Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Θάνατος.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Θάνατος.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

18 Ιανουαρίου 2026

Ὁ Θάνατος.


†. Ακούσαμε όλοι, αγαπητοί μου, την σπουδαιοτάτην παραβολήν του πλουσίου και του Λαζάρου. Στην παραβολή αυτή δίδονται πολλές απαντήσεις που ενδιαφέρουν όλους τους ανθρώπους. Μία απάντησις είναι ότι ο θάνατος είναι ένα καθολικό φαινόμενο. Ότι δηλαδή όλοι οι άνθρωποι πεθαίνουν, σε μικρή ή μεγάλη ηλικία και σε όποια κοινωνική κατάσταση κι αν βρίσκονται. Πλούσιοι και φτωχοί. Όλοι πεθαίνουν.

       Μας πληροφορεί, λοιπόν, η παραβολή του πλουσίου και του Λαζάρου ότι «ἐγένετο ἀποθανεῖν τὸν πτωχόν… ἀπέθανε δὲ καὶ ὁ πλούσιος καὶ ἐτάφη». «Και ο ένας πέθανε και ο άλλος πέθανε». Και δεν είναι απαραίτητο σαν θέμα πίστεως αυτό. Γιατί απλούστατα είναι μία καθημερινή πραγματικότητα, που την ζούμε όλοι μας. Εξάλλου λέγει ο Ψαλμωδός: «Τίς ἐστιν ἄνθρωπος, ὅς ζήσεται καί οὐκ ὄψεται θάνατον;(:Ποιος άνθρωπος που υπάρχει, -λέγει- που να μην δοκίμασε τον θάνατον;)». Και τον θάνατον όλοι τον βλέπομε και τον γνωρίζομε.  Εκείνο που μας αποκαλύπτεται, όμως, είναι ότι μετά θάνατον υπάρχει άλλη ζωή. Αυτό δεν το ξέρουμε. Μας αποκαλύπτεται. Βλέπομε μόνον το φαινόμενον του θανάτου. Και αυτή η ζωή δεν είναι στην ποιότητά της όμοια - κι αυτό μας αποκαλύπτεται- με εκείνη που ζήσαμε σε τούτη την ζωή. Αν φυσικά δεν υπάρξει μετάνοια. Όποια η ζωή μας εδώ, εκεί και η ζωή εκεί. Ίδια ποιότητα.

      Τι είναι ο θάνατος; Ένα βαθύ μυστήριο, που έξω από την αποκάλυψη του Θεού, δηλαδή να μας το αποκαλύπτει ο Θεός τι είναι, τίποτα δεν μπορούμε να γνωρίζομε. Ο θάνατος είναι ένας ακατανόητος παραλογισμός. Πώς, δηλαδή, ο άνθρωπος, αυτό το θαυμαστό δημιούργημα του Θεού, που έβαλε τόση επιμέλεια για να το δημιουργήσει και δημιουργήθηκε, για να υπάρχει, φθάνει να εξαφανίζεται; Να γιατί είναι ένας παραλογισμός ο θάνατος.

     Και βεβαιώνει επιπλέον η Γραφή: «Ἀπόκειται τοῖς ἀνθρώποις ἅπαξ ἀποθανεῖν(: Απόκειται εις τους ανθρώπους μια φορά να πεθάνουν)». Αλλά … πούθε ο θάνατος; Αυτό θα παρακαλέσω να το προσέξουμε. Γιατί υπάρχει και εις τους Χριστιανούς μας μία εσφαλμένη αντίληψη. Μάλιστα πολλοί λέγουν: «Ε, ο Θεός…», λέει, «έτσι, έδωσε τον θάνατον». Για να παρηγορήσομε πολλές φορές τους συγγενείς κεκοιμημένων αδελφών λέμε: «Ε, τι να κάνομε; -Κοιτάξτε: «Ε, τι να κάνομε;»-. Ο Θεός έδωσε τον θάνατον».  Ο Θεός έδωσε τον θάνατον;… Κι εκείνο το «Ε, τι να κάνομε;» είναι μία μοιρολατρία. Ότι δηλαδή υπακούομε σε έναν νόμον αδυσώπητον. «Κι εμείς θα πεθάνομε», λέμε, «ε, τι να κάνομε;». Δεν είναι τα πράγματα έτσι.

       Καταρχάς, πούθε ο θάνατος; Από πού; Ο θάνατος ρητά και κατηγορηματικά, δεν είναι δημιούργημα του Θεού. Γιατί θα ερχόταν σε αντίφαση ο θάνατος με εκείνο που ο Θεός δημιουργεί, σας είπα, τον άνθρωπο, την ζωή, να ζήσει αιωνίως ο άνθρωπος. Αν θέλετε, θα μπορούσε να ζήσει αιωνίως επάνω εις την Γην. Μην σας κάνει εντύπωση. Άλλο τώρα, εν όψει ότι θα επήρχετο ο θάνατος, ο Θεός οικονομεί· οικονομεί τον μεν πλανήτη μας μικρόν αφενός, μπροστά σε ένα τρομακτικά μεγάλο σύμπανΑφετέρου κάνει τον άνθρωπο υπό τα δύο φύλα, άρρεν-θήλυ, για μία διαιώνιση. Εν όψει τι θα εγίνετο. Ως παντογνώστης ο Θεός. Ο Θεός γνωρίζει όχι μόνο τα περασμένα και τα παρόντα, αλλά και τα μέλλοντα. Άλλο θέμα αυτό. Ο θάνατος δεν είναι δημιούργημα του Θεού. Ο Θεός, ό,τι δημιουργεί, μένει. Μας λέγει δια του προφήτου Ησαΐου: «Ἃ ἐγὼ ποιῶ, μένει». «Εκείνα τα οποία Εγώ δημιουργώ, παραμένουν».

       Εν παρόδω, και η Δημιουργία, δεν πρόκειται να γίνει μηδέν, ούτε ένα άτομον της ύλης. Αλλά τι; Έχουμε μετασχηματισμούς, όπως τους θέλει ο Θεός. Αλλά ό,τι ο Θεός φέρει εκ του μηδενός, εκ της ανυπαρξίας εις το είναι, εις την ύπαρξιν, αυτό μένει. Αυτό μην το ξεχνάμε αυτό.

     Τότε; Λέγει η «Σοφία Σολομῶντος»,  εις το δεύτερο κεφάλαιο, «ὅτι ὁ Θεὸς ἔκτισε τὸν ἄνθρωπον ἐπ᾿ ἀφθαρσίᾳ». «Ο Θεός», λέγει, «έκανε τον άνθρωπο να μένει άφθαρτος». Συνοδά και αθάνατος. Ο αθάνατος είναι και άφθαρτος. Ο άφθαρτος είναι και αθάνατος. Προσέξτε, υπάρχει διαφορά ανάμεσα στα δυο. Η αφθαρσία είναι η μη μεταβολή. Η αθανασία είναι ο μη θάνατος. Τώρα η μη μεταβολή στην αφθαρσία είναι όταν το παιδί από τη στιγμή που σπείρεται εις την μήτραν της μάνας του, αρχίζει ταυτοχρόνως να σπείρεται το σπέρμα της φθοράς. Η φθορά θα πει: «μεγαλώνω, τρώω, πίνω, κοιμάμαι, αρρωσταίνω, πεθαίνω». Αυτές είναι μεταβολές. Όλες αυτές οι μεταβολές λέγονται φθαρτότης.

    Ο Θεός, λοιπόν, έκανε τον άνθρωπο να μην υπάρχει η φθαρτότητα. Άλλο τώρα αν είπε: «αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε» κ.λπ. κ.λπ. Ενόψει της αμαρτίας των πρωτοπλάστων, ο Θεός μάς έβαλε εις το σχήμα, σχήμα, το υπογραμμίζω, εις το σχήμα να υπάρχει και η φθορά και ο θάνατος. Μεγαλώνουμε, γηράσκουμε, πεθαίνουμε.

      Έτσι, λοιπόν, λέει εδώ η Σοφία Σολομώντος «ὅτι ὁ Θεὸς ἔκτισε τὸν ἄνθρωπον ἐπ᾿ ἀφθαρσίᾳ καὶ εἰκόνα τῆς ἰδίας ἰδιότητος ἐποίησεν αὐτόν (:τον έκανε σύμφωνα με την δική Του εικόνα)· φθόνῳ δέ διαβόλου θάνατος εἰσῆλθεν εἰς τόν κόσμον». Να, λοιπόν, πώς μπήκε ο θάνατος. Από τον φθόνον του διαβόλου. «Α», λέει στους πρωτοπλάστους, πρώτα στην Εύα, «ο Θεός σας είπε να μην δοκιμάσετε από τον καρπόν αυτόν» -που δεν ήταν τίποτε άλλο παρά μία δοκιμασία σταθεροποιήσεως του αγιασμούνα γίνει άγιος ο Αδάμ και οι απόγονοί του. Έρχεται και λέει, λοιπόν, ο διάβολος, αυτός, όπως μας είπε ο Χριστός, ο απ’ αρχής ανθρωποκτόνοςΔεν θέλει την παρουσία του ανθρώπου. Φθονεί. Φθονεί, φθονεί. Γι'αυτό ο φθονερός άνθρωπος μοιάζει με τον διάβολο. Είναι φοβερό αμάρτημα, φοβερό έγκλημα ο φθόνος. Και πάει και λέει: «Α», λέει, «σας είπε ψέματα ο Θεός». Διαβάλλει τον Θεόν. Εξ ου και «διάβολος». «Αντιθέτως, σας φθονεί», λέει, «ο Θεός και δεν θέλει να γίνετε σαν θεοί. Γι΄αυτό, λοιπόν, σας είπε να μην δοκιμάσετε από τον καρπόν αυτόν. Δοκιμάστε και θα δείτε, θα γίνετε θεοί. Θα ανοίξουν -λέει- τα μάτια σας, θα δουν, θα κατανοήσουν». Τι ψεύδος! Τι διαβολή!

      Έτσι, λοιπόν, μπήκε ο θάνατος γιατί; Γιατί απλούστατα, τι είπε ο Θεός στους πρωτοπλάστους; Σας είπα, ήταν μία δοκιμασία, ή προς αγιασμόν ή προς θάνατον. Διάλεξε και πάρε. Να, λοιπόν, και η αφετηρία της ελευθερίας«Ἐν ᾗ δ᾿ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε». «Την ημέρα που θα παραβείτε την εντολή μου και θα δοκιμάσετε τον καρπόν, θα πεθάνετε». Αυτό ήταν όλο. Πεινούσαν; Όλα τα δένδρα του Παραδείσου ήταν δικά τους. Όλοι οι καρποί ήταν δικοί τους. Συνεπώς ήταν ένα πειρατήριον, ένα δοκιμαστήριον της ελευθερίας. Είδατε ο Θεός, ε; Έκανε τον άνθρωπο ελεύθερο. Δεν είναι εξαναγκασμός η αγιότητα. Αν εσύ θέλεις να γίνεις άγιος, θα γίνεις άγιος. Αρκεί να το θέλεις. Διαλέγεις τον θάνατον; Δικαίωμά σου. Κάπου αλλού λέει στον προφήτην: «Σου έβαλα μπροστά και την ζωήν και τον θάνατον. Διάλεξε». Συμφέρει να διαλέξει κανείς τον θάνατον; Ο απόστολος Παύλος λέει: «Πάντα μοὶ ἔξεστι, ἀλλ΄ οὐ πάντα συμφέρει». Όλα μου επιτρέπονται. Δεν μου επιτρέπεται να πάρω… ποιος θα με εμποδίσει άμα θέλω, να πάρω ένα περίστροφο και να τινάξω τα μυαλά μου. Δεν μου επιτρέπεται; Δεν μπορώ; Άμα το θέλω; Βεβαίως μπορώ. Αλλά δεν συμφέρει. «Πάντα μοὶ ἔξεστι(:όλα μου επιτρέπονται)ἀλλ΄ οὐ πάντα συμφέρει». Κι αυτό είναι για πάρα πάρα πολλά πράγματα στη ζωή μας. Μη νομίζετε, κακίζομε τον Αδάμ ότι στάθηκε εκείνος ο οποίος στάθηκε αιτία να πεθαίνομε. Όχι. Κι εμείς ακολουθούμε την ιδίαν πορείαν με τον Αδάμ. Κάνομε κακή χρήση της ελευθερίας μας.

       Ωστόσο, εισηγητής του θανάτου είναι μεν ο διάβολος αλλά ο άνθρωπος, παραβαίνοντας την εντολή ελευθέρως, απεδέχθη τελικά τον θάνατονΈτσι έρχεται η αμετάτρεπτος εντολή του Θεού: «Γῆ εἶ καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ». «Χωματένιος είσαι, από τα υλικά της Δημιουργίας. Ε, εκεί θα ξανακαταλήξεις πάλι». Και συνεπώς μπαίνει ο θάνατος.

     Έκτοτε, όπως μας λέγει η Γραφή, «ἄνθρωπος, ὡσεὶ χόρτος αἱ ἡμέραι αὐτοῦ· ὡσεὶ ἄνθος τοῦ ἀγροῦ, οὕτως ἐξανθήσει». «Τι είναι», λέει, «οι ημέρες της ζωής του ανθρώπου; Σαν το λουλούδι. Ε, εξανθίζει το λουλούδι και μετά μαραίνεται και χαλάει». Και ο άγιος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος μάς λέγει: «Ποία ἡ ζωὴ ἡμῶν; (:Ποια είναι η ζωή μας;) Ἀτμὶς ἔσται ἡ πρὸς ὀλίγον φαινομένη, ἔπειτα δὲ καὶ ἀφανιζομένη»«Ἀτμίς», συννεφάκι. Βλέπετε τα σύννεφα πώς μετασχηματίζονται πάνω στον ουρανόν, τον μετεωρολογικό ουρανό; Παίρνουν διάφορα σχήματα. Έτσι, λέγει, είναι και η ζωή μας. Εξαφανίζεται.

      Ίσως έβγαινε το συμπέρασμα, απ΄όλα αυτά τα οποία είπαμε μέχρι στιγμή, ότι ο άνθρωπος εις μάτην επλάσθη. Ματαίως. Και πάλιν η Γραφή μάς βεβαιώνει, στον 88ον Ψαλμόν: «Μὴ γὰρ ματαίως ἔκτισας πάντας τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων;», ερωτά ο Δαβίδ. «Τάχα μάταια, που έτσι είναι τα πράγματα και πεθαίνουν οι άνθρωποι, μάταια έκανες τους ανθρώπους;». Βεβαίως όχι! Αν ο Θεός επέτρεψε τον θάνατον, ετοίμασε, όμως, την αναγέννηση του ανθρώπου. Φαινομενικώς μοιάζει ότι ματαίως ο άνθρωπος κινείται. Και η μέθοδος είναι η ιδία που ετέθη κάποτε εις τον Αδάμ. Τι του είπε; «Δεν θα δοκιμάσεις από τον καρπόν αυτόν». Δηλαδή, «θα πιστέψεις αυτό που σου είπα». Διότι δεν προϋπήρξε κάποιος του Αδάμ να δει ότι πεθαίνει ο άνθρωπος. Δεν ήξερε ο Αδάμ τι πράγμα είναι ο θάνατος. «Συνεπώς θα με πιστέψεις αυτό που σου είπα». Ο Αδάμ, λοιπόν, δεν επίστεψε εις τους λόγους του Θεού και εζημιώθη φυσικά την φοβερή, αυτή, ζημία.

      Πάλι τίθεται η μέθοδος τώρα ή  η οδός, αν θέλετε, της πίστεως, εις το θεανθρώπινον πρόσωπον του Χριστού. Πάλι η πίστις. Θα ‘λεγε κανείς: «Εκείνος ο καρπός τότε, θα είχε την δύναμη να με κάνει να πεθάνω; Τώρα, αυτό το πρόσωπο που λέγεται Ιησούς, είναι ικανό, αν πιστέψω εις αυτό», εντελώς ανθρώπινη διάσταση, «να μην πεθάνω; Να σωθώ;»Ναι, αγαπητοί μου, εάν πιστεύσεις στο θεανθρώπινον πρόσωπον του Χριστού, τότε δεν θα πεθάνεις. Θα ζεις αιωνίως. Όλοι εξάλλου θα αναστηθούν. Δεν υπάρχει αντίρρησις. Οι πιστοί, όμως, θα δικαιωθούν· Διότι επίστευσαν εις το θεανθρώπινον πρόσωπον του Χριστού. Δέχτηκαν και την θείαν και την ανθρωπίνη φύση του Χριστού.

       Ο Θεός συνεπώς δεν δημιουργεί μάταια πράγματα. Και πολύ παραπάνω τον άνθρωπο, που είναι η κορωνίδα της Δημιουργίας, να τον έκανε επί ματαίω. Κι όλα αυτά διαζωγραφίζονται και απαντώνται, αν κανείς ψάξει, αναλύσει στην παραβολή του πλουσίου και του Λαζάρου. Είναι η επέκεινα πραγματικότητα. Πέθανε ο ένας, πέθανε και ο άλλος. Πού βρέθηκαν; Όλοι, λοιπόν, θα πεθάνομε. Το πρόβλημα όμως, σας είπα, δεν βρίσκεται εκεί. Το πρόβλημα είναι το πώς θα πεθάνομε. Σε ποια, δηλαδή, ποιοτική κατάσταση θα βρεθούμε.

     Βλέπομε σαφώς από την παραβολή ότι η ζωή του πλουσίου και του Λαζάρου αλλάζει απερχόμενοι από τον κόσμον αυτόν. Αλλάζει. Βλέπομε ότι η αιωνιότητα είναι ηχώ αυτής της παρούσης ζωής. Με τις διαθέσεις που πεθαίνει κανείς εδώ, με τις ίδιες διαθέσεις θα ξυπνήσει στην αιωνιότητα. Γιατί στον Άδη δεν υπάρχει μετάνοια. Δεν μπορεί να υπάρξει μετάνοια, δεν μπορεί. Όπως ακριβώς και εις τους δαίμονες, δεν μπορεί μετά την πτώσιν των να υπάρξει μετάνοια. Υπάρχει μία παγίωσις της καταστάσεως σε εκείνη την οποία βρέθηκε ο άνθρωπος φεύγοντας από την παρούσα ζωή. Σε μια παγίωση. Προσέξτε, είναι κάτι το καταπληκτικό.

      Τώρα θα χρησιμοποιήσω την ελληνική σοφία. Φεύγω από την Αγία Γραφή για μια στιγμή. Μας διασώζεται το εξής. Ένα πολύ πολύ χαρακτηριστικός μύθος, που κάποτε, λέγει, αφού βρέθηκαν οι ψυχές εις τον Άδη, λένε οι αρχαίοι Έλληνες, οι προ Χριστού, ερωτήθηκαν αν ήθελαν να γυρίσουν πίσω στη Γη. Και αν γύριζαν τι θα επιθυμούσαν να ήσαν. Και από πλευράς ενδιαφερόντων και από πλευράς χαρακτήρος. Ξέρετε τι απήντησαν οι ψυχές; Λένε οι αρχαίοι Έλληνες: «Εκείνο που ήσαν στη Γη». Καμία μεταβολή; Όχι. «Αυτό που ήμουνα στη Γη». «Μα ήσουνα κλέφτης». «Κλέφτης θέλω να είμαι πάλι». Δηλαδή οσφράνθηκαν οι αρχαίοι Έλληνες την παγίωση της ψυχής, όταν φύγει από τον παρόντα κόσμο. Σας κάνει εντύπωση αυτό; Το λέγαν οι αρχαίοι Έλληνες. Αλλά μας το λέει και η Αγία Γραφή. Σωστότατα και ορθότατα. Ο άνθρωπος αγαπάει τον εαυτόν του, εκείνος που είναι. Καλός; Καλός. Κακός; Κακός. Όπως είναι. Τον αγαπάει τον εαυτόν του.

      Η μετάνοια, αγαπητοί, ενεργείται εν χώρω και χρόνω εδώ στη Γη. Γι'αυτό ας σπεύσομε να μετανοούμε καθημερινά. Δεν γνωρίζομε την ώρα του θανάτου μας, δεν γνωρίζομε. Μάλιστα ο άγιος Εφραίμ ο Σύρος ευλογούσε το κρεβάτι του κι έλεγε: «Ω κλίνη μου, απόψε μπορείς να γίνεις το φέρετρό μου». Πόσοι δεν πεθαίνουν από μία καρδιακή προσβολή, απ’ ό,τι άλλο και δεν ξυπνούν... Είναι γνωστό αυτό. Πάντως, δεν γνωρίζομε ούτε τον τρόπο του θανάτου μας, ούτε την ώρα του θανάτου μας. Γι'αυτό η μετάνοια, μόνον η μετάνοια σώζει. Όταν όμως αυτή είναι έγκαιρη, έγκαιρη, το ξαναλέγω. Μη λέμε εκείνο το επικίνδυνο αλλά και ανόητο ότι «όταν θα γεράσομε τότε θα μετανοήσουμε». Πόσες φορές το έχω ακούσει αυτό και ασφαλώς κι εσείς το έχετε ακούσει, ελπίζω, σεις που ακούτε τον λόγο του Θεού, ότι αυτό εσείς δεν το έχετε πει. Ελπίζω.

       Και πρώτιστα, δεν γνωρίζομε αν θα γεράσομε. Ξέρεις, άνθρωπέ μου, αν θα γεράσεις; Ξέρεις, παιδί μου, αν θα γεράσεις; Πόσα παιδιά πεθαίνουν και μάλιστα από ατυχήματα. Μάλιστα ο αριθμός των θανάτων στη νεανική ηλικία είναι μεγαλύτερος από τον αριθμό των θανάτων των ηλικιωμένων ανθρώπων. Ο ηλικιωμένος κάπου προσέχει. Όταν θέλει να περάσει τον δρόμο, κοιτάζει από δω, κοιτάζει από κει. Ο νέος περνάει, ακάθεκτος... Γι’ αυτό έχομε και πολλά ατυχήματα κ.λπ. κ.λπ.

       Αλλά και να γεράσομε, όταν οι ψυχοσωματικές μας δυνάμεις μας εγκαταλείπουν, τότε τι μετάνοια μπορούμε να έχομε, όταν έχομε διαμορφωμένη πλέον νοοτροπία κοσμική; Δεν αλλάζει η νοοτροπία του ηλικιωμένου ανθρώπου. Έλεγε ο πατέρας μου μια παροιμία: «Παλιός γάιδαρος δεν αλλάζει αντίληψη, τρόπους». Έτσι έμαθε. Ο ηλικιωμένος άνθρωπος; Έχει αποκρυσταλλωμένη την νοοτροπία του. Κι αν αυτή η νοοτροπία, παρακαλώ, είναι κοσμική, πώς τώρα θα μπορεί αυτή να μεγαλώσει, να μαλακώσει, να γίνει εκείνη η οποία θα πρέπει να αλλάξει…

       Ακόμα, αν θέλετε, η ώρα εκείνη του τέλους, δεν είναι ώρα μυστηρίων, όπως μας λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος, αλλά… ώρα διαθηκών. Τελειώνοντας η ζωή μας, κάνομε πια την διαθήκη μας. Όχι βεβαίως ότι δεν θα μπορούσαμε να μετανοήσομε, αν μπορούσαμε. Αλλά ένας άνθρωπος παγιωμένος πλέον εκεί που παγιώθηκε, τι είδους μετάνοια μπορεί να έχει; Ξέρετε τι λέγει ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης; Ότι… πηγαίνομε βέβαια και κοινωνούμε έναν άνθρωπο που ετοιμάζεται να πεθάνει. Πηγαίνομε, γιατί μας το ζήτησαν. Δεν μπορούμε να το αρνηθούμε. Αλλά αμφιβάλλομε για τη σωτηρία αυτού του ανθρώπου. Αμφιβάλλομε. Προσέξατέ το αυτό. Ο Θεός να φυλάξει. Μη χάσουμε την αιώνιον ζωήν. Βεβαίως.

    Και το σπουδαιότερον; Το σπουδαιότερον… η μετάνοια δεν είναι μία λέξις, μετανοώ, φερειπείν. Είναι μία κουβέντα αυτό το πράγμα. Αλλά είναι ένας καρπός. Θα το επαναλάβω. Είναι ένας καρπός η μετάνοια. Γι'αυτό έλεγε ο άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής στα πλήθη που τον επεσκέπτοντο στην έρημο: «Ποιήσατε οὗν καρποὺς ἀξίους τῆς μετανοίας». «Να κάνετε καρπούς αξίους της μετανοίας». Ναι. Όταν όμως γεράσω, πότε θα αποφέρω καρπόν; Ο καρπός τώρα, τώρα πρέπει να αρχίσω, από μικρό παιδί. Είναι μακάριες οι μητέρες που οδηγούν τα μικρά τους παιδάκια από νήπια -μακαριστή και η μάνα μου- που τα οδηγούν στην εξομολόγηση από νήπια. Πάρα πολλά πράγματα θυμάμαι από την νηπιακή μου ηλικία. Σε καταπληκτικό βαθμό. Δεν θυμάμαι όμως, περιέργως, πότε πρωτοεξομολογήθηκα. Δεν ξέρω. Πάντως η μητέρα μου, εξομολογουμένη μας έπαιρνε και μας έβαζε κάτω από το επιτραχήλιο κι εμάς. Και έμαθα από την μάνα μου να εξομολογούμαι. Είναι εφεξής αδιανόητο ένας άνθρωπος να μην μπορεί, να μην θέλει να εξομολογηθεί. Γι'αυτό, μάθετε τα παιδάκια σας από νήπια. «Μα έχουν αμαρτία τα παιδάκια;». Πρώτα πρώτα, γιατί δεν έχουν; Ξέρετε τα παιδιά είναι εγωκεντρικά. Δεν χρειάζεται πιο πολλά να σας πω. Συνεπώς έχουν αμαρτίες. Αλλά το σπουδαίο: Συνηθίζουν.

      Λοιπόν, μη επικαλούμεθα, αγαπητοί μου, εκείνο…την μετάνοια του ληστού. Ότι δηλαδή: «Να, είδες; Τελευταία στιγμή μετανόησε». Το θαύμα του ληστού, η μετάνοια του ληστού είναι ένα θαύμα. Γιατί έγινε κάτω από φοβερές συνθήκες. Και οι συνθήκες στάθηκαν ένα μεγάλο έργο της μετανοίας, όπως και εκείνων των μαρτύρων που μεταπήδησαν από τους βασανιστές, μάρτυρες, τους βασανιζομένους μάρτυρες κι έγιναν οι βασανισταί -όπως τον άγιο Χαράλαμπο- έγιναν μάρτυρες. Κάποια στιγμή ξύπνησαν. Κι αυτοί οι άνθρωποι έγιναν άγιοι.

          Αγαπητοί, «το δένδρον πέφτει από κει που κλίνει», λέει μία παροιμία. Και η ελαχίστη πιθανότης να υπάρξει ότι μπορούμε να φθάσομε στον θάνατον χωρίς μετάνοια, είναι τραγικό και απελπιστικό. Ελαχίστη πιθανότης. Και τούτο γιατί έχομε να κάνομε με την αιωνιότητα. Δεν έχομε συλλάβει τι σημαίνει αιωνιότηςΠρέπει να εννοήσομε ότι, κατά δυστυχίαν, δεν θα σωθούν όλοι οι άνθρωποι. Βέβαια «ὁ Θεὸς θέλει πάντας σωθῆναι καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν», αλλά δεν θέλουν όλοι οι άνθρωποι να σωθούν· γιατί δεν πιστεύουν στο θεανθρώπινο πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Και συνεπώς γι’ αυτούς, ό,τι ο Χριστός είπε, όπως εν προκειμένω τούτη την παραβολή, πέφτει στο κενό.

     Πάντως ο Χριστός μάς είπε: «Ἐὰν μὴ πιστεύσητε, ἀποθανεῖσθε ἐν ταῖς ἁμαρτίαις ὑμῶν». Φυσικά φεύγοντας από τον κόσμον αυτόν, δεν παίρνομε τίποτα μαζί μας. Και φυσικά, ό,τι δεν πάρομε μαζί μας είναι μία ματαιότης. Και η ανθρωπίνη δόξα και ο πλούτος και όλα. Τα ακούμε στην ακολουθία της κηδείας. Είναι κι αυτή μία ματαιότης. Τα πουλιά, αγαπητοί, που πετούν, κανένα σημάδι δεν αφήνουν στον αέρα. Τα καράβια που αρμενίζουν, κανένα ίχνος δεν αφήνουν στο υγρό στοιχείο. Τα λουλούδια σήμερα ανθούν κι αύριο μαραίνονται. Γιατί, λοιπόν, εμείς έχομε την εντύπωση ότι το πέρασμά μας από την ζωή αυτή θα μείνει αιώνιο; Εννοείται στην Ιστορία. Μαζί μας δεν θα πάρομε παρά μόνον ό,τι εργαστήκαμε στο όνομα του Ιησού Χριστού. Κι αυτό είναι η αγιότητα. Μια αγιότητα με κίνητρο την υπερηφάνεια ή την κενοδοξία… Θα μου πείτε: «Είναι δυνατόν;». Ναι, ναι. Δεν αντέχει στην αιωνιότητα. «Πᾶν ὃ οὐκ ἐκ πίστεως –λέει ο απόστολος Παύλος- ἁμαρτία ἐστίν»Ο Κύριος μάς είπε ότι ένα ποτήρι κρύο νερό να δώσουμε, αλλά στο όνομά Του, αυτό θα μείνει στην αιωνιότητα. Θα μείνει.

       Αγαπητοί, ένας τρόπος για να μην αμαρτάνομε είναι να θυμόμαστε τον θάνατόν μας. Λέγει η Σοφία Σειράχ στο 7ον κεφάλαιον: «Ἐν πᾶσι τοῖς λόγοις σου μιμνήσκου τὰ ἔσχατά σου (:όπως κι αν κινείσαι, να θυμάσαι ότι θα πεθάνεις) καὶ εἰς τὸν αἰῶνα οὐχ ἁμαρτήσεις (:και αιωνίως δεν θα αμαρτήσεις)». Όταν θυμόμαστε τον θάνατο, δεν θα αμαρτάνουμε. Ναι, αγαπητοί. Έτσι, η μνήμη του θανάτου είναι ο καλύτερος παιδαγωγός για την σωτηρία μας. Αμήν.



817η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

09 Ιουνίου 2025

Ἡ ἀνάσταση τῶν γονέων- Ψυχοσάββατο πρό Πεντηκοστῆς.

†. Αν ο θάνατος, αγαπητοί μου, έθετε την τελική του σφραγίδα σε κάθε ανθρώπινη ύπαρξη, τότε, θα λέγαμε, ας αρχίσομε να θρηνούμε γι΄ αυτήν την φοβερή αιχμαλωσία μας εις τον κόσμον αυτόν. Τότε μόνιμο τραγούδι μας, μόνιμο, μάλλον, ελεγείο μας, ας είναι το «Ματαιότης ματαιοτήτων τα πάντα ματαιότης». Και μάλιστα όταν σήμερα, Ψυχοσάββατο προ της Πεντηκοστής, μάς ζωντανεύει αυτή η θέσις του θανάτου, η πραγματικότητα του θανάτου για να τα πούμε αυτά, τότε θα λέγαμε: «Γιατί να έρχονται νέοι άνθρωποι στον κόσμον αυτόν αφού θα πεθάνουν;».

   «Γιατί να γεννιώνται άνθρωποι;». Ή, ακόμη, τότε μία γέννηση θα μπορούσε να είναι ένα προκαταβολικόν πένθος. Μάλιστα μεταφορικώς λέγεται ότι το παιδί μόλις γεννιέται, κλαίει και αυτό σημαίνει ότι μπαίνει μέσα στα βάσανα αυτού του κόσμου. Τότε… γιατί ο ήλιος λάμπει; Ή ακόμη γιατί τα πουλιά κελαηδούν; Δεν θα υπήρχε λόγος. Τότε η Δημιουργία στο βάθος της, παρά την επιφανειακή ομορφιά της κρύβει την πιο απαίσια αντίφαση, την υπαρξιακή ανυπαρξία της. Και είναι μία, τότε η Δημιουργία, μία εξοργιστική κωμωδία. Αν βέβαια όλα αυτά, τον τελικό λόγο, τον έχει ο θάνατος. Έτσι, ύπαρξις και ανυπαρξία, ζωή και θάνατος, είναι η πιο ακραία αντίφασις.

   Αλλά ο Θεός που εδημιούργησε τα πάντα με τόση σοφία, με τόση δύναμη και με τόση αγάπη, αντιφάσκει εις εαυτόν; Δημιουργεί μάταια πράγματα ο Θεός; Βεβαίως όχι. Μη γένοιτο να υποστηρίξομε μία τέτοια θέση. Τότε; Ε, απλώς ο θάνατος είναι ένας μεγάλος παρείσακτος. Και πρέπει να δούμε πώς μπήκε αυτός ο θάνατος ως παρείσακτος μέσα στην πολύ ωραία Δημιουργία του Θεού. Όπως κάπου στην «Σοφία Σολομώντος» λέγει ότι «Είσαι φιλόζωος, Κύριε, και δεν έκανες κανένα δημιούργημά Σου να υποφέρει και κανένα δημιούργημά Σου δεν βδελύσσεσαι, δεν σιχαίνεσαι, και όλα είναι πολύ ωραία». Πώς, λοιπόν, υπάρχει ο θάνατος; Που είναι ο θάνατος πάντοτε, η πιο χτυπητή αντινομία, όπως ήδη σημειώσαμε, και η πιο απαίσια ασχημία.

   Ο θάνατος, αγαπητοί μου, είναι ο καρπός της παρακοής των Πρωτοπλάστων. Και το σημαντικόν είναι ότι ο Θεός ειδοποίησε για την περίπτωσιν αυτήν, λέγοντας: «Μην παραβείτε την εντολή μου· «ἐν ᾗ δ᾿ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπ᾿ αὐτοῦ, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε». «Θα πεθάνετε με θάνατο εάν θα φάτε από τον καρπόν αυτόν». Όχι βεβαίως ότι ο καρπός της γνώσεως ήταν καρπός δηλητηριώδης, ήταν κάτι άλλο, είχε μεταφυσικά στοιχεία. Όχι, τίποτε απ’ όλα αυτά. Ένα φυσικόν δέντρον ήτο. Αλλά ετέθη επάνω εις το καρπόν του δέντρου αυτού, ετέθη η εντολή της υπακοής. Και εφόσον οι Πρωτόπλαστοι παρέβησαν την εντολή της υπακοής, εισήλθε ο θάνατος.

   Λέγει το βιβλίον της «Σοφίας Σολομώντος» στο 2ο κεφάλαιο: «ὅτι ὁ Θεὸς ἔκτισε τὸν ἄνθρωπον ἐπ᾿ ἀφθαρσίᾳ (:τον έκανε να είναι άφθαρτος)  καὶ εἰκόνα τῆς ἰδίας ἰδιότητος ἐποίησεν αὐτόν· φθόνῳ δέ διαβόλου θάνατος εἰσῆλθεν εἰς τόν κόσμον».

   Πράγματι ο Θεός δεν εδημιούργησε τον θάνατον. Θα ήτο βλασφημία αυτό να το πούμε. Μάλιστα στην καθημερινότητά μας λέμε τα εξής: «Ε, τι να κάνομε; Φυσικά πράγματα είναι αυτά». Τι «φυσικά»; «Το ότι πεθαίνει κανείς. Ε, ο Θεός, έτσι θέλει, να πεθαίνομε». Δεν θέλει ο Θεός να πεθαίνομε. Και ο θάνατος είναι το πιο αντιφυσιολογικόν στοιχείον, η μεγαλυτέρα, σας είπα, ασχημία μέσα στην Δημιουργία· που δίνει μία εικόνα σαν να μην έχει σκοπόν η Δημιουργία. Σαν να είναι κάτι που να λέει κανείς: «Γιατί ζω; Αφού υπάρχει ο θάνατος. Γιατί ζω;». Σαν να αφαιρεί την έννοια του σκοπού της Δημιουργίας. Δεν έκανε ο Θεός τον θάνατον. Πολύ σωστά λέγει, λοιπόν, ο λόγος του Θεού ότι ο Θεός δεν έκανε τον θάνατον. Αλλά εισήλθε από τον φθόνο του διαβόλου. Επειδή επεκράτησε ο φθόνος του διαβόλου. Πώς; Εφθόνησε τους Πρωτοπλάστους, γιατί να είναι δημιουργήματα λογικά και να έχουν την στοργή του Θεού, κατάφερε, εννοείται… κατάφερε, εξηπάτησε ώστε να παραβούν την εντολήν του Θεού και έτσι να εισέλθει ο θάνατος.

   Αντίθετα, θα λέγαμε, ότι η φιλανθρωπία του Θεού εργάστηκε το μυστήριον της Θείας Οικονομίας, της Ενανθρωπήσεως. Διότι θα έλεγε κανένας: «Να, ο Θεός επιτρέπει, επέτρεψε». Ήταν το κατά παραχώρησιν θέλημά Του να εισέλθει ο θάνατος. Και τώρα εδώ ο Θεός δημιουργεί το μυστήριον της Θείας Οικονομίας, ακριβώς για να σώσει τον άνθρωπο, να τον επαναφέρει εις την κατάστασιν του αρχικού θελήματος του Θεού, δηλαδή του κατ’ ευδοκίαν θελήματος του Θεού, που είναι η αφθαρσία και η αθανασία και η μακαριότης.

   Λέγει ένα τροπάριο των Εγκωμίων της Μεγάλης Παρασκευής, ένα από το «Ἡ ζωὴ ἐν τάφῳ».  Λέγει κάτι έτσι πάρα πολύ ωραίο και συγκινητικό: «Ἐπὶ γῆς κατῆλθες (:Συ, ω Θεέ Λόγε που έγινες άνθρωπος, στη Γη κατέβηκες), ἵνα σώσῃς Ἀδάμ (:γιατί ο Αδάμ ήτο στη Γη) καὶ ἐν γῇ μὴ εὐρηκὼς τοῦτον, Δέσποτα (:και αυτόν –λέει- αφού δεν τον βρήκες), μέχρις ἅδου κατελήλυθας ζητῶν», «κατέβηκες μέχρι τον Άδη για να ψάχνεις να τον βρεις». Τι ωραίο που είναι αυτό πραγματικά!

   Κι έτσι βλέπομε ότι ο Θεός εργάστηκε το μυστήριον της Θείας Οικονομίας για να σώσει τον άνθρωπο και για να καταπατήσει τον θάνατον. Έτσι έγινε με μας όμοιος, απέθανε επί του Σταυρού ο Κύριος, αλλά ανεστήθη. Ακριβώς για να αναστήσει τον άνθρωπον την εσχάτη ημέρα. Και ανελήφθη εις τον ουρανό, ακριβώς για να ανεβάσει τον όλον άνθρωπον στον ουρανό και, ούτε λίγο ούτε πολύ, να τον στήσει στα δεξιά του Θεού Πατρός. Διότι εκεί ανέβηκε η ανθρωπίνη φύσις. Διότι ως Θεός Λόγος είναι ομοούσιος με τον Πατέρα και δεν υπάρχει δεξιά και αριστερά. Αυτό αναφέρεται εις την ανθρωπίνη φύση· και η ανθρωπίνη φύσις είναι εκείνη που ανήλθε εις τα δεξιά του Θεού Πατρός, όπως ακριβώς το είδε και ο άγιος Πρωτομάρτυς Στέφανος, ομολογώντας το μέσα εις το συνέδριο.

    Έτσι, ο Κύριος μάς άνοιξε τον δρόμο υπερνικώντας την αμαρτωλότητα του ανθρώπου ως αναμάρτητος, υπερνικώντας την θνητότητα, γιατί ο άνθρωπος πέθαινε, πώς θα μπορούσε ποτέ να ανεβεί στον ουρανό; Ως αμαρτωλός μπορούσε να ανεβεί στον ουρανό; Ως θνητός, μπορούσε να ανεβεί στον ουρανό; Και την υλικότητα. Πώς θα μπορούσε να ανεβεί ο άνθρωπος, υλικός υπάρχων; Πώς θα ήταν δυνατόν ποτέ; Κι όμως, γι'αυτό ξέρετε, εκπλήσσονται οι άγγελοι. Ω, αν είχαμε τον Πλάτωνα εδώ και μας άκουγε ότι άνθρωπος με την υλικότητά του ανέβηκε επάνω εις τον ουρανό, εις τον ουρανό των ιδεών, εκεί που δεν χωράει τίποτα, παρά μόνον είναι ο κόσμος των πνευμάτων και των ιδεών και των προτύπων και των αρχετύπων, θα τρόμαζε, θα χλώμιαζε. Και αν του λέγαμε ότι αυτό έγινε, το έχομε ως δεδομένον, από το γεγονός ότι ο Χριστός ανεστήθη και ανελήφθη εις τον ουρανόν, κυριολεκτικά θα ετρόμαζε, κυριολεκτικά, θα έλεγε ότι «κάτι καινούριο εδώ υπάρχει, κάτι καινούριο που δεν το σκέφτηκα». Ναι, πράγματι ήταν και είναι όλα αυτά που εργάστηκε ο Χριστός για μας ανοίγοντάς μας τον δρόμο, μία πραγματικότης, ένα γεγονός.

   Ενθυμείσθε, όταν ο άνθρωπος εβγήκε από τον υλικόν Παράδεισον, επίγειος ήτο, ενθυμείσθε ότι ο Θεός έταξε τα Χερουβείμ να φυλάσσουν την είσοδον του Παραδείσου και να κινούν την περιστρεφομένην εκείνην πυρίνην ρομφαία. Το ενθυμείσθε; Τι ήτο αυτή η «πυρίνη ρομφαία»; Δηλαδή ένα πράγμα που να γυρίζει, ένα σπαθί, αντί που να έχει λάμα, να έχει φλόγα και να περιστρέφεται. Πώς να μπεις μέσα σε μία είσοδο, όταν υπάρχει μία τέτοια, ένας τέτοιος φραγμός; Ξέρετε τι ήτο αυτό; Αυτά τα τρία που σας είπα. Αυτό ήτο που έφραξε τον δρόμον. Η αμαρτωλότης της ανθρωπότητος, η υλικότης της ανθρωπότητος και η θνητότης της ανθρωπότητος. Κι αυτά τώρα τα υπενικά ο Κύριος ανερχόμενος εις τον ουρανόν με την ανθρωπίνη Το φύση. Και μας οδοποίησε, μας άνοιξε τον δρόμο, έφτιαξε δρόμο για να ξαναγυρίσομε πίσω εις την Βασιλείαν του Θεού.

   Ας δούμε όμως πώς ο Απόστολος Παύλος, για να μείνομε και στη σημερινή περικοπή την αποστολική, που αναφέρεται εις το θέμα της αναστάσεως των νεκρών, ως Ψυχοσάββατο, όπως σας είπα, πώς ο Απόστολος Παύλος μας περιγράφει τα πράγματα, τον καρπόν, θα λέγαμε καλύτερα, της Αναστάσεως του Χριστού. Βέβαια έχει γράψει ένα ολόκληρο κεφάλαιο, το 15ο κεφάλαιο στην Α΄προς Κορινθίους επιστολήν του, που είναι ένας ύμνος στην ανάσταση. Ύμνος στην ανάσταση –προσέξτε- των νεκρών! Όχι ύμνος εις την ανάσταση του Χριστού.

   Εδώ, λοιπόν, στους Θεσσαλονικείς, λέγει: -Τι χαριτωμένο πράγμα, ξέρετε, και να έχομε ακροατάς Θεσσαλονικείς και να μιλά κανείς από τις δύο, αυτές, επιστολές. Έχει κάτι το πιο ιδιαίτερο, πιο ξεχωριστό. Αισθάνεται κανένας ότι αυτό που τώρα ακούει είναι για μένα. Όχι γιατί είναι ο λόγος του Θεού, αλλά και γιατί είμαι Θεσσαλονικεύς. Και αποτείνεται εκεί ο Παύλος. Έχει κάτι το πιο ιδιάζον-. Λοιπόν, γράφει στους Θεσσαλονικείς ο Απόστολος Παύλος:

   «Οὐ θέλομεν δὲ ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, περὶ τῶν κεκοιμημένων, ἵνα μὴ λυπῆσθε, καθὼς καὶ οἱ λοιποὶ οἱ μὴ ἔχοντες ἐλπίδα». «Δεν θέλομε», λέγει, «να αγνοείτε, αδελφοί, για τους κεκοιμημένους, για να μη λυπόσαστε, όπως και οι υπόλοιποι που λυπώνται υπερβολικά, μη έχοντες την ελπίδα της αναστάσεως». Ώστε, λοιπόν, ομιλεί περί κεκοιμημένων. Προσέξτε, είναι χαρακτηριστικό. Δεν ομιλεί περί νεκρών. Ομιλεί περί κεκοιμημένων. Κι αυτό σημαίνει ότι θα ακολουθήσει εγρήγορσις, όπως λέγει ο Οικουμένιος. Και συμπληρώνει ο Θεοδώρητος και λέγει: «Τῷ γὰρ ὕπνῳ ἐγρήγορσις ἕπεται». «Ένας που κοιμάται, βεβαίως θα ξυπνήσει. Αφού κοιμάται».

   Ενθυμείσθε, γιατί καινούργια πράγματα μπαίνουνε στον κόσμο. Ο Χριστός μάς έφερε καινούρια πράγματα, με διαστάσεις καταπληκτικές. Φθάνει μήνυμα στον Κύριο, ήτο πολύ μακριά από την Βηθανία, ότι ο φίλος ο Λάζαρος απέθανε. Και λέγει στους μαθητάς Του: «Ο φίλος μας ο Λάζαρος εκοιμήθη». Είχαν μάθει όμως ότι ήτο άρρωστος. Και είπαν οι μαθηταί… πώς μίλησαν; Τοποθετημένοι στις διαστάσεις της καθημερινότητος, της πραγματικότητος. Και λέγουν: Αφού τον πήρε ο ύπνος, μπόρεσε να κοιμηθεί, αυτό σημαίνει ότι τώρα θα πάρει την πάνω βόλτα στην υγεία του, θα γίνει καλύτερα. Όπως το λέμε κι εμείς: «Α, ένας ασθενής κοιμάται, φυσιολογικά, ωραία κοιμάται, ε, θα γίνει καλά! Παίρνει την πάνω βόλτα». Δεν κατάλαβαν όμως. Πού να συλλάβει το μυαλό τους τι θα επεκολούθει κ.λπ. κ.λπ. Και λέει ο Κύριος καθαρά στην γλώσσα τους: «Ο φίλος μας ο Λάζαρος απέθανε». Προσέξτε· στην γλώσσα τους. Άλλη γλώσσα έχει ο Κύριος. Ο Κύριος είπε «ἐκοιμήθη». Γιατί; Διότι απλούστατα θα επηκολούθει η ανάστασις. Δεν υπάρχει λοιπόν θέμα εδώ γι'αυτό, ότι δηλαδή ο θάνατος είναι ένας ύπνος. Πολύ σωστά, λοιπόν, ο Απόστολος Παύλος θεοπνεύστως βάζει: «δια τους κεκοιμημένους δεν θέλω να λυπείσθε» κ.λπ. κ.λπ. Και μη λυπούμεθα; Ναι, αλλά με μέτρο. Εδώ κόβει τι; Την άμετρον λύπην ο Απόστολος. Και η άμετρος λύπη είναι άρνησις της ελπίδος της αναστάσεως των νεκρών.

   Σας υπενθυμίζω ότι η λύπη, όταν περάσει κάποια όρια, είναι πάθος. Και ίσως δεν έχετε αντιληφθεί, αγαπητοί μου, ότι είναι ένα από τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα η λύπη. Είναι φοβερό. Καταπίνει τον άνθρωπον. Εκεί κάπου η «Σοφία Σειράχ» λέγει, στο 38ο κεφάλαιο αν ενθυμούμαι καλά: «Μη λυπάσαι υπερβολικά, γιατί», λέγει, «θα αρρωστήσεις». Και πράγματι η λύπη καταπίνει τον άνθρωπο και σωματικά και πνευματικά. Δεν έχω καιρό να επεκτεινόμουν σ’ αυτό, εξάλλου δεν είναι και θέμα μας· αλλά προσοχή στο θέμα της λύπης.

   Είναι, λοιπόν, αμαρτία το υπέρμετρον, η υπέρμετρη λύπη. Ποιοι λυπούνται; Εκείνοι που δεν έχουν την ελπίδα της αναστάσεως των νεκρών. Τι κρίμα! Ξέρετε πόσες φορές ο διπλανός μας να κλαίει και να οδύρεται και να μην θέλει να παρηγορηθεί. Κι όμως μπροστά του είναι το θέμα ότι ο Χριστός ανεστήθη. Και οι νεκροί θα αναστηθούν. Και συνεχίζει ο απόστολος Παύλος, πάντα στους Θεσσαλονικείς αποτεινόμενος: «Εἰ γὰρ πιστεύομεν ὅτι Ἰησοῦς ἀπέθανε καὶ ἀνέστη, οὕτω καὶ ὁ Θεὸς τοὺς κοιμηθέντας διὰ τοῦ Ἰησοῦ ἄξει σὺν αὐτῷ». «Διότι», λέγει, «αν πιστεύομε ότι ο Ιησούς και πέθανε και ανέστη…-Γιατί βάζει το «απέθανε»; Μα δεν μπορεί να φανεί η ανάστασις εάν δεν υπάρξει ο θάνατος. Και στους Κορινθίους το λέγει αυτό. Ότι «ἀπέθανε κατά τάς Γραφάς και ἀνέστη κατά τάς Γραφάς». Βασική προϋπόθεση της αναστάσεως είναι ο θάνατος. Απέθανε πραγματικά. Γι΄αυτό φροντίζουν και οι ιεροί ευαγγελισταί να δείξουν ότι ο Χριστός πραγματικά απέθανε, για να φανεί η πραγματική Του ανάστασις. Έτσι, λέγει εδώ στη συνέχεια ότι «όπως ο Πατήρ ανέστησε τον Υιόν, έτσι και ο Θεός Πατήρ θα αναστήσει τους κεκοιμημένους ανθρώπους, τους νεκρούς δηλαδή και θα τους οδηγήσει μαζί με τον Ιησούν εις την Βασιλείαν Του».

   Πρέπει εδώ να κάνω μία μικρή παρατήρηση. Ότι, όταν στους Θεσσαλονικείς ομιλεί για το θέμα των νεκρών, ομιλεί δια τους ευσεβείς νεκρούς, δια τους ευσεβείς κεκοιμημένους. Δεν τον ενδιαφέρουν εκείνη τη στιγμή, δεν τον ενδιαφέρουν οι ασεβείς κεκοιμημένοι. Όλοι θα αναστηθούν. Μα όλοι θα αναστηθούν. Όπως ακριβώς όταν γεννιόμαστε, δεν ερωτώμεθα για να κουβαλήσομε αυτό που λέγεται «ανθρωπίνη φύσις», δηλαδή λογική, θέλω δεν θέλω γεννιέμαι με λογική, θέλω δεν θέλω γεννιέμαι με ελευθερία κ.ο.κ., κατά τον ίδιο τρόπο, θέλω δεν θέλω θα αναστηθώ, είτε ευσεβής είμαι είτε ασεβής είμαι. Είναι δεδομένο που ανήκει στον Θεό. Θέλω δεν θέλω! Εδώ, λοιπόν, ο Απόστολος δεν ομιλεί για τους ασεβείς. Ομιλεί για τους ευσεβείς κεκοιμημένους. Και για να δούμε τι γράφει στους Κορινθίους, να δούμε λιγάκι πιο κοντά τα πράγματα, γιατί δεν γράφει πιο πολλά εκεί στους Θεσσαλονικείς παρά μόνον λίγα για να παρηγορηθούν.

   Και λέγει: «Εἰ δὲ Χριστὸς κηρύσσεται ὅτι ἐκ νεκρῶν ἐγήγερται, πῶς λέγουσί τινες ἐν ὑμῖν ὅτι ἀνάστασις νεκρῶν οὐκ ἔστιν;(:Εάν –λέγει- ότι ο Χριστός κηρύσσεται ότι ανεστήθη από τους νεκρούς, πώς μερικοί λένε ότι οι νεκροί δεν αναστήνονται;) Εἰ δὲ ἀνάστασις νεκρῶν οὐκ ἔστιν, οὐδὲ Χριστὸς ἐγήγερται (:Αν –λέγει- δεν υπάρχει ανάστασις νεκρών, τότε ούτε ο Χριστός ανεστήθη. Τι αποτελεί αυτό, η Ανάστασις του Χριστού; Το θεολογικόν υπόβαθρον της αναστάσεως των νεκρών) · εἰ δὲ Χριστὸς οὐκ ἐγήγερται, κενὸν ἄρα τὸ κήρυγμα ἡμῶν, κενὴ δὲ καὶ ἡ πίστις ὑμῶν (: Αν, λέγει, ο Χριστός δεν ανεστήθη, τότε και το κήρυγμά μας και η δική σας πίστις πέφτουν στο κενό. Είναι κούφια πράγματα. Δεν έχουν αντίκρυσμα. -Αλήθεια, το σκεφθήκαμε ποτέ; Ότι αν δεν πιστεύομε στην ανάσταση των νεκρών, δεν είναι δυνατόν ποτέ να λεγόμεθα ότι ορθοδοξούμε. Η πίστις μας πέφτει στο κενό).Νυνί δε Χριστός ἐγήγερται ἐκ νεκρῶν, ἀπαρχὴ τῶν κεκοιμημένων ἐγένετο(: Τώρα δα, επί λέξει. Το θυμάμαι από τα Αρχαία του σχολείου. Νυνί. Τώρα δα. Δηλαδή τώρα πλέον, ας το πούμε έτσι, ο Χριστός ανεστήθη από τους νεκρούς και έγινε η απαρχή, το ξεκίνημα των κεκοιμημένων ως προς την ανάστασή τους). Ἒσχατος ἐχθρὸς καταργεῖται ὁ θάνατος(: Ο τελευταίος εχθρός καταργείται ο θάνατος, πραγματικά. Μπαίνει εκτός ενεργείας. Αυτό θα πει ‘’καταργείται’’)».

   Και έτσι βλέπομε εδώ να ομιλεί ο Παύλος με τον τρόπον αυτόν δια τους κεκοιμημένους. Και συνεχίζει τώρα στους Θεσσαλονικείς: 

   «Τοῦτο γὰρ ὑμῖν λέγομεν ἐν λόγῳ Κυρίου, ὅτι ἡμεῖς οἱ ζῶντες οἱ περιλειπόμενοι εἰς τὴν παρουσίαν τοῦ Κυρίου οὐ μὴ φθάσωμεν τοὺς κοιμηθέντας(: Αυτό σας λέγω, ἐν λόγῳ Κυρίου, ότι εμείς οι ζωντανοί που έχομε μείνει, δεν θα φθάσομε στην παρουσία του Κυρίου. Δηλαδή δεν θα φθάσομε στον θάνατον, όταν θα έρθει ο Κύριος)». Εννοεί δηλαδή ότι όταν θα έρθει ο Κύριος, θα βρει ανθρώπους επάνω στη γη. Ε, αυτοί που θα ζουν τότε, «δεν θα φθάσομε τους κεκοιμημένους, δηλαδή δεν θα έχομε πεθάνει. Θα μας βρει ζωντανούς». Όποτε θα έρθει ο Κύριος. Προσέξτε τι είπε: «Ἐν λόγῳ Κυρίου». Τι σημαίνει αυτό; Η αυθεντία του λόγου του Θεού, του λόγου του Χριστού. Ούτε εγώ το επινοώ να το πω, ούτε ο Παύλος το επινοεί για να παρηγορήσει, αλλά είναι μία πραγματικότης. Εν λόγω Κυρίου. Τι βεβαιώνει; Ότι οι τότε ζώντες δεν θα πεθάνουν, αλλά θα, θα, θα αλλαχθούν.

   Να τι λέγει πάλι στους Κορινθίους- Εναλλάσσω τα δύο κείμενα, παίρνοντας ό,τι θα εξυπηρετούσε: «Ἰδοὺ μυστήριον ὑμῖν λέγω - Πράγματι είναι μυστήριον. «Να, μυστήριο», λέει, «σας λέγω»-· πάντες μὲν οὐ κοιμηθησόμεθα(: όλοι δεν θα πεθάνομε), πάντες δὲ ἀλλαγησόμεθα(: αλλά όλοι θα αλλαχθούμε. Τι θα πει ‘’θα αλλαχθώ’’; Θα περάσω από την φθορά στην αφθαρσία. Τι λέγεται «φθορά»; Αυτό που λέμε… τρώγω, πίνω, μεγαλώνω, κοιμάμαι. Αυτά αποτελούν το στοιχείο της φθοράς. Τι λέγεται «αθανασία»; Αυτό που δεν πεθαίνει πια. Έτσι θα περάσει η ύπαρξίς μου μέσα από την αφθαρσία και την αθανασία. Και συνεπώς στην Βασιλεία του Θεού δεν υπάρχει γάμος, όπως θα γνωρίζετε, δεν υπάρχει κοιλία. Ο Θεός και ταύτην και ταύτα καταργήσει κ.λπ. κ.λπ. κ.λπ. «Καί πάντες δέ ἀλλαγησόμεθα (:και όλοι θα αλλαχθούμε) ἐν ἀτόμῳ, ἐν ῥιπῇ ὀφθαλμοῦ (:’’ἐν ἀτόμῳ’’ θα πει ‘’πάρα πολύ γρήγορα, σε χρόνο που δεν κόβεται πιο πολύ, σε άτμητον άτομον, άτμητον χρόνον’’. Και για να φέρει και μία εικόνα από την φύση, να γίνει κατανοητός, λέγει αυτό: «ἐν ῥιπῇ ὀφθαλμοῦ». Επειδή βέβαια η ριπή οφθαλμού είναι πάρα πολύ μεγάλος χρόνος, αλλά μία φυσική εικόνα. Πόσο κρατά το ανοιγόκλειμα των ματιών; Θα γίνει αυτή η αλλαγή, η ανάστασις και η αλλαγή. Και συνεχίζει και λέγει ότι «ἐν τῇ ἐσχάτῃ σάλπιγγι». Αυτά θα γίνουν τότε. Πάλι εικόνα στρατοπέδου εδώ. Πώς σαλπίζει ο σαλπιγκτής και όλοι οι στρατιώτες σηκώνονται από το στρατόπεδο κ.λπ.) σαλπίσει γάρ, καὶ οἱ νεκροὶ ἐγερθήσονται ἄφθαρτοι (:θα αναστηθούν άφθαρτοι). Καὶ ἡμεῖς (που θα ζούμε) ἀλλαγησόμεθα(:θα αλλαχθούμε. Είναι εκπληκτικόν!).

   Στους Θεσσαλονικείς, λέει κάτι πιο λεπτομερές εδώ): «Ὃτι αὐτὸς ὁ Κύριος ἐν κελεύσματι (:με εντολή του Κυρίου, δηλαδή διαταγή), ἐν φωνῇ ἀρχαγγέλου καὶ ἐν σάλπιγγι Θεοῦ καταβήσεται ἀπ᾿ οὐρανοῦ -Έτσι δεν είπαν οι άγγελοι κατά την ημέρα της Αναλήψεως; ‘’Όπως τον είδατε να φεύγει, έτσι θα κατεβαίνει’’) καὶ οἱ νεκροὶ ἐν Χριστῷ ἀναστήσονται πρῶτον – Είναι εκπληκτικό. Και συνεχίζει:-, ἔπειτα ἡμεῖς οἱ ζῶντες οἱ περιλειπόμενοι ἅμα σὺν αὐτοῖς(:συγχρόνως, μαζί με αυτούς) ἁρπαγησόμεθα ἐν νεφέλαις εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κυρίου εἰς ἀέρα». Γιατί κατεβαίνει; Για να ανεβούμε εμείς. Κι εμείς θα αναληφθούμε, υπολαμβανόμενοι από σύννεφα. Ποια σύννεφα; Αυτά τα μετεωρολογικά; Όχι. Είναι το θείον όχημα, είναι η θεία δόξα. Θα μας πάρει αυτή. Κατεβαίνει ο Κύριος, ανεβαίνομε εμείς. Και θα γίνει η συνάντησις κάπου στο σύμπαν, ο Θεός το γνωρίζει. Δηλαδή έρχεται να μας προϋπαντήσει. Μα είναι εκπληκτικόν! Μα η αγάπη Του είναι εκπληκτική! «Και τότε θα μας πάρει να μας οδηγήσει εις την Βασιλεία Του- καὶ οὕτω πάντοτε σὺν Κυρίῳ ἐσόμεθα(:και ότι πάντοτε θα είμεθα μαζί Του. Πού; Εις τους αιώνας των αιώνων εις την δική Του την Βασιλεία)».

   Αγαπητοί μου, έχομε καλά αντιληφθεί την ανάσταση των νεκρών; Ότι θα είναι ανάστασις σωμάτων; Το έχομε αυτό καλά αντιληφθεί; Πολλοί πιστεύουν ότι θα είναι ανάστασις ψυχών. Μα οι ψυχές δεν πεθαίνουν. Το σώμα διαλύεται. Η ψυχή φυλάσσεται, για να επανενωθεί, προσέξτε, με το παλαιόν σώμα. Το λέγει αλλού ο Απόστολος Παύλος. Για να δώσομε λόγο στον Θεό εκείνα που πράξαμε και με το σώμα και με την ψυχή. Και οι Πατέρες το λέγουν. Κ.λπ. κ.λπ.

   Λοιπόν, πιστεύομε ότι θα αναστηθούν τα σώματά μας; Τα σώματά μας. Λέμε στο Σύμβολο της Πίστεως: «Προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν καὶ ζωὴν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος». Εις δε το «Ἱεροσολυμιτικὸν Σύμβολον», μας διασώζει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, λέγει: «Καὶ εἰς σαρκὸς ἀνάστασιν». . Είναι το 11ον άρθρον. «Καὶ εἰς σαρκὸς ἀνάστασιν». Είδατε; «Σαρκός». Το δε λεγόμενον «Ἀθανασιανόν Σύμβολον» λέγει: «Οὗ(:του οποίου) τῇ παρουσίᾳ - του Χριστού δηλαδή-  πάντες ἄνθρωποι ἀναστήσονται σὺν τοῖς ἑαυτῶν σώμασιν (:μαζί με τα σώματά τους), ἀποδώσοντες περὶ τῶν ἰδίων ἔργων λόγον. Αὕτη ἐστὶν ἡ καθολικὴ πίστις, ἣν (:την οποίαν)  εἰ μὴ τις πιστῶς τε καὶ βεβαίως πιστεύσῃ, σωθῆναι οὐ δυνήσεται».

   Θέτει εδώ θέμα πίστεως, θέμα σωτηρίας. Δεν πιστεύεις; Πρόσεξε, δεν θα σωθείς. Διότι πρώτα θα πιστεύσω στα δόγματα της πίστεως που προβάλλομε και μετά θα είναι η αρετή, οι καλές πράξεις και ό,τι άλλο. Για να μην φθάσομε να ανήκομε στην κατηγορία των ανθρώπων που δεν έχουν ελπίδα αναστάσεως. 

   Ας προσέξομε δε το συμπέρασμα του Παύλου στους Θεσσαλονικείς. Όταν τους είπε «Μὴ λυπεῖσθε· μὴ λυπεῖσθε», λέγει, «ἐν τοῖς λόγοις τούτοις». «Ὥστε παρακαλεῖτε ἀλλήλους ἐν τοῖς λόγοις τούτοις». «Ὥστε παρακαλεῖτε (: Να παρηγορείτε –λέγει- ο ένας τον άλλον, με αυτούς τους λόγους». Αλήθεια, πάμε πολλές φορές να παρηγορήσομε σε ένα σπίτι που πενθούν. Τι τους λέμε; Τους λέμε: «Α, έτσι ο Θεός τα θεσμοθέτησε, έτσι γίνηκαν…». Όχι, αγαπητοί. Θα μιλήσομε για την ανάσταση των νεκρών, στηρίζοντες αυτήν στην ανάσταση του Χριστού. Πράγματι, η μεγαλύτερη παρηγορία που έχει ο άνθρωπος είναι η ανάστασις των νεκρών. Και η μεγαλυτέρα εγγύησις με γεγονότα, όχι κατ’ επινόησιν, είναι η ανάσταση του Χριστού.

   Γι΄αυτό, αγαπητοί, ας κλείσομε, ευχαριστούντες την παρουσία σας, ,ας κλείσομε με εκείνους τους λόγους του Ιερού Χρυσοστόμου από τον Κατηχητικό του λόγο: «Ἀνέστη Χριστὸς καὶ νεκρὸς οὐδεὶς ἐπὶ μνήματος. Χριστὸς γὰρ ἐγερθείς ἐκ νεκρῶν, ἀπαρχὴ τῶν κεκοιμημένων ἐγένετο».   Ευχαριστώ που με ακούσατε.


69η ομιλία στην κατηγορία :
" Ὁμιλίες εἰς προσκυνητὰς "

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίες εἰς προσκυνητὰς " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omilies-eis-proskynhtas
↕️

https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_40.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίες εἰς προσκυνητὰς».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EIzF_wNhI56Qn07qt70W1xBu97ZeXKm7/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Ὁμιλίες εἰς προσκυνητὰς».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ofekOTp4nhn13GcWlyuyvU

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίες εἰς προσκυνητὰς».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B5%CF%82%20%CE%B5%E1%BC%B0%CF%82%20%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%83%CE%BA%CF%85%CE%BD%CE%B7%CF%84%E1%BD%B0%CF%82.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

09 Απριλίου 2025

Ποῦ εἶναι ὁ Ἅδης;


†.Ἔχουμε μάθει ὅτι ὁ ᾅδης βρίσκεται κάτω ἀπὸ τὴν γῆν, καὶ ὁ Θεὸς πάνω στὸν οὐρανό, στὰ σύννεφα (!). Σὰν δεδομένο ὅτι ὁ Θεὸς βρίσκεται ἀνάμεσά μας, εἶναι σωστὸ νὰ παραδεχθοῦμε ὅτι οἱ ψυχές τῶν νεκρῶν (ἀφοῦ εἶναι στὸν Θεό) πηγαίνουν στὸν χῶρο τοῦ Θεοῦ,δηλαδὴ βρίσκονται ἀνάμεσά μας καὶ ὄχι κάτω ἀπὸ τὴν γῆ; Κάτω ἀπὸ τὴν γῆ (ὅπως οἱ ἁμαρτωλοί) ἢ πάνω στὸν οὐρανὸ ὅπως οἱ ἀγαθοί; Ἂν ὄχι, τότε που πηγαίνουν οἱ ψυχὲς τῶν ἀνθρώπων ποὺ πεθαίνουν;

   Πάντοτε ἦταν μία εἰκόνα ὅτι ὁ ᾅδης ἦταν στὴν γῆ, ἀλλὰ δὲν εἶναι. Θὰ δεῖτε ἀκόμη καὶ στὴν ὑμνογραφία νὰ λέγει· «Κατῆλθες ἐν τοῖς κατωτάτοις τῆς γῆς». Στὴν ὠδή του ὁ Ἰωνᾶς, ὅταν τὸν κατάπιε τὸ κῆτος καὶ βρισκόταν στην κοιλιά του, ἀποκαλεῖ τὴν κοιλία αὐτήν «ᾅδη», εἶναι ὅμως εἰκόνα καὶ δείχνει τόπο σκοτεινό, χωρισμένο ἀπὸ τὸ φῶς, χωρισμένο καὶ ἀπὸ τὴν κοινωνία τῶν ἄλλων ἀνθρώπων. Συνεπῶς, ὁ Θεὸς βεβαίως εἶναι πανταχοῦ παρών, ὁ ᾅδης δὲν εἶναι στὴν γῆ, οὔτε ὁ παράδεισος, στὸν ὁποῖον πηγαίνουν τώρα οἱ ψυχές, εἶναι στὸν οὐρανό. Υπάρχει διάκρισι παραδείσου καὶ βασιλείας Θεοῦ· ὁ παράδεισος εἶναι ὁ χῶρος τῶν ψυχῶν τῶν δικαίων ποὺ περιμένουν τὴν Ἀνάστασι, καὶ θὰ ἑνωθοῦν οἱ ψυχὲς μὲ τὰ ἀνακαινισμένα πλέον παλιά τους σώματα καὶ τότε θὰ μποῦν στὴν βασιλεία τοῦ Θεοῦ.

   Ὁ ᾅδης δὲν εἶναι στὴν γῆ καὶ ὁ παράδεισος δὲν εἶναι στὰ σύννεφα. Καὶ ὁ ᾅδης καὶ ὁ παράδεισος, μόνον ὁ Θεὸς ξέρει ποῦ εἶναι. Ἐμεῖς δὲν μποροῦμε τίποτε νὰ ποῦμε καὶ νὰ προσδιορίσουμε. Ξέρουμε μόνον ὅτι ὁ ᾅδης εἶναι σκοτεινός· ἀπουσία Θεοῦ ὑπάρχει ἐκεῖ, καὶ πηγαίνουν οἱ ψυχὲς τῶν ἁμαρτωλῶν. Δὲν εἶναι ἡ κόλασις ὁ ᾅδης, ἀλλὰ εἶναι ἡ πρόγευσις τῆς κολάσεως. Ὁ παράδεισος εἶναι ὁ φωτεινὸς τόπος καὶ ἡ κοινωνία μὲ τὸν Χριστόν, ἀλλὰ ὄχι σὲ πληρότητα διότι λείπει τὸ σῶμα. Κατὰ ἀντιπαράθεσιν, οἱ γνωστικοὶ ἔλεγαν τὸ σῶμα, τὴν ὕλην «κακό». Τὸ σῶμα δὲν εἶναι αἰτία τοῦ κακοῦ ἀλλὰ ἡ προαίρεσις. Ποῦ εἶναι τὸ κακό; -Στην προαίρεσι καὶ μόνον. Λοιπὸν τὸ σῶμα θὰ ἀναστηθεῖ καὶ θὰ συμβασιλεύσει μὲ τὴν ψυχὴ εἰς αἰῶνας αἰώνων. Μὲ αὐτὰ τὰ μάτια μας θὰ δοῦμε τὸν Χριστὸν δοξασμένον. Θὰ εἶναι ἀνακαινισμένα μάτια καὶ σῶμα. θὰ ἔχουμε τὸ σῶμα αὐτὸ ποὺ πήραμε ἐδῶ στὴν γῆ ἀλλὰ ἄφθαρτο καὶ ἀθάνατο.

   Ὁ Θεὸς βεβαίως εἶναι πανταχού παρών, φυσικὰ καὶ στὸν ᾅδη, ἀλλὰ ἐκεῖ δὲν δείχνει τὴν παρουσία του, εἶναι καὶ στὸν παράδεισο καὶ ἐκεῖ δείχνει τὴν παρουσία του, καὶ ὅλη ἡ δόξα του εἶναι στὴν βασιλεία του.


50η ομιλία στην κατηγορία " Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ". (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)

►Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας : " Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου) " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/pantiseis-pori-n-katixitiko
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/321.html?m=1

Απομαγνητοφώνηση : Ἱερὰ Μονὴ Ξενοφῶντος.

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».🔻
https://drive.google.com/file/d/1bnD4KlS2bRvJrfYXaOewN02780y5Z9Sg/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40pM8I69EWsOE4l3gd0pOg7b

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BC%88%CF%80%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82%20%E1%BC%80%CF%80%CE%BF%CF%81%CE%B9%E1%BF%B6%CE%BD%20%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%E1%BF%A6.%0A%28%E1%BC%88%CE%BD%CF%89%CF%84%CE%AD%CF%81%CE%BF%CF%85%20%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%E1%BF%A6%20%CE%A3%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%B5%CE%AF%CE%BF%CF%85%29?m=1

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†.Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Ἔχει ἡ νηστεία θέση στόν κόσμο;

†. Διαβάζουμε στην Α΄ Βασιλειῶν, λα 13, καὶ στὴν Β΄ Βασιλειῶν, α΄ 12, ὅτι τὸ πένθος γιὰ τὸν θάνατο ἑνὸς προσώπου συνοδεύονταν μὲ νηστεία. Σήμερα, σ' αὐτὴν τὴν περίπτωσι εἶναι ἀπαραίτητη ἡ νηστεία; Πόσο πρέπει νὰ διαρκεί;

   Κατ᾿ ἀρχὰς ἐκεῖ, στὰ Βασιλειῶν, βλέπουμε ὅτι ἡ νηστεία ἦταν ἔνδειξη πένθους γιὰ τοὺς νεκρούς. Διαβάζουμε στο Α΄ Βασιλειῶν· «Καὶ λαμβάνουσι τὰ ὀστά (τοῦ Σαούλ καὶ τοῦ γιοῦ του τοῦ Ἰωννάθαν) αὐτῶν, καὶ θάπτουσιν ὑπὸ τὴν ἄρουραν (ἄρουρα εἶναι ἡ γῆ) τὴν Ἰαβής», στὴν Ἰαβής, τοποθεσία· «καὶ νηστεύουσιν ἑπτὰ ἡμέρας».

  Ὅμως σὲ ἐμᾶς, δεν χρειάζεται νηστεία, διότι, μετὰ Χριστόν, οἱ νεκροὶ δὲν εἶναι στὸν ᾅδη (τουλάχιστον οἱ εὐσεβεῖς) καὶ θὰ ἀναστηθοῦν ὅλοι οἱ νεκροί.

   Ὁ βίος τοῦ πιστοῦ τερματίζεται «ἐν τελειώσει»· στην νεκρώσιμο ἀκολουθία καὶ τὰ μνημόσυνα λέγει τὴν λέξι «τετελειωμένου», τελειοποιημένος (μετοχὴ παρακειμένου), ὁλοκληρωμένος. Ὁ πιστὸς ὁλοκληροῦται εἰς τὸν θάνατον· εἶναι ὁ φτασμένος στὴν ἁγιότητα καὶ στὸν ἀγῶνα τὸν πνευματικόν. Ἀφοῦ λοιπὸν εἶναι ἅγιος, γιατί νὰ νηστεύσωμεν ἀφοῦ εἶναι ὑπόθεσις χαρᾶς μᾶλλον ἢ λύπης; Γι' αὐτὸ εἰς τὶς μνήμες τῶν Ἁγίων, παρ᾽ ὅτι ἔχουμε θάνατον, δὲν ἔχουμε πένθος ἀλλὰ χαρά. Λέμε «Πανηγύρι» τοῦ Ἁγίου Γεωργίου, Δημητρίου... καὶ ἔχουμε καὶ κατάλυσι ἐλαίου, ποὺ δείχνει ὅτι καταλύουμε τὴν νηστεία. Λέμε «Κοίμησις τῆς Θεοτόκου», 15 Αὐγούστου: ἂν τύχει Τετάρτη και Παρασκευή, ἔχουμε κατάλυσι ἰχθύος· εἶναι ὑπόθεσις χαρᾶς καὶ ὄχι πένθους, γιατὶ ἡ Θεοτόκος ἀνῆλθε εἰς τὸν οὐρανὸν τετελειωμένη, φτασμένη στὴν ἁγιότητα, καὶ φτάνει στοὺς οὐρανοὺς δικαιωμένη καὶ μᾶς ἀνοίγει καὶ ἐμᾶς τὸν δρόμο, ὄχι ὅπως ὁ Ἰησοῦς Χριστός, ποὺ εἶναι τέλειος Θεὸς καὶ ἄνθρωπος, ἀλλὰ ἕνας δικός μας ἄνθρωπος, ποὺ εἶναι μόνον ἄνθρωπος. Εἶναι ὁ πρῶτος ἄνθρωπος ποὺ πηγαίνει στην Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ἀφοῦ ἡ Θεοτόκος ἔχει ἀναστηθεῖ· ἀνεστήθη τὴν τρίτην ἡμέρα καὶ εἶναι μετὰ τοῦ σώματός της εἰς τὴν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Αὐτὴ ἡ εἴσοδός της είναι ὑπόθεσις πένθους ἢ χαρᾶς; Εἶναι χαρᾶς καὶ δὲν νηστεύουμε.

  -Την Μεγάλη Παρασκευή, γιατί νηστεύουμε; Δὲν πενθοῦμε τὸν Χριστό;

  -Λέγει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος· «Ἄπαγε τῆς βλασφημίας! Νὰ πενθοῦμε τὸν Χριστόν!» ἀδιανόητον πράγμα! Δὲν πενθοῦμε γιὰ τὸν Χριστόν, ἀλλὰ γιὰ τὸν ταλαίπωρο ἑαυτόν μας ποὺ ἔφτασε στὸ σημεῖον νὰ σταυρώσει τὸν ἐνανθρωπήσαντα Υἱὸν τοῦ Θεοῦ. Καὶ νὰ μὴν νομισθεῖ ὅτι φταῖνε ἐκεῖνοι οἱ κάποιοι ποὺ σταύρωσαν κάποτε τὸν Ἰησοῦν Χριστόν· λέγει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ὅτι καὶ ἐμεῖς «ἀνασταυρώνουμε μὲ τὶς ἁμαρτίες μας» καθημερινῶς τὸν Ἰησοῦν Χριστόν. Πενθοῦμε λοιπὸν γιατὶ ἐμεῖς μὲ τὶς ἁμαρτίες μας ξανασταυρώσαμε τὸν Χριστόν.

   Μερικοὶ κάνουν πένθος καὶ νηστεύουν 40 ημέρες, καὶ δὲν τρῶνε κρέας· αὐτὰ δὲν ἔχουν καμμία σχέσι μὲ τὴν ψυχή, εἶναι ἀλλότρια καὶ δὲν ἔχουν σχέσι μὲ τὴν γνησία πνευματικότητα. Ὅταν ἕνας ἄνθρωπός μας φύγει, δὲν νηστεύουμε. -Ἂν ὑποτεθεῖ ὅτι πέθανε Πάσχα, θὰ νηστεύσουμε άλλες 40 ή 50 ἡμέρες σὲ περίοδο ποὺ ἀπαγορεύεται νὰ νηστεύσει κανείς; Αὐτὸ λοιπὸν ἀρχίζει νὰ γίνεται πονηρόν· ἀποτέλεσμα· δὲν νηστεύουμε ὅταν πενθοῦμε γιατὶ ἔχουμε τὴν Ἀνάστασι τῶν νεκρῶν, καὶ ὁ πεθαμένος ἄνθρωπος, ἂν ἦταν πιστός, εἶναι καὶ φτασμένος ἄνθρωπος, καὶ τετελειωμένος, εἶναι ἤδη στὸν παράδεισο καὶ ἀναμένει τὴν Ἀνάστασι τῶν νεκρῶν.


41η ομιλία στην κατηγορία " Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ". (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)

►Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας : " Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου) " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/pantiseis-pori-n-katixitiko
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/321.html?m=1

Απομαγνητοφώνηση : Ἱερὰ Μονὴ Ξενοφῶντος.

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».🔻
https://drive.google.com/file/d/1bnD4KlS2bRvJrfYXaOewN02780y5Z9Sg/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40pM8I69EWsOE4l3gd0pOg7b

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BC%88%CF%80%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82%20%E1%BC%80%CF%80%CE%BF%CF%81%CE%B9%E1%BF%B6%CE%BD%20%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%E1%BF%A6.%0A%28%E1%BC%88%CE%BD%CF%89%CF%84%CE%AD%CF%81%CE%BF%CF%85%20%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%E1%BF%A6%20%CE%A3%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%B5%CE%AF%CE%BF%CF%85%29?m=1

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†.Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Ὁ Χριστιανός μπροστά στό θάνατο καί τό πένθος.


†.Ὅταν πεθαίνει κάποιος φίλος μας, ἢ κάποιο συγγενικό μας πρόσωπο, πρέπει νὰ θλιβόμαστε καὶ νὰ φοροῦμε μαῦρα;

   Μαῦρα φοροῦν κυρίως οἱ γυναῖκες, ὅταν πεθάνει ὁ πατέρας, ἡ μητέρα ἢ κάποιο συγγενικό πρόσωπο, καὶ γενικότερα τὸ πένθος -ὄχι μόνον σὰν μαῦρα ἀλλὰ σὰν πένθος- ἀπασχολεῖ ὅλους.

   Γιὰ τὸν ἐξωχριστιανικό κόσμο, ὁ θάνατος παίρνει ποικίλες διαστάσεις, χωρὶς ποτὲ νὰ μπορεῖ νὰ ξεπερασθεῖ ὀντολογικῶς. Ὅλες οἱ μυστηριακές θρησκεῖες προσπάθησαν νὰ δώσουν στὶς μυήσεις τους μίαν ἀπάντησιν στὸν θάνατον. Προσπαθοῦν νὰ δώσουν –δὲν δίδουν- ἀπάντησι, γιατὶ κινοῦνται μέσα σὲ χῶρο εἰδωλολατρικόν, ἐνδοκοσμικόν, καὶ δὲν καταφέρνουν τίποτε. Ἡ ἀπάντησι αὐτὴ εἶναι γιὰ δύο φαινόμενα, τὸ φαινόμενο τῆς ζωῆς καὶ τὸ  φαινόμενον τοῦ θανάτου. Οὐσιαστικῶς εἶναι ἕνα φαινόμενον, τῆς ζωῆς καὶ τοῦ θανάτου μὲ δύο ὄψεις· ὁ θάνατος εἶναι ἡ ἄλλη ὄψις τῆς ζωῆς. Μιλοῦν λοιπόν γιὰ μιὰ προέκτασι τῆς ζωῆς μετὰ τὸν θάνατον, γιὰ νὰ ἀπαλύνουν κάπως τὸ πένθος καὶ τὴν ἀπόγνωσι τῶν ἀνθρώπων.

   Ἄλλοι βλέπουν τὴν ζωὴν ὡς μία βιολογική λειτουργία μόνον, ποὺ κάποτε τερματίζει τὸν προορισμό της, ὅπως ὅλα τὰ ζῶντα ὄντα. Ζῶον εἶναι, λουλούδι εἶναι, γεννιέται, πεθαίνει. Ἔτσι λένε ὅτι ὁ θάνατος δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ τὸ τέρμα τῆς ζωῆς. - Ἔζησες; -Θὰ πεθάνεις! Αὐτὸ λένε πάρα πολλοὶ ἄνθρωποι· ζήσαμε καὶ θὰ πεθάνουμε. Δηλαδὴ δίνουν μια μόνον βιολογική διάστασι στὴν ζωή τους. Ἔτσι ὁ θάνατος γιὰ αὐτοὺς παίρνει μόνον μιὰ φυσικὴ διάστασι· εἶναι κάτι φυσικό.

   Πολλὲς φορὲς στὴν κηδεία, ἢ ἐπιστρέφοντας ἀπὸ τὴν κηδεία, ἢ πηγαίνοντας νὰ παρηγορήσουμε τοὺς πενθοῦντας στὸ σπίτι τους, ἀκοῦμε συνήθως αὐτὴν τὴν φρᾶσι· «Ἔ! Φυσικό του ήταν! Φυσικό πράγμα ὁ θάνατος! Γραφτό του ἦταν! (γραφτό του βεβαίως εἶναι ἂν κανεὶς πεθάνει πρὶν τὴν ὥρα του! Ὅταν πεθάνει σὲ μεγάλη ἡλικία, δὲν λένε γραφτό ἀλλὰ λένε φυσικά πράγματα αὐτά”)». Ἀκόμη λέγεται καὶ κάτι ἄλλο· «Ἀπὸ τὸν Θεὸν ἦταν αὐτό»!

   Εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς πῶ ὅτι ὁ θάνατος δὲν εἶναι ἀπὸ τὸν Θεόν! Καὶ δὲν εἶναι καθόλου φυσικός! Κάποια ἄλλη κατηγορία ἀνθρώπων, καὶ μάλιστα σύγχρονος κατηγορία, εἶναι οἱ ἄνθρωποι ποὺ θὰ ἤθελαν νὰ πίστευαν σ' ἕναν «ἀξιοπρεπῆ» θάνατον. Λέγουν· «Ἄμα γεράσεις, σοῦ φεύγουν τὰ οὖρα, ἐνοχλεῖς τοὺς ἄλλους, μυρίζεις... σοῦ φεύγουν τα σάλια, λὲς ἀνοησίες, σοῦ φεύγει τὸ μυαλό, γελοῦν οἱ ἄνθρωποι εἰς βάρος σου... Ἔ, κατάντημα δὲν εἶναι αὐτό; Γελειοποίησις τῆς ἀνθρωπίνης προσωπικότητος –τὸ εἴδωλον τῆς προσωπικότητος προσβάλλεται-! Θα πρέπει νὰ ζήσω μιὰ ζωὴ ἀξιοπρεπείας! Τί νὰ κάνω; Νὰ τερματίσω τὴν ζωήν μου!» Υπάρχει ἕνα γνωστὸ σ᾿ ὅλον τὸν κόσμο παράδειγμα· ὁ φιλόσοφος Κέσλερ αὐτὸς ἦταν ἑβραῖος στην καταγωγή, ὄχι Χριστιανός, ὁ ὁποῖος ἔγραψε πολλὰ ἄρθρα καὶ βιβλία καὶ ἔγινε πασίγνωστος. Κάποια φορά, μὲ τὴν σύζυγό του κλείσθηκαν στο σπίτι, διότι ἦταν μέλος –μάλιστα πρόεδρος- ἑνὸς σωματείου εὐθανασίας γιὰ ἕναν ἀξιοπρεπῆ θάνατον.

   Ἡ ἰδέα τῆς εὐθανασίας χαλκεύθηκε ἀπὸ τὴν θέσι τοῦ «ἀξιοπρεποῦς θανάτου». -Γιατί νὰ ἀφήσω αὐτὸν τὸν ἄνθρωπο νὰ τυρρανιέται, καὶ νὰ μὴν τοῦ κάνουμε μιὰ ἔνεσι, νὰ πεθάνει ὁ ἄνθρωπος καὶ νὰ τελειώνει ἡ ἱστορία; -Φόνος!

   Ἡ φιλοσοφία λοιπὸν στὸν Κέσλερ δὲν τοῦ στάθηκε ἀρκετὴ γιὰ νὰ σκεφθεῖ ὥριμα! Ὅσοι εἶναι μακρυὰ ἀπὸ τὸν Θεὸν εἶναι μωροὶ ἄνθρωποι! Ἄνοιξαν λοιπὸν τὸν ὑγραέριο (ὁ Κέσλερ καὶ ἡ γυναῖκα του) καὶ τοὺς βρῆκαν νεκρούς. Εἶχαν ἀφήσει ἐπιστολὴ ὅτι πεθαίνουν «ἀξιοπρεπῶς»!

   Διὰ τὸν Χριστιανισμὸν ὁ θάνατος εἶναι ἐχθρὸς τοῦ ἀνθρώπου, καὶ δὲν εἶναι δημιούργημα τοῦ Θεοῦ. Μὲ τὴν παρουσία ὅμως τοῦ Χριστοῦ ὁ θάνατος καταργεῖται. Γράφει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος (Α΄ Κορινθίους, ιε΄ 26)· «Ἔσχατος ἐχθρὸς καταργεῖται ὁ θάνατος», τελευταῖος ἐχθρὸς καταργεῖται ὁ θάνατος.

   Ἡ Ἀνάστασις τοῦ Χριστοῦ εἶναι τὸ κλειδὶ στὸ μυστήριον τοῦ θανάτου. -Τί εἶναι ὁ θάνατος; - Δὲν ξέρουμε ἕως ὅτου πάρουμε τὸ κλειδί· ὅτι εἶναι προϊὸν τῆς ἁμαρτίας! Ὅ,τι φεύγει ἀπὸ τὸν Θεὸν διαλύεται. Ὅ,τι ἐπιστρέφει στὸν Θεὸν συντίθεται. Ὅ,τι μένει στὸν Θεὸν εἶναι στὴν σύνθεσι ποὺ τὸ ἔκανε ὁ Θεός. Ὁ Θεὸς ἔκανε τὸν ἄνθρωπο ψυχὴ καὶ σῶμα· αὐτὰ εἶναι ἡνωμένα ἄρρηκτα καὶ ἁρμονικῶς. Ἔρχεται ἡ ἁμαρτία νὰ συντελέσσει στην διάλυσι αὐτῆς τῆς συνθέσεως, καὶ αὐτὸς ὁ χωρισμὸς λέγεται θάνατος. Ἔρχεται τώρα ὁ Χριστὸς νὰ ὑπερνικήσει τὸν θάνατον! Νὰ ἐπανασυνδέσει τὸ σῶμα μὲ τὴν ψυχήν. Αὐτὴ ἡ ἐπανασύνδεσις δὲν θὰ εἶναι ἠθικὴ ἀλλὰ ὀντολογική· δηλαδὴ θὰ εἶναι ὅ,τι ἦταν πρῶτα· θὰ ἐπανασυνδεθεῖ τὸ σῶμα μὲ τὴν ψυχήν. Ποιό σῶμα; αὐτὸ ποὺ διελύθη στὸ χῶμα, ποὺ τὸ ἔφαγαν τα ψάρια στην θάλασσα, ποὺ τὸ ἔκαψε ἡ φωτιά; -Ναί! ὁ Θεὸς θὰ ἐπανασυνδέσει, θὰ ἐπανακτίσει τὸ σῶμα τὸ παλαιόν! Δὲν θὰ κάνει ὁ Θεὸς καινούργια σώματα, μὲ τὴν ἔννοια ἐκεῖνα ποὺ δὲν εἴχαμε· θὰ πάρουμε ἐκεῖνο τὸ σῶμα ποὺ εἴχαμε. Ἐκεῖνο τὸ σῶμα ποὺ ἀποθέσαμε στὸν τάφον. Γι' αὐτὸ ἔχουμε πραγματικὴν ἀνάστασιν.

   Ἡ ψυχὴ ποὺ θὰ ἐπανασυνδεθεῖ θὰ εἶναι ἡ παλαιὰ ψυχὴ καὶ θὰ ἔχει τὴν συνείδησιν, ὅτι ἐγὼ εἶμαι ἐγώ. Μὲ τὴν διαφορὰ ὅτι αὐτὸ τὸ καινούργιο σῶμα θὰ ἔχει νέες διαστάσεις ἀφθαρσίας καὶ ἀθανασίας, τὶς ἴδιες διαστάσεις ποὺ ἔχει τὸ ἀναστημένο σῶμα τοῦ Χριστοῦ, ποὺ εἶναι ἄφθαρτο καὶ ἀθάνατον.

   Λέγει στην Α΄ Προς Κορινθίους ἐπιστολὴ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, σ᾽ ὁλόκληρο τὸ ιε΄ κεφάλαιον, γιὰ τὴν ἀνάστασι τῶν νεκρῶν· λέγει κάπου· «Δεῖ γὰρ», διότι πρέπει· «τὸ φθαρτὸν τοῦτο», αὐτὸ τὸ ἴδιο σῶμα, τὸ φθαρτό· «ἐνδύσασθαι ἀφθαρσίαν», νὰ ντυθεῖ τὴν ἀφθαρσίαν· «καὶ τὸ θνητὸν τοῦτο», αὐτὸ τὸ θνητὸ σῶμα· «ἐνδύσασθαι ἀθανασίαν. Τότε δὲ γενήσεται ὁ λόγος ὁ γεγραμμένος»,
τότε θὰ πραγματοποιηθεῖ ἐκεῖνο ποὺ γράφτηκε, ἡ προφητεία· «κατεπόθη ὁ θάνατος εἰς νίκος», πάει! Κατάπιε τὴν γλῶσσα του ὁ θάνατος! Νικήθηκε! «ποῦ σοῦ θάνατε τὸ κέντρον;», θάνατε, ποῦ εἶναι σὰν ἄλλη σφῆκα τὸ κεντρὶ ποὺ εἶχες καὶ δηλητηρίαζες τοὺς ἀνθρώπους; Ποῦ εἶναι τὸ δηλητηριασμένο κεντρί σου; «Ποῦ σοῦ ᾅδη τὸ νίκος;» Ἄδη, ποῦ εἶναι ἡ νίκη σου, ποὺ μάζευες ὅλους τοὺς
ἀνθρώπους ὅταν πέθαιναν; Τότε ὅλα αὐτὰ θὰ καταργηθοῦν.

   Συνεπῶς, μπροστὰ στὸν ἐνανθρωπήσαντα, θανόντα, ταφέντα, ἀναστάντα καὶ ἀναληφθέντα Κύριό μας, ὁ θάνατος δὲν εἶναι παρὰ ἕνα ἐπεισόδιον. Πῶς λοιπὸν ὁ πιστὸς ἄνθρωπος πρέπει νὰ στέκεται μπροστὰ στὸν θάνατον καὶ μάλιστα τῶν προσφιλών του προσώπων; - Λέγει στην Α΄ Πρὸς Θεσσαλονικεῖς ὁ Ἀπόστολος Παῦλος· «Οὐ θέλομεν ὑμᾶς ἀδελφοὶ ἀγνοεῖν περὶ τῶν κεκοιμημένων, ἵνα μὴ λυπεῖσθε καθῶς καὶ οἱ λοιποὶ οἱ μὴ ἔχοντες ἐλπίδα», δὲν θέλουμε ἀδελφοὶ νὰ ἀγνοεῖτε γιὰ τοὺς κεκοιμημένους, γιὰ νὰ μὴν λυπόσαστε! (Ἡ ἐρώτησις λέγει -Πόσο μποροῦμε νὰ λυπηθοῦμε;) νὰ μὴν λυπόσαστε ὅπως οἱ ὑπόλοιποι ἄνθρωποι ποὺ δὲν ἔχουν τὴν ἐλπίδα τῆς ἀναστάσεως. Ὅλοι ἐκεῖνοι ποὺ ἀνήκουν στην κατηγορία ἐκείνων ποὺ δὲν ξέρουν ὅτι ὁ Χριστὸς ἀνεστήθη καὶ οἱ νεκροὶ θὰ ἀναστηθοῦν.

   Αὐτὸ τὸ κεντρικόν κήρυγμα τοῦ Εὐαγγελίου, ποὺ δὲν εἶναι μόνον κήρυγμα-λόγια, ἀλλὰ γεγονός, ποὺ πρέπει νὰ ὑπενθυμίζει ὁ ἕνας στὸν ἄλλον καὶ εἶναι ἀληθινὴ παρηγορία. «Παρακαλεῖτε ὁ ἕνας τὸν ἄλλον σ᾿ αὐτὰ τὰ λόγια» ὅτι ἀνεστήθη ὁ Χριστός; -Θὰ ἀναστηθοῦμε! Πηγαίνεις να παρηγορήσεις κάποιον στὸ σπίτι του ποὺ πενθεῖ; Πές του ἁπλῶς· -Ἀδελφέ μου, μὴν κλαῖς ἔτσι· μὴν ὀδύρεσαι! ὅσο καὶ ἂν ἦταν τὸ πρόσωπο αὐτὸ ἀγαπητό· θὰ ἀναστηθοῦμε καὶ ἐμεῖς! γιατὶ ἀνεστήθη ὁ Χριστός! Χριστὸς ἀνέστη! Καὶ νεκροὶ ἐγείρονται. Αὐτὸς εἶναι ὁ καλύτερος καὶ ἀσφαλέστερος, ὡραιότερος, βαθύτερος καὶ πραγματικότερος λόγος παρηγορίας γιὰ τὸν θάνατον.

   Παρὰ ταῦτα πενθοῦμε, καὶ ὁ καθένας στο πένθος του κλαίει. Δὲν θέλω νὰ πῶ ὅτι θὰ γελᾶμε! -Ἀλλὰ πόσο θὰ κλάψουμε; Πόσο θὰ λυπηθοῦμε; μὴν ξεχνᾶτε ὅτι ὁ Κύριος ἐδάκρυσε ὅταν ἔκλαιγαν οἱ ἀδελφὲς τοῦ Λαζάρου. «Ἐδάκρυσεν ὁ Ἰησοῦς» καὶ εἶπαν οἱ ἑβραῖοι ποὺ τὸν ἔβλεπαν· «Ἴδε πῶς ἐφίλει αὐτόν», κοίταξε πόσο ἀγαποῦσε τὸν Λάζαρον! «Ὁ δὲ Κύριος ἐνεβριμήσατο τῷ πνεύματι», ἐμάλωσε τὸν ἑαυτόν του· «Ὄχι, δὲν θὰ κλαῖς!» βλέπουμε ἐδῶ τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν, καὶ δὲν κλαίει γιατὶ ξέρει ὅτι θὰ ἀναστήσει τὸν Λάζαρον.

   Τὸ ὅτι ἐδάκρυσε ὁ Κύριος ἐνῶ ξέρει ὅτι θὰ ἀναστηθεῖ ὁ Λάζαρος, σημαίνει ὅτι κάποια λύπη πρέπει νὰ ὑπάρχει, ἀλλὰ σὲ κάποια ὅρια. Ποιά εἶναι αὐτὰ τὰ ὅρια; -Ἔρχεται ἕνα βιβλίο (Σοφία Σειράχ) τὸ ὁποῖον παρὰ τοῦ ὅτι εἶναι προ-χριστιανικό, νὰ μᾶς δώσει πολὺ ὡραῖα στοιχεῖα τῶν ὁρίων τοῦ πένθους·

  «Τέκνον, ἐπὶ νεκρῷ κατάγαγε δάκρυα καὶ ὡς δεινὰ πάσχων, ἔναρξε θρήνου· κατὰ δὲ τὴν κρίσιν αὐτοῦ, περίστειλε τὸ σῶμα αὐτοῦ καὶ μὴ ὑπερίδῃς τὴν ταφὴν αὐτοῦ· ποίησον τὸ πένθος κατὰ τὴν ἀξίαν αὐτοῦ ἡμέραν μίαν καὶ δύο χάριν διαβολῆς, καὶ παρακλήθητι λύπης ἕνεκα», παιδί μου, μπροστὰ σὲ νεκρὸν χῦσε δάκρυα, κλάψε, σὰν νὰ πάσχεις ἐσύ, σὰν νὰ ἤσουν στὴν θέσι ἐκείνου ποὺ πέθανε· ἄρχισε τὸν θρῆνον, σύμφωνα μὲ τὴν κρατοῦσα συνήθεια, φρόντισε γιὰ τὸ σῶμα του. Φροντίζω γιὰ τὸν νεκρό, σημαίνει «Κήδομαι» τοῦ νεκροῦ, ἐξ οὗ τὸ οὐσιαστικόν «κηδεία». Ἀπὸ ῾κεῖ βγαίνει καὶ ἡ λέξις «κηδεμών». Κηδεμὼν μπορεῖ νὰ μὴν εἶναι ὁ πατέρας σου καὶ ἡ μητέρα σου, ἀλλὰ ἕνας θεῖος σου, ἢ ἄλλος, αὐτὸς ποὺ σὲ φροντίζει· ὁ ἐπιμελητής σου. 

   Φρόντισε λοιπὸν γιὰ τὴν κηδεία του! Είναι σπουδαῖο νὰ ἐνδιαφερόμαστε γιὰ τὴν κηδεία ἑνὸς ἀνθρώπου. Ὁ Τωβίτ ὑπέφερε πολλὰ γιατί πήγαινε καὶ ἔπαιρνε τὰ σώματα τῶν ἑβραίων στην Νινευΐ, νὰ τὰ θάψει, γιατὶ τὰ πετοῦσαν σὰν σκυλιά, οἱ Νινευΐται, γιὰ λόγους προσβολής. Πήγαινε λοιπόν κρυφὰ καὶ τὰ ἔθαπτε. Θυμίζω καὶ τὴν Ἀντιγόνη ποὺ ἔθαψε τὸν ἀδελφό της. Ἡ φροντίδα γιὰ τὸν νεκρὸν εἶναι σπουδαῖο πράγμα. Βεβαίως ὄχι πολυτέλειες, νεκροφόρες μὲ φτερὰ καὶ ἄλογα, καὶ χρυσὰ καὶ ἁμαξάδες, γιὰ νὰ θυμίζει πομπή... Ὄχι. Θὰ εἶναι ὅμως μία φροντίδα γιὰ τὸν ἀγαπημένο μας ποὺ πέθανε. Οὔτε θὰ τὸν βάλουμε σ᾿ ἕνα σεντόνι νὰ τὸν θάψουμε καὶ σὲ μιὰ σανίδα, οὔτε πολυτέλειες.

  «Ποίησον τὸ πένθος κατὰ τὴν ἀξίαν αὐτοῦ», ἀναλόγως μὲ τὴν συγγένεια καὶ τὴν ἀξία του. Ἄν κλαῖς ὑπερβολικῶς γιὰ ἕναν ἄνθρωπο ποὺ δὲν τὸν ἤξερες, θὰ ποῦν οἱ ἄλλοι· -Γιατί κλαίει αὐτὸς τόσο γιὰ κάποιον ποὺ δὲν εἶναι οὔτε φίλος, οὔτε συγγενής; Καὶ ἂν πάλι δὲν κλαῖς γιὰ τὴν μητέρα σου, τὸν ἀδελφό σου, θὰ ποῦν· -Ἀναίσθητος εἶναι αὐτός; - Ἔχουμε μία διαβάθμισι. Αναλόγως τῆς ἀξίας, συγγενείας ποὺ ἔχει ἕνα πρόσωπο ποὺ φεύγει, θὰ εἶναι καὶ τὸ πένθος. «Ἡμέραν μίαν καὶ δύο χάριν διαβολῆς», γιὰ νὰ μὴν σὲ κατηγορήσουν, μία καὶ δύο ἡμέρες. Ἔπειτα βάλε τέρμα στην λύπη. Δὲν πρέπει νὰ λυπῆσαι περισσότερον.

  -Πόσο πρέπει νὰ λυπόμαστε καὶ νὰ φοροῦμε τὰ μαῦρα; -Δὲν ξέρω ἂν πρέπει νὰ φοροῦμε μαῦρα(!) ἀλλὰ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἀφοῦ καθιερώθηκαν, θὰ σᾶς τὸ πῶ ἐντελῶς αὐθαιρέτως· ἂν εἶναι σύζυγος κάποιας γυναικός, ἡ ὁποία μετὰ θὰ μείνει χήρα, μπορεῖ νὰ φοράει τὰ μαῦρα ἂν θέλει, δικαίωμά της. Ὅλα τὰ ἄλλα πρόσωπα, ὅπως παιδιὰ τοῦ ἀποθανόντος... νομίζω ὅτι μετὰ τὸ μνημόσυνο τῶν 40 ἡμερῶν, πρέπει νὰ μὴν φοροῦν πιὰ μαῦρα. Δημιουργοῦνται πάρα πολλὰ προβλήματα μὲ τὴν παρουσία τοῦ μαύρου χρώματος, διότι, ὅπως καὶ νὰ τὸ κάνουμε, ὁ ἄνθρωπος μὲ τὰ μαῦρα ροῦχα αὐθυποβάλλεται. Διατηρεῖ τὸ πένθος τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ φύγει. Λέγει· «παρακλήθητι», παρηγορήσου! Καὶ μετὰ κάνει μιὰ πολὺ καλὴ ἐξήγησι· «ἀπὸ λύπης γὰρ ἐκβαίνει θάνατος, καὶ λύπη καρδίας κάμψει ἰσχύν», γιατὶ ἀπὸ τὴν λύπη βγαίνει ὁ θάνατος, καὶ ἡ λύπη τῆς καρδίας λυγίζει την δύναμι τοῦ ἀνθρώπου. Γι' αὐτὸ ἀκριβῶς ἡ λύπη εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ ἑπτὰ θανάσιμα ἁμαρτήματα. Δὲν μπορεῖς νὰ λυπῆσαι ἀπαρηγόρητα· νὰ λυπηθεῖς μὲ μέτρο (καὶ ἂν ξέρεις ὅτι ὁ Χριστὸς ἀνεστήθη, καὶ οἱ νεκροὶ θὰ ἀναστηθοῦν), ἀλλὰ ὄχι ὑπερβολικῶς, οὔτε σὲ ποιότητα, οὔτε σὲ χρονικὴ διάρκεια. Διότι, ἂν κάποιος λυπῆται ὑπερβολικῶς, τότε γρήγορα θὰ πεθάνει καὶ θὰ καμφθεῖ ἡ ὑγιεία του καὶ θὰ εἶναι ὁ ἴδιος ἕνας ἄρρωστος ἄνθρωπος.

  «Μὴ δὸς εἰς λύπην τὴν καρδίαν σου· ἀπόστησον αὐτὴν μνησθεὶς τὰ ἔσχατά σου», μὴ δώσεις τὴν καρδία σου σὲ ὑπερβολικὴν λύπην· θὰ τὴν βγάζεις μακρυὰ ὅταν θυμᾶσαι ὅτι καὶ ἐσὺ θὰ πεθάνεις! «Μὴ ἐπιλάθῃ», μὴν ξεχνᾶς· «οὐ γάρ ἐστιν ἐπάνοδος, καὶ τοῦτον οὐκ ὀφελήσεις, καὶ σεαυτὸν κακώσεις», δὲν ξαναγυρίζει πίσω ὁ ἄνθρωπος· καὶ ἐκεῖνον δὲν ἔχεις τίποτε νὰ ὀφελήσεις! Ὅσο νὰ κλαῖς καὶ νὰ φωνάζεις, δεν γυρίζει πίσω! ἀλλὰ καὶ τὸν ἑαυτόν σου θὰ κακώσεις.

   Ἐδῶ νὰ ποῦμε ἕνα πολὺ ὡραῖον· Κάποτε εἶχε ἀρρωστήσει ἕνα παιδὶ τοῦ Δαβίδ. Τοῦ λέγουν ὅτι τὸ παιδί σου εἶναι πολὺ ἄρρωστο. Ὑπῆρξαν πολλὰ ἐπειδή (δὲν θὰ τὰ ποῦμε), καὶ τότε ὁ Δαβὶδ ἔβγαλε τὰ βασιλικά του ροῦχα, ἔβαλε σάκκο, τρίχινο τσουβάλι, δὲν ἔτρωγε, νήστευε, ἔβαλε στάχτη στο κεφάλι του καὶ
κοιμῶταν κάτω στο πάτωμα· παρακαλοῦσε δὲ τὸν Θεὸν νὰ χαρίσει τὴν ζωὴν στὸ παιδάκι του αὐτό· ἦταν πολὺ μικρό, μωρό, ἀγόρι. Εἶδαν οἱ αὐλικοὶ πόσο πενθοῦσε ὁ Δαβίδ, ἐνῶ δὲν εἶχε πεθάνει τὸ παιδί (ἦταν πένθος προσευχῆς καὶ ταπεινώσεως, διότι εἶχε λόγους νὰ ταπεινωθεί μπροστὰ στὸν Θεόν). Ὁ Θεὸς λοιπὸν εἶδε τὴν ταπείνωσιν τοῦ Δαβίδ, ἀλλὰ ἦταν ἀποφασισμένος νὰ πάρει τὸ παιδὶ γιὰ τὸν λόγο που ξέρει ἐκεῖνος. Τὸ παιδὶ τελικῶς πέθανε. Μερικοί λέγουν -Μά, κάναμε τόσες προσευχές! Γιατί δὲν μᾶς ἄκουσε ὁ Θεός; - Ε, δὲν ἄκουσε τὸν Δαβίδ, γιατί νὰ ἀκούσει ἐσένα; Εἶσαι σπουδαιότερος ἀπὸ τὸν Δαβίδ; Ἔχει τὸ σχέδιόν του ὁ Θεός. Λέγουν οἱ αὐλικοί· -Ἐὰν πενθοῦσε τόσο ἐνόσῳ ζοῦσε τὸ παιδί, τώρα ποὺ πέθανε, τί θὰ συμβεῖ; -Πᾶνε καὶ τοῦ λένε μὲ τρόπο· - Ξέρεις βασιλιά, πέθανε τὸ παιδί σου. Μόλις τὸ ἄκουσε αὐτὸ ὁ Δαβίδ, σηκώθηκε, πῆγε καὶ ἔκανε ἕνα ὡραῖο μπάνιο, καθαρίσθηκε ἀπὸ τὴν στάκτη κ.λπ., ὕστερα ἔδωσε ἐντολὴ νὰ τοῦ ἑτοιμάσουν καλό τραπέζι, καὶ κάθισε καὶ ἔφαγε. Ἄνοιξαν τὰ μάτια τους οἱ ἄνθρωποι καὶ εἶπαν· -Τί περίεργη συμπεριφορὰ εἶναι αὐτή; Καὶ τόλμησαν δειλά δειλά να ρωτήσουν γιατί ἔτσι συμπεριφέρεται; Καὶ ἀπήντησε ὁ Δαβίδ· -Πενθοῦσα γιὰ τὶς ἁμαρτίες μου, νὰ μοῦ χαρίσει ὁ Θεὸς τὸ παιδί. Ὁ Θεὸς τὸ πῆρε· δὲν θὰ γυρίσει πίσω! ἐγὼ θὰ πάω πρὸς αὐτό. Εἶναι κατατεθειμένο αὐτὸ μέσα στὴν Ἁγία Γραφή.

   Συνεχίζει ἡ Σοφία Σειράχ «Μνήσθητι τὸ κρῖμα αὐτοῦ, ὅτι οὕτω καὶ τὸ σόν», θυμίσου ὅτι ὅπως ἦρθε ἡ κρίσις τοῦ Θεοῦ σ᾽ ἐκεῖνον, θὰ ᾿ρθεῖ καὶ σὲ 'σένα· καὶ ἐσὺ θὰ πεθάνεις· «ἐμοὶ χθές, καὶ σοὶ σήμερον», ὡς νὰ σοῦ λέγει ὁ πεθαμένος· -Σὲ 'μένα ἦταν χθὲς ποὺ πέθανα· σὲ 'σένα εἶναι σήμερα. Καὶ σὺ θὰ πεθάνεις. «Ἐν ἀναπαύσει νεκροῦ κατάπαυσον τὸ μνημόσυνον αὐτοῦ καὶ παρακλήθητι ἐν αὐτῷ ἐν ἐξόδῳ πνεύματος αὐτοῦ», ὅταν πεθάνει κάποιος, σταμάτησε τὴν λυπηρὰ ἀνάμνησίν του. Θὰ τὸν θυμᾶσαι· λέμε πολλὲς φορές· Νὰ θυμᾶστε τὴν μητέρα σας, τὸν πατέρα σας· ὄχι μὲ τὴν ἔννοια τῆς ὑπερβολικῆς λύπης, ἀλλὰ ἐκείνην τὴν γλυκεία ἀνάμνησι ποὺ ἔχουμε γιὰ τὰ ἀγαπημένα πρόσωπα. Καὶ ἔτσι παρηγορήσου.

   Ἀκόμη κάτι. Ἔχουν πολλοὶ τὴν συνήθεια νὰ μὴν ἐκκλησιάζονται ὅταν πενθοῦν. Εἶναι αὐτόχρημα δαιμονικὴ αὐτὴ ἡ συνήθεια! Ἂν δὲν πᾶμε στὴν Ἐκκλησία, ποῦ ἀλλοῦ θὰ βροῦμε τὴν παρηγορία μας; Ἔτσι ὁ διάβολος μᾶς βάζει μεγάλη λύπη στην καρδιά, μᾶς κόβει ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία, ἀκριβῶς γιὰ νὰ μὴν μᾶς ἀφήσει περιθώρια να νιώσουμε τὸ φῶς τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ καὶ νὰ παρηγορηθοῦμε. Στὴν Ἐκκλησία θὰ πηγαίνουμε ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ ποὺ ἕνα πρόσωπο προσφιλὲς ἔχει πεθάνει! θὰ πηγαίνουμε ἀκόμη νὰ ἀκοῦμε τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ. Κόβονται πολλοὶ ἀπὸ τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ, πᾶνε στὸ νεκροταφεῖον, πολὺ πρωί, ξημερώματα, μόλις ἀνοίγει τὸ νεκροταφεῖον, φτιάχνουν τὸ καντήλι τοῦ μνήματος, ἀνάβουν ἕνα κεράκι στὴν Ἐκκλησία –δὲν ἔχει πάει οὔτε ὁ ἱερεύς- καὶ ὡς κλέπτες φεύγουν -κυρίως οἱ γυναῖκες- γιὰ τὸ σπίτι τους. Δὲν πρέπει νὰ τοὺς δεῖ πρόσωπον· καὶ ἂν τοὺς δεῖ; Θὰ τοὺς παρεξηγήσει; ὅτι τί; -Διότι οἱ πενθοῦντες δὲν πᾶνε στὴν Ἐκκλησία· μόνον αὐτοὶ ποὺ χαίρουν, πηγαίνουν στὴν Ἐκκλησία. Αὐτὰ τοὺς ἐμπνέει ὁ διάβολος!

   Ακόμη, δὲν πρέπει να τρέχουμε στὸ νεκροταφεῖον κάθε μέρα. Μπορεῖ ἡ μητέρα σας νὰ σᾶς στέλνει ἐσᾶς στο νεκροταφεῖο νὰ ἀνάψετε τὸ κανδήλι· δὲν χρειάζεται! Κάπου κάπου, ἂν θέλετε (!) Τὸ κανδήλι τὸ ἀνάβουμε πρὸς τιμὴν τῆς εἰκόνος τοῦ Χριστοῦ ποὺ ἀναπαύεται στὸν τάφον. Οὔτε χρειάζεται ὁ νεκρὸς φῶς ἐκεῖ γιὰ νὰ βλέπει –ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἀντίληψις· «Νὰ βλέπει ὁ νεκρός, νὰ περπατάει»!- οὔτε θὰ βάζουμε 40 ἡμέρες νερὸ καὶ φαΐ στὸ δωμάτιο ποὺ πέθανε γιὰ νὰ κατεβαίνει ἡ ψυχή -ἀκοῦστε εἰδωλολατρικά πράγματα καὶ δοξασίες περίεργες, καὶ δαιμονικές διδασκαλίες!- νὰ φάει καὶ νὰ πιεῖ! Αὐτὰ εἶναι ἀνόητα καὶ ἐπικινδύνως ἀνόητα. Δεν πρέπει νὰ πηγαίνουμε στο νεκροταφεῖο κάθε ἡμέρα, οὔτε νὰ ὀδυρόμαστε καὶ νὰ χτυπιόμαστε καὶ νὰ κλαῖμε καὶ νὰ ξεφωνίζουμε. Κάποτε πηγαίνει κανεὶς στὸ νεκροταφεῖο καὶ ἀκούει ἀπὸ κάποια γωνιά φωνὲς καὶ κλάματα! –Γιατί; -Δὲν ὑπάρχει λόγος! Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν ἔχουν τὴν ἐλπίδα τῆς ἀναστάσεως τῶν νεκρῶν.

   Τέλος, μὴν ξεχνοῦμε ὅτι ἡ ψυχὴ τοῦ νεκροῦ δὲν τριγυρνᾶ, οὔτε γύρω ἀπὸ τὸν τάφο, οὔτε γύρω ἀπὸ τὸ σπίτι.

38η ομιλία στην κατηγορία " Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ". (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)

►Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας : " Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου) " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/pantiseis-pori-n-katixitiko
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/321.html?m=1

Απομαγνητοφώνηση : Ἱερὰ Μονὴ Ξενοφῶντος.

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».🔻
https://drive.google.com/file/d/1bnD4KlS2bRvJrfYXaOewN02780y5Z9Sg/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40pM8I69EWsOE4l3gd0pOg7b

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BC%88%CF%80%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82%20%E1%BC%80%CF%80%CE%BF%CF%81%CE%B9%E1%BF%B6%CE%BD%20%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%E1%BF%A6.%0A%28%E1%BC%88%CE%BD%CF%89%CF%84%CE%AD%CF%81%CE%BF%CF%85%20%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%E1%BF%A6%20%CE%A3%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%B5%CE%AF%CE%BF%CF%85%29?m=1

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†.Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Ποιά ἡ στάση τῶν ἀνθρώπων μπροστά στό θάνατο;

†. Ποιὰ εἶναι ἡ στάσις τῶν ἀνθρώπων μπροστὰ στὸν θάνατο;

   Σήμερα οἱ ἄνθρωποι στέκονται μπροστὰ στὸν θάνατο, ὅπως λέγει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος· «Ὡς ἄθεοι ἐν κόσμῳ ἐλπίδα μὴ ἔχοντες». Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἀγνοοῦν τὴν ἀνάστασι τῶν νεκρῶν· δὲν ἔχουν ἐλπίδα ἀναστάσεως τῶν νεκρῶν. Λέγει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στοὺς Θεσσαλονικεῖς· «Δὲν θέλω νὰ λυπόσαστε ὅπως καὶ οἱ λοιποὶ ποὺ δὲν ἔχουν ἐλπίδα», τὴν ἐλπίδα τῆς ἀναστάσεως τῶν νεκρῶν. Ἡ στάσις τῶν Χριστιανῶν, τῶν σωστῶν ἀνθρώπων εἶναι ὅτι ὁ Κύριος ἀνεστήθη καὶ θὰ ἀναστηθοῦν καὶ οἱ νεκροί, καὶ ὁ Χριστὸς εἶναι ὁ πρωτότοκος τῶν νεκρῶν, καὶ ἐμεῖς ἀκολουθοῦμε.

   Ἡ στάσις μας πρέπει νὰ εἶναι ἐκείνη που γεμίζει τὴν ψυχὴ ἀπὸ τὴν ἐλπίδα τῆς ἀναστάσεως τῶν νεκρῶν.


35η ομιλία στην κατηγορία " Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ". (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)

►Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας : " Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου) " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/pantiseis-pori-n-katixitiko
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/321.html?m=1

Απομαγνητοφώνηση : Ἱερὰ Μονὴ Ξενοφῶντος.

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».🔻
https://drive.google.com/file/d/1bnD4KlS2bRvJrfYXaOewN02780y5Z9Sg/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40pM8I69EWsOE4l3gd0pOg7b

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BC%88%CF%80%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82%20%E1%BC%80%CF%80%CE%BF%CF%81%CE%B9%E1%BF%B6%CE%BD%20%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%E1%BF%A6.%0A%28%E1%BC%88%CE%BD%CF%89%CF%84%CE%AD%CF%81%CE%BF%CF%85%20%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%E1%BF%A6%20%CE%A3%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%B5%CE%AF%CE%BF%CF%85%29?m=1

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†.Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.