθήκη αυτό, κρύπτεται ο σατανάς. Και αυτό δε απεδείχθη περίτρανα από την παρουσία των αγίων, ότι… ένας άγιος, απ’ το αγιολόγιό μας, μπορούσε να ειπεί: «Ποιος είσαι εσύ;», μπροστά στους ειδωλολάτρες, στο άγαλμα. Και να πέσει κάτω το άγαλμα και να γκρεμιστεί και να σπάσει. Ο δε κάθε πιστός, πρέπει να πούμε ότι είναι ναός και κατοικητήριον του ζώντος Θεού. Θα ερωτήσει ο Απόστολος και θα πει: «Τίς δὲ συγκατάθεσις ναῷ Θεοῦ μετὰ εἰδώλων(:Τι ταίριασμα υπάρχει;); Ὑμεῖς γὰρ ναὸς Θεοῦ ἐστε ζῶντος(:Σεις -λέει- είσαστε ναός του ζώντος Θεού), καθὼς εἶπεν ὁ Θεὸς ὅτι ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω, καὶ ἔσομαι(: και θα είμαι) αὐτῶν Θεός, καὶ αὐτοὶ ἔσονταί μοι λαός». «Θα είμαι Θεός τους κι αυτοί θα είναι λαός μου».

Το θέμα είναι πολύπλευρο, αγαπητοί μου, όπως ακούσαμε σήμερα, εις την Β΄ προς Κορινθίους επιστολήν. Εμείς θα μείνομε όμως σε μια μεγάλη αλήθεια. Σ’ αυτήν θα περιοριστούμε. Διότι η περικοπή αυτή είναι απέραντα μεγάλη. Και μάλιστα ταιριάζει πάρα πολύ στην εποχή μας· ποια είναι η σχέση μου με τους άλλους ανθρώπους σήμερα στην εποχή μας, στο 2001 που βρισκόμαστε. Δεν θα μείνω όμως εκεί. Περιορίζομαι· στο θέμα του σώματος. Ότι δηλαδή το σώμα του ανθρώπου, ή ο όλος άνθρωπος, είναι ναός του ζώντος Θεού.

Ο άνθρωπος, ο βαπτισμένος, αγαπητοί, είναι ναός του ζώντος Θεού. Μία θέσις που ποτέ άλλοτε δεν είχε ξαναακουστεί. Ούτε εις αυτήν την Παλαιά Διαθήκην. Παρότι αυτό που παραθέτει ο Απόστολος Παύλος στην Β΄ προς Κορινθίους επιστολή, είναι από την Παλαιά Διαθήκη. Είναι. Αλλά μία θέσις που ίσως δεν είχε τονισθεί ή δεν είχε προσεχθεί. Οι αρχαίοι έλεγαν… οι αρχαίοι Έλληνες, «τοῦ γὰρ -‘’Θεοῦ’’ εννοείται- καὶ γένος ἐσμέν». Εξάλλου το χρησιμοποίησε και ο Απόστολος Παύλος εις τους Αθηναίους. Ή ακόμη: «Ἐν αὐτῷ γὰρ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν». «Σ’ αυτόν», λέει, «μέσα, ζούμε και κινούμεθα και υπάρχομε». Όμως στην πρώτη περίπτωση, «τοῦ γὰρ Θεοῦ καὶ γένος ἐσμέν», οι φιλόσοφοι απέδιδαν στους θεούς ή στην θεότητα, ανθρώπινες ιδιότητες, πάθη και αδυναμίες. Οπωσδήποτε. Εις δε την δευτέρα περίπτωση, που λέγουν οι Έλληνες: «Ἐν αὐτῷ γὰρ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν», εδώ ο άνθρωπος βρίσκεται μέσα στον Θεό, όπως το έλεγαν και το εννοούσαν, κατά πανθεϊστικόν τρόπον. Άπαγε όμως. Ο Θεός είναι έξω και πάνω από καθετί το αισθητόν. Δεν είναι το παν Θεός. Ώστε να βρίσκομαι μες στον Θεό, με αυτήν την φιλοσοφικήν πάντοτε έννοια, είναι πανθεϊστικός αυτός ο τρόπος υπάρξεως. Ο Θεός κάνει απλώς κατοικητήριό Του, αγαπητοί μου, τον άνθρωπο και συνεπώς τον κάνει ναό Του. Γιατί, τι σημαίνει ναός; Τι άλλο σημαίνει παρά κατοικία του Θεού. Κατοικία. Του Θεού.

Αυτή η θέσις είναι πρωτάκουστη και εκπληκτική. Ότι θα μπορούσε δηλαδή ο Θεός να έρθει να κατοικήσει σε μένα, στην ανθρωπίνη ύπαρξή μου. Και στο σώμα μου και στην ψυχή μου. Και στο σώμα μου, το ξαναϋπογραμμίζω. Αυτό είναι αποτέλεσμα της αγάπης του Θεού. Έτσι το θέλει ο Θεός.

Πώς, όμως, ο Θεός κατοικεί; Τίνι τρόπῳ κατοικεί ο Θεός; Όχι βέβαια με την έννοια της απανταχού παρουσίας Του. Γιατί έτσι βρίσκονται μέσα σ’ αυτό και οι ασεβείς. Όχι... Αλλά κατά θείαν άκτιστον ενέργειαν. Τα ρήματα δε που ακούσαμε, «ἐνοικήσω» και «ἐμπεριπατήσω», σας ξαναλέγω, ευρίσκονται αυτά εις την Παλαιά Διαθήκη, που τα χρησιμοποιεί ο Απόστολος Παύλος, δείχνει, το μεν πρώτο, το «ἐνοικήσω», τη συνέχεια της θείας παρουσίας. Αφού είναι μέσα μου, δηλαδή μέσα στον ναό που λέγεται «ύπαρξίς μου», μια συνέχεια παρουσίας. Το δεύτερον, που λέει «ἐμπεριπατήσω» δείχνει μια δυναμική παρουσία του Θεού στον άνθρωπο. Αυτό το «ἐμπεριπατήσω» .

Για να το καταλάβουμε, το βλέπομε αυτό στο βιβλίο της Αποκαλύψεως ως εξής. Κάτι ανάλογο είναι. Όταν ο Ιησούς είναι εν μέσω των επτά λυχνιών. Εκεί, ο ευαγγελιστής Ιωάννης δέχεται ό,τι δέχεται, αποκαλύψεις από τον Ιησούν Χριστόν. Ανάμεσα, λέει, σε επτά λυχνίες. Αυτό σημαίνει «ἐνοικῶν», μένει. Αλλά τι κάνει όμως εκεί ταυτόχρονα; Περιπατεί ανάμεσα εις τις λυχνίες. Συνεπώς ο περιπατών εν μέσω των 7 λυχνιών των χρυσών. Και ενοικεί και περιπατεί· που δείχνει όχι μόνο παρουσία, αλλά και δυναμική παρουσία. Ο άνθρωπος, λοιπόν, είναι ναός του Θεού.

Κάποτε ο Θεός έδωσε εντολή να κτισθεί ναός προς τιμήν Του, στο όνομά Του. Ο γνωστός περιώνυμος ναός του Σολομώντος. Μία παρενθεσούλα· που θα γίνει αφορμή, στην απόπειρα να ξανακτισθεί, πόλεμος μεταξύ του Ισραήλ και των Αράβων. Ο Θεός ξέρει τι θα γίνει εκεί… Ο Θεός ξέρει. Φαίνεται ότι αυτό που συνέβη πρόσφατα σαν τρομοκρατία, δεν θα είναι τίποτε μπροστά σε εκείνο που θα συμβεί. Να το θυμόσαστε. Να το ξέρετε. Ας είναι. Απλώς να γνωρίζουμε, για να αναγνωρίζομε τα πράγματα πώς έχουν.

Εκεί, ο λαός επήγαινε εις τον ναόν του Σολομώντος. Δεν υπάρχει σήμερα, βέβαια. Δεν υπάρχει. Επάνω εις τα ερείπιά του έχει κτισθεί το τέμενος του Ομάρ. Αραβικό προσκύνημα. Γι΄αυτό σας είπα… θα γίνει… τι θα γίνει… Πρέπει να γκρεμίσει αυτό το τέμενος –ισλαμικό- για να κτισθεί ο ναός του Σολομώντος. Αντιλαμβάνεσθε… Λοιπόν, εκεί επήγαινε ο λαός, στον ναό του Σολομώντος, τόσο για τα ατομικά του αιτήματα, όσο και για τα εθνικά του αιτήματα. Όταν χτυπούσαν κάποιοι εχθροί γύρω, έτρεχε ο λαός εις τον ναόν και παρακαλούσε τον Θεόν να γλυτώσει τον χώρο του στην πατρίδα τους.

Επειδή, όμως, ο άνθρωπος, μετά την πτώση του, παθαίνει συχνά σύγχυση και ταυτίζει τον Δημιουργόν με τα δημιουργήματα, που λέγεται «ειδωλολατρία», έτσι κι εδώ, οι Εβραίοι εταύτισαν τον Θεόν με τον ναόν, εταύτισαν τον ναόν με τον Θεόν. Και πολλές φορές ξεχνούσαν τον Θεόν, που δεν Τον έβλεπαν και έμεναν εις τον ναόν που τον έβλεπαν. Είχανε πάθει αυτό οι Εβραίοι. Και όπως γράφει η επιστολή Βαρνάβα –είναι μια παλιά επιστολή, αρχαία, εννοείται μετά Χριστόν: «Εἰς τὴν οἰκοδομὴν ἤλπισαν (:οι Εβραίοι, λέει, ήλπισαν επάνω εις την οικοδομήν) καὶ οὐκ ἐπὶ τὸν Θεὸν (:και όχι στον Θεόν). Σχεδὸν γὰρ ὡς τὰ ἔθνη ἀφιέρωσαν αὐτὸν ἐν τῷ ναῷ». Ό,τι περίπου έκαναν και οι εθνικοί, οι ειδωλολάτραι. Αυτήν την παρεκτροπή θα διορθώσει αργότερα, αγαπητοί, ο Στέφανος ο Πρωτομάρτυς, όταν θα πει εις τους άρχοντες: «ἀλλ’ οὐχ ὁ Ὕψιστος ἐν χειροποιήτοις ναοῖς κατοικεῖ». «Ο Θεός δεν κατοικεί», λέει, «σε χειροποιήτους ναούς». «Είπατε», λέει ο Στέφανος, «ότι εβλασφήμησε κατά του ναού και κατά του τόπου. Ο Θεός δεν κατοικεί σε χειροποιήτους ναούς». Και ο Απόστολος Παύλος θα πει στους εθνικούς Αθηναίους: «Οὗτος -ο Θεός δηλαδή- οὐκ ἐν χειροποιήτοις ναοῖς κατοικεῖ», λέει στο βιβλίο των Πράξεων των Αποστόλων. Ποτέ ο Θεός δεν ζήτησε από τους πρωτοπλάστους, και είναι πολύ χαρακτηριστικό αυτό, να του ανοικοδομήσουν ναόν ή θυσιαστήριον. «Σας εδημιούργησα να μου κτίσετε έναν ναόν ή ένα θυσιαστήριον». Όπως το είπε αργότερα ο Θεός εις τον Νώε. Γι'αυτό και ο Νώε, από τα καθαρά ζώα, κράτησε όχι δύο ζεύγη που του είπε ο Θεός, αλλά πέντε ζεύγη, για να μπορεί να προσφέρει θυσία. Τέτοιο πράγμα από τους πρωτοπλάστους δεν ζήτησε. Γιατί; Αυτά θα γίνουν μετά την πτώσιν. Απλούστατα διότι ήδη οι πρωτόπλαστοι ήσαν κατοικητήριον του Θεού.

Με την παρουσία του Χριστού, έπρεπε ο άνθρωπος να επανέλθει εις αυτήν την αρχικήν του θέση. Γι’ αυτό λέγει ο Απόστολος Παύλος: «Ὑμεῖς γὰρ ναὸς Θεοῦ ἐστὲ ζῶντος». «Σεις», λέει, «είσαστε ναός ζωντανός, γιατί κινείσθε, είσαστε ζωντανοί άνθρωποι, κατοικητήριον, λοιπόν, ναός του Θεού, του ζωντανού Θεού, ζώντες κι εσείς». Κι ο Απόστολος Πέτρος θα πει στην πρώτη του επιστολή: «Πρὸς ὃν (:προς τον Οποίον Χριστόν) προσερχόμενοι, λίθον ζῶντα (:Εκείνος είναι λιθάρι ζωντανό) καὶ αὐτοὶ ὡς λίθοι (:εμείς) ζῶντες οἰκοδομεῖσθε, οἶκος πνευματικός».

Και ο Απόστολος Παύλος ακόμη θα πει: «Ὂντος ἀκρογωνιαίου αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ -«ακρογωνιαία πέτρα» λέγεται αυτή που πάνω στην οποία στηρίζεται η οικοδομή- ἐν ᾧ πᾶσα ἡ οἰκοδομὴ συναρμολογουμένη αὔξει εἰς ναὸν ἅγιον ἐν Κυρίῳ. Ἐν ᾧ(:ἐν τῷ ὁποίῳ) καὶ ὑμεῖς συνοικοδομεῖσθε εἰς κατοικητήριον τοῦ Θεοῦ ἐν Πνεύματι». Γράφει εις τους Εφεσίους. Και σχολιάζει ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς: «Ναὸς δὲ ἐστὶν ὁ μὲν μέγας ὡς ἡ Ἐκκλησία, ὁ δὲ μικρὸς ὡς ὁ ἄνθρωπος». Δηλαδή τι είναι ο μεγάλος ναός του Θεού; Είναι η Εκκλησία. Το σύνολο των πιστών, όταν λέμε «ἐκκλησία». Όταν φύγετε από δω και πάτε στο σπίτι σας, μην πούμε ότι είναι απλώς, όπως έλεγαν και λέγεται «η εκκλησία των Αθηναίων», «συνάθροισις πιστών». Δεν σημαίνει όταν φύγετε από δω εσείς, διαλύθηκε αυτή η Εκκλησία του Θεού. Όχι. Είμεθα η μεγάλη Εκκλησία, ο μεγάλος ναός του Θεού, όπως λέγεται εδώ από τον Κλήμεντα τον Αλεξανδρέα. Αλλά υπάρχει, όμως, και η μικρή Εκκλησία του Θεού, που είναι ο κάθε άνθρωπος. Είναι σπουδαία πράγματα αυτά.

Ο άγιος Ιγνάτιος δε ο Θεοφόρος, δίδει τούτην την θαυμαστή διάσταση εις τους πιστούς και τους λέγει: Είναι στην επιστολή του προς Εφεσίους, στην ενδεκάτη παράγραφον. Ακούστε τι λέγει: «Ἐστὲ οὖν σύνοδοι (:Είσαστε, λοιπόν –λέγει- σύνοδοι. Δηλαδή όλοι στον δρόμο που οδηγεί στον Χριστόν. Αυτό θα πει «σύνοδοι») πάντες -οι Χριστιανοί, εννοείται· Ακούστε τώρα: - θεοφόροι και ναοφόροι, χριστοφόροι, ἁγιοφόροι». Τι ωραίο που είναι αυτό! Ξαναλέω, στην επιστολή του προς Εφεσίους. Μάλιστα αυτό το «ναοφόρος», τι θα πει «ναοφόρος»; Είμαι ναός του Κυρίου.

Εφόσον το σώμα του ανθρώπου είναι ναός του Θεού, τότε πώς πρέπει ο άνθρωπος –ερχόμεθα σε ένα δεύτερο μέρος- να δούμε πώς πρέπει ο άνθρωπος να χειρίζεται τον ναό του Θεού, το σώμα του; Πώς; Εφόσον ο Θεός κατοικεί και λατρεύεται εκεί, τότε ο ίδιος ο άνθρωπος είναι ο νεωκόρος -όχι ναοκόρος-, του ιδίου του σώματος. Ναι. Εγώ θα είμαι εκείνος ο οποίος θα περιποιούμαι τον ναόν του Θεού, ως νεωκόρος, αυτού του ναού του Θεού. Εάν, αγαπητοί μου, ολόκληρη η Έφεσος, η πόλις, μεγάλη πόλις, ελληνική, ήτο…-σημειώνεται στις Πράξεις των Αποστόλων αυτό, στο 19^ον κεφάλαιον, ήτο νεωκόρος της θεάς Αρτέμιδος, γιατί εκεί ήταν αφιερωμένος ο ναός αυτός, ένα από τα επτά θαύματα του κόσμου της εποχής εκείνης, από κτιριακής πλευράς, πόσο περισσότερο, αγαπητοί, θα πρέπει ο άνθρωπος, τον ναό του Θεού, που είναι το σώμα του, η ύπαρξίς του ακριβέστερα, θα πρέπει να είναι ο νεωκόρος του ιδίου του σώματος; Γι'αυτό κάθε αμαρτία, κυρίως σαρκική αμαρτία, προσβάλλει το σώμα του Θεού, τον ναό του Θεού. Ναι, ναι.

Μάλιστα γράφει ο απόστολος Παύλος: «Φεύγετε τήν πορνείαν». Πολλές φορές, όταν πρέπει να συμβουλεύσω έναν νέον άνθρωπον, ένα νέο παιδί, να μην πέσει στην πορνεία, μπορώ βέβαια χίλια πράγματα να του πω, αυτά που λένε εκείνοι που συμβουλεύουν. Σαν…: «Κοίταξε, μην πας στην ανηθικότητα, μην πας στην πορνεία, κινδυνεύεις να κολλήσεις AIDS». Παλιότερα λέγαμε: «Σύφιλη, βλενόρροια, αρρώστιες, αφροδίσιες αρρώστιες». «Ξέρεις, με τον τρόπον αυτόν, σαν να είσαι ένα αλάβαστρον με άρωμα, που όταν πηγαίνεις από τη μία γυναίκα στην άλλη, ξεθυμαίνεις, ξεθυμαίνεις, χάνεσαι». Χίλια δυο μπορούμε να πούμε. Καλά επιχειρήματα. Δεν τα απορρίπτω. Μπορούμε να τα πούμε. Καλά επιχειρήματα. Το κύριον, όμως, επιχείρημα δεν το λέμε. «Ξέρεις, παιδί μου, τι είσαι; Είσαι ναός του Αγίου Τριαδικού Θεού». Δεν είπε ο Χριστός: «Και θα έλθομε- «θα έλθομε»: εις πληθυντικόν αριθμόν. Εννοεί και τον Πατέρα, εννοεί και το Πνεύμα το Άγιον- και θα κατοικήσομε εις αυτόν τον άνθρωπο». Βλέπετε; Αυτό δεν το λέμε. Το τονίζει όμως ιδιαιτέρως ο Απόστολος Παύλος όταν λέγει: «Φεύγετε τὴν πορνείαν».

Ακούστε τι λέγει στη συνέχεια -είναι εις την Α΄ Κορινθίους επιστολή, στο έκτο κεφάλαιο: «Πᾶν ἁμάρτημα ὃ ἐὰν ποιήσῃ ἄνθρωπος ἐκτὸς τοῦ σώματός ἐστιν, ὁ δὲ πορνεύων εἰς τὸ ἴδιον σῶμα ἁμαρτάνει». Δηλαδή τα σαρκικά αμαρτήματα. Ό,τι μορφή και να’ χουν. Και αν μεν η πορνεία δεν είναι παρά ένα κακέκτυπον του γάμου -κακέκτυπον δεν είναι;- βέβαια κάνεις κατά φύσιν εκείνο που θα έκανες και στον γάμο. Αλλά δεν είναι γάμος όμως. Συνεπώς είναι ένα κακέκτυπον του γάμου. Και ερωτώ, αδελφέ. Αν πας στην ομοφυλοφιλία, τι θα το ονόμαζες αυτό; Φρίκη, φρίκη, φρίκη! Πόσο φρίκη; Ο ίδιος ο Θεός δεν πιστεύει στα αυτιά Του και κατεβαίνει, λέει, από τον ουρανό –είναι ανθρωποπαθείς εκφράσεις αυτές- και λέει στον Αβραάμ ο Άγιος Τριαδικός Θεός: «Πάω να δω, όπως μου ήρθε η είδησις ότι αυτά συμβαίνουν εις τα Σόδομα και εις τα Γόμορρα, έτσι είναι; Και πάω να δω». Είναι εκείνο που λέμε, σας είπα, ανθρωποπαθώς όλα αυτά τα πράγματα, όταν τ’ αυτιά μας δεν πιστεύουν και θέλομε να βεβαιωθούμε και με τα μάτια μας. Φοβερό…!

«Ἢ οὐκ οἴδατε (:Ή δεν γνωρίζετε, λέει στη συνέχεια ο Απόστολος Παύλος) ὅτι τὸ σῶμα ὑμῶν ναὸς τοῦ ἐν ὑμῖν Ἁγίου Πνεύματός ἐστιν, οὗ ἔχετε ἀπὸ Θεοῦ(:που έχετε από τον Θεόν), καὶ οὐκ ἐστὲ ἑαυτῶν; (:και δεν ανήκετε στον εαυτό σας;)». Κάποτε βρέθηκαν κάτι επιγραφές σε τοίχους της Αθήνας, είναι πολλά χρόνια, είχανε γίνει προσπάθειες να αποτρέπεται η έκτρωσις και άλλα πολλά κ.λπ. και στους τοίχους του Πανεπιστημίου Αθηνών βρέθηκαν αυτές οι επιγραφές, «Το σώμα», λέει, «μας ανήκει». Σου ανήκει; Δεν σου ανήκει. Είναι του Θεού. Είδατε τι λέει εδώ; «Καὶ οὐκ ἐστὲ ἑαυτῶν». «Δεν ανήκετε στον εαυτό σας». Ανήκετε εις τον Θεόν. Εκείνος σε έπλασε, αδελφέ μου, και εις Αυτόν ανήκεις. Και λες εσύ ότι σου ανήκει το σώμα, για να το παραδώσεις στις αισχρές σου επιθυμίες; Και το αιτιολογεί:) ἠγοράσθητε γὰρ τιμῆς (:γιατί κατόπιν τιμήματος έχετε αγορασθεί)». Ποιο είναι το τίμημα; Το Σώμα και το Αίμα του Χριστού επάνω εις τον Σταυρόν.

Ακόμη θα γράψει ο Απόστολος Παύλος, αγαπητοί μου: «Οὐκ οἴδατε ὅτι ναὸς Θεοῦ ἐστε καὶ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ οἰκεῖ ἐν ὑμῖν; -πάλι προς Κορινθίους αλλά εις το τρίτο κεφάλαιο- Εἴ τις τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ φθείρει, φθερεῖ τοῦτον ὁ Θεός· ὁ γὰρ ναὸς τοῦ Θεοῦ ἅγιός ἐστιν, οἵτινές ἐστε ὑμεῖς». Κι εδώ βέβαια αναφέρεται εις τον μεγάλον ναόν που λέγεται «Εκκλησία», αλλά και εις τον μικρόν ναόν που λέγεται «ανθρωπίνη ύπαρξις».

Ο δε άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος, τονίζει και λέγει, πάλι προς Εφεσίους: «Πάντα ποιῶμεν ἵνα ὦμεν ναοὶ (:τα πάντα να κάνουμε για να σταθούμε ναοί) καὶ αὐτὸς ἐν ἡμῖν Θεός (:και ο Θεός για μας· που θα κατοικεί μέσα στην ύπαρξή μας)». Και ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς λέγει: «Δεῖ ὡς ναὸν Θεοῦ φυλάσσειν τὴν σάρκα (:Πρέπει να φυλάσσομε την σάρκα, σαν ναό του Θεού)». Και ο Ωριγένης: «Ὁ ἀκολασθαίνων τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ ὡς Ναβουχοδονόσωρ καταστρέφει». Κατά την Αγία Γραφή, όταν ήρθε ο Ναβουχοδονόσωρ, ο Βαβυλώνιος, ήρθε εις την Ιερουσαλήμ, αυτός κατέστρεψε τον ναόν του Σολομώντος. Και μάλιστα έβαλε, για να καταστραφεί ο ναός, τον μάγειρό του… Εκεί υπάρχει μία αλληγορία. Δεν την λέμε για λόγους ελλείψεως χρόνου. «Ε, εκείνος, λοιπόν, που ακολασταίνει», λέγει, «είναι σαν να έρχεται ο Ναβουχοδονόσωρ να καταστρέφει τον ναόν του Θεού». Πολύ περισσότερο. Αν κατέστρεψε τον ναόν του Θεού, οι Εβραίοι, που γύρισαν ύστερα από 70 χρόνια από την αιχμαλωσία, τον ξανάχτισαν. Όχι βέβαια τόσο λαμπρόν, όπως ήταν πρώτα. Αλλά πάντως τον ξανάχτισαν. Το σώμα σου, άμα το προσβάλεις, δεν είναι ανώτερο από τους λίθους που χτίστηκε ο ναός του Σολομώντος;

Δόξα τω Θεώ, μας έδωσε ο Θεός την μετάνοια. Να έλεγα ότι όλοι εσείς που με ακούτε αυτή τη στιγμή, ποτέ δεν προσβάλατε τον ναόν του Θεού, το σώμα σας; Νεότεροι, τούτα, εκείνα, μα κάτι πορνεία, μα κάτι μοιχεία, μα κάτι, μα κάτι, μα κάτι… Λοιπόν, υπάρχει μετάνοια. Πόσο θαυμάσιος είναι ο Κύριος; Υπάρχει η μετάνοια. Μόνο αδελφέ, μη συνεχίσεις. Γιατί δεν σε συμφέρει. Πρόσεξε, δεν σε συμφέρει. Θα δραπετεύσει το Πνεύμα το Άγιον από σένα και θα μείνεις, όπως λέει η επιστολή του Ιούδα, «ἄμοιρος Ἁγίου Πνεύματος». Εμένα με τρομάζει αυτό. Ότι μπορώ να μείνω «ἄμοιρος Ἁγίου Πνεύματος». Δεν σας τρομάζει εσάς; Λοιπόν, ας προσέχομε, ας προσέχομε. Ναι. Και όπως λέγει ο άγιος Γρηγόριος ο Νύσσης: «διὰ ψυχῆς καὶ σώματος ναὸς γινόμεθα τοῦ ἐνοικοῦντος ἐν ἡμῖν». Είναι αυτό που τόνισα από την αρχή: Δεν είναι μόνο η ψυχή. Είναι και το σώμα. Δεν είναι μόνο το σώμα. Είναι και η ψυχή. Ολόκληρος ο άνθρωπος κατοικητήριον του Θεού.

Και εις τον ναόν του Θεού, προσφέρεται πάντοτε θυσία. Είναι γνωστό. Και μάλιστα θυσία καθαρή. Δεν μπορείς να βάλεις επάνω εις το θυσιαστήριον οτιδήποτε. Έτσι πρέπει να γίνεται και με το σώμα. Ποιος είναι ο θύτης; Ο άνθρωπος. Ποιος είναι το θύμα; Ο άνθρωπος. Τ’ ακούσατε καλά; Θύτης ο άνθρωπος και θύμα ο άνθρωπος. Δηλαδή θύμα μαζί με θυσιαστήριον. Γι'αυτό λέει στους Ρωμαίους ο απόστολος Παύλος: «Παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς, ἀδελφοί, διὰ τῶν οἰκτιρμῶν τοῦ Θεοῦ, παραστῆσαι -αυτό το ρήμα…- τὰ σώματα ὑμῶν(:τα σώματά σας) θυσίαν ζῶσαν(:ζωντανή θυσία), ἁγίαν, εὐάρεστον τῷ Θεῷ, τὴν λογικὴν –«λογική» θα πει «πνευματική»- λατρείαν ὑμῶν». Αυτό μας λέει στο 12^ο κεφάλαιο, προς Ρωμαίους, ο Απόστολος Παύλος.

Εν εναντία περιπτώσει; Ο άνθρωπος γίνεται ιερόσυλος. Τι είναι ιερόσυλος; Κάτι παραπάνω από κλέφτης. Όταν πας μία εικόνα, ένα ανάθημα στον ναό, το ακούμπησες απάνω στην εικόνα· του Χριστού. Και μετά μετανιώνεις και λες: «Γιατί το άφησα;». Γυρίζεις και το παίρνεις. Τώρα ξέρεις τι είσαι; Είσαι ιερόσυλος. Ναι. Συνεπώς, το σώμα το οποίον δεν εξουσιάζεις, εξουσιάζεις χωρίς να εξουσιάζεις· γιατί ανήκει, είναι ξένο χωράφι, είναι ξένη ιδιοκτησία, είναι του Αγίου Τριαδικού Θεού κτήμα, και το παίρνεις εσύ και κάνεις εκείνα τα οποία δεν θα πρέπει να κάνεις.

Και ότι είναι ναός του Θεού, το ομολογεί και ο Παύλος. Ότι το σώμα μας θα αναστηθεί. Εκεί στο 6^ο κεφάλαιο, Α΄ προς Κορινθίους Θα αναστηθεί εις ζωήν αιώνιον. Δεν θα μπορεί να μπει στη Βασιλεία του Θεού ένα σώμα… γιατί η αμαρτία, προσέξατέ το, είναι ανεξίτηλη. Άπειρος ο Θεός; Άπειρος και η αμαρτία. Ναι, ναι. Άπειρος και η αμαρτία. Συνεπώς ανεξίτηλη. Εκτός αν έχεις μετανοήσει και σε συγχωρήσει ο Θεός. Για να μην σκεφθούμε άσχημα για τον εαυτό μας. Τι θα πρέπει τώρα εδώ να κάνομε; Θα πρέπει να μετανοήσομε, αν λερώσαμε, η αμαρτία, σας είπα, είναι ανεξίτηλη, γι'αυτό: «Οἴδαμεν γὰρ -όπως λέγει πάλι ο Παύλος- ὅτι ἐὰν ἡ ἐπίγειος ἡμῶν οἰκία τοῦ σκήνους καταλυθῇ -δηλαδή πεθάνομε-, οἰκοδομὴν ἐκ Θεοῦ ἔχομεν, οἰκίαν ἀχειροποίητον, αἰώνιον ἐν τοῖς οὐρανοῖς». Θα είναι τα δοξασμένα μας σώματα μέσα εις την Βασιλείαν του Θεού.

Αγαπητοί. Δημιουργός ψυχών και σωμάτων είναι ο Ίδιος ο Θεός. Αν η συμπεριφορά μας είναι διαφορετική εις το σώμα μας, τότε ακολουθούμε σχιζοφρενική τακτική. Και μας λέγει ο Παύλος: «Δοξάσατε δὴ τὸν Θεὸν ἐν τῷ σώματι ὑμῶν -προτάσσει το σώμα του πνεύματος· προτάσσει το σήμα- καὶ ἐν τῷ πνεύματι ὑμῶν, ἅτινά ἐστι τοῦ Θεοῦ (:που και τα δυο, που αποτελούν τον άνθρωπον, ανήκουν εις τον Θεόν)». Αμήν.

894η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

01 Οκτωβρίου 2021

Γίνεσθε οἰκτίρμονες.

†. Η ευαγγελική διδασκαλία του πνευματικού βίου, αγαπητοί μου, είναι ανύποπτα ανωτέρα από κάθε άλλη ανθρώπινη διδασκαλία, κυρίως φιλοσοφική διδασκαλία, που θέλει να διορθώσει τον πνευματικό βίο του ανθρώπου. Έτσι, ο Χριστός, ο Κύριός μας, για να μας υπενθυμίσει το «κατ’ εἰκόνα» και να ανορθώσει το «καθ’ ὁμοίωσιν», μας έδωσε και την ηθικήν διδασκαλίαν. Διακρίνομε δηλαδή τόσο την δογματικήν διδασκαλίαν, όσο και την ηθικήν διδασκαλίαν. Γιατί αυτό συνιστά τον σκοπό της ανθρωπίνης υπάρξεως· η ηθική διδασκαλία. Είναι ο δρόμος. Δεν είναι το τέρμα. Είναι ο δρόμος που θα μας οδηγήσει εις το να δεχθούμε, ό,τι ο Θεός έχει ετοιμάσει για μας. Και κυρίως είναι η θέωσις.

Έτσι ο Κύριος εισάγει την έννοια της φιλανθρωπίας, με την κυριολεκτική, θα λέγαμε, σημασία και μας προτρέπει: «Ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν καὶ ἀγαθοποιεῖτε καὶ δανείζετε μηδὲν ἀπελπίζοντες, καὶ ἔσται ὁ μισθὸς ὑμῶν πολύς, καὶ ἔσεσθε υἱοὶ ὑψίστου, ὅτι αὐτὸς χρηστός ἐστιν ἐπὶ τοὺς ἀχαρίστους καὶ πονηρούς. Γίνεσθε οὖν οἰκτίρμονες».

Αυτά ακούσαμε, στη σημερινή ευαγγελική περικοπή, αγαπητοί μου. Αδιάφορον της ηθικής στάθμης του άλλου, όποιος και να είναι αυτός, οφείλεις συ να τον αγαπάς και να τον φροντίζεις με κάθε τρόπο. Αυτές οι ηθικές θέσεις ήταν άγνωστες, αγαπητοί, εις τον αρχαίον κόσμον, που στο βάθος ήταν άσπλαχνος και σκληρός. Κανένα φιλανθρωπικόν ίδρυμα δεν υπήρχε στην αρχαιότητα. Αυτό που σήμερα λέμε Γηροκομείον, Βρεφοκομείον, Νοσοκομείον… Δεν υπήρχε τίποτα από όλα αυτά. Όλα αυτά είναι έργα του Χριστιανισμού. Ρίξτε μια ματιά σε καμία αρχαία πόλη, εννοείται προ Χριστού, είτε ελληνική και λεγομένη «πολιτισμένη», είτε βάρβαρη πόλη, δεν θα βρείτε πουθενά τέτοια ιδρύματα να υπάρχουν. Η πρόνοια η κοινωνική ήταν ανύπαρκτη, τελείως ανύπαρκτη. Η φιλανθρωπία ήταν άγνωστη. Και το σπουδαίον είναι ότι αυτός ο πνευματικός βίος, δεν έχει φιλοσοφικήν προέλευσιν ή εξάρτησιν. Παρότι φιλοτίμως βέβαια προ Χριστού, δικαιολογημένα, μπορούσαν οι φιλόσοφοι να λέγουν ηθικούς κανόνες, για να βελτιώσουν την ποιότητα της ζωής των ανθρώπων. Όπως λέει κάποιος ξένος ότι ο Σωκράτης δεν κατάφερε να διορθώσει ούτε τους ανθρώπους της γειτονιάς του. Βέβαια σπουδαία ήταν αυτά τα οποία έλεγαν, αλλά όλα αυτά δεν είχαν γνώμονα τον Θεόν. Ούτε εκ του Θεού εξηρτώντο. Συνεπώς ήτανε, θα λέγαμε, μία φιλοσοφία ανθρωπιστική, που ξεκινούσε από τον άνθρωπο, και προ Χριστού δικαιολογημένα, γιατί δεν υπήρχε η Αποκάλυψις, και φιλότιμη μάλιστα, αλλά ξεκινούσε από τον άνθρωπο για να φθάσει εις τον άνθρωπο και με τον τρόπο αυτόν δεν υπήρχε εξάρτηση από τον Θεό, εις τρόπον ώστε οι άνθρωποι να έχουν αυθεντία εις τον τρόπο του βιώματός των. Γιατί ο Θεός είναι βεβαίως Αυθεντία, έχει το κύρος.

Έτσι ο Κύριος είπε, συμπερασματικά απ’ όλα εκείνα τα οποία προηγουμένως ανέφερε, δηλαδή «Δανείζετε», λέει, «μηδέν ἀπελπίζοντες»· είναι και στην Παλαιά Διαθήκη αυτό, το «να δανείζετε». «Ἀπελπίζω» θα πει: «ελπίζω από». Δεν έχει την έννοια του «απελπίζουμε» στη σύγχρονη έννοια του όρου, αλλά «ελπίζω από». Δηλαδή δεν θα πάρετε τόκον. Δεν θα έχετε ελπίδα ότι θα δώσω μεν αυτά, αλλά θα πάρω τον τόκο, θα πάρω περισσότερα από το κεφάλαιον το οποίον εδάνεισα. Και όταν λέμε «δανείζω», σημαίνει, προϋποθέτει το ρήμα ότι θα πάρω πίσω το κεφάλαιο. Βέβαια εκείνος που δανείζει, ας το ξέρομε, να είναι έτοιμος κάποτε να μην του επιστραφεί ούτε το κεφάλαιον. Να είμεθα έτοιμοι γι΄αυτό, σας το είπα. Θα δώσομε όμως χρήματα, ό,τι χρειαστεί ο άλλος. Δεν πειράζει αν δεν είναι σε θέση να μας επιστρέψει. Εξάλλου δεν θα δώσουμε καμία ολόκληρη περιουσία. Ούτε ακόμη- έμεινα σ’ αυτό το «δανείζω»- ούτε ακόμη θα δανείζουμε εις τρόπον ώστε ο άλλος να κάνει βιομηχανίες, εταιρείες…όχι. Όχι. Ας πάει να βρει απ’ όπου θέλει χρήματα, αυτός που θέλει να κάνει περιουσία και να αυξήσει τα αγαθά του. Όχι. Θα δανείσομε σε εκείνον ο οποίος έχει ανάγκη. Και που δεν μπορεί να πάρει ίσως-ίσως ούτε το ψωμί του. «Μηδέν ἀπελπίζοντες».

Και μάλιστα η Παλαιά Διαθήκη λέγει το εξής: «Αν σου αφήσει ενέχυρον», λέει, «το παλτό του», δηλαδή το ιμάτιό του, το οποίο ήταν, θα λέγαμε, δίκην παλτού το ιμάτιον, το εξωτερικό αυτό κάλυμμα που είχε ο άνθρωπος, «πρόσεξε» –επειδή χρησιμοποιείτο αυτό και σαν κουβέρτα τη νύχτα σε πολλούς ανθρώπους, φτωχούς ανθρώπους, το ιμάτιον, «πρόσεξε, θα το κρατήσεις ενέχυρο μέχρι το βράδυ. Μετά θα το επιστρέψεις. Γιατί όταν ο άνθρωπος δεν έχει να σκεπαστεί και γογγύσει, αυτό δεν θα είναι εις βάρος σου;». Είδατε φιλανθρωπία; Από τον Θεό πάντοτε.

Ωστόσο, το συμπέρασμα σε όλα αυτά που είπε, να αγαπάμε τους εχθρούς μας, τούτο ή εκείνο, το συμπέρασμα: «Γίνεσθε οὖν οἰκτίρμονες, καθὼς καὶ ὁ πατὴρ ὑμῶν οἰκτίρμων ἐστί». «Τοῦτο ἐστίν ὃ λέγει, ἐξισοῦται πῶς δυνάμεθα τῷ Θεῷ», λέγει εδώ ο Ιερός Χρυσόστομος, «τό ἐλεεῖν καί οἰκτίρειν. Οὐκ εἶπεν, ἐάν νηστεύσητε, ὃμοιοι ἐστέ τῷ Πατρί ὑμῶν, οὐκ εἶπεν ἐάν παρθενεύσητε, οὐδέ εἶπεν ἐάν εὒχησθε, ὃμοιοι ἐστέ τῷ Πατρί ὑμῶν» . Αλλά τι; «Γίνεσθε οἰκτίρμονες». «Δεν θα ομοιάσεις», λέει, «του Θεού, εάν παρθενεύσεις, εάν νηστεύσεις, εάν, τέλος πάντων, αλλάξει η διαγωγή σου απέναντι στον Θεό. Αλλά τι είπε;», λέει ο Ιερός Χρυσόστομος· «Αυτό που θα σε κάνει ίσον με τον Πατέρα, εννοείται στην ποιότητα. Τι; Γίνεσθε οικτίρμονες». Εάν γίνομε οικτίρμονες προς πάντας, άνευ διακρίσεως, όπως σας είπα στην αρχή, τότε εξισούμεθα κατά κάποιον τρόπο με τον Θεόν, γιατί Εκείνος είναι οικτίρμων, προς τους ανθρώπους και μάλιστα προς τους αχαρίστους ακόμη. Μπορεί να βρέξει ο Θεός και να μην πούμε ένα ευχαριστώ εις τον Θεόν. «Α», λέμε, «α, έβρεξε, α…ωραία, το χωράφι μου, α, καλά». Άνθρωπε, σήκωσε το κεφάλι σου προς τον ουρανό και πες εις τον Θεόν ένα ευχαριστώ. «Γιατί λέει ο Θεός», λέει ο Κύριος, «ανατέλλει τον ήλιόν Του και βρέχει και για τα χωράφια των πονηρών ανθρώπων και για τα χωράφια των ευχαρίστων ανθρώπων, των ανθρώπων που είναι ευχάριστοι, δηλαδή δεν είναι αχάριστοι».

Αλλά τι θα πει οικτίρμων; Αυτός που έχει αισθήματα οίκτου ή συμπαθείας ή ελέους ή λύπης προς τον άλλον άνθρωπο, ξαναλέγω δια τρίτην φοράν, ανεξάρτητα από κάθε ιδιοτέλεια προς τον άλλον άνθρωπον. Αυτόν τον συμπαθώ, τον βοηθώ· τον άλλον δεν τον συμπαθώ, δεν τον βοηθώ. Δηλαδή σε όποια ηθική κατάσταση και ποιότητα μπορεί να βρίσκεται ο άλλος άνθρωπος. Έτσι, «οἰκτίρμων», λέει ο Απόστολος Παύλος, «σπλάχνα οἰκτιρμῶν». Διότι εθεωρείτο ότι εδώ εις τα σπλάχνα του ανθρώπου, όπου είναι η καρδιά, όπου είναι τα ευγενή, θα λέγαμε, όργανα, μέσ’ τον άνθρωπο, είναι εκείνα τα οποία, πραγματικά στρέφονται προς τον άλλον άνθρωπο. Κι εκεί φωλιάζει το να είσαι οικτίρμων άνθρωπος.

Έτσι οικτίρμων είναι ο Θεός ως ελεήμων, και ως πλήρους ελέους προς τα δημιουργήματά Του· και που αποτελεί για τους ανθρώπους ένα αρχέτυπον μιμήσεως. Διότι αν πούμε αυτός ο άνθρωπος για μένα είναι αρχέτυπον, άνθρωπος είναι. Θα υστερεί. Μπορώ βέβαια να πάρω παραδείγματα κι από ανθρώπους που έχουνε σπλάχνα οικτιρμών. Αλλά κυρίως θα πάρω από τον Θεόν. Γιατί, ξαναλέγω, οι άνθρωποι είναι άνθρωποι και κάπου μπορούν να υστερούν· ενώ ο Θεός βεβαίως δεν υστερεί.

Για να εκτιμήσομε και για να συνειδητοποιήσομε τι σημαίνει ότι ο Θεός είναι οικτίρμων, ώστε να Τον μιμηθούμε, κατά την προτροπήν του Κυρίου μας, «όπως», λέει, «ο Πατήρ σας είναι οικτίρμων», θα αναλύσομε κάποιες θέσεις από τον 102^ον Ψαλμόν, που εμφανίζει τον Θεόν πράγματι οικτίρμονα. Θα δούμε τον Ψαλμόν αυτόν. Μερικές μόνο θέσεις θα πάρομε.

«Οἰκτίρμων καὶ ἐλεήμων ὁ Κύριος», λέγει ο Ψαλμός, «μακρόθυμος καὶ πολυέλεος». Ότι ο Κύριος είναι ἐλεήμων, οἰκτίρμων, λυπάται τον άνθρωπο που είναι δυστυχής. Και είναι και μακρόθυμος. Δηλαδή αναβάλλει την οργή Του. Γιατί βέβαια μην ξεχνάμε μία θέση βασικοτάτη, βασικοτάτη. Είναι η εξής: Ο Θεός είναι και αγάπη, αλλά είναι και τιμωρός. Είναι δίκαιος. Έχει αγάπη, αλλά είναι και δίκαιος. Και η μία ιδιότητά Του δεν αναιρεί την άλλη ιδιότητά Του. Αλλά αναβάλλει όμως να τιμωρήσει, για να έρθουν σε συναίσθηση οι άνθρωποι και να μετανοήσουν. Αυτό θα πει «μακρόθυμος». «Αναβάλλω την τιμωρία εις τον άνθρωπο, μήπως μετανοήσει ο άνθρωπος αυτός». Και πολυέλεος. Δηλαδή έχει μέσα Του σε έναν μεγάλο αριθμό, σε ένα πλήθος και ποιότητα και αριθμό, το έλεός Του, το οποίον δίδει στους ανθρώπους.

Ανάλυσις λοιπόν του «οἰκτίρμων» είναι αυτός ο στίχος του 102^ου ψαλμού. Και είναι, όπως σας είπα, οι χαρακτηρισμοί, αν αναλύσομε, εννοείται, «ἐλεήμων», «μακρόθυμος», «πολυέλεος». Αυτά είναι επιμέρους αναλυόμενα στοιχεία των οικτιρμών. Και αυτά γράφονται στην Παλαιά Διαθήκη, σημειώσατέ το· που είναι παιδαγωγός εις Χριστόν η Παλαιά Διαθήκη. Διότι η διάστασις του πολυελέου του Θεού είναι η Ενανθρώπησις. Το μέγα έλεός Του, το κορυφαίον, είναι η Ενανθρώπησις. Να πώς το λέγει αυτό και το γράφει ο ευαγγελιστής Ιωάννης: «Οὕτω γὰρ ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον –τόσο, λέει, πολύ αγάπησε ο Θεός τον κόσμον–, ὥστε τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται, ἀλλ’ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον». Όλα τα άλλα, να βρέξει ο Θεός, να βγάλει τον ήλιο Του, να σου δώσει να φας, είναι μικρά και επιμέρους στοιχεία του ότι είναι πολυέλεος. Αλλά το κορυφαίο, ποιο είναι; Ότι έστειλε τον Υιόν Του να σώσει τον κόσμο.

Ποίες είναι οι πτυχές των οικτιρμών του Κυρίου; Ακούστε. Συνέχεια: «Οὐκ εἰς τέλος ὀργισθήσεται, οὐδὲ εἰς τὸν αἰῶνα μηνιεῖ». Τι θα πει αυτό; Ο Θεός μπορεί να εξοργιστεί μαζί μας. Και να προβεί και σε τιμωρία. Αλλά δεν θα το κρατήσει έως το τέλος αυτό. Δηλαδή θα είναι πάντοτε εκείνο που σας είπα προηγουμένως· ότι θα είναι μακρόθυμος. Θα περιμένει. Μήπως επιστρέψει ο αμαρτωλός. Και δεν μας συμφέρει, αγαπητοί μου, να υποβάλομε την μακροθυμίαν του Θεού, ας το πούμε, ας το πούμε, πώς να το πούμε, σε πειρασμό. Να εξαντλήσομε, δηλαδή, τη μακροθυμία του Θεού. Να το προσέξομε. Μη λέμε «Α, ο Θεός είναι αγαθός κι εγώ μπορώ να αμαρτάνω και να αναβάλω διαρκώς τη διόρθωσή μου». Όχι.

«Οὐδὲ εἰς τὸν αἰῶνα μηνιεῖ». Τι θα πει αυτό; Θα πει ότι δεν θα μείνει με μῆνιν, δηλαδή με οργή ως το τέλος. Όχι. Είναι φιλάνθρωπος ο Κύριος. Και θα μας λυπηθεί. Έτσι αναβάλλει διαρκώς, θα λέγαμε, την οργή Του. Κι όπως λέγει ο Μέγας Αθανάσιος ότι έστειλε τον μονογενή Υιόν Του δια να αθετήσει την φθοράν. Όταν ο Χριστός λέει «Δεν ήρθα να κρίνω τον κόσμον, αλλά ίνα σώσω τον κόσμον», κι όμως ο Ίδιος είπε ότι «θα έρθω να κρίνω τον κόσμον». Πότε; Εις το τέλος. Εις το τέλος. Ας το προσέξομε αυτό. Μακροθυμεί, είπαμε ο Κύριος. Ούτε εις τον αιώνα· ούτε στον παρόντα, εννοείται, αιώνα. Ο παρών· γιατί εδώ είναι το προσκήνιον κάθε δοκιμασίας μας. Μηνιεῖ. Θα μείνει με μῆνιν, με οργήν εναντίον μας. Αλλά μας συγχωρεί. Τούτο μόνο να θυμηθούμε, αγαπητοί. Ό,τι να έχομε διαπράξει, όταν προσέλθομε εις τον πνευματικόν και ζητήσομε συγχώρεση από τον Θεό, διά του πνευματικού, δεν συγχωρεί ο Θεός; Αρκεί να έχομε πράγματι μετάνοια. Αρκεί να μην κρυβόμαστε, να μην ψευδόμεθα. Θα μου πείτε «Είναι δυνατόν στην εξομολόγηση να ψευδόμεθα;». Πολλές φορές, για να δημιουργήσουμε μίαν καλήν εντύπωσιν εις τον πνευματικόν, μπορούμε κι αυτό να το μετέλθουμε. «Αλλά άνθρωποι, άνθρωποι», θα λέγαμε, «ο πνευματικός είναι άνθρωπος. Μπορεί να ξέρει το εσωτερικό σου; Το βλέπει μόνον ο Θεός. Κι αν έχεις ειλικρίνειαν, ποτέ δεν θα φθάσεις να θέλεις να δικαιολογείσαι ή να ψεύδεσαι και εις αυτήν την Εξομολόγησιν. Αλίμονό σου. Καλύτερα να μην εξομολογηθείς, παρά να θέλεις να ψευσθείς εις τον Θεόν». «Θεός», λέγει η Αγία Γραφή, «οὐ μυκτηρίζεται». Μυκτηρίζω θα πει εμπαίζω. Ήταν ένας τρόπος κοροϊδίας των αρχαίων Εβραίων να πιάνουν τα ρουθούνια τους. Τα δικά μας τα παιδιά βγάζουν τη γλώσσα τους. Και κοροϊδεύουν. Εδώ να πιάνεις τα ρουθούνια σου και να μιλάς, να μονολογείς και ακόμη να κάνεις φσου, φσου, απ’ τη μύτη σου. Αυτό θα πει μυκτηρίζω. «Ο Θεός», λέγει, «δεν μυκτηρίζεται, δεν εμπαίζεται ο Θεός». Έχεις πολύ λανθασμένη, αδελφέ μου, αντίληψη περί του Θεού.

Και συνεχίζει ο Ψαλμός: « Οὐ κατὰ τὰς ἀνομίας ἡμῶν ἐποίησεν ἡμῖν, οὐδὲ κατὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἀνταπέδωκεν ἡμῖν, ὅτι κατὰ τὸ ὕψος τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τῆς γῆς ἐκραταίωσε Κύριος τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐπὶ τοὺς φοβουμένους αὐτόν· καθόσον ἀπέχουσιν ἀνατολαὶ ἀπὸ δυσμῶν, ἐμάκρυνεν ἀφ᾿ ἡμῶν τὰς ἀνομίας ἡμῶν».

Παίρνει δύο μέτρα, δύο αποστάσεις. Ο Θεός, λέει, είναι τόσο οικτίρμων, μας συγχωρεί, όσο απέχει η ανατολή από τη δύση. Μία εικόνα. Δεύτερη εικόνα: Όσο απέχει η γη από τον ουρανό. Είναι εκείνο το χαριτωμένο χαριτωμένο που λέμε σε ένα μικρό παιδάκι: «Με αγαπάς;(πολύ μικρό παιδάκι). Με αγαπάς;». «Σε αγαπώ». «Πόσο;». Και ανοίγει τα χέρια του και λέει: «Τόσο σε αγαπάω». Ε, αυτό το «τόσο» εις τον Θεόν είναι η ανατολή με την δύση, η γη με τον ουρανόν.

Έτσι ο Κύριος, δεν μετρά τα ελέη Του με το βάρος των αμαρτιών μας. Εννοείται, εάν μετανοήσουμε. Βέβαια να σας πω εδώ τι έκανε ο αρχαίος κόσμος για να εξιλεωθεί έναντι, αν το θέλετε, ψευδών θεών; Έκανε θυσίες. Έκανε ακόμη και ανθρωποθυσίες. Ναι, ναι. Θυμηθείτε την Ιφιγένεια. Για να πάει καλός καιρός, να ταξιδέψουν εις την Τροία κ.λπ. Ακόμη, έκανε εκατόμβες. Τι ήταν η «εκατόμβη»; Άνοιγαν ένα μεγάλο τετράγωνο λάκκο, έβαζαν επάνω δοκάρια κι επάνω εκεί στα δοκάρια έσφαζαν εκατό βόδια! Εκατό βόδια; Ολόκληρη περιουσία. Κι εκείνος που ήθελε να εξιλεωθεί ήταν κάτω από τα δοκάρια και το αίμα των βοών, των βοδιών έπεφτε επάνω στην κεφαλή του. Ακούτε; Λέει ο Απόστολος Παύλος: «Ούτε το αίμα τράγων και βοών κ.λπ. ωφελεί τίποτα». Ήταν τύπος της θυσίας του Χριστού. Πολύ απλά, έχυσε ο Κύριος το αίμα Του. Μετενόησες; Εξομολογήθηκες; Θα πας να κοινωνήσεις. Τι ωραίο! Ούτε εκατόμβες, ούτε ανθρωποθυσίες, ούτε απολύτως τίποτε.

Σημειώσατε, όποτε εξέκλιναν σε ειδωλολατρία οι Εβραίοι, θυσίαζαν ακόμη και τα παιδιά τους! Ακούσατε; Τα παιδιά τους. Τι ήταν, παρακαλώ, ο Βάαλ; Ήταν ένα τενεκεδένιο άγαλμα, τενεκεδένιο, σιδηρούν, και είχε σαν καμινάδα ήτανε κι έβγαινε ο καπνός από πάνω, από κάτω η φωτιά, είχε τις αγκάλες του ανοιχτές ο Βάαλ, κι εκεί έριχναν τα μικρά παιδιά τους, τα οποία όταν έβλεπαν τι γίνεται, το ένα παιδί με το άλλο, ξέρετε, συνεννοείται, επικοινωνεί, τσίριζαν, κυριολεκτικά τσίριζαν τα παιδιά… Και ρίχναν τα μικρά παιδιά στην αγκαλιά του αγάλματος του σιδερένιου, του πυρακτωμένου, για να καούν. Σου ζητάει ο Θεός τέτοια πράγματα; Ο ίδιος ο Θεός δεν είναι Εκείνος ο Οποίος εστηλίτευσε αυτήν την κατάσταση; Τι; Θα μετανοήσεις και θα αλλάξει η ζωή σου. Αυτό είναι όλο.

Ακόμα, λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος, λέει το εξής: «Εάν οι αμαρτίες σου είναι πολλές – Έρχονται πολλοί και λένε: ‘’Έχω πάρα πολλές αμαρτίες’’– ξέρεις πώς μοιάζει το έλεος του Θεού; Με έναν ωκεανόν. Ξέρεις πώς μοιάζουν οι αμαρτίες σου; Μοιάζουν με μερικές σπίθες φωτιάς. Τι λες, αν πέσουν οι σπίθες μέσα στον ωκεανό, δεν θα σβήσει αυτή η φωτιά;». Και λέει ο Ιερός Χρυσόστομος: «Τι λέγω, ωκεανός; Ο ωκεανός έχει όρια». Πάρτε από την Ευρώπη, φερ’ ειπείν, τον Ατλαντικό ωκεανό. Πού τερματίζει; Τερματίζει στις Ηνωμένες Πολιτείες. «Ο ωκεανός», λέει, «έχει όρια. Το έλεος του Θεού δεν έχει όρια». Αυτά μας λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος, αγαπητοί. Έτσι, θα πρέπει να προσέξομε πολύ.

Λέει ακόμα ένα σημείο: «Τὸν λυτρούμενον ἐκ φθορᾶς τὴν ζωήν σου». Ναι. Από τη φθοράν του σώματος και την φθοράν της ψυχής. Όπως είναι τα δυστυχήματα. Όπως είναι οι συντυχούσες αμαρτίες. Όπως είναι, όπως είναι η εμπερίστατος αμαρτία· η οποία πραγματικά φθείρει, λιώνει τον άνθρωπο και στην ψυχή και στο σώμα. «Τὸν στεφανοῦντά σε», λέει άλλο σημείο, «ἐν ἐλέει καὶ οἰκτιρμοῖς». Είναι ο στέφανος της Βασιλείας του Θεού. Αφού προηγουμένως εδώ στη Γη στεφανώθηκες με την προαίρεσή σου την αγαθή. Και θα ‘ρθει η ώρα που ο Θεός θα σου δώσει τη Βασιλεία Του. Και τι μπορεί να συγκριθεί με τη Βασιλεία του Θεού;

Τέλος, αν υπάρχει τέλος, «τὸν ἐμπιπλῶντα ἐν ἀγαθοῖς τὴν ἐπιθυμίαν σου». «Αυτός», λέει, «ο Οποίος χορηγεί, χορταίνει, γεμίζει με αγαθά εκείνο που επιθυμείς». Και «ἀνακαινισθήσεται ὡς ἀετοῦ ἡ νεότης σου». Αυτό που το λέει τόσο ωραία ο Δαβίδ. «Θα γίνεις καινούριος σαν τον αετό». «Ο αετός», λέγει, «ανακαινίζεται, ανανεώνεται ο αετός, έτσι η νεότητά σου θα ανακαινισθεί, θα γίνει καινούρια και καινούρια». Και μάλιστα, επιτραπείτω μοι να σας πω και τούτο, γιατί μερικοί, όταν είναι νέοι άνθρωποι, νομίζουν ότι θα κερδίσουνε τον κόσμον αυτόν, αν τον απολαύσουν. «Τώρα», λέει, «που είμαι νέος. Άμα γεράσω, πάει πια». Ξέρετε τι λέει ο Δαβίδ πάνω σ’ αυτό; Λέει: «Τόν εὐφραίνοντά μου τήν νεότητα». «Αυτός που ευφραίνει τη νεότητά μου». Παλικάρι μου, κοπέλα μου, μην πας σ’ αυτά τα βαλτονέρια για να βρεις την ευχαρίστηση και τη χαρά. Εκείνος που ευφραίνει τη νεότητά σου, είσαι έφηβος, είσαι νέος, είναι μόνον ο Θεός. Τίποτε άλλο. Μόνον ο Θεός. Όλα τ’ άλλα είναι πραγματικά μία απάτη.

Αγαπητοί, «οἰκτίρμων καὶ ἐλεήμων ὁ Κύριος». Γι΄αυτό θέλει τα γνήσια παιδιά Του να είναι κι αυτοί οικτίρμονες στους συνανθρώπους των. Ν’ αγαπούν τους συνανθρώπους των, όπως και να είναι. Ο Κύριος μάς είπε: «Ἔσεσθε οὖν ὑμεῖς τέλειοι, ὥσπερ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς τέλειός ἐστιν». Και αυτή η τελειότης βεβαίως είναι στα μέτρα του ανθρώπου, όσο τούτο είναι δυνατόν. Άλλο είναι η τελειότητα του Θεού και άλλο η τελειότητα του ανθρώπου. Οφείλει όμως, οφείλει να αντιγράφει τον Θεόν ως Πατέρα Του, να είναι τέλειος και οικτίρμων. Τι είναι λοιπόν τελειότης, που μας καλεί ο Κύριος να επιτύχομε; Τι είναι η τελειότης; Να γίνομε οικτίρμονες. Είναι η αγάπη που θα έχει κάνει καινούρια, ολόκληρη τη ζωή μας. Αμήν.

851η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας : " Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1