Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Κυριακή Ἁγίων Πάντων.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Κυριακή Ἁγίων Πάντων.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

10 Ιουνίου 2023

Οἱ Ἅγιοι Πάντες (β΄ ἔκδοσις)

†. Η Εκκλησία μας, αγαπητοί μου, την περασμένη Κυριακή, εόρτασε την Αγίαν Πεντηκοστήν. Δηλαδή την κάθοδον του Αγίου Πνεύματος και την παραμονή Του εις την Εκκλησίαν. Την σημερινή Κυριακή, η Εκκλησία μας γιορτάζει την μνήμη πάντων των αγίων. Αυτό σημαίνει την φανέρωση της Πεντηκοστής μέσα εις τον κόσμον δια των αγίων. Οι άγιοι είναι η απόδειξις της Πεντηκοστής· διότι με τον τρόπον αυτόν, δεχθέντες το Πνεύμα το Άγιον, γίνονται άγιοι. Οι άγιοι, λοιπόν, είναι ο καρπός του Αγίου Πνεύματος μέσα εις την Ιστορίαν. Η παρουσία του αγίου ανθρώπου είναι το πιο καινούριο πράγμα που γνωρίζει ο παλαιωμένος μας κόσμος. Όταν ο Πλάτων κάνει χρήση του όρου «γιος», θα ενθυμείσθε, εκεί που αναφέρεται εις τα «σια καί προσφιλ» και πάει για να συγκρίνει εκεί την αξία της πατρίδος- απ’ το σχολείο το ξέρομε αυτό- δεν έχει ο όρος «γιος» στον Πλάτωνα, δεν έχει καμία σχέση με ό,τι εννοεί η Αγία Γραφή.

    Ο άγιος είναι ο καινός άνθρωπος –το «και-» με αι-, ο καινούριος άνθρωπος, είναι η καινή κτίσις. Που γίνεται καινούρια από τη δημιουργική πνοή του Αγίου Πνεύματος. Ο άγιος έχει μέσα στην ύπαρξή του το στοιχείον της αφθαρσίας και της αθανασίας. Επειδή η ύπαρξις, ολόκληρη η ύπαρξίς του, ψυχή και σώμα, διεποτίσθη από το Άγιον Πνεύμα. Υπογραμμίζω, ψυχή και σώμα. Όχι μόνον ψυχή.

    Ο Απόστολος Παύλος γράφει στους Κολοσσαείς: « ζω μν κέκρυπται σν τ Χριστ ν τ Θε». Εδώ υπάρχει μία μεγάλη αλήθεια, η οποία δεν μπορεί να γίνει κατανοητή· παρά μόνον εκείνος που ζει μέσα στη ζωή του Αγίου Πνεύματος, να την κατανοήσει αυτήν. Ότι η ζωή μας, λέγει, είναι κρυμμένη μέσα εις τον Χριστό ν τ Θε. Πώς είναι κρυμμένη; Πώς είναι κρυμμένη. Δεν φαίνεται. Αυτό θα πει «κρυμμένη». Η ζωή μας είναι ήδη αθανατισμένη και αφθαρτισμένη. Και είναι τοποθετημένη μέσα εις τον Ιησούν Χριστόν, γι’ αυτό δεν φαίνεται. Ο Χριστός δεν φαίνεται. Δεν Τον βλέπομε με τα μάτια μας στον παρόντα κόσμο. Όμως η ζωή των πιστών είναι εκεί. Πού; Μέσα εις την Θεανθρωπίνη φύση του Χριστού. Ώστε «όταν θα έρθει ο Χριστός», που λέγει ο Παύλος, « ζωή μν», «που είναι η ζωή μας, τότε και η δική μας η ζωή θα φανερωθεί». Ότι δηλαδή θα αφθαρτισθούμε και θα αθανατισθούμε, κατάλληλοι πλέον δια την Βασιλείαν του Θεού.

     Οι άγιοι συνιστούν την βάσιν της Εκκλησίας και την απόδειξη της παρουσίας της μέσα εις τον κόσμον. Διότι άγιοι αποκαλύπτουν την Εκκλησία μέσα εις τον κόσμο. Οι άγιοι είναι η τελείωσις του Ευαγγελίου, η ολοκλήρωσις του Ευαγγελίου πάνω στην πράξη. Διότι επραγμάτωσαν τους λόγους του Χριστού που είναι στο Ευαγγέλιον. Οι άγιοι κλείνουν και φιμώνουν τις πύλες του Άδου και των εχθρών, όταν αυτές ανοίγουν, για να στραφούν εναντίον της Εκκλησίας. Έτσι έχομε την περίπτωσιν του μαρτυρίου. Το μαρτύριο είναι η απάντησις εις τις κραυγαλέες φωνές του Άδου, για να καταπιεί την Εκκλησίαν. Γι΄αυτό είπε ο Χριστός: «Καί πύλαι δου ο κατισχύσουσιν ατς». Δηλαδή της Εκκλησίας. Γιατί; Γιατί εμπροσθοφυλακή είναι οι άγιοι.

     Το καινούριο στοιχείο που εισάγουν στον κόσμον είναι η πίστις. Είπα καινούριο στοιχείον. Γι’ αυτό, στη σημερινή εορτή των Αγίων Πάντων, η Εκκλησία μας χρησιμοποιεί την περικοπή που αναφέρεται εις τον ύμνον της πίστεως. Χωρίς να εξηγήσω· Εβρ.11,33: «Ο (:Οι οποίοι) δι πίστεως κατηγωνίσαντο βασιλείας, εργάσαντο δικαιοσύνην, πέτυχον παγγελιν, φραξαν στόματα λεόντων, σβεσαν δύναμιν πυρός, φυγον στόματα μαχαίρας, νεδυναμώθησαν π σθενείας, γενήθησαν σχυρο ν πολέμ, παρεμβολς κλιναν λλοτρίων· λιθάσθησαν, πρίσθησαν -δηλαδή πριονίστηκαν- , πειράσθησαν, περιλθον ν μηλωτας – ζήσαν στις ερημιές με προβιές προβάτων, γιατί δεν είχαν ιματισμόν-στερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι, ν οκ ν ξιος  κόσμος, ν ρημίαις πλανώμενοι κα ρεσι κα σπηλαίοις κα τας πας τς γς». Βλέπει κανείς την κακουχία των αγίων. Κι εκείνο που τους έκανε να υπομείνουν τις κακουχίες ήτο η πίστις. Είναι μία εικόνα, που την παίρνει ο συγγραφεύς, ο Απόστολος Παύλος, και την καταχωρεί εις την προς Εβραίους επιστολή του, από την Παλαιά Διαθήκη. Προσέξτε, αυτή η εικόνα είναι περισσότερον έκτυπος εις την Καινήν ΔιαθήκηνΟι πρώτοι μάρτυρες, των 300 πρώτων ετών δηλαδή που απαριθμούνται σε ένδεκα εκατομμύρια γνωστών, υπολογίζεται ότι μέχρι σήμερα έχομε 40 εκατομμύρια μάρτυρες και ότι θα συνεχίσουν να υπάρχουν μάρτυρες και οι οποίοι μάρτυρες θα σταθούν σε εντονοτέρα κατάσταση προς τα έσχατα, στις ημέρες του Αντιχρίστου, πολύ περισσότερον απ΄ ό,τι μας περιγράφει εδώ η προς Εβραίους επιστολή. Δεν έχει τελειώσει αυτή η εικόνα. Πραγματοποιείται, πραγματώνεται συνεχώς με πύκνωσιν εις τα έσχατα της Ιστορίας. Να το έχομε υπόψιν μας αυτό.

    Η πίστις είναι εκείνη που συντηρεί τον άνθρωπο. Και πίστις είναι η επαναστροφή στον Θεό. Διότι οι πρωτόπλαστοι κλήθηκαν να πιστεύσουν εις τον λόγον του Κυρίου, ημάρτησαν, έχασαν από τον οπτικό των ορίζοντα τον αληθινό Θεό, ελάτρευσαν την κτίσιν παρά τον Κτίσαντα, με αποτέλεσμα, παρακαλώ, η πίστις να έχει εξαφανιστεί. Συνεπώς είναι μία πορεία η πίστις αντίθετη από την πορεία του Αδάμ. Τι είναι εδώ  η πίστις; Μία μορφή της. Η υπακοή στον Θεό. Μία μορφή της πίστεως. Η υπακοή στον Θεό. Είναι η εμπιστοσύνη στα λόγια Του, στην δύναμή Του, στην αγαθότητά Του, στη σοφία Του, στην πρόνοιά Του. Γι’ αυτό ακριβώς λέγει στην προς Εβραίους ο Απόστολος: «Χωρς πίστεως δύνατον εαρεστσαι». «Χωρίς την πίστιν», λέγει, «είναι αδύνατον να σταθεί κανείς ευάρεστος εις τον Θεόν».

    Αυτά που είπα προηγουμένως, επιτρέψατέ μου, «πίστις στη σοφία του Θεού, στην πρόνοια του Θεού». Τι θα πει αυτό; Αυτό που λέει ο λαός μας, αλλά δεν το προσέχει. Εκείνο το «Έχει ο Θεός». Εμπιστεύομαι στα χέρια του Θεού. Δεν έχω εργασία. Δεν έχω υγεία. Δεν έχω ξέρω ‘γω εκείνο που θα χρειαζόμουνα. Έχει ο Θεός. Είναι η πίστις στην πρόνοια του Θεού, στην σοφία του Θεού, στην αγάπη του Θεού, όχι μόνον εις την ύπαρξιν του Θεού. Δεν είναι επαρκές αυτό, να λέμε ότι πιστεύω στον Θεό. Δεν είναι επαρκές. Το ξανατονίζω αυτό. Και σημειώνει πιο κάτω ο Απόστολος Παύλος: «Πιστεσαι γάρ δε τόν προσερχόμενον τ Θε τι στι καί τος κζητοσιν ατόν μισθαποδότης γίνεται». «Και τι είναι», λέγει, «αυτό που θα ευαρεστήσουμε στον Θεόν; Καταρχάς εκείνος που προσέρχεται εις την πίστιν, να πιστεύσει ότι υπάρχει ο Θεός. Είναι το πρώτο βήμα. Και ύστερα ότι εκείνοι που Τον εκζητούν, πιστεύοντες εις την πρόνοιά Του κ.τ.λ. γίνεται μισθαποδότης». Τους δίδει εκείνο το οποίο θέλουν.

     Ένα θαυμάσιο παράδειγμα από την προς Εβραίους επιστολή που ακούσαμε σήμερα. «Πίστει χρηματισθες Νε περ τν μηδέπω βλεπομένων, ελαβηθες κατεσκεύασε κιβωτν ες σωτηρίαν το οκου ατο, δι᾿ ς κατέκρινε τν κόσμον, κα τς κατά πίστιν δικαιοσύνης γένετο κληρονόμος». Δηλαδή ότι με την πίστη, αφού εχρηματίσθη ο Νώε περί του κατακλυσμού, του είπε ο Θεός: «Θα γίνει κατακλυσμός…». Αγαπητοί μου, ξέρετε τι έγινε; Μετά την αναγγελία, Ύστερα από 120 χρόνια! Αλλά εκείνος είπε: «Πιστεύω εις τον Θεόν». «Πιστός  λόγος», που λέγει ο Απόστολος Παύλος, «καί πάσης ποδοχς ξιος»«Είναι αξιόπιστος ο λόγος του Θεού». Το πότε, Εκείνος το ξέρει. Εκείνο που είπε, δεν το αλλάζει. Δεν μετανοεί εκείνο που ο Θεός εξαγγέλλει. Αυτή είναι δυνατή πίστις πραγματικά. Και μάλιστα περί των μηδέπω βλεπομένων· που ακόμη δεν τα είχε δει. Δεν είδε τον κατακλυσμό. Σας είπα, 120 χρόνια μετά έγινε ο κατακλυσμός. «Ελαβηθείς», στάθηκε με ευλαβή ψυχή, ότι είναι λόγος Θεού, κατασκεύασε την Κιβωτό για να σωθεί ο οίκος του, η οικογένειά του. Και κατέκρινε τον κόσμον, γιατί άλλοι δεν πίστευσαν. «Νώε, τι κάνεις;». «Κατασκευάζω μία κιβωτό». «Γιατί;». «Γιατί ο Θεός θα καταστρέψει τον κόσμον με κατακλυσμόν». Και γελούσαν. Και κατέκρινε, λέει, τον κόσμον με την πράξη του αυτή, «καί τς κατά πίστιν δικαιοσύνης γένετο κληρονόμος». Αυτό το τελευταίο ημιστίχιον είναι πάρα πολύ σπουδαίον· που σημαίνει ότι έγινε κληρονόμος των αιωνίων αγαθών, της Βασιλείας του Θεού, της κατά πίστιν δικαιοσύνης. «Δικαιοσύνη» εδώ θα πει αγιότης. Η αγιότητα που εξησφαλίσθη από την πίστιν.

    Αγαπητοί μου, είναι πάρα πολύ σπουδαίο. Πρέπει να σας το πω αυτό το πράγμα, ότι όλοι οι άγιοι, και της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης εκινήθησαν εις τον χώρον της διαθήκης της πίστεως· διότι έχομε κι άλλην διαθήκην. Είναι η διαθήκη του Νόμου. Η διαθήκη του Νόμου, που έδωσε ο Θεός εις το Σινά. Αλλά δεν ήτο επαρκής η διαθήκη του Νόμου. Ο Μωυσής, ούτε αυτός ο Μωυσής δεν δικαιώθηκε από τη διαθήκη του Νόμου. Και ξέρετε από τι; Διότι έπρεπε να είναι κανείς τελείως, τελείως, τελείως άμεμπτος. Γιατί; Γιατί «πσα παράβασις καί παρακοή λαβεν νδικον μισθαποδοσίαν». Τιμωρήθηκε. Από τι λέτε, ο Μωυσής; Του είπε ο Θεός: «Θα χτυπήσεις τον βράχο και θα βγει νερό». Αγανακτισμένος όμως από τη συμπεριφορά των Εβραίων, εχτύπησε δύο φορές, με την εξής αγανακτισμένη φωνή: «Επιτέλους, τι θέλετε, να σας  βγάλω νερό από τον βράχο;». Ταπ, ταπ. Δύο φορές χτύπησε. Γι’ αυτό του το αμάρτημα δεν μπήκε στη γη Χαναάν! Του το είπε ο Θεός σαφώς. Γι΄αυτό του το αμάρτημα. Τότε ποιος μπορεί να σωθεί; Κανένας. Ο Μωυσής μπήκε εις την Βασιλείαν του Θεού, τον βλέπομε στα δεξιά του Χριστού στη Μεταμόρφωση, από τη διαθήκη της πίστεως. Όχι τη διαθήκη του Νόμου. Νομίζω ότι είμαι σαφής. Ο Νώε επίστεψε και σώθηκε. Διαθήκη πίστεως. Οι πρωτόπλαστοι δεν ετήρησαν την διαθήκη της πίστεως. Γιατί δεν πίστεψαν στα λόγια του Θεού. Και άκουσαν τον διάβολον. Και έχασαν. Παρέβησαν την διαθήκη της πίστεως.

   Προσέξτε λοιπόν τώρα. Και στην Παλαιά Διαθήκη -κατά κανόνα- και εις την Καινή Διαθήκη -υπέρ κατά κανόνα- δεν σώζεται κανείς, εάν δεν δεχθεί την διαθήκη της πίστεως. Ναι. Θα τηρήσω τον Νόμο, αλλά δεν μπορώ τέλεια. Είμαι άνθρωπος. Εκεί όμως που θα σωθώ θα είναι η πίστις. Πέστε μου, ποιον νόμο ετήρησε ο ληστής επί του σταυρού, που σώθηκε; Ποιον νόμο; Μήπως την εντολή «Ο φονεύσεις»; Φονιάς ήταν, ληστής ήταν. «Ο κλέψεις»; Ληστής ήταν. Πώς σώθηκε; Από την διαθήκη της πίστεως. «Είσαι», λέει, «Υιός του Θεού Συ. Θυμήσου με όταν θα’ ρθεις στην Βασιλεία Σου». Αυτή είναι η διαθήκη της πίστεως· η οποία βεβαίως προϋποθέτει, προϋποθέτει την τήρησιν των εντολών του Θεού, αναμφισβήτητα. Αλλά δεν σώζομαι με την τήρηση των εντολών, εάν δεν υπάρχει η πίστις. Γι΄αυτό λέει ο Παύλος, επαναλαμβάνω, «είναι αδύνατον να ευαρεστήσομε εις τον Θεόν χωρίς την πίστιν».

    Όλοι, λοιπόν, οι άγιοι είναι μνημεία πίστεως και αγάπης προς τον Θεόν. Γι΄αυτό σημειώνει η Γραφή: «τι γάρ μικρόν σον, σον,  ρχόμενος ξει καί ο χρονιε» (:Να, να, έρχεται ο Κύριος, δεν θα χρονίσει. Ήξει. Θα έρθει).  δέ δίκαιος κ πίστεως ζήσεται». Αυτό είναι παρμένο από την Παλαιά Διαθήκη και αναφέρεται εις το πρόσωπον του Αβραάμ. Και το ξαναχρησιμοποιεί ο Απόστολος Παύλος εις την προς Εβραίους επιστολήν του. Και λέγει ότι « δίκαιος κ πίστεως ζήσεται». Όπως ο Αβραάμ.

    Αγαπητοί, αν σας αναφέρω μερικά πραγματάκια, που ήτανε σύμφωνα με την νομοθεσία του Χαμουραμπί, γιατί ο Αβραάμ κατήγετο από τη Μεσοποταμία και ήταν κάτω από τον νόμο του Χαμουραμπί. Αν σας πω μερικά πράγματα, θα τρομάξετε. Σήμερα δεν αντέχουνε. Σήμερα δεν αντέχουνε. Καταρχάς είχε παλλακές. Δεν αντέχουν. Αλλά ήταν ο άνθρωπος της πίστεως. Όταν του λέει ο Θεός: «Σήκω, φύγε. Θα πας εκεί που θα σου δείξω». Έφυγε ο Αβραάμ. «Φύγε», λέει, «από την συγγένειά σου, από τα κτήματά σου, από την περιουσία σου, κι έλα να μείνεις εκεί που θα σου δείξω». Γι΄αυτό λοιπόν « δίκαιος κ πίστεως ζήσεται». Θα ζήσει ο δίκαιος, ο άγιος από την πίστη. Προσέξατέ το. Όχι βεβαίως μία πίστη γυμνή. Αλλά ο Αβραάμ δεν έζησε μία πίστη «ψιλή», γυμνή. Αλλά πραγμάτωσε την πίστη. Γιατί; Σηκώθηκε κι έφυγε από την πατρίδα του. Αυτό δεν είναι πράξις; «Καί ν ποστείλητε -συνεχίζει ο Απόστολος… Είναι γραμμένα και στον Ησαΐα αυτά, 26,30-  οκ εδοκε  ψυχή μο ν ατ». Δηλαδή, «άν ποστείλητε …»· ὑποστέλλω την σημαία. Κατεβάζω τη σημαία. Δηλαδή υποστέλλω αυτά τα οποία μου λέει ο Θεός. Δεν τα τηρώ. Μα κουράστηκα, μα δεν μπορώ. Δεν τα τηρώ. Σ’ αυτό το πράγμα η ψυχή μου, λέει ο Θεός, δεν ευαρεστεί.

    Ο άγιος με την πίστη «σπάει» την αυτονομία. Γιατί; Γιατί ο Αδάμ έδειξε αυτονομία. «Μπορώ να ζήσω και χωρίς τον Θεό. Να γίνω Θεός χωρίς τον Θεό»Ο άγιος που είναι κάτω από την τήρησιν των εντολών του Θεού, αυτός σπάζει την αυτονομία και αποδοκιμάζει με τον τρόπον αυτόν το προπατορικόν αμάρτημα.

    Ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, αγαπητοί, σε μία του προσευχή εις τον Κύριον Ιησούν Χριστόν, γράφει τα εξής: «ησο Θεός τν θεν,  Κύριος τν κυρίων,  Βασιλεύς τν βασιλέων,  γιος τν γίων, τί νταποδώσω σοί περί πάντων ν μοί νταπέδωκας;». Εδώ οι χαρακτηρισμοί «θεοί», «κύριοι», «βασιλες», «γιοι» αναφέρονται εις τους πιστούς. Όχι στους βασιλείς της Γης. Εις τους πιστούς. Γιατί οι άγιοι είναι θεωμένοι. Και αφού είναι θεωμένοι, ονομάζονται θεοί, κατά χάριν θεοί –με μικρό θήτα. Οι άγιοι είναι κύριοι, με μικρό κάπα·  κατά το κυριαρχικόν πρωτίστως αξίωμα, που έδωσε ο Θεός εις τον άνθρωπο, να κυριαρχεί σε όλην την κτίσιν αλλά και το κυριαρχικόν επί των παθών. Να είσαι κύριος των παθών σου. Αν είσαι μέθυσος, δεν είσαι κύριος των παθών σου. Αν είσαι βλάσφημος, δεν είσαι κύριος των παθών σου. Οι άγιοι είναι βασιλείς. Ναι. Κατά το βασιλικόν αξίωμα του Χριστού. Σαφώς το λέγει αυτό στο πρώτο κεφάλαιο της Αποκαλύψεως ο Ευαγγελιστής Ιωάννης. Ότι μας καθιστά βασιλείς. Και ιερείς, προσθέτει εκεί. Γι΄αυτό λέγεται κατά τον Απόστολο Πέτρο, είναι δε και στην Παλαιά Διαθήκη, «βασίλειον εράτευμα». Και αυτοί θα συμβασιλεύσουν με τον Χριστόν. Και θα ιερατεύσουν άπαντες εις την Βασιλείαν του Θεού, με τον αρχιερέα Χριστόν. Οι άγιοι εξεπλήρωσαν την εντολή «γιοι γίνεσθε τι γώ γιος εμί». «Να γίνεσθε άγιοι, γιατί Εγώ είμαι Άγιος», λέγει ο Θεός.

      Αγαπητοί, όσον ποτέ άλλοτε ο κόσμος, έχει ανάγκη από τους αγίους, αν και τους περιφρονεί, τους κοροϊδεύει, τους γελάει τους αγίους. Και όμως ποτέ άλλοτε δεν έχει ανάγκη από αγίους. Η εντιμότητα είναι ένα στοιχείο της αγιότητος. Βλέπετε οι άνθρωποι σήμερα κατά πόσον έχουν εντιμότητα; Από τον πιο πάνω-πάνω έως τον πιο κάτω- κάτω μέσα σε ένα κράτος. Καταχρήσεις επί καταχρήσεων. Εξέλιπε η εντιμότης.

    Εντούτοις, ενώ όλοι σκανδαλιζόμαστε δια την απουσία της εντιμότητος, εντούτοις είμεθα έτοιμοι να κοροϊδέψουμε τους αγίους, οι οποίοι τηρούν την εντιμότητα. Οι άγιοι συνέχουν, δηλαδή κρατούν τον κόσμον. Και ο κόσμος υπάρχει ένεκα των αγίων. Ναι. Μας το λέγουν οι πρώτοι συγγραφείς των πρώτων χρόνων συγγραφείς Χριστιανοί. Δεν θα είχε ο κόσμος λόγον υπάρξεως, εάν δεν υπήρχαν οι Χριστιανοί μέσα εις τον κόσμον. Αυτοί λοιπόν συνέχουν τον κόσμον. «Οι άγιοι ζουν στη Γη», όπως λέγει εκείνη η θαυμάσια επιστολή προς Διόγνητον,  «και πολιτεύονται στον ουρανό. Ζουν στη Γη και πολιτεύονται στον ουρανό. Δείχνουν στον κόσμο τον αληθινό τύπο ανθρώπου». Αυτόν τον τύπο που ο κόσμος ψάχνει να δημιουργήσει, αλλά δεν το πετυχαίνει,  γιατί δεν έχει το Πνεύμα το Άγιον. Είναι μία περικοπή θαυμασία. Δεν έχω χρόνο να σας την πω ολόκληρη.

     Ένα από τα ονόματα των χριστιανών είναι «γιοι». Αυτό σημαίνει ότι η αγιότης είναι το κύριο μέλημά μας. Γι΄αυτό λέγει ο Παύλος -στην προς Εβραίους πάντα- «διώκετε τόν γιασμόν -να επιδιώκετε τον αγιασμόν- ο χωρίς -χωρίς τον οποίον– οδείς ψεται τόν Κύριον». Κανείς δεν θα ίδει τον Κύριον.

     Ο σατανάς κατάφερε, αγαπητοί, στην εποχή μας, να γελοιοποιήσει την έννοια του αγίου. Γι΄αυτό χρειάζεται πολλή ανδρεία για να υπερνικηθεί μέσα μας το εμπόδιον της γελοιότητος. Μην ξεχνάτε δε ότι τον Νώε οι σύγχρονοί του… ο Νώε σώθηκε, ε; Είπα «Νώε», με συγχωρείτε, ο Λωτ, σώθηκε, γιατί νόμιζαν οι γαμπροί του, οι υποψήφιοι άνδρες των θυγατέρων του ότι γελοιάζει. Αλλά και τον Νώε τον κορόιδευαν ως γελοίον, γιατί, λέει, «μεγάλος ήταν», ήταν 500 ετών τότε, «κι έχασε το μυαλό του». Αυτή είναι η μοίρα των αγίων μέσα εις τον κόσμον.

     Ο αγιασμός είναι η οδός προς την θεωρία του προσώπου του Χριστού. Οι  Άγιοι Πάντες είναι τα μνημεία που παρακινούν τον αγιασμό. Είναι οι οδοδείκτες της κάθε πλανεμένης εποχής. Είναι τα αγαπημένα πρόσωπα, οι φίλοι του Θεού, οι φίλοι των ανθρώπων. Η φιλία μόνον ανάμεσα σε αγίους μπορεί να αναπτυχθεί. Ο χώρος τους αποπνέει, ο χώρος ο δικός τους αποπνέει ευωδία Χριστού, μύρον Αγίου ΠνεύματοςΚαι όλοι αυτοί είναι οι άγιοι άγγελοι, οι δίκαιοι, οι προφήται, οι Απόστολοι, οι Ευαγγελισταί, οι μάρτυρες, οι ομολογηταί, οι όσιοι ασκηταί, οι αγωνισταί, άνδρες και γυναίκες, όλων των αιώνων και όλων των εποχών.

    Αγαπητοί, ας ακούσομε άλλη μία φορά την φωνή του Θεού: «γιοι γίνεσθε, τι γώ γιος εμί».


681η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας : " Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

04 Αυγούστου 2022

Τά Λείψανα τῶν Ἁγίων. (β΄ ἔκδοσις)

†. Σήμερα, ἀγαπητοί μου, ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾷ πάντας τοὺς ἁγίους, τοὺς γνησίους φίλους τοῦ Θεοῦ καὶ εὐεργέτας ἀληθινοὺς τῶν πιστῶν. Εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ ὅσο ζοῦσαν, ἐπίστευσαν εἰς τὸν Θεὸν καὶ ἐπολιτεύθησαν κατὰ Θεόν. Γι᾿ αὐτὸ εἶναι οἱ πρωτότοκοι τοῦ Θεοῦ· ποὺ εἶναι ἀπογεγραμμένοι εἰς τὸν οὐρανόν. Καὶ εἶναι πρωτότοκοι, γιατί θὰ τύχουν ὅλοι τῆς μεγάλης καὶ μοναδικῆς κληρονομίας, ποὺ εἶναι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Ὅσοι θὰ εἶναι εἰς τὴν Βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, λέγονται «πρωτότοκοι»

Καὶ ἐλέχθῃ εἰς τοὺς ἁγίους καὶ εἰς τοὺς μάρτυρας, ὅπως μᾶς καταγράφει ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης εἰς τὸ βιβλίον τῆς Ἀποκαλύψεως: «ἵνα ἀναπαύσωνται ἔτι χρόνον μικρόν, ἕως πληρώσωσι καὶ οἱ σύνδουλοι αὐτῶν καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτῶν οἱ μέλλοντες ἀποκτέννεσθαι ὡς καὶ αὐτοί». Αὐτὸ τὸ «ἵνα ἀναπαύσωνται ἔτι χρόνον μικρὸν»  εἶναι ὁ χρόνος ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποὺ αὐτοὶ ἔφυγαν ἀπὸ τὸν κόσμον αὐτόν, ἕως τὴν ἀνάσταση τῶν νεκρῶν. Τὸν ἀποκαλεῖ «χρόνον μικρόν». Καὶ ἀκόμη, ὅταν λέγει: «ἕως πληρώσωσι, ἕως ὅτου συμπληρωθοῦν καὶ οἱ σύνδουλοι αὐτῶν καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτῶν», ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ἀποκτανθοῦν ὅπως καὶ αὐτοί», δείχνει ὅτι διαρκῶς εἰς τὴν Ἐκκλησίαν προστίθενται ἅγιοι. Ἕως τὸ τέλος τῆς Ἱστορίας. Ἕως τὸν δεύτερο ἐρχομὸ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἡ μνήμη των συνεπῶς δὲν ἔχει παρελθοντολογικὸ χαρακτῆρα, ἀλλὰ ἐπίκαιρον καὶ δυναμικόν.

Οἱ Ἅγιοι Πάντες εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ διέκριναν τὴν σχετικότητα τοῦ κόσμου καὶ τῶν ἀγαθῶν τοῦ κόσμου τούτου καὶ ἐπροτίμησαν καὶ ἀγάπησαν περισσότερο τὸν Κτίστην παρὰ τὴν κτίσιν καὶ τὰ ἀγαθὰ ποὺ δίνει ὁ Θεός. Καὶ γι᾿ αὐτή των τὴν ἀγάπη καὶ βαθιὰ πίστη καὶ ἀφοσίωση, ὅπως ἀκούσαμε στὴ σημερινὴ ἀποστολικὴ περικοπὴ ἀπὸ τὴν πρὸς Ἑβραίους ἐπιστολή, νὰ μᾶς καταγράφει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «Ἐμπαιγμῶν καὶ μαστίγων πεῖραν ἔλαβον (:ἔλαβον πεῖραν, δοκίμαζαν ἐμπαιγμοὺς καὶ μάστιγες)· ἔτι δὲ δεσμῶν καὶ φυλακῆς· ἐλιθάσθησαν (:λιθοβολήθηκαν), ἐπρίσθησαν (:πριονίστηκαν), ἐπειράσθησαν (:ἔγιναν ἀντικείμενον πολλῶν πειρασμῶν) ἐν φόνῳ μαχαίρας ἀπέθανον, περιῆλθον ἕν μηλωταῖς (:γύριζαν στὸν κόσμο μὲ προβιὲς) ἐν αἰγείοις δέρμασιν, ὑστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι, ὧν (:τῶν ὁποίων) οὐκ ἦν ἄξιος ὁ κόσμος (:Ὁ κόσμος δὲν ἦταν οὔτε εἶναι ἄξιος τῶν ἁγίων)».

Καὶ πράγματι, δὲν εἶναι ἄξιος ὁ κόσμος, τῶν ἁγίων. Γιατί ὁ κόσμος εἶναι μακριὰ ἀπὸ τὸν Θεό. «Κόσμος» μὲ τὴν ἔννοια τὴν ἠθική, μὲ τὴν ἔννοια τὴν πνευματική. Αὐτὸς ὁ ὁποῖος στέκεται ἐχθρικὰ ἀπέναντι εἰς τὸν Θεόν. Ἐκεῖνο ποὺ λέγει ὁ Ἀπόστολος καὶ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης «Μὴ ἀγαπᾶτε τὸν κόσμον, μηδὲ τὰ ἐν τῷ κόσμῳ». Ἐννοεῖ μὴν ἀγαπᾶτε ὅλα ἐκεῖνα τὰ σχήματα τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀπομακρυνθεῖ ἀπὸ τὸν Θεό. Αὐτὸς εἶναι ὁ κόσμος. Οὔτε ὅ,τι ὑπάρχει εἰς τὸν κόσμον, ἐννοεῖται τὰ καμώματα τοῦ κόσμου τούτου. Καὶ ὄχι βεβαίως τὴν φύσιν, τὴν κτίσιν, ὄχι βεβαίως τοὺς ἀνθρώπους, τοὺς ἀνθρώπους. Ἀλλὰ αὐτὸ τὸ σχῆμα -θὰ τὸ πῶ διὰ τρίτη φορά- ποὺ στέκεται μακριὰ ἀπὸ τὸν Θεό. Καὶ θὰ στέκεται. Καὶ πάντα θὰ στέκεται, ἕως τὸ τέλος τῆς Ἱστορίας. Μ᾿ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν «Μὴ ἀγαπᾶτε τὸν κόσμον». Εἶναι καταπληκτικό. Γιατί ἐκεῖνος ποὺ ἀγαπᾷ τὸν κόσμον, συσχηματίζεται μὲ τὸν κόσμον.

Κι ἀκόμα, ἐὰν μὲν ὁ κόσμος δὲν εἶναι ἄξιος τῶν ἁγίων, ὅμως ὁ κόσμος ἔχει ἀμεσότατη ἀνάγκη ἀπὸ τοὺς ἁγίους. Ἡ παρουσία τῶν ἁγίων συνιστᾷ τὸν κόσμον καὶ δίνει νόημα ὑπάρξεως εἰς τὸν κόσμον. Ἄν δὲν ὑπῆρχαν οἱ ἅγιοι, δὲν θὰ εἶχε λόγον ὑπάρξεως ὁ κόσμος. Μᾶς τὸ λένε σαφῶς οἱ Πατέρες καὶ μάλιστα οἱ πρώιμοι Πατέρες. Γιατί πολλὲς φορὲς κι ἐμεῖς τὸ λέμε: «Πῶς μᾶς ἀνέχεται ὁ Θεός; Μὲ τόσην ἁμαρτίαν;». Ἄν  ὁ κόσμος ὑπάρχει, εἶναι γιατί ὑπάρχουν οἱ Ἅγιοι. Ναί. Ὅπως ὁ Θεὸς ἠνείχετο τὰ Σόδομα, γιατί ἐκεῖ κατοικοῦσε ὁ Λώτ, ὁ ἀνιψιὸς τοῦ Ἀβραάμ, ποὺ ἦταν δίκαιος. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ὁ κόσμος οὐσιαστικά -μόνον ποὺ δὲν τὸ γνωρίζει- ἔχει ἀνάγκη ἀπὸ τοὺς ἁγίους, γιατί οἱ ἅγιοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι συντηροῦν τὴν παρουσία τῶν ἀνθρώπων, τὴν ὕπαρξιν τῶν ἀνθρώπων. Και ἐκτὸς ἀπὸ τὴν παρουσία των ζώντων ἁγίων, δηλαδὴ τῶν πιστῶν, ποὺ πολιτεύονται εὐαρέστως στὸν Θεὸ καὶ τὴν μνήμη τῶν ζησάντων ἁγίων καὶ τὸ θαυμαστὸν πρὸς μίμησιν παράδειγμά των, ἔχουν ἀνάγκη, ὅσο κι ἂν ὁ κόσμος γυρίζει τὴν πλάτη εἰς τοὺς ἁγίους, καὶ τὰ σοφά τους καὶ τὰ θαυμαστά τους συγγράμματα εἶναι τὸ ἁλάτι ποὺ συντηρεῖ τὸν κόσμον.

Θαυμαστὴ καὶ σπουδαία καὶ εὐεργετικὴ γιὰ τὸν κόσμον εἶναι καὶ ἡ παρουσία τῶν ἁγίων λειψάνων. Γι᾿ αὐτὰ θὰ μιλήσομε σήμερα, ἀγαπητοί μου. Γιὰ τὰ λείψανα τῶν ἁγίων. Λείψανον θὰ πεῖ ἀπομεινάρι, κατὰ λέξη, ἀπομεινάρι. Αὐτὸ ποὺ ἀπέμεινε. Ἀπὸ τί; Ἀπὸ τὸν θάνατον ἑνὸς ἀνθρώπου, οἱ σάρκες λιώνουν εἰς τὸν τάφον. Μένουν τὰ ὀστᾶ. Τὰ ὀστᾶ λέγονται λείψανα, ἀπομεινάρια. Γιὰ νὰ μὴν πῶ κάτι... ὅτι ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ ὁ ἄνθρωπος ἀποθνήσκει, «λείψανον» λέγεται. Γι᾿ αὐτὸ λέμε... κι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εἶναι μέσα στὸ φέρετρον, λέγεται λείψανον. Λείψανον θὰ πεῖ αὐτὸ ποὺ ἀπόμεινε. Ἀπὸ τὸ λείπω. Αὐτὸ ποὺ ἀπόμεινε. Γιατί; Γιατί δὲν εἶναι πλήρης ὁ ἄνθρωπος μέσα εἰς τὸ φέρετρό του. Λείπει ἡ ψυχή. Ἀλλὰ ἀκόμα περισσότερο ἀπὸ τὸ σῶμα, ὅταν οἱ σάρκες θὰ ἔχουν φθαρεῖ, λιώσει, καὶ θὰ ἔχουν μείνει μόνον τὰ ὀστᾶ. Ἔτσι, κατὰ κυριολεξία, ἀναφερόμαστε στὰ ἅγια λείψανα, δηλαδὴ τὰ ὀστᾶ τῶν ἁγίων ποὺ ἔχουν ἀπομείνει καὶ ποὺ βέβαια εὔκολα δὲν φθείρονται αὐτά.

Ἕνας ὁδηγός μας ὀρθόδοξος καὶ ἀπλανής, γιὰ νὰ καταλάβομε τί εἶναι τὰ ἅγια λείψανα, θὰ σταθεῖ ὁ ἅγιος Νικόλαος Καβάσιλας, ὁ Θεσσαλονικεύς, μὲ μία θαυμασία προσευχή του πρὸς τὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, ποὺ ἀναφέρεται εἰς τὰ λείψανα τῶν ἁγίων. Τὴν ἔχω μπροστά μου τὴν προσευχὴ αὐτὴ καὶ μάλιστα σὲ μετάφραση. Δὲν θὰ ἤθελα νά σᾶς τὴν πῶ, εἶναι ἀρκετὰ αὐτὰ ποὺ θὰ εἶχα νὰ σᾶς πῶ· τὴν παραλείπω. Ἀλλὰ θὰ πάρω μόνο δύο-τρία ἀποσπασματάκια ἀπὸ τὴν προσευχὴν αὐτήν. Μὲ τὴν θεολογικοτάτην αὐτὴν εὐχὴ περὶ τῶν ἁγίων λειψάνων, μποροῦμε νὰ δοῦμε αὐτὲς τίς μερικὲς θέσεις.

Πρῶτον: Εἰς τὰ λείψανα τῶν ἁγίων βρίσκομε πολλὴ θεολογία. Ναί. Πολλὴ θεολογία. Καὶ ἡ θεολογία αὐτὴ ἐκπηγάζει ἀπὸ τὸ μυστήριον τῆς Ἐνανθρωπήσεως. Ξέρετε ὅτι ὁ λαός μας, ὁ ὀρθόδοξος λαός μας, ἔχει μία τόσην ἄγνοια... ποὺ εἶναι ἀπελπισία. Ὅμως πάρα πολλὰ πράγματα τὰ γνωρίζει ὄχι ἀπὸ γνώση· ἀπὸ διαίσθηση! Φερειπείν, ἂν ποῦμε ὅτι φέραμε ἐδῶ μία εἰκόνα θαυματουργόν, τὸ «Ἄξιον ἐστὶ» τοῦ Ἁγίου Ὄρους ἐπὶ παραδείγματι. Ἢ τὰ λείψανα κάποιου ἁγίου. Ξέρετε πόσος κόσμος θὰ μαζευτεῖ; Ἄν ἐρωτήσετε αὐτὸν τὸν κόσμον, γιατί ἦρθαν, δὲν ξέρουνε τί σημαίνει ἅγια λείψανα, οὔτε θαυματουργὸς εἰκών. Εἴτε τῆς Παναγίας εἴτε ἑνὸς ἁγίου, εἴτε ὁτιδήποτε. Ἀγνοεῖ. Ἔτσι, ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι περασμένη ὡς αἴσθησις καὶ ὡς συναίσθημα καὶ ὡς διαίσθησις εἰς τὸν λαό μας. Δὲν πρέπει ὅμως νὰ εἶναι αὐτό. Δὲν εἶναι ἐπαρκές. Πρέπει νὰ ἔχομε καὶ γνώση.

Σήμερα λοιπὸν στὴν ἀγάπη σας, θὰ προσπαθήσομε νὰ ποῦμε κάτι, τί εἶναι τὰ ἅγια λείψανα. Παίρνοντας, ὅπως σᾶς εἶπα,  σὰν ὁδηγὸ τὴν προσευχή -ἀποσπασματάκια, ἐννοεῖται- τοῦ ἁγίου Νικολάου τοῦ Καβάσιλα. Καὶ εἴπαμε ὅτι ἔχουν πολλὴ θεολογία, γιατί ἀπὸ ἐκεῖ ἐκπηγάζει τὸ μυστήριον τῆς Ἐνανθρωπήσεως. Γράφει ὁ Καβάσιλας: «Καὶ μὴ κενώσας τὸν οὐρανὸν τῆς δόξης Σου -ἀποτείνεται εἰς τὸν Χριστὸν ἡ προσευχή, κείμενο εἶναι αὐτό- εἰς τὴν ἡμετέραν ἦλθες ἐσχατιάν (:χωρὶς νὰ ἀδειάσεις ἀπὸ θεότητα, ἦρθες ἐδῶ στὴ Γῆ, εἰς τὴν δική μας ἐσχατιάν. - Ἐσχατιά... Δὲν θὰ ἀναλύσω. Εἶναι μερικὰ πράγματα ποὺ εἶναι πάρα πολὺ χαρακτηριστικὰ) καὶ τὴν πεσοῦσαν ἡμῶν περιβαλλόμενος φύσιν (:καὶ περιεβλήθῃς τὴν δική μας τὴ φύση, ἡ ὁποία εἶναι πεσμένη, τὴν ἀνθρωπίνη φύση) γέγονας ἡμῖν ἀνάστασις καὶ ἀνάπλασις καὶ ἀπολύτρωσις καὶ ζωή (:ἔγινες σέ μᾶς ἡ ἀνάστασις, ἡ ἀνάπλασις, ἡ ἀπολύτρωσις καὶ ἡ ζωὴ) σαρκὶ τὴν σάρκα καθαρίσας (:μὲ τὴν δική Σου σάρκα, τὴν σάρκα μας τὴν καθάρισες) καὶ ψυχῇ τὴν ψυχὴν ἁγιάσας (:καὶ μὲ τὴν ἀνθρωπίνη σου ψυχή -γιατί ὁ Θεὸς Λόγος εἶναι ἄνθρωπος, δηλαδὴ καὶ ψυχὴ καὶ σῶμα- τὴν ψυχή μας -λέγει- τὴν ἁγίασες) καὶ θανάτῳ τὸν θάνατον καταλύσας (:καὶ μὲ τὸν δικόν Σου θάνατον, τὸν δικό μας τὸν θάνατον τὸν κατέλυσες, τὸν κατήργησες) καὶ ταφῇ καὶ φθορᾷ τὴν ἀφθαρσίαν εἰσενεγκών (:καὶ μὲ τὴν ταφή Σου τὴν ἀφθαρσία μᾶς ἔφερες). Καὶ ὅσοι τὴν ἀπόρρητόν Σου φιλανθρωπίαν ᾐδέσθησαν (ὅσοι -λέει- αὐτὴν τὴν ἀνείπωτη φιλανθρωπία Σου σεβάστηκαν) καὶ τὴν μετὰ Σοῦ κοινωνίαν συνετήρησαν (:καὶ διετήρησαν μαζί Σου τὴν κοινωνίαν), τούτοις ἥρμοσας σεαυτόν (:αὐτούς - λέει- τοὺς ἥρμοσες: ἁρμόζω·  «ἥρμοσες»: «ἁρμόζω». Στὸν γάμο παίρνει ὁ ἱερεὺς τὸ χέρι τοῦ γαμπροῦ καὶ τῆς νύφης καὶ τὰ ἑνώνει. Καὶ λέγει εἰς τὸν Θεόν: «Ἅρμοσον αὐτούς». Ἀπὸ τὴν στιγμὴ ἐκείνη ποὺ εἶναι τὸ κύριο σημεῖο τοῦ γάμου, τοῦ μυστηρίου τοῦ γάμου, ἔχομε μίαν σάρκαν: «Καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκαν μίαν». Ἐδῶ λοιπὸν τὸ ρῆμα «ἅρμοσον αὐτοὺς» σημαίνει, ἀγαπητοί μου, δηλαδὴ τοὺς ἥρμοσες, τοὺς ἁγίους, ὅτι μαζὶ Σου ἑνώθηκαν ὀντολογικά, πραγματικά, ὄχι ἠθικά, ὀντολογικὰκαὶ τοῖς σώμασιν ἐνεχέθης καὶ ἀνεμίγης (:Ἐσύ, ὁ Κύριος Ἰησοῦς ''ἐνεχέθης καὶ ἀνεμίγης'', μείχτηκες, ἀνακατεύτηκες, ἔγινες ἕνα μὲ τὰ σώματα τῶν ἁγίων Σου)».

Καὶ πράγματι εἴμεθα μέλῃ τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ. Δὲν προσλαμβάνομε τὸν Χριστόν, ὅταν κοινωνοῦμε, ἀλλὰ μᾶς προσλαμβάνει ὁ Χριστός. Καὶ μᾶς καθιστᾶ μέλη, μέλη δικά Του. Ὅπως τὰ μέλη τοῦ σώματός μου, τὰ αὐτιά μου, εἶναι ὀντολογικῶς δεμένα μὲ τὸ σῶμα μου. Δὲν ἔχουνε κάτι ποὺ νὰ ἀρχίσω νὰ ξεβιδώνω τὸ βράδυ τὰ δάχτυλά μου καὶ νὰ τὰ βάζω στὴν ἄκρη. Εἶναι ἡνωμένα μὲ τὸ σῶμα μου. Ἔτσι εἶναι οἱ ἅγιοι, ἡνωμένοι μὲ τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ. Ἔτσι δημιουργεῖται ἡ λεγομένη θέωσις τῶν ἁγίων ὅσο ζοῦν. Λέγεται... γιὰ πολλοὺς ἁγίους λέγεται ὅτι καὶ ἀπό τὴν παροῦσα ζωὴ ἔλαμψαν ὡς ὁ ἥλιος. Τὸ εἶπε ὁ Χριστός: Οἱ δίκαιοι θὰ λάμψουν σὰν τὸν ἥλιο στὴ Βασιλεία τοῦ Πατρός των. Πῶς; Ὅπως ὁ Χριστὸς μετεμορφώθῃ εἰς τὸ ὄρος Θαβώρ. Ναί. Καὶ ἔτσι αὐτὰ εἶναι προκαταβολικά, εἶναι προπληρωμές. Καὶ τὰ βλέπομε αὐτά σὲ πάρα πολλοὺς ἁγίους, ἀπὸ τὴν παροῦσα ζωὴ ἀκόμη.

Ἀλλὰ γράφει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος τὰ ἑξῆς: Ὅτι εἴμεθα μέλη τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ- ὅ,τι σᾶς ἐξήγησα- καὶ εἴμεθα καὶ ναὸς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Εἶναι ἡ Ἐκκλησία δύο πράγματα, δύο διαστάσεις, λέγαμε τὴν Πεντηκοστή. Τί; Ἔχει δύο θεμέλια ἡ Ἐκκλησία. Τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ, ποὺ εἴμεθα... ἐπιτραπείτω μοι, νὰ μοῦ ἐπιτραπεῖ νὰ πῶ τὴν λέξη μᾶζα. Γιατί ὅταν λέμε σῶμα, ἐννοοῦμε μᾶζα. Ἔ, μία οὐσία. Καὶ ἀκόμη μία διάστασις. Τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον. Ἡ πνευματολογικὴ διάστασις·  ποὺ τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον ἔρχεται καὶ κάθεται ἐπὶ τὰς κεφαλὰς τῶν ἀνθρώπων ποὺ ἦσαν εἰς τὸ Ὑπερῶον καὶ ἔχομε ἐδῶ  ὄχι ἀνάδειξη τῆς μάζης, τοῦ σώματος, ἔχομε ἀνάδειξη τῶν προσώπων. Ξέρετε πόσος λόγος γίνεται στὴν ἐποχή μας γιὰ τὸ πρόσωπο, γιὰ τὸ πρόσωπο... Τὸ πρόσωπον ἀναδεικνύεται πραγματικὰ καὶ οὐδέποτε χάνεται, δὲν χάνει τὴν αὐτοτέλειά του, τὴν κυριότητά του, τὴν αὐτοσυνειδησία του ποτέ, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων καὶ μετὰ θάνατον. Ποτέ. Τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, λοιπόν, ὡς θεμέλιον τῆς Ἐκκλησίας ἔρχεται νὰ διατηρήσει τὰ σώματα.

Θὰ ἔχετε ἀκούσει, ξέρετε, καμιὰ 500αριά, 600αριὰ αἱρέσεις ὑπάρχουν στὴν Ἑλλάδα, οἱ πιὸ πολλὲς εἶναι ἀπὸ τίς ἀνατολικὲς χῶρες. Δημοσιεύονται τελευταῖα, ἔχουνε δύο συνέχειες δημοσιευθεῖ καὶ βλέπετε ἐκεῖ...- Πῶ! Πράγματα, περίεργα...!- ὅτι ὅταν πεθάνει ὁ ἄνθρωπος, κατὰ τίς δοξασίες αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, ἔρχεται εἰς ἕνα Νιρβάνα. Νιρβάνα θὰ πεῖ ἀνάπαυσις. Ἔχομε κι ἐμεῖς ἕναν λογοτέχνη, παλιὸ λογοτέχνη, ποὺ εἶχε τὸ ψευδώνυμον Νιρβάνας. Λοιπόν... ἔτσι τὸ Νιρβάνα τί εἶναι; Εἶναι ἀνάπαυσις τῆς ψυχῆς. Γιὰ τὸ σῶμα δὲν γίνεται λόγος. Ἀλλὰ ἀνάπαυσις ἀπρόσωπη. Δὲν ἔχει συνείδηση ἡ ψυχή. Δὲν ἔχει συνείδηση ἡ ψυχή. Μὰ τότε, ὅση εὐτυχία νὰ μοῦ δώσεις, ἐὰν δὲν ἔχω αὐτοσυνειδησία, εἴτε στὴν κόλαση μὲ στείλεις εἴτε εἰς τὸν Παράδεισον μὲ στείλεις, δὲν ἔχει ἀξία. Καμίαν ἀξία. Ἐδῶ διατηροῦμε τὴν αὐτοσυνειδησία μας, διατηροῦμε τὸ πρόσωπό μας. Καὶ εἰς τὸν κόσμον αὐτὸν ἀκόμη. Ποιός θὰ ἦταν ὁ Παῦλος, ἐπὶ παραδείγματι; Ἄν ἦταν ἕνας ἄλλος... Φαρισαῖος, τρέχα γύρευε. Τί ἦταν; Ποιός θὰ ἤξερε σήμερα τὸν Παῦλο; Διετήρησε ὅμως τὸ ὄνομά του, τὸ πρόσωπό του, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ καὶ ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ. Γιὰ νὰ δεῖτε δηλαδὴ τί σπουδαῖο πρᾶγμα εἶναι αὐτό.

Ἔτσι λοιπόν, εἴμεθα ναὸς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Καὶ λέγει ἐδῶ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «Ὑμεῖς ἐστε ναὸς Θεοῦ ζῶντος, καθὼς εἶπεν ὁ Θεὸς ὅτι ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς (:θὰ κατοικήσω εἰς αὐτοὺς) καὶ ἐμπεριπατήσω».  Καὶ τὸ καταπληκτικὸ ξέρετε ποιό εἶναι; Εἴμεθα ναὸς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ποιός; Τί ἀκριβῶς; Ἡ ψυχή μας; Τὸ σῶμα μας; Καὶ τὰ δυό. Καὶ ἡ ψυχή μας καὶ τὸ σῶμα μας εἴμεθα κατοικητήριο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Γιατί; Γιατί ὁ ἄνθρωπος εἶναι ψυχὴ καὶ σῶμα μαζί. Ἄν ὁ θάνατος τὰ χωρίζει, θὰ ξαναενωθοῦν πάλι. Πότε; Μὲ τὴν κοινὴν ἀνάστασιν. Ὁ ἄνθρωπος θὰ εἶναι πάντοτε ἄνθρωπος. Ὅπως μὲ βλέπετε καὶ σᾶς βλέπω. Καὶ θὰ βλέπομε τὸ πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ στὴ Βασιλεία Του μὲ τὰ ἀνθρώπινα μάτια μας καὶ θὰ βλέπομε τὴν ἀνθρωπίνη Του φύσῃ. Ναί. Αὐτὸ θὰ πεῖ ἄνθρωπος. Αὐτὸ θὰ πεῖ σωτηρία. Ἅγιος ποὺ σώζεται. Καὶ στὴν κόλαση θὰ ἔχει ὁ ἄνθρωπος πλήρη τὴν ὕπαρξή του· μόνο ποὺ θὰ εἶναι στὴν κόλαση... Ὁ Ἱερὸς Χρυσόστομος αἰσθάνεται πάρα πολὺ ἄσχημα, ὅταν, λέγει: «Δὲν μὲ νοιάζουν τὰ βασανιστήρια τῆς κολάσεως, ἀλλὰ γιατί θὰ χάσω τὴν θέα ἐκείνου τοῦ γαληνοῦ προσώπου τοῦ Χριστοῦ».

Ἀκόμη ἕνα δεύτερο. Ὅ,τι συνέβῃ ἀνάμεσα στὶς δύο φύσεις τοῦ Χριστοῦ, τὴν θεία καὶ τὴν ἀνθρωπίνη, μὲ τὸν ἴδιο τρόπο συμβαίνει καὶ εἰς τοὺς ἁγίους. Ἔχω τὴν περικοπή, ἀλλὰ δέν σας τὴν διαβάζω γιατί ὁ χρόνος δυστυχῶς πέρασε. Τί συνέβῃ; Ὅταν ὁ Χριστὸς ἀπέθανε ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ καὶ ἐτάφῃ εἰς τὸν τάφον, τί ἐτάφῃ; Τὸ σῶμα Του. Ἡ ἀνθρωπίνη Του ψυχὴ ποῦ πῆγε; Στὸν Ἅδη. Ἐκεῖ ποὺ εἶπε εἰς τὸν λῃστήν: «Θὰ εἶσαι μαζί μου εἰς τὸν Παράδεισον». Ἀλλὰ ἡ θεότητα, ὁ Θεὸς Λόγος, δὲν ἔπαυσε νὰ εἶναι ἡνωμένος, ὁ Θεὸς Λόγος,  καὶ μὲ τὸ σῶμα ποὺ ἦταν εἰς τὸν τάφον καὶ μὲ τὴν ψυχὴν ποὺ ἦταν εἰς τὸν Ἅδην. Ἔ, λέει τώρα ὁ Νικόλαος Καβάσιλας, αὐτὸ συμβαίνει καὶ μὲ τοὺς ἁγίους Σου. Μπορεῖ νὰ πεθάνουν, τὸ σῶμα τους νὰ εἶναι στὸν τάφο καὶ ἡ ψυχή τους εἰς τὸν Παράδεισον, ἀλλὰ εἶναι τὸ Πνεῦμα Σου τὸ Ἅγιον ἡνωμένο καὶ μὲ τὸ σῶμα ποὺ εἶναι στὸν τάφο καὶ μὲ τὴν ψυχὴ ποὺ εἶναι στὸν Παράδεισο. Ἀ, ἔτσι, ἔ; Ὥστε λοιπὸν τὰ λείψανα ἑνὸς ἁγίου εἶναι ἡνωμένα μὲ τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον ἀπὸ τὴν παροῦσα ζωή. Γι᾿ αὐτὸ θαυματουργοῦν. Διότι εἶναι - θὰ σᾶς πῶ μιὰ φρασούλα- εἶναι ὁ ὑλικὸς φορέας, τὰ ὀστᾶ, τὰ λείψανα, εἶναι ὁ ὑλικὸς φορέας τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἀκούσατε; Ὁ ὑλικὸς φορέας. Ὅπως τὸ Εὐχέλαιον. Τὸ Εὐχέλαιον, λάδι, εἶναι ὁ ὑλικὸς φορέας τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Κ.ὅ.κ. Τὸ μύρον ποὺ ἔχομε καὶ χριζόμεθα ὅταν βαπτιστοῦμε. Ὁ ὑλικὸς φορέας τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ποὺ μᾶς δίνει τὰ χαρίσματα. Ὥστε γι᾿ αὐτὸ λοιπὸν θαυματουργοῦν τὰ λείψανα τῶν ἁγίων. Παρότι λείπει ἡ ψυχή. Παρότι εἶναι γυμνὰ ὀστᾶ. Ὅμως ἔχομε ἐδῶ τοῦτο. Τὰ λείψανα τῶν ἁγίων.

Ἀκόμη λέγει ὁ ἅγιος Νικόλαος Καβάσιλας: «Καί μᾶς τὰ ἄφησες ἐδῶ στὴ Γῆ γιὰ παρηγορία δική μας». Γιὰ νὰ παρηγορούμεθα, νὰ προστρέχουμε. Γι᾿ αὐτὸ ὁ κόσμος, ἅμα ἀκούσει λείψανα, τρέχει, τρέχει, τρέχει...

Θέλετε ὅμως νὰ προχωρήσω καὶ περισσότερο; Γιατί ὑπάρχουν εἰκόνες ποὺ θαυματουργοῦν; Γιατί νὰ κάνομε τὸν κόπο νὰ πᾶμε στὴν Τῆνο; Πόσες φορές, θὰ ἔλεγε κανείς: «Νά, πήγαινε στὴν Ἐκκλησία καὶ προσκύνησε τὴν εἰκόνα τῆς Παναγίας. Τί; Τὸ ἴδιο δὲν εἶναι;». Δὲν εἶναι τὸ ἴδιο. Γιατί; Διότι ἐκεῖνος ποὺ ζωγράφισε τὴν εἰκόνα τῆς Παναγίας ἤτανε ἅγιος. Καὶ τὸ ἀντικείμενον αὐτὸ ἀπὸ τὰ χέρια του ἁγιάστηκε. Εἶναι κι αὐτό, εἶναι φορέας τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, φορέας τοῦ ἁγιασμοῦ. Γι᾿ αὐτὸ κρατοῦμε καὶ τὰ ἀντικείμενα τῶν ἁγίων. Τὰ ἀντικείμενα. «Γιατί», λέει ὁ Ἱερὸς Χρυσόστομος: «ἀκόμα», λέει, «καὶ ἡ σαρκοφάγος, δηλαδὴ τὰ κουτιὰ ποὺ ἔχουνε μέσα ὀστᾶ, κι ἐκεῖνα ἀπορρέουν ἰάσεις, ἁγιασμὸν» κ.λπ. κ.λπ. Γι᾿ αὐτὸν τὸν λόγο.

Θέλετε νὰ τὸ δεῖτε θεολογικά; Ὅταν ἐκείνη ἡ αἱμορροοῦσα γυναῖκα προσήγγισε τὰ ἱμάτια τοῦ Κυρίου, στὸ Εὐαγγέλιο γραμμένο, στὸ κατὰ Λουκᾶν, εἶπε: «Θὰ πάω νὰ ἀγγίξω τὰ κράσπεδα τῶν ἱματίων Του, δηλαδὴ τὸ κάτω- κάτω τοῦ ἱματίου, καὶ θὰ γίνω καλά». Μόλις ἤγγισε, ἔγινε καλά. Τί ἦταν; Ἦταν ἁπλῶς ἕνα ροῦχο, ἕνας χιτῶνας τὸν ὁποῖον φοροῦσε ὁ Χριστός. Τί εἶπε ὁ Χριστός; «Ποιός μὲ ἤγγισε; Γιατί Ἐγώ», λέγει, «γνωρίζω ὅτι ἔφυγε ἀπὸ μένα δύναμις». Ἀλλὰ φεύγει ἀπὸ τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ δύναμις καὶ πηγαίνει στὰ ἱμάτια. Ὅπως ἀπὸ τὴν θεότητα φεύγει καὶ πηγαίνει στὴν ἀνθρωπίνη φύση τοῦ Ἰησοῦ. Βλέπετε λοιπόν; Τὰ λουλούδια τοῦ Ἐπιταφίου, τοῦτο, ἐκεῖνο, ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα εἶναι ἁγιασμένα! Γι᾿ αὐτὸ πολλάκις πολλάκις καὶ θαυματουργοῦν.

Ἀκόμη βρίσκομε στὴν Ἁγία Γραφὴ νὰ κλέβουν ἀπὸ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο τὰ «σιμικίνθια». Ξέρετε, στὴν Ἔφεσο, φερειπείν, ἔμεινε τρία περίπου χρόνια καὶ ὅλη ἡμέρα ἠργάζετο στὸν ἀργαλειό. Ἔ, εἶχε μία μπροστέλα, μία ποδιὰ εἶχε καὶ τὰ μαντήλια ποὺ σκούπιζε τὸν ἱδρῶτα του· «ἐκ τοῦ χρωτὸς αὐτοῦ», δηλαδὴ ἀπὸ τὸ δέρμα του. Τὰ πετοῦσε στὴν ἄκρη καὶ πήγαινε νὰ κάνει κήρυγμα στοὺς πιστούς, κάθε μέρα. Μάλιστα, 12-1, 12-2, μεσημέρι. Δὲν σᾶς λέω πιὸ πολὺ γιατί. Ἐνοικιάζετο αὐτὴ ἡ αἴθουσα. Καὶ τότε προσεφέρετο. Καὶ πήγαιναν κρυφὰ στὸ σπίτι καὶ τοῦ κλέβαν αὐτά. Γιατί; Ν᾿ ἀκουμπήσουν τὸ μαντήλι ἀπὸ τὸν ἱδρῶτα, τὴν ποδιὰ ἀπὸ τὴν δουλειὰ ἐπάνω σε ἀρρώστους, σὲ δαιμονισμένους, γιὰ νὰ γίνουν καλά. Λέει ἡ Ἁγία Γραφὴ ὅτι «μόνον ἡ σκιὰ τοῦ Πέτρου -ἡ σκιά! -ἐὰν ἔπεφτε», λέει, «ἐπάνω σὲ ἕναν ἄρρωστο - σὲ μία πλατεῖα, ποὺ φέρναν ἀρρώστους- μόνον ἡ σκιά του», λέει, «νὰ ἔπεφτε ἐπάνω εἰς τὸν ἄρρωστον, ὁ ἄρρωστος ἐσηκώνετο ὄρθιος, ὑγιὴς»...  Ἐδῶ ἀκριβῶς, ἀγαπητοί μου, ἔχομε κάτι καταπληκτικὰ πράγματα. Γιὰ νὰ καταλάβομε τί εἶναι τὰ λείψανα τῶν ἁγίων. Τί εἶναι...

Ἀγαπητοί, τὰ σώματα τῶν ἁγίων εἶναι ἤδη ἐν δυνάμει καινὴ κτίσις! Γι᾿ αὐτὸ «ὁ ἀψάμενος ὀστέων -λέει ὁ Μέγας Βασίλειος- ὁ ἀψάμενος ὀστέων μάρτυρος, λαμβάνει μετουσίαν ἁγιασμοῦ, διὰ τῆς ἐν τῷ σώματι παρεδρευούσης χάριτος». Ναί. Αὐτὸ εἶναι κάτι πού μᾶς τὸ ἔδωσε ἡ Χάρις τοῦ Χριστοῦ. Καὶ ἔτσι βλέπομε νὰ ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἀπόδοσις.

Ὦ, ἅγιοι Πάντες, ἀνώνυμοί τε καὶ γνωστοί, βλαστοὶ Εὐαγγελίου καὶ καρποὶ ἀμάραντοι, πορφύρα τῆς Ἐκκλησίας αἱματόβρεκτος, ἀπαρχαὶ τῆς φύσεως, πρωτότοκοι ἐν οὐρανοῖς ἀπογεγραμμένοι, μιμούμενοι ὑμῶν τὰς ἀρετὰς καὶ ἀγῶνας τοὺς γενναίους, ἀπὸ ψυχῆς συμφώνως ἀνακράζομεν: Δόξα τῷ στεφανώσαντι ὑμᾶς, δόξα τῷ ἁγιάσαντι, δόξα τῷ ἐν τῇ γῇ καὶ οὐρανῷ ὑμᾶς δοξάσαντι.


720η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας : " Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.