†. Έκτο κεφάλαιο της Πρώτης προς Κορινθίους επιστολής του, διαβάστε το, θα μείνετε έκπληκτοι, θα μείνετε έκπληκτοι! Είμαι σίγουρος ότι δεν το έχουμε διαβάσει. Τι λέει εκεί; Του είχε αναφερθεί ότι οι χριστιανοί της Κορίνθου είχαν μεταξύ των αντιδικίες. Και για να λύσουν τις αντιδικίες των επί διαφόρων θεμάτων, όπως για χωράφια και χρήματα-, υποθέσεων, οικονομικών κ.λπ., έτρεχαν στα δικαστήρια. Σε ποια δικαστήρια; Των εθνικών, των ειδωλολατρών.
Δεν ντρέπεστε; Τρέχετε, όταν έχετε διαφορές, στους ειδωλολάτρες δικαστές εσείς οι χριστιανοί για να βρείτε τις διαφορές σας; Λέει εκεί τον περίφημο λόγο: «οὐκ οἴδατε ὅτι οἱ ἅγιοι τὸν κόσμον κρινοῦσι;» Δεν γνωρίζετε ότι οι Άγιοι θα κρίνουν τον κόσμο; ««ὁ δὲ πνευματικὸς ἀνακρίνει μὲν πάντα, αὐτὸς δὲ ὑπ᾿ οὐδενὸς ἀνακρίνεται.» Α Κορ. 2, 15 Ότι ο πιστός τα πάντα ανακρίνει, αυτός δε υπ' ουδενός ανακρίνεται». Τα πάντα κρίνει, από τίποτα δεν κρίνεται, γιατί είναι ανώτερος πάντων.
Λέει λοιπόν, οι Άγιοι θα κρίνουν τον κόσμο. Αλλού λέει ο Απόστολος: «οὐκ οἴδατε ὅτι ἀγγέλους κρινοῦμεν;» Α Κορ. 6, 3 εμείς οι Άγιοι θα κρίνουμε τους αγγέλους. Ποιους αγγέλους; Τους πεπτωκότες, τους δαίμονες.
Και τώρα εσείς, οι Άγιοι που θα κρίνετε τον κόσμο, πηγαίνετε να σας κρίνουν οι ειδωλολάτρες δικαστές; Πού ακούστηκε αυτό; Και ύστερα λέει κάτι άλλο. Επιτρέπεται, αδελφοί, ο ένας να αδικεί τον άλλον; Δεν γνωρίζετε ότι οι άδικοι δεν θα κληρονομήσουν τη Βασιλεία του Θεού; Και κάτι άλλο, δεν γνωρίζετε ότι είναι προτιμότερο να αδικηθείς παρά να αδικήσεις; Αυτός είναι ο αδάμας, ο διαμαντένιος κανόνας. Γι' αυτό σας είπα, δεν έχουμε διαβάσει αυτή την περικοπή, είμαι σίγουρος, ή δεν την έχουμε προσέξει. Δεν είναι προτιμότερο να αδικηθείς παρά να αδικήσεις; Αλλά εσείς, όχι μόνο δεν προτιμάτε να αδικηθείτε, αλλά προτιμάτε να αδικείτε. Και όχι μόνο προτιμάτε να αδικείτε ανθρώπους, αλλά προτιμάτε να αδικείτε και αδελφούς εν Χριστώ!
Ελεγκτικότατα τα λόγια αυτά, αγαπητοί μου, του Αποστόλου Παύλου. Πείτε μου, λοιπόν: Οι χριστιανοί της Κορίνθου, προς τους οποίους απαιτείται αυτή η επιστολή με αυτό το ψεγάδι, ήσαν μαθηταί της Καινής Διαθήκης ή –τι είπα– της Παλαιάς Διαθήκης; Μακάρι να ήσαν της Παλαιάς Διαθήκης! Ούτε καν της Παλαιάς Διαθήκης. Ε, λοιπόν, αγαπητοί μου, σας λέω τούτο: Δυστυχώς, δεν ζούμε στο πνεύμα της Καινής Διαθήκης. Δεν είμαστε, βλέπετε, μαθηταί της Καινής Διαθήκης. Πολλοί από εμάς, οι καλοί χριστιανοί, είναι στο πνεύμα της Παλαιάς Διαθήκης. Οι υπόλοιποι, ούτε καν στο πνεύμα της Παλαιάς Διαθήκης. Δεν είναι κρίμα; Αδικούμε τον εαυτό μας.
Λοιπόν, εδώ μας αποκαλεί, τους κατηχουμένους του, τους φωτισμένους, ο άγιος Κύριλλος, μαθητάς της Καινής Διαθήκης. Ας τα προσέξουμε αυτά. Ας τα προσέξουμε και ας λέμε στον εαυτό μας, κατά πόσο μπορούμε να γινόμαστε καθημερινά μαθηταί της Καινής Διαθήκης.
Κοινωνοί μυστηρίων Χριστού. Είσαστε, λέει, τώρα θα είσαστε εφεξής, παρότι ακόμη δεν βαπτιστήκατε, κοινωνοί των μυστηρίων του Χριστού. Ποίον μυστηρίων; Ποια είναι τα μυστήρια του Χριστού; Είναι πολλά. Ένα θα σας πω, μόνο ένα. Είναι αυτό που λέγαμε προηγουμένως την ώρα των απορίων: Το να γίνεις μέτοχος των παθημάτων του Χριστού. Εκείνου του περίφημου λόγου του Αποστόλου: «Νῦν χαίρω ἐν τοῖς παθήμασί μου ὑπὲρ ὑμῶν καὶ ἀνταναπληρῶ τὰ ὑστερήματα τῶν θλίψεων τοῦ Χριστοῦ ἐν τῇ σαρκί μου ὑπὲρ τοῦ σώματος αὐτοῦ, ὅ ἐστιν ἡ ἐκκλησία,» Κολ. 1, 24 Τι λέτε, ο Απόστολος είχε βαθύνει θεολογικά και πρακτικά, βιωματικά, εις αυτό το μυστήριο του Χριστού; Αναμφισβήτητα, είχε βαθύνει. Είχε πείραν. Αυτή η πείρα τι του προσεπόριζε; Την μακαριότητα, την ευτυχία.
Για να το καταλάβετε αυτό, θα πάρω ένα εξωτερικό στοιχείο. Όταν ο Χριστός πήγαινε –είπα, εξωτερικό στοιχείο– όταν ο Χριστός πήγαινε στον Γολγοθά, κρατούσε τον σταυρό του. Επειδή όμως δεν ήταν δυνατό να τον σηκώσει μόνος του –καθώς ήταν τότε συνήθεια στις σταυρώσεις, ο κατάδικος να τον σηκώνει μόνος του, αυτό ίσχυε για τον κάθε κατάδικο– τότε βρήκαν κάποιον που ερχόταν από την επαρχία, κάποιον Σίμωνα, που η καταγωγή του ήταν από την Κυρήνη της Βορείου Αφρικής. Και λέγει εκεί το εξής στο κατά Μάρκον Ευαγγέλιο –και δεν είναι τυχαίο ότι είναι γραμμένο στο κατά Μάρκον Ευαγγέλιο, αλλά ας μην πω περισσότερα.
Αυτόν, λέει, τον αγγάρευσαν να σηκώσει τον Σταυρό του Χριστού. Κοιτάξτε, το «τον αγγάρευσαν» σημαίνει ότι αυτό έγινε παρά τη θέλησή του. Δεν λέει «του ανέθεσαν», ώστε εκείνος, είτε επί χρήμασι είτε απλώς από φιλανθρωπία προς έναν κατάδικο, να σηκώσει τον Σταυρό του και τίποτα άλλο. Τον αγγάρευσαν. Βέβαια, ίσως ο βασικός λόγος που δεν ήθελε ο Σίμων –με το ζόρι τον βάλανε, δηλαδή– ήταν ίσως τούτος: για να φάει το Πάσχα. Όπως και οι Εβραίοι «καὶ αὐτοὶ οὐκ εἰσῆλθον εἰς τὸ πραιτώριον, ἵνα μὴ μιανθῶσιν, ἀλλ᾿ ἵνα φάγωσι τὸ πάσχα.» Ιω. 18, 28 έτσι και ο ταλαίπωρος αυτός θα έλεγε: "Τώρα εγώ, αν κρατήσω τον Σταυρό ενός καταδίκου, θα είμαι μιασμένος, θα είμαι βρώμικος, νομικά βρώμικος. Πώς θα φάω στο πασχαλινό τραπέζι;" Ίσως εκείνο στεναχωρήθηκε ο Σίμων ο Κυρηναίος. Ερωτήσατε γιατί γράφει το όνομά του εκεί ο Μάρκος; Γράφει το όνομά του γιατί αυτός προφανώς έγινε μετά χριστιανός. Αλλιώτικα δεν θα έγραφε το όνομά του. Και όχι μόνο αυτό, αλλά όταν αναφέρεται μετά σε δύο άνδρες, τον Αλέξανδρο και τον Ρούφο, αυτοί είναι τα παιδιά αυτού του ανθρώπου, που είχανε πατέρα τον Σίμωνα. «Καὶ ἀγγαρεύουσιν παράγοντά τινα Σίμωνα Κυρηναῖον, ἐρχόμενον ἀπ᾿ ἀγροῦ, τὸν πατέρα Ἀλεξάνδρου καὶ Ῥούφου, ἵνα ἄρῃ τὸν σταυρὸν αὐτοῦ.» Μαρκ. 15, 21 που σημαίνει ότι αυτοί έγιναν χριστιανοί. Και επειδή ήσαν Κυρηναίοι –δηλαδή κάτοικοι της Βορείου Αφρικής– είχαν σχέση με την περιοχή, και επειδή ο Μάρκος έγραψε το Ευαγγέλιο για λογαριασμό των χριστιανών της Βορείου Αφρικής –γι' αυτό άλλωστε και ο Άγιος Μάρκος είναι ο προστάτης της Αλεξανδρείας, του θρόνου της Αλεξανδρείας– γι' αυτό αναφέρει τα ονόματα αυτά εκεί μέσα. Να σας το είπα κιόλας. Γι' αυτό αναφέρει τον Ρούφο και τον Αλέξανδρο, οι οποίοι πρέπει να έγιναν απόστολοι αυτοί, καθώς και το όνομα του πατέρα τους, του Σίμωνος. Άρα έγιναν χριστιανοί. Πέστε μου, σας παρακαλώ: Ενώ αγγάρευσαν τον Σίμωνα, μετά ταύτα, ο Σίμων, όταν θα ήταν στη συντροφιά των χριστιανών ή αν έγινε και αυτός ιεραπόστολος, μήπως θα ανέφερε το περιστατικό ότι σήκωσε τον Σταυρό του Χριστού; Να είστε σίγουροι, ασφαλώς ναι! Όπως κι εμείς διηγούμαστε –και μάλιστα φιλοτιμούμαστε και καλακευόμαστε– όταν νομίζουμε ότι μπορούσαμε να είχαμε μετοχή, έστω και πολύ λίγη, σε ένα πολύ σπουδαίο πρόσωπο. Λέγει ο Μέγας Αθανάσιος ότι έχυνε νερό στα χέρια του Αγίου Αντωνίου για να πλυθεί. Και πώς το γράφει αυτό; Με καμάρι! Είχε φήμη ο Άγιος Αντώνιος. Έτσι λοιπόν και ο Σίμων θα έλεγε: "Ξέρετε κύριοι, ξέρετε αγαπητοί μου, σήκωσα τον Σταυρό του Χριστού!". Με καύχημα θα το έλεγε. Και όμως, σήκωσε τον εξωτερικό Σταυρό· δηλαδή, θα λέγαμε, έναν ξύλινο Σταυρό. Πόσο μάλλον τον εσωτερικό Σταυρό, δηλαδή αυτή τη μετοχή στα πάθημα του Χριστού. Παρά ταύτα, ήταν και εκείνο μία μετοχή στον Σταυρό του Χριστού, γιατί σήκωσε ένα βάρος. Έτσι, αγαπητοί μου, είχε μπει μέσα στο μυστήριο του Σταυρού του Χριστού και είχε χαρά· είχε πολλή χαρά.
Όπως και ο Παύλος, σας είπα, βιωματικά- όταν μετέχει των παθημάτων του Χριστού, έχει χαρά. Έτσι εκείνος που μπαίνει μέσα στα μυστήρια, γίνεται δηλαδή μύστης. Αυτό θα πει μπαίνω στα μυστήρια, γίνομαι μύστης, βιωματικός μύστης· τότε βλέπει τον κόσμο αλλιώτικα, εντελώς αλλιώτικα, όσο δεν βλέπουν οι άλλοι άνθρωποι, και είναι έμπλεος χαράς και ευτυχίας, εξάλλου, αυτός ήταν ο σκοπός και του μυστικισμού: να οδηγήσει την ψυχή σε άλλους κόσμους, ανώτερους, υψηλούς, που να ζει μέσα σε μια μακαριότητα.
"νῦν μὲν τῇ κλήσει, μετ’ ὀλίγον δὲ καὶ τῇ χάριτι". Είσαστε κοινωνοί των μυστηρίων του Χριστού και Καινής Διαθήκης μαθηταί. Τώρα λέγει ως προς την κλήση, σε λίγο και ως προς τη χάρη. Γι' αυτό, "ποιήσατε ἑαυτοῖς καρδίαν καινὴν καὶ πνεῦμα καινόν". Γι' αυτόν τον λόγο, καταστήσετε στον εαυτό σας καινούργια καρδιά και καινούργιο πνεύμα. Η καινούργια καρδιά και το καινούργιο πνεύμα είναι τα σημάδια του μαθητού της Καινής Διαθήκης.
Είναι κάποιος κύριος που είναι παρών. Δεν πειράζει, προς τιμήν του είναι αυτό. Αυτό που θα πω, όμως, είναι για πολλούς από εσάς· πρέπει να σας το πω αυτό. Βλέπει, βέβαια, τον εαυτό του ότι είναι αμαρτωλός και έτσι πρέπει να βλέπει. Δεν του το είπα. Τελευταία κάτι μου έλεγε. Δεν του το είπα, αλλά το λέω τώρα δημοσίως, έχει αποκτήσει καρδίαν καινουργία και πνεύμα καινουργιο. Γιατί βλέπει με καινούργιο τρόπο όλα τα πράγματα και αισθάνεται με έναν καινούργιο τρόπο. Είναι, δηλαδή, αυτό που λέμε ότι έχει υποστεί η καρδιά του αλλοίωση. Έχει υποστεί την αλλοίωση η καρδιά του. Σε πάρα πολλούς από εσάς, αγαπητοί μου, έχει αρχίσει αυτή η αλλοίωση. Να είστε σίγουροι. Δεν θα ερχόσαστε εδώ εάν δεν είχε αρχίσει αυτή η αλλοίωση. Για να μην πω σε όλους σας, έχει αρχίσει σε πάρα πολλούς. Δεν είναι ίσως παρά πολύ έκδηλη, αλλά σε μερικούς είναι έκδηλη. Αυτό έχει πάρα πολύ σημασία.
Και αν με ρωτήσετε ποια είναι τα σημάδια του αληθινού χριστιανού, είναι αυτά: η καινούργια καρδιά και το καινούργιο πνεύμα. Να χτυπάει η καρδιά του κατά άλλον τρόπο. Και το πνεύμα του να βλέπει, να αισθάνεται και να αντιλαμβάνεται με καινούργιο τρόπο. Είναι, δηλαδή, η εν Χριστώ νοοτροπία. Λέγει ένας ψαλμικός στίχος –είναι από τον πεντηκοστό ψαλμό: «καὶ πνεῦμα εὐθὲς ἐγκαίνισον ἐν τοῖς ἐγκάτοις μου». Καινούργιο πνεύμα, ίσιο, βάλε μέσα στα έγκατά μου. Όταν αυτά τα έγκατα ανακαινιστούν –δηλαδή ακόμα και αυτό το υποσυνείδητο– αυτά είναι τα έγκατα, όταν αυτά ανακαινιστούν, καταλαβαίνετε, εκεί έχουμε τα σημάδια του καινούργιου ανθρώπου· του νέου ανθρώπου. Δυστυχώς, δεν είναι αυτό πολύ διαδεδομένο. Λίγοι άνθρωποι το έχουν. Λίγοι, πολύ λίγοι. Γι' αυτό λέμε: "Αυτός ο άνθρωπος είναι αναγεννημένος". Αναγεννημένος. Αυτός είναι ο αναγεννημένος άνθρωπος.
Θα ήθελα να κάνω μια έκκληση στην αγάπη σας. Ο σκοπός που ακούμε τον λόγο του Θεού αυτός είναι. Στον οποίο λόγο του Θεού πιστεύω όσο σε τίποτε άλλο, στη δύναμή Του. Πιστεύω πάρα πολύ. Αν δεν πίστευα, δεν θα υπηρετούσα τον λόγο του Θεού. Σας το λέγω αλήθεια. Πιστεύω πολύ ότι είναι φοβερός ο λόγος του Θεού. Ανοίγει τρύπες μέσα στη καρδιά. Κατατιτρώσκει την καρδιά, την καταπληγώνει την καρδιά. Την ρημάζει την καρδιά για να την κάνει καινούργια. Επειδή πιστεύω στη δύναμη του λόγου του Θεού. Σε αυτή τη δύναμη. Γι' αυτό σας λέω να ακούτε λόγο Θεού, αλλά και να αφήνετε την καρδιά σας να πληγώνεται από τον λόγο τον δικό Του.
Έτσι λοιπόν, αγαπητοί μου, θα παρακαλούσα πάρα πολύ την αγάπη σας να το έχετε στον νου σας αυτό το πράγμα: να αφήνετε να επηρεάζεται η καρδιά σας από τον λόγο του Θεού και να αλλοιώνεται η καρδιά σας, για να αποκτήσουμε όλοι καινούργιο πνεύμα, καινούργια καρδιά.
Ξέρετε δε πώς φαίνεται ο αλλοιωμένος άνθρωπος έξω στη ζωή, έξω στον κόσμο; Ακόμα και οι άνθρωποι της αμαρτίας το διακρίνουν αυτό. Το βλέπουν αυτό. Και λέγουν ότι σε αυτόν τον άνθρωπο κάτι έχει γίνει. Αυτό το κάτι που έχει γίνει –και το οποίο αυτοί δεν μπορούν να το ερμηνεύσουν– είναι αυτό που τόση ώρα ερμηνεύουμε και μιλάμε. Και όλα αυτά, λέγει ο Άγιος Κύριλλος, "ὅπως εὐφροσύνη γένηται τοῖς οὐρανοῖς". Για να γίνεται αντικείμενο, υπόθεση και αντικείμενο χαράς των ουρανίων δυνάμεων. Να χαρούν οι άγγελοι. Να χαρούν οι άγιοι. Κοιτάξτε εδώ μια κοινωνία χαράς. Και αιτιολογεί: "Εἰ γὰρ ἐπὶ ἑνὶ ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι χαρὰ γίνεται κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον, «ὅτι οὕτω χαρὰ ἔσται ἐν τῷ οὐρανῷ ἐπὶ ἑνὶ ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι». Λουκ. 15, 7 πόσῳ μᾶλλον ἡ τοσούτων σωτηρία ψυχῶν κινήσει πρὸς εὐφροσύνην τοὺς οὐρανίους;" Εάν, λέγει, το Ευαγγέλιο για έναν αμαρτωλό που μετανοεί γίνεται τόση χαρά στους αγγέλους του Θεού, πόσο περισσότερο, όταν έχουμε ολόκληρο σύνολο ανθρώπων, θα γίνει υπόθεση χαράς και ευφροσύνης στους ουρανίους; Ξέρετε πόσο χαίρονται οι άγγελοι, αγαπητοί μου, όταν οι πιστοί ζουν την πνευματική ζωή; Όπως και λυπούνται όταν βλέπουν τους ανθρώπους να στρέφονται εναντίον του Θεού και να ζουν μία ζωή αμαρτίας. Έτσι, πράγματι, γινόμαστε υπόθεση χαράς στις ουράνιες δυνάμεις.
Απόσπασμα από την🔸8η🔸ομιλία στην κατηγορία : "Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου".
†."καὶ τέως οὔπω τῆς σοφίας αὐτοῦ τὰ μὴ φαινόμενα". Βέβαια, δεν αναφέρεται... Πού να αναφερθώ, λέει, σε εκείνα τα οποία δεν φαίνονται; Μέχρι τώρα σας ανέφερα πράγματα που φαίνονται. Πού να αναφερθώ σε εκείνα που δεν φαίνονται, τις σοφίας του Θεού πράγματα; Σημειώσατε ότι όπως είναι το κείμενο, επειδή είναι λίγο μακρά αυτή η κατήχηση, θα παραλείπω προτάσεις για να συντομεύσω λίγο, και θα πάρω —έχω υπογραμμίσει— τις κυριότερες θέσεις.
"Ἐξ ἑνὸς γὰρ ὑετοῦ ταῦτα, καὶ μιᾶς τῆς γῆς, τίς ὁ διακρίνων; Τίς ο δημιουργών;Θεώρησόν μοι τὴν ἀκρίβειαν· ἐκ μιᾶς ὑποστάσεως τοῦ δένδρου, τὸ μὲν εἰς σκέπην, τὸ δὲ εἰς καρποὺς διαφόρους·και εις ο τεχνίτης.Μιας αμπέλου το μεν... εις καύσιν, το δε εις βλαστήματα, το δε εις φυλλάδας, το δε εις έλικας, το δε εις βότρυν". Για να δούμε εδώ. Από μια βροχή, λέγει, από έναν υετό και από μια γη, έχουμε διάκριση στα δημιουργήματα. Έχουμε διαφοροποίηση. Πρόσεξε, λέγει, να δείς την ακρίβεια των πραγμάτων. Πιο πάνω μας λέγει: Έχουμε ένα κόκκινο τριαντάφυλλο, "Ρόδου μὲν τοῦ ἐρυθροτάτου". Έχουμε έναν άσπρο κρίνο· "κρίνου τε του λευκοτάτου". Εδώ, τι έχουμε; Μια η γη και μια η βροχή. Να η γη κάτω, με τα στοιχεία που έχει. Και η βροχή πέφτει από πάνω και ποτίζει τη γη. Πώς το ένα γίνεται κόκκινο τριαντάφυλλο και πώς το άλλο γίνεται άσπρος κρίνος;
Θα μου πείτε, είναι τόσο δύσκολο να το καταλάβει κανείς; Αγαπητοί μου, δεν είναι τόσο απλό. Δεν είναι τόσο απλό. Για να το καταλάβουμε, θα πάρω και το λίγο παρακάτω. Μιας αμπέλου, και θα δείτε αμέσως τι σπουδαίο είναι το θέμα αυτό. "Μιας αμπέλου το μεν τί εις καύσιν, μέρος της όλης κατασκευής της είναι ξύλο που το καίμε. Ένα μέρος της κατασκευής της είναι τα βλαστάρια. Ένα μέρος είναι τα φύλλα. Ένα μέρος είναι οι έλικες. Οι πλεξούδες εκεί, οι έλικες. Και ένα μέρος είναι το σταφύλι. Ξέρετε τι θα πει αυτό που τόση ώρα σας λέγω; Θα το θέσουμε με σύγχρονες εκφράσεις: το πώς το ένα γίνεται κόκκινο, το άλλο γίνεται άσπρο· πώς το ίδιο τούτο το φυτό γίνεται μάτι που θα πετάξει. Έχουμε μάτια που θα βγάλουν μόνο φύλλα. Και έχουμε μάτια που θα βγάλουν τους ανθούς, οι οποίοι περιέχονται και οι καρποί εκεί. Βλέπετε τώρα, είναι χειμώνας. Πάμε σε ένα δέντρο, πάμε σε μια συκιά. Υπάρχουν μάτια τα οποία είναι μόνο φύλλα. Τώρα βέβαια, να με συγχωρέσει κανείς άμα είναι εκεί κανένας αδελφός γεωπόνος εδώ, και λέω κάνα στραβό πράγμα. Δεν είμαι γεωπόνος· ό,τι μπορούμε λέμε. Υπάρχουν μάτια που θα βγάλουνε μόνο τα φύλλα, και μάτια που θα βγάλουν τα σύκα. Εκεί μέσα, αγαπητοί μου, είναι ο μελλοντικός καρπός. Θέλετε; Είναι καταπληκτικό! Δεν είναι μόνο το μελλοντικό σύκο, αλλά και ο μελλοντικός σπόρος που είναι μέσα στο σύκο· και σε εκείνον τον σπόρο θα είναι η μελλοντική συκιά. Καταπληκτικό! Που σημαίνει: εχουμε αυτό που λέμε σήμερα "χρωμοσώματα".
Και βλέπετε, αγαπητοί, σε όλα τα ζωντανά πράγματα και στα φυτά και στα ζώα, να κληροδοτείται εκείνο που μας αφήνει έκπληκτους. Να έχει μια ελιά ο πατέρας μου εδώ στο μάγουλό του, και να αποκτώ και εγώ την ίδια ελιά στο ίδιο σημείο. Και να λέει κανείς: «Καταπληκτικό!». Τι έδωσε ο πατέρας μου; Ένα σπερματοζωάριο. Τι είχε εκείνο το σπερματοζωάριο μέσα, ώστε όταν θα αρχίσει ένας οργανισμός να αναπλάθεται... διότι πια η μάνα μου δεν μου έκανε τίποτα άλλο εννέα μήνες, παρά μου έδινε μόνο τροφή. Η μάνα μου δεν προσέθεσε τίποτα από το ωάριο που διέθεσε, παρά μόνο τροφή. Από εκεί και πέρα, το θέμα είναι κάτι αυτοτελές· δεν έχει να προστεθεί κάτι καινούριο, παρά μόνο τροφή.
Πάρτε παράδειγμα το αυγό της κότας. Έφυγε από την κότα, τελείωσε. Όλο μέσα [είναι] τροφή... είναι το αυγό. Το σπέρμα είναι κάπου σε ένα σημείο. Θα τρέφεται με αυτό, θα μεγαλώνει· θα τρέφεται και θα μεγαλώνει, ενώ λιγοστεύει η τροφή. Τρώει, λοιπόν, και καθώς λιγοστεύει η τροφή, μεγαλώνει αυτό και καταλαμβάνει τον χώρο της. Μετά βγαίνει ολόκληρο το πουλάκι. Σπάζει το τσόφλι και βγαίνει έξω. Έφαγε όλη την τροφή και βγαίνει απ' έξω. Δεν πήρε, λοιπόν, τίποτε άλλο από την κότα, παρά μόνο την τροφή που αποθηκεύτηκε εξαρχής μέσα στο αυγό.
Τι είναι εκείνο που... λέγει: «Εσύ, κύτταρο Α, θα γίνεις μύτη· εσύ, κύτταρο Β, θα γίνεις αυτί· εσύ, κύτταρο Γ, θα γίνεις μάτι». Αγαπητοί μου, είναι καταπληκτικό· κι αν λάβει κανείς υπόψη τα όργανα του ανθρώπινου σώματος —και γενικά κάθε οργανισμού, ενός ζώου ακόμη—, τι πολυπλοκότητα υπάρχει. Το μάτι, τι πολυπλοκότητα! Το ότι το κάθε κύτταρο ξέρει τι θα κάνει. Και λέμε εμείς σήμερα, αυτό λέει οφείλεται στα χρωμοσώματα και δεν ξέρω τι άλλα πράγματα λέμε. Αγαπητοί μου, είναι καταπληκτικό! Αυτό θέλει να πει εδώ ο Άγιος Κύριλλος. Τι είναι, κυρίως, αυτό που κάνει το κάθε πράγμα ξεχωριστό, ενώ η γη είναι μία, η τροφή δηλαδή είναι μία και το νερό είναι ένα; Το ότι αυτό γίνεται τούτο και το άλλο γίνεται εκείνο, αυτό δεν μπορεί παρά να προϋποθέτει έναν Θεό Δημιουργό· Εκείνος που θα επέμβει για να κάνει αυτά. Είναι καταπληκτικό πραγματικά! Εγώ νομίζω ότι οι βιολόγοι πρέπει να στέκονται με το στόμα ανοιχτό μπροστά στο γεγονός αυτό.
«αὕτη ἡ θάλασσα ἡ μεγάλη καὶ εὐρύχωρος, ἐκεῖ ἑρπετά, ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθμός». Αυτό είναι παρμένο από τον 103ο Ψαλμό στίχος 25, τον λεγόμενο Προοιμιακό. "Αυτή είναι η θάλασσα η μεγάλη και η ευρύχωρη, εκεί είναι ερπετά". Πρέπει να σας πω ότι η Αγία Γραφή πολλές φορές τα ψάρια τα λέει ερπετά. Εκεί ερπετά, ών ουκ έστιν αριθμός αναρίθμητα ψάρια. Τις δύναται διηγήσασθαι των ιχθύων των εν αυτή το κάλλος;Τις δύναται διηγήσασθαι, κητών τα μεγέθη;Και των αμφιβίων ζώων την υπόστασιν; ὅπως καὶ ἐν χέρσῳ γῇ, καὶ ἐν ὕδασι διαιτᾶται; τα χερσαία, τα αμφίβια που μπορούν να ζουν και στη θάλασσα με τα βράγχια, και στην ξηρά με τους πνεύμονες, όπως είναι οι βάτραχοι επί παραδείγματι. Τίς δύναται τῆς θαλάσσης διηγήσασθαι τὸν βυθὸν; Ποιος, λέει, μπορεί να διηγηθεί τα τον βυθό της θάλασσας; Αν ποτέ σας δόθηκε η ευκαιρία να δείτε καμία ταινία-ντοκιμαντέρ, να δει κανείς τι πλούτος υπάρχει εκεί, εις τον βυθό. Είναι το βασίλειο του βυθού της θάλασσας. Ένας άλλος κόσμος, για εμάς σαν παραμυθένιος κόσμος. ἢ τῶν ὑπερμέτρων κυμάτων τὰς ὁρμάς; Τις ορμές των υπερμέτρων, των μεγάλων κυμάτων. Ἀλλ' εἰς τοὺς ὅρους αὐτῆς ἕστηκε διὰ τὸν εἰπόντα· Ἄχρι τούτου ἐλεύσῃ καὶ οὐχ ὑπερβήσῃ, ἀλλ' ἐν σεαυτῷ συντριβήσονταί σου τὰ κύματα. Εκείνο το «ὅριον ἔθου, ὃ οὐ παρελεύσονται, οὐδὲ ἐπιστρέψουσι καλύψαι τὴν γῆν.». Έβαλε όριο την παραλία και είπε: "Θάλασσα, δεν θα περάσεις το όριο. Εκεί θα μένεις".
Βέβαια, να φανταστεί κανείς τι όγκοι νερού υπάρχουν, αγαπητοί, σκεφτείτε. Υπάρχουν σημεία της γης με δέκα και έντεκα χιλιάδες μέτρα βάθους. Αγαπητοί μου, σκεφτείτε ότι υπάρχουν ψάρια που ζουν σε αυτά τα βάθη. Το ηλιακό φως είναι γνωστό ότι δεν φτάνει εκεί. Μέχρι ένα σημείο φτάνει το ηλιακό φως, μετά υπάρχει σκότος βαθύ σε αυτά τα απύθμενα βάθη του ωκεανού, όπως είναι στον Ειρηνικό Ωκεανό. Ξέρετε, εδώ στο Ακρωτήριο Μαλέα —αν το γνωρίζετε—, σε αυτό το σημείο και σε ακόμα κανένα-δυο άλλα σημεία, είναι τα βαθύτερα της Μεσογείου. Έχουμε τέσσερις χιλιάδες μέτρα βάθους. Πολύ μεγάλο βάθος. Άλλα χίλια μέτρα πιο πάνω από ό,τι είναι ο Όλυμπος. Σκεφτείτε, βάθος θαλάσσης! Και εκεί, σε κρύφια, απύθμενα και ανήλια βάθη, υπάρχουν ψάρια. Υπάρχει ζωή. Και αυτή η ζωή έχει τέτοια κατασκευή, ώστε δεν συντρίβεται. Διότι εμείς, λέμε, έχουμε από πάνω μας τον ατμοσφαιρικό αέρα. Ένα ζώο θαλάσσιο, ένα ψάρι, έχει τον όγκο του νερού από πάνω, από τη ράχη του. Για σκεφτείτε να έχεις ένα βάρος από πάνω, μήκους 11 χιλιομέτρων. Πώς να ζήσεις εκεί μέσα; Αν κατέβαινε ο άνθρωπος με ένα σκάφανδρο, θα συνεθλίβετο. Κι όμως, αγαπητοί μου, υπάρχει ζωή εκεί κάτω. Και μάλιστα υπάρχουν ψάρια που επικοινωνούν, «βλέπονται» –εντός εισαγωγικών– μεταξύ τους με ηλεκτρικές εκκενώσεις. Κάνουν ένα φως, ένα φλας, βλέπει το ένα τον άλλο, τρεμοσβήνει το φλας, και ξανά πάλι. Θαυμαστά πράγματα! Αν κανείς λογαριάσει με ποιες προϋποθέσεις μπορεί να υπάρχει ζωή, όπου υπάρχει, είναι καταπληκτικό. Είναι καταπληκτικό πραγματικά! Αυτή είναι η θάλασσα, με πολύ λίγα λόγια. Οι όγκοι του νερού, τα απύθμενα βάθη της, η ομορφιά της μέσα, τα θαλάσσια φυτά της, τα θαλάσσια ζώα της και ό,τι άλλο θαυμαστό υπάρχει, που πραγματικά είναι μια αθέατη [πλευρά] για εκείνους που είναι στην επιφάνεια της γης. Αλλά αν κατεβεί κανείς κάτω εκεί, βλέπει αυτούς τους θαυμαστούς κόσμους του νερού. Ποιος τα έκανε όλα αυτά;
Ξέρετε, [λένε ότι] έγιναν τυχαίως όλα αυτά. Έγιναν μόνα τους όλα αυτά. Ναι, ναι, αγαπητοί μου, έγιναν μόνα τους! Δεν το πιστεύετε ότι έγιναν μόνα τους; Εγιναν από την τύχη! Μπορείτε να μου εξηγήσετε τι θα πει τύχη; Θα σας πω ένα παράδειγμα με τα μαθηματικά των πιθανοτήτων. Ακούστε. Τι πιθανότητες υπάρχουν αν πάρω ένα όνομα; Ένα όνομα, «Αθανάσιος». Πόσα γράμματα έχει; Πείτε δέκα, για στρογγυλό αριθμό. [Η πιθανότητα να πετύχω] το Α; Μία στα δέκα. Τέλος πάντων, πιθανότητες. Μπορεί να το πετύχεις με την πρώτη φορά, μπορεί με τις πέντε φορές, μπορεί με τις δέκα. Πάντως οι πιθανότητες είναι μία στα δέκα. Ξαναρίχνω πάλι το νούμερο ένα, το Α, εκεί που το έπιασα.
Και τώρα, τι πιθανότητες υπάρχουν, όταν τραβήξω μια φορά το Α, όταν θα τραβήξω για δεύτερη φορά να βγει το Θ; «Αθανάσιος»· το Θ είναι το δεύτερο γράμμα. Η πιθανότητα να τραβήξω διαδοχικά το πρώτο με το δεύτερο είναι δέκα εις το τετράγωνο, δηλαδή μία στις εκατό. Τι πιθανότητες υπάρχουν να τραβήξω σε μια διαδοχική σειρά το Α, το Θ και το Α —το δεύτερο Α, το τρίτο γράμμα; Δέκα εις την τρίτη, δηλαδή χίλια· μία στα χίλια. Τι πιθανότητες υπάρχουν να σχηματίσω, τραβώντας διαδοχικά τα δέκα γράμματα, και να σχηματιστεί το όνομα «Αθανάσιος»; Τι πιθανότητες υπάρχουν; Δέκα εις την δεκάτη. Λογαριάστε πόσο είναι το δέκα εις την δεκάτη. Δέκα εις την έκτην είναι το ένα εκατομμύριο και δέκα εις την εννάτην είναι το ένα δισεκατομμύριο. Λογαριάστε, λοιπόν, παρακαλώ.
Αν για το όνομα, για το όνομα «Αθανάσιος» μόνο, [είναι τόσο μικρή η πιθανότητα], για αυτή την πολυπλοκότητα των δημιουργημάτων, όπου το κάθε κύτταρο ξέρει πού θα μπει και τι θα κάνει, υπάρχει περίπτωση [να έγινε από] τύχη; Πώς, πώς υπάρχει. Ή, αθεράπευτη απιστία! Υπάρχει. «Δώστε μας», λέει, «πίστωση μερικά δισεκατομμύρια χρόνια και θα δείτε ότι υπάρχει [πιθανότητα]». Πόσα θέλετε; Δισεκατομμύρια, τρισεκατομμύρια, τετράκις εκατομμύρια να σας δώσουμε πίστωση δεν μπορείτε να τα βγάλετε αυτά· δεν βγαίνουν αυτά. Δεν βγαίνουν γιατί απλούστατα είναι τόσο πολύπλοκος ο κόσμος. Υπάρχει τέτοια πολυπλοκότητα, συνθετότητα, ώστε αποκλείεται —και μαθηματικά ακόμα, με βάση, σας είπα, τα μαθηματικά των πιθανοτήτων— ο κόσμος να είναι στην τύχη φτιαγμένος. Από την τύχη, τυχαίως. Και θα έλεγε κανείς: μα γιατί παιδευόμαστε και κάνουμε τόσα, και χαλκεύουμε θεωρίες και λέμε ότι "τυχαίως ο κόσμος τυχαίοι κι εμείς;" Αγαπητοί μου, τι είναι ευκολότερο και τι είναι πιο πολύπλοκο; Και τι είναι πιο, θα λέγαμε, πιο παραλογότερο; Να δεχθώ Θεό Δημιουργό ή τύχη; Τι; Το να δεχθώ Θεό είναι πάρα πολύ απλό. Να δεχθώ τύχη, προσκρούω σε κάθε βήμα.
Τότε γιατί μένω στο θέμα της τύχης; Αμ εδώ είναι! Αυτός ο Θεός που δημιούργησε το σύμπαν, έχει κάποιες απαιτήσεις. Μίλησε για κόλαση και για Βασιλεία Θεού. Αυτό μας ενοχλεί. Αγαπητοί μου, αυτό μας ενοχλεί: "πώς θα δώσουμε λογαριασμό των πράξεών μας". Συνεπώς, το θέμα της απιστίας και γενικότερα της αθεΐας δεν είναι προϊόν του νου, αλλά προϊόν των βιωμάτων. Να πώς το λέγει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης αυτό: «τὸ φῶς ἐλήλυθεν εἰς τὸν κόσμον, καὶ ἠγάπησαν οἱ ἄνθρωποι μᾶλλον τὸ σκότος ἢ τὸ φῶς· ἦν γὰρ πονηρὰ αὐτῶν τὰ ἔργα» Ιω. 3, 19. Δεν είπε ότι το μυαλό τους σάλεψε. Δεν είπε ότι διαθέτουν άλλου είδους λογική. «Ήν γαρ πονηρά τα έργα αυτών». Εξηγεί: «πᾶς γὰρ ὁ φαῦλα πράσσων μισεῖ τὸ φῶς καὶ οὐκ ἔρχεται πρὸς τὸ φῶς, ἵνα μὴ ἐλεγχθῇ τὰ ἔργα αὐτοῦ·». Αυτό είναι. Δεν θέλεις να υπάρχει ο Θεός, για να είσαι ανεύθυνος. Να μην έχεις υπευθυνότητα. Να μην δώσεις λογαριασμό των πράξεών σου. Αυτό είναι στο βάθος των φαινομένων της απιστίας και της αθεΐας. Αγαπητοί, αν ο Χριστός δεν μιλούσε για Βασιλεία Θεού και για κόλαση, δεν θα υπήρχε άνθρωπος που να μην Τον δέχεται. Αλλά δεν Τον δέχονται τον Χριστό, επειδή μίλησε για αυτά τα δύο. Αυτός είναι ο άνθρωπος. Και γι' αυτό σας είπα μια κάποια φορά σε μια άλλη ομιλία, ότι η αθεΐα είναι μια μορφή ψυχασθένειας. Δηλαδή χρειάζεται ψυχιατρείο ο άνθρωπος. Θέλει ψυχίατρο. Δεν είναι ισορροπημένου ανθρώπου προϊόν η αθεΐα. Αυτό να το ξέρουμε.
Απόσπασμα από την🔸53η🔸ομιλία στην κατηγορία : "Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου".
