Αθανάσιος Άμβωνας: Κυριακή Γ΄ Λουκᾶ.

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Κυριακή Γ΄ Λουκᾶ.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

18 Ιανουαρίου 2026

Τά Δάκρυα. (β΄ ἔκδοσις)

†. Πολύ μας συγκινεί, αγαπητοί μου, η σημερινή ευαγγελική περικοπή. Ο Κύριος, όπως ακούσαμε, κατευθύνεται σε μία μικρή πόλη, που την έλεγαν Ναΐν· και θα πει «ωραία». Αλλά κατά συγκυρίαν, ενώ όχλος πολύς μαθητών Τον ακολουθούσε, εκεί στην πύλη της μικρής, αυτής, πόλεως, συναντούν μίαν νεκρώσιμη εκφορά. Είναι ένας άλλος όχλος που συνόδευε την εκφορά και εξήρχετο από την πόλη. Πήγαιναν δια το νεκροταφείον. Ήταν η κηδεία ενός νέου παιδιού, μονάκριβο, μιας χήρας μάνας. Ο Κύριος την λυπήθηκε, όπως εκείνη θρηνούσε. Και της είπε: «Μὴ κλαῖε». Δηλαδή «μην κλαις». Και πλησίασε το φέρετρο. Εκείνοι που το μετέφεραν, σταμάτησαν. Και τότε ο Κύριος, με εξουσιαστικήν επιταγήν, λέγει στον νεκρό: «Νεανίσκε(:Νεαρέ -δηλαδή) σοὶ λέγω, ἐγέρθητι (:Εγώ σου το λέγω: Σήκω)». Και ο νεκρός ζωντάνεψε, αγαπητοί μου. Και ανεκάθισε μέσα εις το φέρετρο. Και άρχισε να ομιλεί· που έδειχνε ότι δεν ήταν ψευδαίσθησις, αλλά ήταν πραγματικότης. Με μάρτυρες εκατοντάδες ανθρώπους κι από τις δύο πλευρές. Και εκ των του όχλου των μαθητών που ακολουθούσαν τον Κύριον, αλλά και εκ του όχλου που ακολουθούσε την εκφορά του νεκρού, αυτού, νέου. Και τότε ο Κύριος παρέδωσε τον νέον αυτόν εις την μητέρα του.

Το θαύμα ήταν καταπληκτικό. Και βεβαιωμένο. Οι άνθρωποι κατελήφθησαν από φόβο και εδόξαζαν τον Θεόν. Κοινό τους θέμα ήταν ότι μεγάλος προφήτης ανεφάνη στον καιρό τους. Και ότι ο Θεός επεσκέφθη τον λαόν Αυτού.

Αλήθεια, πόσα θέματα θα μπορούσαν και πόσες πτυχές προς εξέτασιν θα μπορούσαν να αναπηδήσουν από την περικοπή αυτή! Επιτρέψατε, όμως, να μείνομε μόνο σε ένα σημείο. Σε εκείνο το «Μὴ κλαῖε», που είπε στη μητέρα του νεκρού παιδιού. «Μην κλαις». Είπε: «Μην κλαις»! Εκ πρώτης όψεως ήτο μία απάνθρωπος, θα λέγαμε, συμβουλή. Τόσο πόνο είχε η γυναίκα αυτή, χήρα, μονάκριβο το παιδί της και πολύ νεαρό. Και να της πει κάποιος: «Μην κλαις»; Απάνθρωπο δεν είναι; Σκληρό δεν είναι;

Αλλά όταν, όμως, ο Κύριος το είπε αυτό, δεν ήθελε να αφαιρέσει από τη μάνα το δικαίωμα να κλάψει το παιδί της. Αλλά γιατί σε λίγο θα το είχε ζωντανό το παιδί της. Γι'αυτό ακριβώς της είπε: «Μην κλαις· σε λίγο, σε λίγα δευτερόλεπτα, Εγώ θα επαναφέρω την ζωή του, θα επαναφέρω την ψυχή του και θα σου τον παραδώσω».

Βέβαια, με όλο αυτό το θέμα βλέπομε ποία η στάσις απέναντι στο πένθος. Μπορούμε να κλάψομε; Μπορούμε να κλαίμε; Ο Κύριος, όμως, το Πνεύμα του Θεού κατέγραψε στην Αγία Γραφή ότι το κλάμα θα καταργηθεί, το δάκρυ θα καταργηθεί. Γιατί δεν θα υπάρχει πια λόγος να κλαίει κανείς. Λέει, επί παραδείγματι, εκεί στο βιβλίο της Αποκαλύψεως, εις το 7^ον κεφάλαιον, ανάμεσα στα πολλά, αρνητικά και θετικά προσόντα, που θα έχουν οι άνθρωποι μετά την ανάσταση των νεκρών, ότι «ὁ Θεός», λέγει, «ἐξαλείψει πᾶν δάκρυον». Κι όταν λέγει «πᾶν δάκρυον» εννοεί κάθε μορφής δάκρυον.

Όσο, όμως, μένομε εις τον κόσμον αυτόν, τότε μπορούμε να πούμε ότι δεν θα χρησιμοποιήσομε τα δάκρυα; Αλλά τίθεται το ερώτημα: Τα δάκρυα είναι επιτρεπτά ή όχι; Έχετε προσέξει ότι κανένα ζώο δεν δακρύζει; Κανένα ζώο. Μόνον ο άνθρωπος δακρύζει. Τα ζώα λυπούνται. Μπορεί να εκφραστούν με άλλον τρόπον. Αν πάρετε τα παιδάκια μιας μάνας, ενός πουλιού, μιας γάτας τα γατάκια, τα σκυλάκια μιας σκύλας, θα δείτε, τα πουλάκια μιας κλώσας, θα δείτε ότι η μάνα διαμαρτύρεται. Αλλά κανένα ζώο, όμως, δεν κλαίει. Μόνον ο άνθρωπος κλαίει. Είναι προνόμιον αυτό του ανθρώπου. Προνόμιον; Μέχρις ενός βαθμού είναι προνόμιον. Θα το δούμε αυτό γιατί; Διότι… μπορούμε να θέσομε και ένα άλλο ερώτημα: «Ο Θεός πώς βλέπει τα δάκρυα;». Διότι Εκείνος έκανε τον άνθρωπο, ο άνθρωπος να έχει δάκρυα. Πώς λοιπόν ο Θεός βλέπει τα δάκρυα;

Πάντως, είναι γεγονός ότι ο Κύριος Ιησούς, όπως αναφέρει η επιστολή προς Εβραίους, τον καιρό της σαρκός Αυτού, είχε πολλάκις κλαύσει. Να τι λέγει στο 5^ο κεφάλαιο: «Ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς σαρκὸς αὐτοῦ -δηλαδή κατά την Ενανθρώπησή Του, ευρισκόμενος εδώ εις την γην- δεήσεις τε καὶ ἱκετηρίας πρὸς τὸν δυνάμενον σώζειν αὐτὸν ἐκ θανάτου μετὰ κραυγῆς ἰσχυρᾶς καὶ δακρύων προσενέγκας(:προσέφερε)». Ο Κύριος, λοιπόν, προσηύχετο μετά δακρύων. Ακόμη ο ίδιος ο Κύριος, όταν από τον λόφο των Ελαιών, το όρος των ελαιών, είδε την πόλιν την προφητοκτόνον και σε λίγο χριστοκτόνον, την Ιερουσαλήμ, «ἰδὼν τὴν πόλιν –λέγει ο ευαγγελιστής Λουκάς- ἔκλαυσεν ἐπ’ αὐτήν». Έκλαψε. Έκλαψε.

Και ο Απόστολος Παύλος, σαν ένα σημείον πολλής ευγενείας και ψυχικής ευαισθησίας, γράφει στον Τιμόθεον στην Β΄του επιστολή τα εξής: «Μεμνημένος σου τῶν δακρύων, ἐπιποθῶν σε ἰδεῖν, ἵνα χαρᾶς πληρωθῶ». «Ενθυμούμενος τα δάκρυά σου, ποθώ πολύ να σε δω, για να πάρω χαρά», λέγει στον πολύ αγαπητό του Τιμόθεο ο Παύλος. Κι ο Παύλος, ξέρετε, ήταν σκληρός άνθρωπος. Αν έπρεπε να αναφέρομε χίλια περιστατικά από την ζωή του, όπως καταγράφονται τόσο στις Πράξεις, όσο και στις επιστολές, ήτο σκληρός άνθρωπος. Αλλά ήταν ἐν ταυτῷ και τρυφερότατος... Εδώ είναι το καταπληκτικό. Να είσαι σκληρός εκεί που πρέπει. Και να είσαι τρυφερός πάλι εκεί που πρέπει. Αλλά Αυτός ο Κύριος, εις αυτούς τους Μακαρισμούς Του λέγει: «Μακάριοι οἱ κλαίοντες νῦν ὅτι γελάσετε». «Εσείς θα γελάσετε. Εσείς τελευταίοι θα γελάσετε. Όταν ο κόσμος γελά, εσείς κλαίτε και πενθείτε για την κατάσταση του κόσμου. Αλλά ευτυχείς γιατί κλαίτε και πενθείτε, γιατί εσείς πραγματικά θα γελάσετε εις το τέλος. Δηλαδή θα σας δικαιώσει ο Θεός. Όταν οι άλλοι αναισθήτως γελούν και θα καταδικαστούν».

Και πάλι ο Απόστολος Παύλος, σαν ένα δόγμα, έτσι…, κοινωνικότητος, γράφει στην προς Ρωμαίους επιστολή: «Κλαίειν μετὰ κλαιόντων». «Να κλαις κι εσύ με εκείνους που κλαίνε». Δεν μπορείς να πας σε μία κηδεία και να βάζεις τα γέλια. Θα κλάψεις. Στον πόνο του αλλουνού. Μαζί του θα κλάψεις. Κ.ο.κ. «Κλαίειν μετὰ κλαιόντων». Είναι μία ωραιοτάτη έκφρασις κοινωνικής μετοχής.

Τι, λοιπόν, θα λέγαμε; Πρέπει να δακρύομε ή όχι; Γράφει ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος στον 7^ο του λόγο: «Ὁ περὶ τῶν δακρύων λόγος ἐκ πολλῶν καὶ διαφόρων τρόπων ταῦτα τίκτεσθαι λέγεται -δηλαδή ότι τα δάκρυα έχουν διάφορες αιτίες. Από πολλούς λόγους-. Λέγω δή (:αναφέρω) -λέει ο άγιος πατήρ- ἐκ φύσεως -ένας άνθρωπος εκ φύσεως εύκολα τα δάκρυα τα έχει, κάτω από τα μάτια του τα έχει, απ’ τις βλεφαρίδες-, ἐκ Θεοῦ, ἐκ θλίψεως ἐναντίας (:όταν υπάρχουν πιεστικές καταστάσεις), ἐξ ἐπαινουμένης (:όταν ακόμη σε επαινέσουν δακρύζεις, συγκινείσαι), ἐκ κενοδοξίας -έρχονται δάκρυα-, ἐκ πορνείας -έρχονται δάκρυα-, ἐξ ἀγάπης, ἐκ μετανοίας, ἐκ μνήμης θανάτου καὶ ἑτέρων πολλῶν», λέγει ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος.

Απ’ όλα αυτά, όμως, ποια δάκρυα είναι δεκτά στον Θεό; Είναι ακόμη επαινετά, είναι ακόμη χρήσιμα. Ποια δάκρυα; Είναι, αγαπητοί μου, τα δάκρυα της μετανοίας, τα δάκρυα της μνήμης του θανάτου και τα δάκρυα της αγάπης. Αυτά τα τρία. Μόνον αυτά τα τρία. Ο Ιερός Χρυσόστομος συγχωρεί μόνον αυτά τα τρία. Ενώ αντιθέτως τα κλάματα, τα δάκρυα από αντίξοες καταστάσεις και θλίψεις και πένθους κ.τ.λ. τα χαρακτηρίζει «δάκρυα δειλίας» και τα απορρίπτει. Γιατί δείχνουν ότι ο άνθρωπος δεν έχει ανδρείον φρόνημα. Για σκεφθείτε, να είσαι μάρτυς, να πηγαίνουν να σε σκοτώσουν και να βάζεις τα κλάματα. Διαβάστε, σας παρακαλώ, όλο το μαρτυρολόγιο της Εκκλησίας μας, να δείτε, ποιος μάρτυς πήγαινε να μαρτυρήσει και πήγαινε με δάκρυα; Όλοι πήγαιναν με χαρά, πήγαιναν με αγαλλίαση. Γι'αυτό ο Χρυσόστομος καταδικάζει τα δάκρυα που προέρχονται από τη δειλία. Ενώ τα δάκρυα της μετανοίας, τα δάκρυα της μνήμης του θανάτου και της αγάπης του Θεού αρμόζουν σε κάθε άνθρωπο, δεν καταστρέφουν τον ανδρισμόν, στον άνδρα τουλάχιστον, αλλά ούτε καταστρέφουν την ανθρωπίνη αξιοπρέπεια.

Τα δάκρυα, λοιπόν, είναι το πιο ακριβό, είναι το πιο λεπτό στολίδι στον κάθε άνθρωπο. Αλλιώτικα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί πέτρινος, άκαρδος, χωρίς συναισθήματα. Και ο άκαρδος άνθρωπος, ο πέτρινος, είναι αντιπαθέστατος και στον Θεό και στους ανθρώπους.

Τα δάκρυα, λοιπόν, της μετανοίας να ιδούμε πρώτα. Τι γράφει ο Ιερός Χρυσόστομος; Λέγει τα εξής: «Μέγας σπόγγος τὰ δάκρυα τῶν ἁμαρτιῶν». «Τι είναι», λέει, «τα δάκρυα; Το μεγάλο σφουγγάρι, που έρχεται να σβήσει τις αμαρτίες». «Ἡ μεγάλη δύναμις τῶν δακρύων εἴπω σοι (:Θα σου πω ότι είναι μεγάλη η δύναμις των δακρύων).Πόσον ἰσχύει τὰ δάκρυα;(:Πόσον ισχύουν τα δάκρυα;). Οἱ μάρτυρες ἐκχέουσιν αἷμα, οἱ ἁμαρτωλοὶ ἐκχέουσιν δάκρυα (:Οι μάρτυρες το αίμα τους δίνουν. Συ, ο αμαρτωλός, τα δάκρυά σου δίνεις). Ἵνα μάθῃς ὅσην δύναμιν ἔχει τὰ δάκρυα, ἡ πόρνη μὴ αἷμα ἐξέχεεν (:για να μάθεις πόσην δύναμιν έχουν τα δάκρυα, εκείνη η πόρνη γυναίκα, η οποία – λέει -έκλαιε, και με τα δάκρυά της έπλενε τα πόδια του Κυρίου και με τα μύρα της, δάκρυα και μύρα και με τα μαλλιά της εσκούπιζε τα πόδια του Κυρίου, που είχε κληθεί κάποτε σε ένα δείπνο. Είδες; Δικαιώθηκε. Από τα δάκρυά της. Δεν έδωσε αίμα. Έδωσε δάκρυα). Οὐ πηγὴ δακρύων ἐξέχεεν καὶ ἐξήλειψε τὰ ἁμαρτήματα». «Δεν έδωσε», λέγει, «παρά μόνον πηγή δακρύων». «Πέτρος οὐκ ἠρνήσατο τὸν Χριστόν;(:Ο Πέτρος – λέει- δεν αρνήθηκε τον Χριστόν;). Μὴ αἷμα ἐξέχεεν; Οὐ πηγὰς δακρύων ἐξέχεεν, καὶ ἔκλαυσεν, καὶ ἀπεσμήξατο αὐτοῦ τὰ ἁμαρτήματα; (:Ο Πέτρος δεν έδωσε το αίμα του. Αλλά έκλαψε. Και ο Χριστός ήρθε και του σκούπισε την άρνησή του)».

Και επιλέγει πάνω σ’ αυτό ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος «Μείζων τοῦ βαπτίσματος μετὰ τὸ βάπτισμα ἡ τῶν δακρύων πηγὴ καθέστηκεν(:Μετά από το βάπτισμα, το μεγαλύτερο βάπτισμα είναι τα δάκρυα. -Γι’ αυτό και λέγονται «δεύτερον βάπτισμα». Το βάπτισμα της μετανοίας, που είναι μετά δακρύων) εἰ καὶ τολμηρὸν πως (ἐστὶν) τὸ λεγόμενον (:αν και είναι τολμηρό να το λέει κανείς αυτό)». Παρά ταύτα είναι αληθές. Και απορρέει από αυτήν την Αγίαν Γραφήν. Κάποτε ο ευσεβής Εζεκίας, όταν ειδοποιήθηκε από τον Ησαΐα: «Ετοίμασε την διαθήκη σου και πεθαίνεις· τάξον τὰ τοῦ οἴκου σου» και γύρισε από την άλλη μεριά κι έκλαψε, προς τον τοίχον γύρισε, κι άρχισε να κλαίει. Τότε, λέγει ο Θεός εις τον Ησαΐα, που ήταν ακόμα στην αυλή του παλατιού: «Είδες; Ο βασιλιάς κλαίει. Πήγαινε πες του, δεν θα πεθάνει. Θα ζήσει ακόμα 15 χρόνια!». Πόση είναι η δύναμις, αλήθεια, των δακρύων! Και συνεχίζει ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος και λέγει: «Διότι ἐκεῖνο μέν, τῶν προγεγονότων ἐν ἡμῖν κακῶν ἐστὶν καθαρτήριον, τοῦτο δὲ τῶν μεταγενεστέρων (:το βάπτισμα καθάρισε τα προγενέστερα· τα δάκρυα καθαρίζουν τα μεταγενέστερα αμαρτήματα)· κἀκεῖνο μέν, νήπιοι λαμβάνοντες πάντες ἐμολύναμεν (:αφού πήραμε το βάπτισμα, κατά την νηπιακή μας ηλικία, τον μολύναμε τον χιτώνα του βαπτίσματος), ὃ, εἰ μὴ ἐκ Θεοῦ φιλανθρώπως ἐδεδώρητο τοῖς ἀνθρώποις, σπάνιοι ὄντως καὶ δυσεύρετοι οἱ σωζόμενοι (:Αν δεν είχαμε το δεύτερον βάπτισμα των δακρύων, θα ήτανε ελάχιστοι και σπάνιοι εκείνοι οι οποίοι θα μπορούσαν να σωθούν)».

Ακόμη, αγαπητοί μου, είναι τα δάκρυα του κατά Θεόν πένθους. Προσέξτε. Όχι του πένθους. Αλλά του κατά Θεόν πένθους. Να κλαις για την φτώχεια σου, για τις αμαρτίες σου. Άνθρωπε, να κλαις για την ταπεινότητά σου. Να κλαις γιατί ο κόσμος δεν πάει καλά…· γιατί επίκειται καταστροφή· γιατί πολλοί αυτομολούν, φεύγουν από το στρατόπεδο, την παρεμβολήν Κυρίου και πηγαίνουν εις την αλλοτρίαν, του Αντιχρίστου, του διαβόλου την παρεμβολήν, το στρατόπεδο. Να κλάψεις, να πονέσεις. Αυτό είναι το κατά Θεόν πένθος. Και λέγει ο Μέγας Αθανάσιος: «Οὐχ οἱ πολλοὶ ἔχουσιν τὸ χάρισμα τῶν δακρύων (:δεν έχουν οι πολλοί -λέει- το χάρισμα των δακρύων) ἀλλ’ ὅσοι τὸν νοῦν ἔχουσι ἄνω, ὅσοι τῶν γηίνων ἐπιλανθάνονται, ὅσοι τῆς σαρκὸς πρόνοιαν οὐ ποιοῦσιν, οἵτινες οὐκ ἐπίστανται ὅλως ἢ ἔνι κόσμος, οἵτινες ἐνέκρωσαν τὰ μέλη τα ἐπὶ τῆς γῆς (:εκείνοι που παραθεωρούν τα ανθρώπινα και έχουν τον νου τους στον ουρανό, αυτοί έχουν το κατά Θεόν πένθος). Τούτοις μόνοις δίδοται πένθος δακρύων». «Σ’ αυτούς μόνον δίδεται». Α: «δίδεται». Ώστε τα δάκρυα είναι δώρον. Θα το δούμε παρακάτω.

Είναι, όμως, και τα δάκρυα της αγάπης, αγαπητοί. Εδώ υπάρχει όλο το μεγαλείο και η χρυσή πλατεία της Βασιλείας του Θεού, όπως την βλέπει ο ευαγγελιστής Ιωάννης στην Αποκάλυψή του. Αφού «ὁ Θεὸς ἀγάπη ἐστί», τότε η άκτιστη ενέργεια της θείας αγάπης πληγώνει την καρδιά με την πληγή της αγάπης. Είναι μία φοβερή πληγή η πληγή της αγάπης του Θεού. Γι'αυτό και αναφωνεί ο άνθρωπος -είναι στο «Ἆσμα Ἀσμάτων», αγαπητοί μου, γραμμένο, που είναι η νύμφη, είναι η ψυχή, είναι η Εκκλησία- «ὅτι τετρωμένη ἀγάπης ἐγώ». «Εγώ είμαι πληγωμένη από την αγάπη», λέγει. Μεγάλη η πληγή της αγάπης· της αγάπης κατ’ εξοχήν του Θεού.

Γράφει ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος: «Καὶ τί ἐστὶ καρδία ἐλεήμων; (:Τι είναι –λέει- η καρδιά αγαπώσα;)». Και είπε: «Καῦσις καρδίας ὑπὲρ πάσης τῆς κτίσεως -προσέξτε την λέξη, το ουσιαστικό «καῦσις». Τι είχαν πει οι δύο προς Εμμαούς; «Η καρδιά μας δεν καιγόταν από μέσα;». Αυτήν την καύση όσοι την νιώθουν, ας το ξέρουν, είναι δώρο του Θεού, είναι προνόμιο. Είναι, λοιπόν, η «καιομένη καρδία» για ολόκληρη την κτίσιν, όλη την κτίσιν- ὑπὲρ τῶν ἀνθρώπων καὶ τῶν ὀρνέων(:των πουλιών) καὶ τῶν ζώων καὶ τῶν δαιμόνων - Άνθρωπος που αγαπά τον Θεό, λέγει: «Ταλαίπωρες υπάρξεις, ω δαίμονες· ταλαίπωρες υπάρξεις, που δεν μπορείτε ούτε να μετανοήσετε, ούτε να αγαπήσετε, ταλαίπωρες υπάρξεις». Και κλαίει. Έτσι λέγει ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος- καί ὑπὲρ παντὸς κτίσματος- κλαίει για όλα- καὶ ἐκ τῆς μνήμης αὐτῶν (:όταν τα θυμάται όλα αυτά, με το χιόνι όταν πέφτουν τα πουλάκια από τον ουρανό, πέφτουν τα δένδρα κ.τ.λ.) καὶ τῆς θεωρίας αὐτῶν ῥέουσιν οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ δάκρυα». Αυτός είναι εκείνος που αγαπά. Έχει τα δάκρυα γρήγορα, εύκολα.

Και ένας διάλογος του αγίου Ισαάκ του Σύρου:; «Ποία είναι –τον ερώτησαν- η τελειότης των πολλών καρπών του Πνεύματος;». Κι εκείνος απήντησε: «Όταν κανείς αξιωθεί με την τελεία αγάπη του Θεού». «Και από πού γνωρίζει κανείς ότι έφθασε σε αυτήν;», ερωτάται. Και απαντά: «Όταν κινηθεί η μνήμη του Θεού στον νου του, αμέσως η καρδιά κινείται στην αγάπη του Θεού και τα μάτια γεμίζουν από πλούσια δάκρυα. Συνήθεια της αγάπης είναι από τη μνήμη των αγαπημένων, να βγάζει δάκρυα. Και όταν πάντα κάποιος έχει αυτήν την αγάπη, ποτέ δεν στερείται από δάκρυα», λέγει εις τον λόγο του τον 85^ον.

Τα δάκρυα, όμως, δεν πρέπει, αγαπητοί μου, να μεταβληθούν σε σκοπό. Δεν αποτελούν σκοπό. Είναι ένα μέσον, πλούσιο, όμορφο, ευγενικό, αλλά πάντοτε είναι ένα μέσον. Δεν πρέπει δηλαδή να σταθούν σαν μια αναζήτηση ψυχολογικής ικανοποιήσεως ή ενός πνευματικού ναρκισσισμού. Μερικοί κάνουν, ξέρετε, την ελεημοσύνη τους για να νιώσουν μία χαρά. «Κάνε», λέει, «μια καλή πράξη, να δεις τι χαρά θα νιώσεις». Και γίνεται σκοπός και η καλή πράξις και τα δάκρυα. Όχι ποτέ. Να το ξέρομε. Απλώς είναι για να προσεγγίσουμε περισσότερο τον Θεό. Να θερμανθούμε περισσότερο. Γι'αυτό λέγει ο άγιος Νείλος ο Σιναΐτης: «Κέχρησο τοῖς δάκρυσι, πρὸς παντὸς αἰτήματος κατόρθωσιν (:Να κάνεις χρήση των δακρύων, όταν θες κάτι να κατορθώσεις). Λίαν γὰρ χαίρει σου ὁ Δεσπότης ἐν δάκρυσι προσευχὴν δεχόμενος (:Χαίρεται ο Χριστός όταν σε βλέπει να δακρύζεις, και δη στην προσευχή σου). Μὴ οὖν εἰς πάθος τρέψῃς τὸ τῶν παθῶν ἀλέξημα (:Μην μεταβάλεις, όμως, εκείνο που απομακρύνει τα πάθη, το μετατρέψεις σε πάθος) ἵνα μὴ πλέον παροργίσῃς τον δεδωκότα τὴν χάριν (:για να μην παροργίσεις τον Κύριον, που σου έδωσε το χάρισμα των δακρύων)».

Τα πάθη, αγαπητοί μου, και η αναισθησία, εμποδίζουν τα δάκρυα. Το ίδιο και η γαστριμαργία και οι συντυχίες και η πολυλογία αλλά και η τυχαία, τυχαία, τυχαία πνευματική ζωή, εμποδίζουν τα δάκρυα. Αντίθετα, η εργασία των εντολών του Θεού, οδηγεί στην κατάνυξη και στα δάκρυα. Τα δάκρυα μπορεί να γεννηθούν στην προσευχή, στη μελέτη του λόγου του Θεού, στην παρατήρηση της κτίσεως, βλέποντας την δημιουργία, στην πνευματική συντροφιά και συζήτηση με πνευματικούς αδελφούς, στη Θεία Λειτουργία, στην περισυλλογή, στο ταξίδι, στον δρόμο, στο λεωφορείο, στο τραίνο, παντού, πάντοτε. Αυτό εξαρτάται από την κατάσταση της καρδιάς αν καθαρεύει κι αν έχει τη μνήμη του Θεού.

Ας τελειώσομε, όμως, με μία ωραιοτάτη προσευχή του αγίου Εφραίμ του Σύρου, που αναφέρεται ακριβώς εις την ένδακρυ προσευχή. Και λέγει: «Κύριε, Συ μόνος γνωρίζεις ότι η ψυχή μας Εσένα διψά σαν την άνυδρη γη κι Εσένα ποθεί. Στάξε στην καρδιά μας μια σταγόνα από την θεία Σου χάρη και άναψε μέσα σε αυτήν την φλόγα της αγάπης Σου. Κρούσε στην δεκάχορδη κινύρα μας μέλη κατανυκτικά και ευφρόσυνα. Συ που άνοιξες τα μάτια του τυφλού, άνοιξε τα μάτια της διανοίας μας να κατανοεί την ομορφιά της δόξης Σου. Συ που έδωκες νερό στην έρημο σε έναν λαό απειθή και φιλόνικο, δώσε μας κατάνυξη και δάκρυα στα μάτια, για να δακρύομε κάθε μέρα της ζωής μας με ταπείνωση, αγάπη και καθαρή καρδιά. Ας προσεγγίσει η δέησή μας την αγάπη Σου, να μας χαρίσει τον άγιο σπόρο της αληθείας Σου, για να Σου προσφέρομε δεμάτια πλήρη κατανύξεως και δοξολογίας. Εισάκουσον, Κύριε, της προσευχής των δούλων Σου, δια πρεσβειών της Θεοτόκου και πάντων των αγίων Σου, ο επί πάντων ευλογητός εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν».

510η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Τό Πένθος.

†. Πολύ μας συγκινεί, αγαπητοί μου, η σημερινή ευαγγελική περικοπή. Ο Κύριος κατευθύνεται σε μία μικρή πόλη που την έλεγαν Ναΐν, δηλαδή «ωραία». Αλλά, κατά συγκυρία, ενώ όχλος πολύς μαθητών Τον ακολουθεί, στην πύλη της μικρής αυτής πόλεως, συναντούν μια νεκρώσιμη εκφορά. Ένας άλλος όχλος που συνόδευε την εκφορά, εξήρχετο από την πόλιν. Ήταν η κηδεία ενός νέου, που ήταν παιδί μονάκριβο μιας χήρας γυναίκας. Ο Κύριος την λυπήθηκε, όπως θρηνούσε και της είπε: «Μὴ κλαῖε» · δηλαδή, μην κλαις. Και πλησίασε το φέρετρο. Εκείνοι που μετέφεραν το φέρετρο σταμάτησαν. Και τότε ο Κύριος με εξουσιαστική επιταγή, λέγει στο νεκρό παλικάρι: «Νεανίσκε, σοὶ λέγω, ἐγέρθητι (:Νεανίσκε, σε σένα το λέγω· σήκω)». Και ο νεκρός νέος ζωντάνεψε και ανεκάθισε και άρχισε να ομιλεί. Ήταν εκπληκτικό! Και τότε ο Κύριος παρέδωσε το παιδί εις την μητέρα του. Ήταν η καλύτερη και η πλέον αντιπροσωπευτική παρηγορία που μπορούσε να πάρει αυτή η χήρα γυναίκα.

Το πένθος της, όπως ήταν φυσικό, μετεστράφη σε χαρά. Αλλά ας μείνομε σ’ αυτό το πένθος. Τι είναι το πένθος; Η λέξις «πένθος» ξεπηδά από την λέξη «πάθος» και «πάσχω»· που σημαίνει θλίβομαι, σημαίνει πιέζομαι. Και το πένθος είναι μία μεταπτωτική κατάσταση του ανθρώπου. Ο Θεός δεν έκανε τον άνθρωπον να πενθεί. Είναι αποτέλεσμα της πτώσεως των πρωτοπλάστων. Μάλιστα ο Αδάμ, καθήμενος απέναντι του Παραδείσου, πενθούσε την απώλεια την δική του. Και όπως ο ιερός υμνογράφος βάζει στο στόμα του Αδάμ εκείνον τον θρηνητικόν μονόλογον, που είναι ο Οίκος της Κυριακής της Τυρινής: «Ἐκάθισεν ὁ Ἀδάμ τότε καὶ ἔκλαυσεν ἀπέναντι τῆς τρυφῆς τοῦ Παραδείσου, χερσὶν τύπτων τὰς ὄψεις (:χτυπούσε με τα χέρια του το πρόσωπό του) καὶ ἔλεγεν· ἐλεῆμον, ἐλέησόν με τὸν παραπεσόντα· συνάλγησον, Παράδεισε, τῷ κτήτορι πτωχεύσαντι (:έλα να πονέσεις μαζί μου, Παράδεισε, σε εκείνον που σε είχε κτήμα του κι έχει φτωχύνει)» κ.λπ.

Βλέπετε, λοιπόν, ότι πενθεί ο Αδάμ. Και συνέπεια εκείνης της πτώσεως του Αδάμ ήταν ο θάνατος του υιού της χήρας, δηλαδή όλων των ανθρώπων· που τώρα έρχεται ο Κύριος ανοίγοντας πάλι τον Παράδεισον. Απώλεια, λοιπόν, του Παραδείσου και θάνατος. Δυο κακά. Έκτοτε αυτά τα δυο κακά, αυτά τα δυο δεινά θα θλίβουν τους ανθρώπους.

Πώς, όμως, θα σταθεί ο άνθρωπος απέναντι του πένθους; Διότι το πένθος υπάρχει, παρότι το ενίκησε ο Κύριος, όπως θα δούμε λίγο πιο κάτω. Η στάση του ανθρώπου δεν θα είναι παρά ό,τι ακριβώς ήταν η στάση του πλήθους εκείνου και της μητέρας του νεκρού νέου, απέναντι στον Χριστόν. Δηλαδή θα πρέπει να δούμε κατάματα τον Χριστόν. Αυτή θα πρέπει να είναι η στάση μας απέναντι στο πένθος. Ο Χριστός είπε: «Ἐγὼ εἰμὶ ἡ Ἀνάστασις καὶ ἡ Ζωή». «Εγώ είμαι η Ανάστασις και η Ζωή». Κι εκείνος που πιστεύει στον Ιησούν Χριστόν, έχει εν εαυτώ την Ανάστασιν και την Ζωή. Και αυτό δεν είναι μία φιλολογική έκφρασις· όπως θα μπορούσαμε να πούμε σε έναν άνθρωπο ότι είναι η σελήνη και ο ήλιος, ότι είναι τα αστέρια τ’ ουρανού… ότι… ότι… Ο Χριστός είναι πραγματικά η Ζωή και η Ανάστασις, είναι η Αυτοζωή, είναι Εκείνος που μας έδωσε την ανάσταση πραγματικά. Διότι ο Ίδιος ανεστήθη και ενίκησε οριστικά τον θάνατον. Ανεστήθη, εννοείται, με την ανθρωπίνη Του φύση. Γιατί ως Θεός είναι αθάνατος.

«Νυνὶ δὲ Χριστὸς ἐγήγερται ἐκ νεκρῶν -θα πει ο Απόστολος Παύλος- ἀπαρχὴ τῶν κεκοιμημένων ἐγένετο». «Τώρα πλέον ο Χριστός ανεστήθη. Κατά λέξη: Τώρα δα, νυνί, ο Χριστός ανεστήθη και έγινε η απαρχή, το ξεκίνημα, η αρχή των κεκοιμημένων». Δεν λέει: «των πεθαμένων», λέει: «των κεκοιμημένων». Για να δείξει ότι ο θάνατος εφεξής δεν είναι παρά ένα περιστατικό. Και επαναλαμβάνει τους λόγους του Ησαΐου: «Ποῦ σου θάνατε, τὸ κέντρον; Ποῦ σου, Ἅδη, τὸ νῖκος;». Δηλαδή, «Θάνατε, πού είναι το κεντρί σου, σαν άλλη σφήκα, που ερχόσουν να δηλητηριάσεις πάντα άνθρωπον; Άδη, πού είναι η νίκη σου που τους μάζευες όλους;».

Και με θρίαμβο ο ευαγγελιστής Ιωάννης καταγράφει στην Αποκάλυψή του και λέει: «Καὶ ἐξαλείψει ἀπ’ αὐτῶν (:από των ανθρώπων) ὁ Θεός πᾶν δάκρυον ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν (:δεν θα υπάρχουν δάκρυα). Καὶ ὁ θάνατος οὐκ ἔσται ἔτι (:Και ο θάνατος δεν θα υπάρχει πια». Ακούστηκε ποτέ μέσα στους αιώνες αυτό; Και ο θάνατος δεν θα υπάρχει πια. Όχι ο μεταφορικός θάνατος. Αυτόν που τον λέμε «βιολογικό θάνατο». Αυτό που λέμε «πέθαμα». Μπορεί να το πει κανείς με έναν ρεαλιστικόν τρόπον. Όπως ο Ιωάννης για να δείξει ότι ο Υιός του Θεού, ο Θεός Λόγος, πραγματικά έγινε άνθρωπος, εχρησιμοποίησε την έκφραση «ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο». Δεν είπε «άνθρωπος». Είπε «σάρξ». Σάρκα. Για να τονίσει με ρεαλισμό αυτό που ο Θεός Λόγος έγινε. Έτσι κι εδώ. Δεν έχομε, θα λέγαμε, μια μεταφορική έννοια. Ο θάνατος πραγματικά δεν θα υπάρχει πια. Ποιος; Αυτός που τον βλέπομε καθημερινά στη ζωή μας. «Οὔτε κραυγή, οὔτε πόνος οὐκ ἔσται ἔτι (:δεν θα υπάρχει πια)· ὃτι τὰ πρῶτα ἀπῆλθον(: Πέρασε η πρώτη φάση της ανθρωπότητος)».

Αν επιτρέπεται να πούμε, αν επιτρέπεται, θα λέγαμε ότι η ανθρωπότητα πέρασε τρεις φάσεις. Η μία μέσα στον Παράδεισο. Η δευτέρα έξω από τον Παράδεισο. Και η τρίτη πάλι μέσα εις τον Παράδεισον, εις την Βασιλείαν του Θεού. Αν έπρεπε, βέβαια, να υποδιαιρέσομε, θα λέγαμε ότι ο άνθρωπος έξω από τον Παράδεισον, πριν ακόμα φύγει από την παρούσα ζωήν και πριν γίνει η ανάστασις των νεκρών, ήδη πέρασε από τον θάνατον εις την ζωήν. Το λέγει έτσι ωραιότατα, ο Κύριος εις το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο: «Επίστευσες εις τον Χριστόν;» λέει ο Ιωάννης. «Τότε πέρασες από τον θάνατον στη ζωή». Δηλαδή δεν περνάς από τον βιολογικόν θάνατον, σαν να ήθελε να πει. Ή καλύτερα, πέρασες από τον πνευματικόν θάνατον εις την αιώνιον ζωήν. Τώρα αν θα περάσεις από τον βιολογικόν ή όχι, είναι άλλο θέμα. Γιατί ενδέχεται να μην περάσεις από τον βιολογικόν θάνατον. Πότε; Όταν θα ξανάρθει ο Χριστός εκείνοι που θα ζουν, δεν θα περάσουν από τον βιολογικόν θάνατον.

Πρέπει, αγαπητοί μου, να μάθομε το μυστήριον του θανάτου. Πρέπει να το μάθουμε, να το δούμε από κοντά. Να εξοικειωθούμε όχι με την έννοια που ο σύγχρονος άνθρωπος προσπαθεί να εξοικειωθεί με τον θάνατον, ωραιοποιώντας τον. Ο θάνατος είναι φρικώδης. Κάνει ωραία μνημεία, κάνει ωραία τελετή κηδείας, εκφωνεί λόγους, ωραιοποιούμε τα πράγματα. Όχι. Ο θάνατος είναι φρικτός! Αλλά η προσέγγισίς μας σ’ αυτόν θα είναι να τον δούμε από κοντά. Να τον δούμε να μάθομε τι πράγμα είναι και ότι αυτό το πράγμα που λέγεται «θάνατος» το ενίκησε ο Χριστός.

Συνεπώς, δεν θα υπάρχουν αυτά πια, γιατί «τὰ πρῶτα ἀπῆλθον». Πέρασαν τα πρωτινά. «Καὶ εἶπεν ὁ καθήμενος ἐπὶ τῷ θρόνῳ· ἰδοὺ καινὰ ποιῶ τὰ πάντα (:Να, όλα τα κάνω καινούρια). Καί λέγει μοι (:Και μου είπε)· γράψον ὅτι οὗτοι οἱ λόγοι πιστοὶ καὶ ἀληθινοὶ εἰσί. Καὶ εἶπε μοὶ· γέγονεν (:Γράψε. Αυτά είναι αληθινά. Είναι αξιόπιστα. Και μου είπε: ‘’Γέγονεν’’· θα λέγαμε είναι ο ελληνικός τύπος του εβραϊκού ‘’ἀμήν’’. Το ‘’ἀμήν’’: έγινε, γίνεται, θα γίνει. Γέγονεν. Έχει γίνει. Και μάλιστα σε περασμένο χρόνο, για την βεβαιότητα ότι αυτά όλα που είπα είναι αξιόπιστα και θα γίνουν)».

Πρέπει, λοιπόν, να σταθούμε μπροστά στον Ιησούν Χριστόν. Με την απόλυτη βεβαιότητα ότι είναι ο μόνος, ο μόνος, ο μόνος που ενίκησε τον θάνατον. Κανείς δεν υπάρχει, ούτε στον ουρανό, ανάμεσα στους αγίους αγγέλους, ούτε στη γη, ούτε στο σύμπαν, ούτε στον άδη, νικητής του θανάτου. Μόνος, μοναδικός είναι ο Ιησούς Χριστός. Και θα επαναλάβω, πια μπροστά Του ο θάνατος είναι ένα περιστατικό.

Βέβαια, μας λυπίζει. Αλλά δεν πρέπει να μας απελπίζει. Το πένθος πρέπει να το αντιμετωπίζομε υπό το πρίσμα της αναστάσεως. Ότι θα αναστηθούμε. Ότι είναι ένα περιστατικό. Θα αναστηθούμε. «Ὁ Θεός Πατήρ», λέγει ο απόστολος Πέτρος στην πρώτη του ομιλία στα πλήθη μετά την Πεντηκοστή, «ἀνέστησε τὸν Ἰησοῦν, λύσας τὰς ὠδίνας τοῦ θανάτου (:αφού έλυσε τις ωδίνες του θανάτου)». Έχει ωδίνες ο θάνατος. Όχι κατά τη στιγμή που πεθαίνει ο άνθρωπος. Όχι. Αυτό πόσο κρατά; Μετά. Ο Άδης έχει ωδίνες.

Αν ο χριστιανός δεν παρηγορείται, αγαπητοί μου, με όλα αυτά που είπαμε, τότε του καταλογίζεται απιστία. Ένα πένθος και μία λύπη απαρηγόρητη, συνιστά αμάρτημα. Και μάλιστα αν θέλετε, ένα από τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα, που είναι η λύπη. Από το πένθος περνά ο άνθρωπος στην λύπη. Και γράφει ο απόστολος Παύλος: «Ἡ δὲ τοῦ κόσμου λύπη, θάνατον κατεργάζεται». Είδατε; Διότι πρόκειται περί λύπης με κοσμικές διαστάσεις. Είναι η κατά Θεόν λύπη, με πνευματικές διαστάσεις: Πενθώ τις αμαρτίες μου. Αυτό ο Θεός το θέλει. Όχι, βεβαίως, κατά έναν τρόπον απαρηγόρητον. Αλλά ότι ελύπησα τον Κύριον με τις αμαρτίες μου. Χαίρομαι όμως γιατί μου τις συγχώρησε. Άρα λοιπόν έχω χαρμο-λύπη. Λύπη και χαρά. Λύπη τι έκανα, χαρά τι μου έδωσε ο Κύριος. Αλλά ας προσέξομε, αγαπητοί μου, γιατί αυτή η λύπη με κοσμικές διαστάσεις, θανατώνει και την ψυχή και το σώμα. Την ψυχή την θανατώνει με τον αιώνιον θάνατον. Όχι με την έννοια της διαλύσεώς της, της εξαφανίσεώς της, της εκμηδενίσεώς της. Όχι με αυτήν την έννοια. Αλλά με την έννοια της αιωνίου κολάσεως. Και το σώμα με την γνωστή έννοια.

Θανατώνει, λοιπόν, η λύπη και την ψυχή και το σώμα. Γι'αυτό συμβουλεύει ο σοφός Σειράχ. Ακούσατε να σας διαβάσω. Έχει αρκετά πράγματα στο 38^ον κεφάλαιον. Λέει τα εξής: «Τέκνον(:Παιδί), ἐπὶ νεκρῷ κατάγαγε δάκρυα καὶ ὡς δεινὰ πάσχων ἔναρξαι θρήνου (:κατέβασε δάκρυα απ’ τα μάτια σου, όταν είσαι μπροστά σε έναν νεκρόν και, ακόμη, άρχισε να θρηνείς) - Προσέξτε όμως. Αυτά είναι στην Παλαιά Διαθήκη. Παρά ταύτα υπάρχει μία πολύ σωστή τοποθέτηση. Πλην κάποιων σημείων, που αυτά φεύγουν πια εις τον χώρον της Καινής Διαθήκης- κατὰ δὲν τὴν κρίσιν αὐτοῦ περίστειλον τὸ σῶμα αὐτοῦ -«περιστέλλω» θα πει σαβανώνω- καὶ μὴ ὑπερίδῃς τὴν ταφὴν αὐτοῦ (:δηλαδή σύμφωνα με την κρατούσα συνήθεια, φρόντισε γι’ αυτόν. Εξάλλου «κηδεία» αυτό θα πει. Από το «κήδομαι», φροντίζω. «Κηδεμών», λέμε. «Εκείνος που φροντίζει για σένα». Συνεπώς «κηδεία» είναι η φροντίδα του νεκρού). Πίκρανον κλαυθμόν (:κλάψε πικρά) και θέρμανον κοπετόν -Μην ξεχνάτε ότι και στον Στέφανον έκαναν άνδρες ευλαβείς «κοπετόν». Ο κοπετός είναι το χτύπημα του στήθους, το τράβηγμα των μαλλιών. Αυτά διορθώνονται στην Καινή Διαθήκη. Στην Καινή Διαθήκη δεν υπάρχουν αυτά. Δεν υπάρχει ο κοπετός και ο θρήνος. Αλλά έχει όμως αξία, σας είπα- καὶ ποίησον τὸ πένθος κατὰ τὴν ἀξίαν αὐτοῦ ἡμέραν μίαν καὶ δύο χάριν διαβολῆς καὶ παρακλήθητι λύπης ἕνεκα (:να του αποδώσεις, κατά την αξία του, αν είναι ο πατέρας σου, το πένθος σου -αλλά εδώ τώρα:- μία ημέρα και δύο ημέρες, για να μη σε κατηγορήσουν ως άσπλαχνον). -Πώς το λέγει; «Χάριν διαβολῆς». Και κατόπιν τι θα κάνεις; -«Κατόπιν», λέγει, «θα παρηγορηθείς». Να η αξία του πράγματος:- ἀπὸ λύπης γὰρ ἐκβαίνει θάνατος, καὶ λύπη καρδίας κάμψει ἰσχύν (:διότι από τη λύπη ξεπηδά ο θάνατος. Αν λυπηθείς παρατεταμένα, θα πεθάνεις, θα αρρωστήσεις. Και η λύπη της καρδιάς θα λυγίσει τη δύναμή σου. Δηλαδή θα α-σθενήσεις. Θα φύγει το σθένος. Θα αρρωστήσεις)». Ξέρετε ότι ένας παράγων του καρκίνου είναι και η λύπη; Αν το ξέρετε. Δεν είναι μόνο τι έφαγα, τι ανέπνευσα, αλλά και η ψυχολογική μου κατάσταση πώς βρίσκεται.

«Μὴ δῷς εἰς λύπην τὴν καρδίαν σου (:μη δώσεις την καρδιά σου στην απεριόριστη λύπη), ἀπόστησον αὐτὴν μνησθείς τὰ ἔσχατα (:διώχτην. Κι εσύ θα πεθάνεις)· μὴ ἐπιλάθῃ, οὐ γὰρ ἐστὶν ἐπάνοδος (:μην ξεχνάς, δεν έχει ξαναγύρισμα. Γιατί κλαις; Να ξαναγυρίσει πίσω ο άνθρωπος; Γιατί κλαις; Δεν γυρνάει κανείς πίσω) καὶ τοῦτον οὐκ ὠφελήσεις καὶ σεαυτὸν κακώσεις (:κι εκείνον δεν έχεις να του προσφέρεις καμία ωφέλεια, αλλά και τον εαυτόν σου θα τον κακοποιήσεις, θα αρρωστήσεις). Μνήσθητι τὸ κρῖμα αὐτοῦ, ὅτι οὕτω καὶ τὸ σόν (:θυμήσου· ό,τι συνέβη σε εκείνον, θα γίνει και σε σένα). Ἐμοὶ χθὲς καὶ σοὶ σήμερον (:σαν να σου λέγει ο νεκρός: ‘’Για μένα συνέβη ο θάνατος χθες. Σήμερα θα συμβεί σε σένα’’. Δηλαδή: σήμερα αυτός, αύριο εγώ. Άρα λοιπόν γιατί να υπάρχει αυτή η απεριόριστη λύπη;). Ἐν ἀναπαύσει νεκροῦ κατάπαυσον τὸ μνημόσυνον αὐτοῦ (:όταν, λέγει, ο νεκρός ετελείωσε, ετάφη· σταμάτα την μνήμη του… ποια μνήμη; Την θλιβερή του μνήμη. Και να κλαις. Μόλις σου θυμίσουν κάτι να βάζεις τα κλάματα. Όχι. Μια γλυκιά μνήμη μόνο μπορείς να έχεις) καὶ παρακλήθητι ἐν αὐτῷ ἐν ἐξόδῳ πνεύματος αὐτοῦ(: Παρηγορήσου, επειδή η ψυχή του έχει φύγει)». Τίποτε άλλο. Και αυτά, επαναλαμβάνω για τρίτη φορά, ανήκουν εις τον χώρον της Παλαιάς Διαθήκης. Τι θα λέγαμε εις τον χώρον της Καινής Διαθήκης που έχομε την Ανάσταση του Χριστού και την ανάσταση των νεκρών; Πράγμα που δεν ήτανε γνωστό εις την Παλαιά Διαθήκη. Ή ήτο ασαφές.

Έτσι ο Χριστιανός που πολλάκις πενθεί, όχι μόνον μένει απαρηγόρητος, αλλά και στρέφεται εναντίον του Θεού και κατηγορεί τον Θεόν ως άδικον και κακόν… «Το παιδί μου», λέει, «βρήκε να πάρει;», λένε οι άνθρωποι, ασεβέστατα. Βλέπετε ότι μια υπερβολή λύπης φθάνει εις την βλασφημίαν κατά του Θεού.

Ακόμη, όταν μένει απαρηγόρητος, δεν εκκλησιάζεται. Γιατί θεωρεί ενσυνείδητα ή υποσυνείδητα, υπεύθυνο τον Θεό για τον θάνατο αυτού του προσφιλούς προσώπου. Ως να λέγει: «Εγώ ερχόμουνα στην Εκκλησία, γιατί είχες ανάγκη από μένα. Μου πήρες το παιδί μου, τον άνδρα μου, την γυναίκα μου; Ε, τώρα δεν έρχομαι στην Εκκλησία! Δεν θέλω να σε τιμήσω. Δεν θέλω!». Βλέπετε μια δοσοληψία, υποσυνείδητη δοσοληψία που υπάρχει στη λατρεία ανάμεσα στον άνθρωπο και τον Θεό; Κακές τοποθετήσεις, πολύ κακές τοποθετήσεις.

Ή ακόμη, γυναίκες κυρίως, δεν πηγαίνουν στην Εκκλησία, αν πεθάνει μάλιστα ο σύζυγος, για να μην κατηγορηθούν ότι… «Να, λέει, αυτή, μπα, πότε πέθανε καλέ (βάζουν και το «καλέ», μιλάω, κάνω μεταφορά) ο άνδρας της, κι αυτή γαμπρίζει;». Δι’ όνομα του Θεού! Δηλαδή, «πέθανε ο άνδρας μου. Πήγα σε χορό; Πήγα σε διασκέδαση;». Τι είναι η Εκκλησία; Η Εκκλησία δεν είναι ο χώρος της παρηγορίας; Αυτή η αντίληψις υπάρχει. Κι όταν εγώ λέγω… μυριάδες φορές το έχω πει: «Θα σου κόψω την Θεία Κοινωνία, κυρά μου, εάν δεν πηγαίνεις στην Εκκλησία», προτιμά να της κόψεις την Θεία Κοινωνία, στην Εκκλησία όταν πενθεί, δεν πηγαίνει. Διότι θα την κατηγορήσουν οι συγχωριανοί. Δηλαδή να το κοσμικό φρόνημα. Αν ερωτήσετε τι είναι; Να ‘το. Θέλετε ακόμη; Η ανθρωπαρέσκεια, η οποία υπερισχύει της ευσεβείας. Αυτό όμως είναι ένα δυστύχημα.

Πώς θα σταθούμε απέναντι στους πενθούντας; Συμβουλεύει ο Εκκλησιαστής και λέγει: «Ἀγαθὸν πορευθῆναι εἰς οἶκον πένθους ἢ ὅτι πορευθῆναι εἰς οἶκον πότου (:Είναι καλύτερο, λέγει, να πας στο σπίτι που πενθεί, παρά να πας στο σπίτι –θα το πω έτσι λιγάκι απλοελληνικά- του «πιει», του ποτού, δηλαδή εκεί που γίνεται πότος, εκεί που υπάρχουν τραπεζώματα. Όχι. Πήγαινε καλύτερα εις το σπίτι εκείνου που πενθεί)». Αυτό εξάλλου δείχνει και μία σωστή κοινωνικότητα. Διότι είναι αντικοινωνική η πράξις να πας εκεί που πίνουν και τρώνε και είναι κοσμική, όχι κοινωνική. Αν πας στο σπίτι που πενθεί, είναι έκφρασις, κατάστασις κοινωνική, αληθινά κοινωνική.

Ο σοφός Σειράχ λέει το εξής: «Πένθος νεκροῦ ἑπτὰ ἡμέραι -22 κεφ. στίχ.12- (:το πένθος του νεκρού, 7 ημέρες)». Ο Μωυσής επειδή ήτο πολύ μεγάλο πρόσωπο, επενθήθη 40 ημέρες. Αγαπητοί, όχι περισσότερο. Και φορτωνόμαστε τα μαύρα, τρία χρόνια, εφτά χρόνια. Άλλο να είναι ηλικιωμένη γυναίκα, να φοράει τα μαύρα μέχρι που να πεθάνει. Μέχρι που να πεθάνει. Άλλο θέμα. Να είναι ηλικιωμένη. Αλλά τα παιδιά διαμαρτύρονται μέσα…λέει: «Δεν μπορούμε να βλέπομε μαύρα». Τα μικρά παιδιά. Είναι αντιψυχολογικό το μαύρο χρώμα.

Ακόμα, όταν πενθούμε, τόσο κατά την κηδεία όσο και μετά, δεν θα μετέλθομε συνήθειες ειδωλολατρικές. Δεν θα σπάζομε πιάτα, ποτήρια ή σταμνιά. Ακόμη, δεν θα τοποθετούμε στο φέρετρο του νεκρού νομίσματα ή φρούτα. Δεν θα περάσει από κανέναν Αχέροντα να τον πληρώσει. Τι πράγματα είναι αυτά; Ειδωλολατρικά καθαρά. Ούτε μπουκάλια με νερό ή κρασί, για να αποκτήσομε το «φριξονέρι» κι όλα εκείνα τα γνωστά. Δεν έχω χρόνο να τα αναλύσω. Όταν ανάβομε ένα κανδήλι, ένα κερί στον τάφο ή στο σπίτι, αυτό δεν σημαίνει ότι φωτίζομε την ψυχή του νεκρού, γιατί είναι στο σκοτάδι. Τιμούμε την εικόνα του Θεού, εις αυτόν ο οποίος εκοιμήθη. Μόνο τιμή είναι. Δεν είναι για να φωτίζεται.

Δεν θα παραθέτομε φαγητό πάνω από τον τάφο, όπως έκαναν οι αρχαίοι, οι προ Χριστιανοί, προ Χριστού δηλαδή. Ούτε θα πιστεύομε ότι η ψυχή του νεκρού τριγυρνά γύρω από το σπίτι ή στο νεκροταφείο ή όπου αλλού. Λέει ο Ιερός Χρυσόστομος πάνω σ’ αυτό, ότι «ἐπῆγε εἰς τὸν οἰκεῖον τόπον». Εκεί που είχε να πάει. Δεν τριγυρνάει από δω και από κει. Δεν θα πιστεύομε ότι η ψυχή του νεκρού βρυκολακιάζει. Ούτε η ψυχή του νεκρού έρχεται να εκδικηθεί ή να φανερώνει μυστικά ή να εμφανίζεται εις τον ύπνον. Πολλές φορές βλέπομε στον ύπνο μας τον κεκοιμημένον. Μη δώσετε σημασία. Προσέξατε. Δεν είναι ο κεκοιμημένος. Δεν είναι η ψυχή του. Εκείνος πήγε «εἰς τὸν οἰκεῖον τόπον».. Όταν στο σπίτι παραθέτομε τραπέζι, μετά την κηδεία ή στο μνημόσυνο, δεν θα βάλομε κρέας, όταν έχομε Μεγάλη Σαρακοστή ή Σαρακοστή. Πολλοί λένε: «Μα, θα μας παρεξηγήσουν!». Κι εδώ ανθρωπαρέσκεια. Κι εδώ κοσμικό φρόνημα.

Ακόμη, δεν θα νηστεύομε 40 μέρες για τον νεκρόν. Προσέξατε. Πολλές φορές δεν νηστεύομε την κεκανονισμένη νηστεία και νηστεύομε τον θάνατον ενός νεκρού. Ούτε θα κάνομε πολυτελή κηδεία, αλλά την πρέπουσα κηδεία. Ό,τι ανήκει στην εικόνα του Θεού, τον άνθρωπο. Χρήματα δεν θα δώσομε αντί μνημοσύνου. Το βλέπομε στις εφημερίδες. Λέει: «Αντί μνημοσύνου». Και δίνομε στα φιλανθρωπικά ιδρύματα. Όχι «αντί μνημοσύνου». Είναι αμαρτία. Το μνημόσυνο δεν αντικαθίσταται με τίποτε. «Αντί στεφάνων», ναι. «Αντί πολυτελούς κηδείας», ναι. Θα δώσομε τα χρήματα κάπου, σ’ ένα ίδρυμα. Ποτέ «αντί μνημοσύνου».

Αγαπητοί μου, όταν πενθούμε, θα πενθούμε σαν άνθρωποι, που πιστεύουν στην ανάσταση των νεκρών, σαν άνθρωποι που πιστεύουν στην ανάσταση του Χριστού. Θα έχομε ήρεμη και γλυκεία συμπεριφορά. Δεν θα κάνομε ούτε κοπετό, ούτε μοιρολόγια, ούτε τραγούδια. Ο θάνατος του αγαπημένου μας προσώπου ας μας αφήσει μόνο μία καλή γλυκιά ανάμνηση. Σε κάθε προσευχή μας, ας ζητούμε την ανάπαυσή του. Στην Θεία Λειτουργία συχνά να προσφέρομε ένα πρόσφορο και λίγο κρασί, για να γίνει μνημόνευση του ονόματός του. Και με την ελπίδα στον Χριστό ας περιμένομε αυτήν την κοινήν ανάστασιν. Όλοι θα αναστηθούμε. Θα λέμε: «Χριστὸς ἀνέστη καὶ οἱ νεκροὶ ἐγείρονται». Θα είναι η καλυτέρα μας παρηγορία.

485η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

10 Οκτωβρίου 2021

Οἱ ἐπισκέψεις τοῦ Θεοῦ.

†. Κάποια μέρα, αγαπητοί μου, θέλησε ο Ιησούς να επισκεφτεί την πόλιν Ναΐν. Τον ακολουθούσαν οι μαθηταί Του και όχλος πολύς. Όταν έφθασαν εις την πύλην της πόλεως, γιατί ήταν πόλις οχυρωμένη, την ίδια στιγμή, «ἐξεκομίζετο», όπως μας σημειώνει ο Ευαγγελιστής Λουκάς, «ἐξεκομίζετο τεθνηκὼς». Κάποιος που είχε πεθάνει. Ήταν νεκρό κάποιο παλικάρι, νεανίσκος χαρακτηρίζεται και μονογενής μιας χήρας γυναίκας. Την όλη εκφορά συνόδευε αρκετός κόσμος, που ήλθαν βέβαια να παρηγορήσουν αυτήν την πενθούσα μάνα. Η συνάντησις έγινε εκεί, στην πύλη της πόλεως. Ο όχλος που ηκολούθει και οι μαθηταί τον Κύριον και ο όχλος που ηκολούθει τη νεκρώσιμη εκφορά.

Τότε ο Κύριος λυπήθηκε αυτήν τη γυναίκα, πραγματικά ήταν αξιολύπητη, και της λέγει: «Μή κλαῖε». Δηλαδή, «Μην κλαις». Και τότε πλησίασε το φέρετρο, που έκειτο εκεί νεκρός ο νεανίσκος. Αυτοί που τον μετέφεραν, στάθηκαν. Και τότε ο Κύριος, σαν το πιο φυσικό πράγμα, αποτείνεται προς τον νεκρόν νεανίσκον και του λέγει: «Νεανίσκε, σοι λέγω, ἐγέρθητι». «Νεανίσκε, Εγώ σου το λέγω: ‘’Σήκω επάνω’’». Και ο νεανίσκος ανεκάθισε μέσα εις το φέρετρό του και άρχισε να ομιλεί!

Ομολογουμένως ήταν ένα θαύμα καταπληκτικόν. Όλοι γύρω εξέστησαν. Και φοβήθηκαν. Γιατί ό,τι έχει σχέση με τον αόρατον κόσμον, τον πνευματικό κόσμο, φοβίζει και τρομάζει φοβερά τον άνθρωπο. Και σημειώνει ο Λουκάς: «Ἒλαβε δὲ φόβος πάντας καὶ ἐδόξαζον τὸν Θεόν, λέγοντες ὅτι προφήτης μέγας ἐγήγερται ἐν ἡμῖν, καὶ ὅτι ἐπεσκέψατο ὁ Θεὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ». Όλους τους κατέλαβε φόβος. Δόξαζαν τον Θεό κι έλεγαν ότι «μεγάλος προφήτης μάς επισκέφθη», «ἐγήγερται», δηλαδή «στάθηκε στον λαό μας μέσα». Και ότι «επεσκέφθη ο Θεός τον λαόν Του». Το θεωρούσαν ότι ήταν μία επίσκεψις του Θεού αυτό, εν προσώπω βέβαια Ιησού Χριστού, τον Οποίον εξελάμβαναν ως μέγαν προφήτην.

Αλλά όταν ο λαός έλεγε ότι ο Θεός επεσκέφθη τον λαόν Του, πώς το εννοούσε; Μπόρεσε να συλλάβει την προσωπική επίσκεψη του Θεού; Ότι ήταν προσωπικά παρών ο Θεός; Αυτό μπόρεσε να το συλλάβει ο λαός; Όταν οι Ραββίνοι, οι διδάσκαλοι του Νόμου, διάβαζαν στον λαό την προφητεία του Βαρούχ, που λέγει ότι «Μετά τοῦτο-δηλαδή μετά από τη δημιουργία του φωτός και του σύμπαντος κόσμου– ἐπὶ γῆς ὤφθη(:εις την Γην ενεφανίσθη, Αυτός που είπε ‘’ Γενηθήτω φῶς· καὶ ἐγένετο φῶς’’ στη Γη έγινε ορατός)καὶ ἐν τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφη(:και συνανεστράφη τους ανθρώπους)». Πώς και οι Ραβίνοι και ο λαός μπορούσαν να εννοήσουν αυτήν την προφητείαν;

Το να μεταφερθεί ο αόρατος και πνευματικός Θεός στον χώρο της Γης και της ύλης, θα έμενε πάντοτε κάτι το ακατανόητον. Πώς είναι δυνατόν; Πώς όμως μπορούσαν τότε να εξηγήσουν κάποιες τόσο ρεαλιστικές εκφράσεις των προφητών οι Ραββίνοι; Πώς μπορούσαν να τις εξηγήσουν; Αν έπρεπε να ερμηνεύσομε, πώς θα εξηγούσαμε; Σίγουρα η ερμηνεία θα εγίνετο κατά μεταφοράν και κατά αλληγορίαν κ.λπ. Φερειπείν, εκεί που λέγει: «Ἔστησαν οἱ πόδες αὐτοῦ»(του Θεού· ‘’ἔστησαν’’, στάθηκαν τα πόδια Του. Πού; Εκεί εις το όρος των Ελαιών. Ἒστησαν τα πόδια Του). Ε, πώς θα το ερμηνεύσομε αυτό; Πώς; Ο Θεός έχει πόδια; Απλώς μεταφορικώς. Απλώς αλληγορικώς, όπως σας είπα. Δηλαδή ότι ο Θεός δίνει την εύνοιά Του, δίνει την προστασία Του, εγγίζει την Γην, δίδει το αγαθόν· αλλά ότι ο Θεός προσωπικά θα ήταν παρών κατά τρόπον απτόν, που να Τον πιάνεις, να Τον εγγίζεις, τούτο θα ήταν ακατανόητο. Γιατί ο λαός δεν μπορούσε, μα ούτε και οι Ραββίνοι, να φανταστούν την Ενανθρώπηση του Θεού Λόγου. Δεν μπορούσαν. Ερμήνευαν, παρά την σαφήνειαν των προφητών, ερμήνευαν αλληγορικά. Γιατί; Γιατί υπήρχε ένας ορθολογισμός. Μα είναι δυνατόν ποτέ; Αφού μέχρι σήμερα σε πολλούς υπάρχει και δη Χριστιανούς μας, αυτός ο ορθολογισμός. Είναι δυνατόν ποτέ ο Θεός να είναι ἐγγιζόμενος; Είναι δυνατόν; Κατά ρεαλιστικόν δε τρόπον, ε; Όχι μεταφορικώς. Λέει εκεί στον προφήτη Ησαΐα ότι: «Ἐγώ εἰμι Θεός ἐγγίζων». Ναι. Αλλά εκεί θα μπορούσαμε να το πούμε ότι θα ήτο αλληγορικόν. Δηλαδή «είμαι κοντά». Αλλά κατά τρόπον που να πιάνω, να πιάνω, ε, να πιάνω, να άπτομαι Αυτού του Θεού, πώς είναι δυνατόν; Είναι δυνατόν ποτέ; Πώς λοιπόν μπορούσε ο λαός να αντιληφθεί αυτήν την επίσκεψη του Θεού, όταν είπε ότι ο Θεός μάς επεσκέφθη· που πολύ ορθά βέβαια λέγει ότι ο Θεός επεσκέφθη τον λαό Του, αλλά πώς; Αυτό το πώς…

Ο Ζαχαρίας, ο πατέρας του προφήτου Ιωάννου και Βαπτιστού, δοξάζει τον Θεό, όταν γέννησε το παιδάκι του και λέγει προφητικότατα, είπε μίαν ωδήν: «Εὐλογητὸς Κύριος, ὁ Θεὸς τοῦ Ἰσραήλ, ὅτι ἐπεσκέψατο καὶ ἐποίησε λύτρωσιν τῷ λαῷ αὐτοῦ(«γιατί επεσκέφθη τον λαό Του και έδωσε την λύτρωση». «Ἐποίησε». Είναι πιο δυνατό το «ἐποίησε» από το «έδωσε». Δηλαδή εργάστηκε το θέμα της σωτηρίας). «Ἐν οἷς ἐπεσκέψατο ἡμᾶς ἀνατολὴ ἐξ ὕψους ἐπιφᾶναι τοῖς ἐν σκότει καὶ σκιᾷ θανάτου καθημένοις». Δύο φορές χρησιμοποιεί το ἐπεσκέψατο, το ρήμα «ἐπισκέπτομαι».

Εντούτοις, εντούτοις, έρχεται ο Θεός στη Γη κατά τρόπον όπως το είπαν οι προφήται, όπως το έβαλε εις το στόμα των το Πνεύμα το Άγιον, κατά τρόπον αισθητόν. Αφού βεβαίως ενεδύθη, ντύθηκε τη Δημιουργία Του. Έγινε άνθρωπος. Ο Ψαλμωδός θαυμάζει και ερωτά: «Τί ἐστιν ἄνθρωπος, ὅτι μιμνῄσκῃ αὐτοῦ; Ἢ υἱὸς ἀνθρώπου, ὅτι ἐπισκέπτῃ αὐτόν;». «Κύριε», λέει, «τι είναι ο άνθρωπος, ποιος είναι επιτέλους αυτός ο άνθρωπος που τον θυμάσαι; Ή απόγονος ανθρώπου που τον επισκέπτεσαι; Ποιος είναι;».

Αλλά εδώ έχομε μίαν αποκάλυψη. Για να επισκέπτεται ο Θεός τον άνθρωπον κατά τρόπον αισθητόν, με την Ενανθρώπηση, σημαίνει ποίαν αξίαν έχει ο άνθρωπος, σαν εικόνα του Θεού. Όταν φθάνει δηλαδή ο Θεός να επισκέπτεται κατ’ αυτόν τον τρόπον και να εργάζεται την Ενανθρώπηση, τότε ποιος είναι ο άνθρωπος; Πάρα πολύ μεγάλη αξία. Βλέπομε ο ένας τον άλλον, βλέπομε τα μικρά παιδιά, βλέπομε τους ηλικιωμένους και λέμε: «Ε, καλά ποιος είναι αυτός; Ένας γέρος άνθρωπος, ένα παιδάκι». Δεν μπορούμε να συλλάβομε την αξία «άνθρωπος». Ήταν ανάγκη να τύχει αποκαλύψεως. Κι εδώ έχομε ίσως το πιο δυνατό επιχείρημα, ποια είναι η αξία του ανθρώπου, όταν ο Θεός γίνεται άνθρωπος.

Έτσι λοιπόν, εις την Ενανθρώπησιν, έχομε μίαν σαφεστάτην αποκάλυψιν. Ανάμεσα στον Θεό Λόγο και τον άνθρωπο, υπάρχει μία αμοιβαία έλξις. Αλλιώτικα δεν θα ήταν δυνατόν να συνέβαινε η Ενανθρώπησις. Ένας έρως· που μένει βέβαια αυτός ο έρως ακατανόητος. Και η δική μας αγάπη, δυστυχώς έχει ατονίσει. Και έχει διαστραφεί. Αντίθετα, η δική Του αγάπη, του Θεού Λόγου μένει αναλλοίωτη. Μας δημιούργησε, μας έπλασε, μας αγαπά, δεν έχει μεταβολές στα αισθήματά Του υπέρ των ανθρώπων. Δημιουργεί τους πρωτοπλάστους, τους τοποθετεί εις τον ωραίον παράδεισον, που λέγεται μάλιστα και «παράδεισος τρυφῆς». Τρυφή θα πει απόλαυσις. Μετά, που ήταν ένα θαυμάσιον ενδιαίτημα, κατοικία δηλαδή ο παράδεισος, κατοικία του ανθρώπου. Εν συνεχεία δε, όταν τοποθέτησε ο Θεός τον άνθρωπο εις τον Παράδεισο, τι έκανε; Τον επεσκέπτετο! Τον επεσκέπτετο!

Τι θα κάνομε στη Βασιλεία του Θεού; Θα Τον βλέπομε και θα μας βλέπει. Αυτό είναι το ύψιστον αγαθόν. Μη σας κάνει εντύπωση. Όπως ακριβώς, όταν παντρέψομε το παιδί μας, κάνομε επίσκεψη στο σπίτι Του. Γιατί; Για να το βλέπομε και να μας βλέπει. Τίποτε άλλο. Βέβαια το «τίποτ’ άλλο», μια κουβέντα. Απ’ αυτήν τη θεωρία, από το βλέπω, απορρέουν όλα τα αγαθά. Η ειρήνη, η αγάπη, η χαρά και και και…

Οι πρωτόπλαστοι δε, όταν τους επεσκέπτετο ο Θεός Λόγος, δεν μπορούμε να κατανοήσομε πώς ήταν αυτή η επίσκεψις, γιατί βέβαια ακόμη δεν είχε ενανθρωπήσει ο Θεός Λόγος, οι πρωτόπλαστοι ωστόσο δεν εκπλήσσονται για τις επισκέψεις του Θεού Λόγου. Να πουν: «Α!». Δεν εκπλήσσονται. Μάλιστα θα λέγαμε θεωρούσαν το πιο φυσικό πράγμα να τους επισκέπτεται ο Θεός Λόγος. Ακατανόητα, βλέπετε, ακατανόητα πράγματα… Όταν όμως αμάρτησαν, κρύπτονται, ενοχλούνται από την επίσκεψη του Θεού Λόγου. Όχι γιατί, θα λέγαμε, είναι γιατί φοβήθηκαν την παράβαση της εντολής. Όχι γιατί φοβήθηκαν την παρουσία του Θεού Λόγου. Αφού ήσαν συνηθισμένοι σε αυτό. Προσέξατέ το. Ήσαν συνηθισμένοι. Γι’ αυτούς η επίσκεψις του Θεού Λόγου, θα επαναλάβω, ήταν το πιο φυσικόν, φυσικόν πράγμα. Όπως και η ανάστασις του υιού της χήρας ήταν το πιο φυσικό πράγμα. Γιατί; Γιατί ο θάνατος δεν είναι φυσικό πράγμα· είναι παράλογον. Και ο Χριστός τι έκανε; Μία πράξη φυσική. Επαναφέρει τη ζωή· γιατί η ζωή είναι το φυσικόν πράγμα. Όχι ο θάνατος. Μία καρικατούρα μέσ’ τη δημιουργία είναι ο θάνατος. Χωρίς βεβαίως να είναι ο Θεός εισηγητής του θανάτου· αλλά εισηγητής του θανάτου είναι ο διάβολος και η αμαρτία των πρωτοπλάστων. Έτσι λοιπόν κι εδώ, τι φυσικότερον να μας επισκέπτεται ο Θεός Λόγος. Κι επειδή η θέα του Θεού δεν ήτο πλέον δυνατόν εις τους πρωτοπλάστους, μετά την πτώση τους, να υπάρχει, γι΄αυτό τώρα ο Θεός αποσύρεται.

Απεσύρθη ο Θεός. Αλλά δεν άφησε, όπως λέει σε μία του ομιλία ο Απόστολος Παύλος στα Λύστρα, δεν άφησε τον εαυτόν Του αμάρτυρον, χωρίς να δίνει την μαρτυρία Του. Δίνει τη μαρτυρία Του τώρα έμμεσα. Βρέχει. Είναι δόξα του Κυρίου αυτό. Γιατί; Πρέπει να ποτιστεί η Γη. «Καὶ ἐμέθυσας τοὺς αὔλακας αὐτῆς», λέει ένας Ψαλμός. «Τα αυλάκια, που είναι εκεί φυτεμένα, ό,τι είναι φυτεμένα– κοιτάξτε, τι ωραία έκφρασις: «ἐμέθυσας». Πίνω κρασί, θα πει λίγο. Όταν πιω πολύ, μεθώ. Σημαίνει «Έδωσες τόσο νερό, ώστε εμέθυσες τη Γη, τους αύλακας της Γης· που είναι εκεί τα φυτά». Αυτό είναι δόξα του Θεού. Βγαίνει ο ήλιος. Είναι δόξα του Θεού. Όπως πέρασαν την Ερυθρά Θάλασσα οι Εβραίοι. Δεν είναι τίποτα το εκπληκτικόν. Είπε ο Θεός: «Και τώρα, θα δείτε την δόξαν μου». Τι ήταν η δόξα Του; Το ότι πέρασαν «ἀβρόχοις ποσί», με άβρεχτα πόδια οι Εβραίοι την Ερυθρά θάλασσα. Αυτές είναι ενέργειες του Θεού. Έτσι ο Θεός δεν άφησε τον εαυτόν Του αμάρτυρον, χωρίς μαρτυρίαν. Μόνο που δεν υπήρχε πια η άμεσος θέα. Αυτό δεν υπήρχε.

Μέχρι, μέχρι που ενεδύθη ο Θεός Λόγος, γιατί Εκείνος μας εδημιούργησε, ενεδύθη τη Δημιουργία Του και ήλθε ανάμεσά μας κατά τρόπον αισθητόν. Αλλά και αυτό από αγάπη. Γιατί μας αγαπούσε. Συνέβη όμως τούτο. Όταν ήλθε, σημειώνει ο ευαγγελιστής Ιωάννης στο 1^ο κεφάλαιο του Ευαγγελίου του: «Εἰς τὰ ἴδια ἦλθε(:Ήλθε σε μας), καὶ οἱ ἴδιοι (:οι δικοί Του και μάλιστα ο λαός Του) αὐτὸν οὐ παρέλαβον». Δεν Τον δέχθηκαν. Ήλθε, αλλά δεν Τον δέχτηκαν. Και ακόμη λίγο πιο κάτω, θα πει: «Καὶ ὁ κόσμος αὐτὸν οὐκ ἔγνω». «Και ο κόσμος», λέγει, «δεν Τον εγνώρισε». Γιατί δεν Τον εγνώρισε; Μήπως επειδή ήλθε με αυτό το ταπεινό σχήμα; Μα, ήλθε άνθρωποι, με ταπεινό σχήμα, γιατί ο πρόγονός σας, ο Αδάμ, ήθελε να πάρει κάτι παραπάνω από το σχήμα που είχε. Ζητούσε την ισοθεΐαν. Το πάθος εκείνο που έπασχε και ο διάβολος. Και το εισηγήθη εις τον Αδάμ. Δεν ήταν ο απλός Αδάμ. Ζήτησε την ισοθεΐαν. Κι έπεσε. «Γι΄αυτό λοιπόν έρχομαι εγώ αντίθετα. Έρχομαι ταπεινός, απλός. Μπορείς να με δεχθείς; Μπορείς αυτό να το κατανοήσεις; Να με ανακαλύψεις μέσα ακριβώς σ’ αυτήν την ταπείνωσή μου; Ταπείνωση, όχι με την έννοια της αρετής. Με την έννοια του εξευτελισμού». Όπως λέει ο Απόστολος Παύλος: «Δούλου μορφήν λαβών». «Επήρε», λέει, «μορφή δούλου».

Ωστόσο, αυτό είναι κάτι που εκπλήσσει. Αλλά δεν μπορέσαμε να το γνωρίσουμε. Προσπάθησε να μας βοηθήσει να το γνωρίσουμε. Ότι μας επεσκέφθη. Ωστόσο η θέα του Θεού στην Παλαιά Διαθήκη περιορίστηκε μόνον εις τους δικαίους. Στον Αβραάμ, τον Ισαάκ, τον Ιακώβ. Κι εκεί βέβαια αινιγματωδώς. Όταν ο Αβραάμ πέφτει σε μίαν έκστασιν… του είπε πολλά εκεί ο Θεός. Όταν ο Ιακώβ στον ύπνο του παλεύει με κάποιον, ερχόμενος πίσω εις την γην Χαναάν, παλεύει, παλεύει… Και του λέγει: -«Άφησέ με να φύγω». -«Δεν σε αφήνω». -«Άφησέ με να φύγω». -«Δεν σε αφήνω εάν δεν με ευλογήσεις». Του λέγει: «Ε, από δω και μπρος δεν θα λέγεσαι Ιακώβ(που θα πει πτερνιστής. Δεν ήταν βεβαίως όνομα περιωπής. Ονομάστηκε, έτσι, γιατί είχε πιάσει την φτέρνα, γενόμενος δίδυμος του Ησαύ. Πτερνιστής. Είναι άσχημη κατάστασις). «Θα λέγεσαι Ισραήλ». Δηλαδή ηγαπημένος. Βλέπετε λοιπόν ότι εμφανίζεται ο Θεός, αλλά αινιγματωδώς. Στον λαό; Εμφανίζεται με τις ενέργειές Του, με όλα εκείνα τα καταπληκτικά. Φερ’ ειπείν, ρίχνει το μάνα. Σαράντα ολόκληρα χρόνια. Ούτε μία ώρα, ούτε μία μέρα, ούτε μία εβδομάδα. 40 χρόνια. Αυτό είναι μία ενέργεια του Θεού. Έτσι εμφανίζεται, έμμεσα ο Θεός, δια των ενεργειών Του. Μόνο με εκείνα τα θαυμαστά που μπορούσε να βιώνει ο λαός.

Γι΄αυτό, η Ενανθρώπησις του Θεού Λόγου είναι κεντρικόν γεγονός της Ιστορίας. Τελείως βέβαια ακατανόητον, αλλά πραγματικό, ρεαλιστικό. Ο Θεός λοιπόν επισκέπτεται και τις επιμέρους, θα λέγαμε, ανθρώπινες καρδιές. Και τις επιμέρους ανθρώπινες καρδιές. Λέει ο Κύριος στην Αποκάλυψη, είναι στο τρίτο κεφάλαιο: «Ἰδού ἕστηκα ἐπί τήν θύραν καί κρούω». «Να, στάθηκα, μπροστά στην πόρτα του οίκου της υπάρξεώς σου. Και χτυπώ. Και κρούω». Δεν λέγει «έκρουσα». Λέει «κρούω». Πράξη διαρκείας. «Ἐάν τις ἀκούσῃ τῆς φωνῆς μου καί ἀνοίξῃ τήν θύραν, καί εἰσελεύσομαι πρός αὐτόν(:θα μπω μέσα) καί δειπνήσω μετ’ αὐτοῦ καί αὐτός μετ’ ἐμοῦ». «Θα καθίσω στο τραπέζι, θα δειπνήσει αυτός μαζί μου κι εγώ μαζί του». Κι εδώ συναντούμε εκφράσεις αδιανόητα οικείες. «Χτυπάω την πόρτα». «Θύρα» είναι η προαίρεσις της υπάρξεως του ανθρώπου. Και η «κρούσις του κρούοντος την θύραν» είναι εκείνα τα μικρά-μικρά θαύματα, τα καθημερινά, που ανοίγουν και φωτίζουν τον νου και την καρδιά. Για να πει ο πιστός: «Ποιος είσαι, Κύριε; Ποιος κρούει; Τι είναι αυτό που βιώνω;». Είναι εκείνα που δημιουργούν το θάμβος και την έκπληξιν.

Ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος έχει μία ωραία περικοπή στα Άπαντά του. Επιτρέψατέ μου να σας τη διαβάσω σε απόδοση: «Κατά καιρούς και ανεπαίσθητα πέφτει σε όλο το σώμα μία τρυφή και αγαλλίασις, που γλώσσα δεν μπορεί να περιγράψει, έως ότου ο άνθρωπος θεωρήσει όλα τα επίγεια, στάχτη, σποδόν και σκύβαλα. Αυτά συμβαίνουν την ώρα της προσευχής ή της αναγνώσεως ή στη συνεχή μελέτη, που απλώνεται η διάνοια και τότε θερμαίνεται ο νους. Ακόμα, αυτή η τρυφή συμβαίνει ανάμεσα στον ύπνο και στον ξύπνιο. Σαν να κοιμάται κανείς, αλλά δεν κοιμάται. Και όταν έλθει αυτή η τρυφή, η απόλαυσις, που σφύζει σε όλο το σώμα, ο άνθρωπος τότε νομίζει ότι αυτό είναι η Βασιλεία του Θεού». Και αυτή η κατάστασις, πρέπει να σας σημειώσω, είναι χωρίς παραστάσεις, χωρίς εικόνες. Είναι ανεικόνιστος. Δεν είναι όνειρο. Δεν υπάρχει καμία εικόνα, μα καμία εικόνα. Μόνο ένα αίσθημα μακαριότητος απιθάνου. Και τότε εκεί ο άνθρωπος παίρνει μία γεύση της Βασιλείας του Θεού· που δεν μεταφέρεται ούτε με εικόνες, ούτε με λόγια. Είναι… πώς να σας το πω; Όπως ακριβώς μας δίνει κάποιος ένα μεζεδάκι, για να πάρομε μία γεύση ενός γεύματος που θα ακολουθήσει. Έτσι ο Θεός στέλνει αυτές τις γεύσεις, για να σου πει ποιο είναι το τραπέζι της Βασιλείας του Θεού. Προσέξτε, είναι πραγματικά αυτά. Σας ξαναλέγω, δεν είναι όνειρον. Δεν είναι ύπνος, δεν είναι ξύπνιος. Είναι μία κατάστασις που ο άνθρωπος έχει πλήρη συνείδηση του εαυτού του. Αν υπάρξει ένας θόρυβος, θα ήθελε να μην υπάρξει, για να μην τελειώνει ποτέ αυτή η κατάστασις. Έχει πλήρη συνείδηση του εαυτού του.

Αγαπητοί, η καρδιά είναι ο χώρος συναντήσεως του ανθρώπου με τον Θεό. Και οι μεγάλες χαρές του ανθρώπου. Μετά την ανάσταση των νεκρών, δεν θα είναι μόνον η καρδιά τόπος συναντήσεως του Θεού. Αλλά ο όλος άνθρωπος. Γι΄αυτό γράφει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης: «Ἀγαπητοί, νῦν τέκνα Θεοῦ ἐσμεν, καὶ οὔπω ἐφανερώθη τί ἐσόμεθα(:Ακόμη δεν φανερώθηκε τι θα είμαστε) οἴδαμεν δὲ ὅτι ἐάν φανερωθῇ (:γνωρίζομε ότι όταν θα φανερωθεί… –Το ἐάν είναι όχι υποθετικό, αλλά χρονικό) ὅμοιοι αὐτῷ ἐσόμεθα(:θα είμεθα όμοιοι με Εκείνον. Όπως ήταν σαρκωμένος και θεωμένος) ὅτι ὀψόμεθα αὐτὸν καθώς ἐστι». «Γιατί θα Τον δούμε όπως είναι». Θα Τον δούμε όπως είναι.

Ακόμη είναι και τούτο το ρεαλιστικό· που αρχίζει από τη Γη και εκπληρούται στη Βασιλεία του Θεού· που λέγει ο Θεός και στην Παλαιά και στην Καινή. Το χρησιμοποιεί ο Απόστολος Παύλος: «Καθὼς εἶπεν ὁ Θεὸς ὅτι ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω καὶ ἔσομαι αὐτῶν Θεός, καὶ αὐτοὶ ἔσονταί μοι λαός». Θα περπατήσω ανάμεσά τους. «Ταύτας οὖν ἔχοντες τὰς ἐπαγγελίας, ἀγαπητοί (λέει ο Παύλος: «έχοντες αυτές τις υποσχέσεις»),καθαρίσωμεν ἑαυτοὺς(:ας καθαρίσουμε τον εαυτόν μας) ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος, ἐπιτελοῦντες ἁγιωσύνην ἐν φόβῳ Θεοῦ».

Γι΄αυτό, ας προσέχομε την ζωή μας, το ήθος μας, την πίστη μας, την καρδιά μας. Γι΄αυτό λέγει η Γραφή: «Οὐαὶ ὑμῖν τοῖς ἀπολωλεκόσι τὴν καρδίαν(«Αλίμονο σε εκείνους που έχασαν την καρδιά τους», λέει η Σοφία Σειράχ)· Καὶ τί ποιήσετε ὅταν ἐπισκέπτηται ὁ Κύριος;». Τι θα κάνετε όταν θα σας επισκεφθεί ο Κύριος;». Ο Ισραήλ έχασε την καρδιά του. Και είπε ο Χριστός: «Αλίμονό σου, Ισραήλ -από το όρος των ελαιών το είπε- οὐκ ἔγνως (:δεν εγνώρισες) τήν ἐπισκοπήν σου -«ἐπισκοπή» θα πει επίσκεψις- ὃτι σε ἐπεσκέφθη ὁ ᾋγιος τοῦ Ἰσραήλ, ὁ Κύριός σου». «Δεν το γνώρισες». Έχασε την καρδιά του. Όπως και πολλοί άνθρωποι χάνουν την καρδιά τους. Οι επισκέψεις του Θεού και δυνατές είναι και υπέροχες. Αρκεί ο Θεός να βρίσκει τόπο. Και ο τόπος είναι η καρδιά. Τότε, κατ’ αλήθειαν, λέγει, ο πιστός ότι δέχεται θείες επισκέψεις. Γιατί ο Θεός είναι πολύ κοντά μας και μας αγαπά. Και αγαπά να μας επισκέπτεται.

695η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας : " Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

12 Απριλίου 2021

Ἡ ἀνάστασις τῆς Νεολαίας μας.

†. Η σκηνή, αγαπητοί μου, της αναστάσεως του υιού της χήρας της Ναΐν, περιγράφεται λιτά μεν αλλά πολύ ζωηρά. Με ένα Του λόγο ο Κύριος, όπως ακούσαμε στη σημερινή ευαγγελική περικοπή, ανέστησε εκείνο το παλληκάρι που ήταν μοναχοπαίδι εκείνης της φτωχιάς, χήρας γυναίκας. Και του είπε: «Νεανίσκε, σοί λέγω, ἐγέρθητι». «Νεανίσκε, νέε μου, σε εσένα το λέγω· σήκω επάνω». Και ο νεανίσκος ανεστήθη.

Φόβος και έκσταση κατέλαβε τον λαό, όπως μας περιγράφει ο ιερός Ευαγγελιστής Λουκάς. Και πολύ δίκαια, έβγαλε το συμπέρασμα ο λαός «ὅτι προφήτης μέγας ἐγήγερται ἐν ἡμῖν, καὶ ὅτι ἐπεσκέψατο ὁ Θεὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ».

Αλλά, αγαπητοί μου, και σήμερα στην εποχή μας η νεότητα παρουσιάζει μία χειρότερη νέκρωση. Και αυτή η νέκρωση είναι πνευματική. Και όπως στη βιολογική νέκρωση ενός νέου ανθρώπου λέμε όλοι «κρίμα, νέο παιδί, νέος άνθρωπος πέθανε» και υπάρχει και πολύ πένθος, έτσι, πολύ περισσότερο πένθος υπάρχει όταν δεν είναι ένα πρόσωπο, αλλά είναι ολόκληρη η νεολαία. Τότε ανήκει στη νέκρωση της νεολαίας πολύς οδυρμός και πολλά δάκρυα. Περπατάμε στον δρόμο και βλέπουμε αυτούς τους ζωντανούς νεκρούς που ανήκουν στη νεολαία μας. Και σας βεβαιώνω, κλαίει η ψυχή, κλαίει ασφαλώς όλων των ανθρώπων εκείνων που καταλαβαίνουν, μπορούν να νιώθουν, να προσδιορίζουν και να πενθούν. Και πενθούν. Και οδύρονται. Όταν βλέπουν περιφερομένους νεκρούς από τη νέα γενεά, από τα παιδιά μας, από τη νεολαία μας.

Αλλά εάν ο Κύριος όμως, αγαπητοί μου, πραγμάτωσε τρεις αναστάσεις, τόσες τουλάχιστον αναγράφονται στα ιερά Ευαγγέλια, πιθανότατα πολλούς άλλους είχε αναστήσει, όμως πολύ περισσότερες πνευματικές νεκραναστάσεις ο Κύριος επιτελεί. Και επιτελούσε και επιτελεί και θα επιτελεί.

Αλλά ας δούμε τα πράγματα από πιο κοντά, όπως μας τα περιγράφει το ιερό κείμενο. Λέγει ο ιερός Ευαγγελιστής, όταν εξήρχετο εκείνη η συνοδεία του νεκρού από την πύλη της πόλεως Ναΐν, εισήρχετο εις την πόλιν ο Κύριος με μία πολύ μεγάλη συνοδεία πολλών ανθρώπων, θαυμαστών Του, που Τον ακολουθούσαν. Είδε το πένθος ο Κύριος. Είπε στη μητέρα: «Μὴ κλαῖε», «μην κλαις». Και τότε «προσελθών», λέει ο ιερός Ευαγγελιστής, «ἥψατο τῆς σοροῦ». Τότε λέγει, αφού προσήλθε, ήγγισε την σορό. Το φέρετρο δηλαδή και τον νεκρό που ήταν μέσα στο φέρετρο. Βλέπει κανείς εδώ ότι υπάρχει ανάγκη ο Ιησούς Χριστός να προσεγγίσει την νεκρωμένη νεολαία.

Αυτή η προσέγγιση όμως πώς μπορεί να νοηθεί; Λέμε ότι πρέπει να προσεγγίσει ο Ιησούς τη νεολαία. Πώς το καταλαβαίνουμε αυτό; Πώς το εννοούμε; Αυτή η προσέγγιση γίνεται με τη Χάρη του Θεού, όταν ο Θεός δίνει τη χάρη Του, όπως ακριβώς οι ακτίνες του ηλίου αναδεύουν και αντικείμενα και πρόσωπα, έτσι, οι ακτίνες της θείας Χάριτος να έλθουν να αναδεύσουν, να χαϊδεύσουν, να εγγίσουν, να προσάψουν, να χαϊδέψουν, όπως σας το είπα, αλλά να έρθει και το δεύτερο στοιχείο. Ο ζωντανός λόγος του Θεού, που προσφέρεται από την Εκκλησία.

Η χάρις λοιπόν του Θεού και ο ζωντανός λόγος της Εκκλησίας του Θεού. Αυτός ο ζωντανός λόγος, που έρχεται απέξω και προσφέρεται, πρέπει να βρει σημεία επαφής. Προσέξτε, ο Κύριος λέει, «ἤγγισεν» εκείνον τον νεκρό. Πρέπει λοιπόν να βρει ο λόγος του Θεού αυτά τα σημεία της επαφής στη νεκρή νεολαία. Αλλά εδώ χρειάζεται όμως πάρα πολλή προσοχή· διότι όταν λέμε «σημεία επαφής» δεν σημαίνει ότι η Εκκλησία θα προβεί σε αβαρίες για να κερδίσει τους νέους. Υπάρχει μία παρανόησις εδώ. «Να βάλουμε όργανα μουσικά, επειδή η νεολαία μας αγαπάει τη μουσική, να τα βάλουμε μέσα στη λατρεία για να προσελκύσουμε», λέμε. Επειδή μάλιστα αρέσει ο ρυθμός της τζαζ, να βάλουμε μουσική που να είναι στο ρυθμό της τζαζ, για να προσελκύσουμε τη νεολαία. «Τι κάνετε εκεί;», ερωτούμε. «Μα, σημεία επαφής βρίσκουμε ανάμεσα στην Εκκλησία, στον λόγο του Θεού και τον λαό του Θεού, κυρίως τους νέους». Λάθος βέβαια. Λάθος αγαπητοί. Δεν μπορεί να γίνει καμία αβαρία.

Έχει αποδειχθεί περίτρανα ότι όταν προσφέρεται ο λόγος του Θεού ατόφιος, καθαρός, ανόθευτος και με πολλή αγάπη, με πολλήν αγάπη, αγάπη που φθάνει και ξεπερνά τα όρια της αυτοθυσίας, τότε δημιουργούνται σημεία επαφής. Δεν χρειάζεται τίποτα να τροποποιήσουμε. Αρκεί να είναι αυτός ο λόγος του Θεού ζωντανός, καθαρός, επαναλαμβάνω, και με αγάπη· γιατί η ψυχή ζητάει το αληθινό, εκείνο που προσφέρεται με αλήθεια και αυτό που προσφέρεται με αγάπη. Συνεπώς, όταν λέμε «προσέγγισις», «εύρεσις σημείων επαφής», δεν σημαίνει καθόλου ότι πρέπει να προβούμε σε υποχωρήσεις και αβαρίες τέτοιες που τελικά φθάνουμε κατά διαλεκτικό τρόπο, φθάνουμε, αγαπητοί μου, εκείνο που προσφέρουμε να μη σώζει. Και μια προσφορά λόγου Θεού που δεν σώζει, μία Εκκλησία που δεν σώζει, είναι περιττό να προσφερθεί.

«Νεανίσκε», λέει ο Κύριος. Νεανίσκε. Ωραία προσφώνησις του Κυρίου: «Νεανίσκε». «Νέε μου»· που φανερώνει… όχι το όνομα, αλλά φανερώνει την ηλικία. Πράγματι η εφηβική ηλικία και η νεανική ηλικία είναι η πιο όμορφη ηλικία. Αλλά και η πιο σκληρή και η πιο δύσκολη. Συμπαθής, αλλά δύσκολη ηλικία. Έτσι που πολλές φορές, αν κανείς μεγαλώσει και κοιτάξει πίσω τη ζωή του, μπορεί να βλέπει στα νεανικά του χρόνια και να τα νοσταλγεί. Αλλά όταν βλέπει πόσο δύσκολα πέρασε, να εύχεται να μην ξαναγύριζε στα νεανικά του χρόνια. Προβλήματα, πολλά προβλήματα. Προβλήματα υπαρξιακά. Ένας νέος άνθρωπος στέκεται μπροστά στη ζωή και αναρωτιέται ποιος είναι αυτός ο ίδιος, ποιοι είναι οι άλλοι, ποιος είναι ο Θεός, τι υπάρχει. Έχει ψυχή; Δεν έχει ψυχή; Ποιο είναι το μέλλον του ανθρώπου; Ποιος ο σκοπός της υπάρξεως; Αυτά τα λεγόμενα «υπαρξιακά προβλήματα», για έναν νέο που σκέπτεται, είναι βασανιστικά. Και ο πιο επιπόλαιος ακόμη νέος, έχει στιγμές που φθάνει σε ένα αδιέξοδο. Και μπορεί να αναρωτιέται και να λέγει: «Αξίζει να ζει κανείς ή να μη ζει;».

Προβλήματα επαγγελματικά. Το βλέπομε καθαρά αυτό στα παιδιά μας. Τι θα ακολουθήσουν και πώς θα επιτύχουν εκείνο το οποίο θέλουν να ακολουθήσουν. Προβλήματα ηθικά. Πω πω, προβλήματα ηθικά! Προβλήματα πνευματικού προσανατολισμού. «Τι θα ακολουθήσω; Πώς θα προσανατολισθώ στη ζωή μου;». Προβλήματα σχέσεων. Αυτό το τελευταίο μάλιστα το τονίζομε, γιατί το βλέπομε ανάγλυφο στην εποχή μας. Βλέπομε αγαπητοί μου τους νέους να μην έχουν αγαθές σχέσεις με τους γονείς τους, με το σπίτι τους γενικά, με την Εκκλησία, με την κοινωνία. Ο αναρχισμός, εκείνο το ανέμελο, εκείνο το «δεν με νοιάζει», εκείνο το «δεν βαριέσαι», εκείνο το «εγώ είμαι και κανείς άλλος στον κόσμο» δημιουργεί φοβερά προβλήματα σχέσεων. Τόσο που μόνα αυτά να υπήρχαν, θα λέγαμε όλα τα άλλα είναι περιττά. Αλλά αν το θέλετε, επειδή όλα τα άλλα υπάρχουν, γι’ αυτό υπάρχει πρόβλημα οξύτατο σχέσεων.

Ποιος όμως θα λύσει αυτά τα προβλήματα; Ποιος άλλος από τον Ιησού Χριστό; Πρέπει να αντιληφθεί η νεολαία μας ότι ματαιοπονεί στις αναζητήσεις της, στην κουλτούρα, στις υλιστικές και πολιτικές θεωρίες, στις ηδονές και τα ναρκωτικά. Ματαιοπονεί. Δεν θα βρει τίποτε εκεί. Όλα αυτά οδηγούν σε ένα αδιέξοδο, σε ένα χάος. Και τότε έρχεται η φωνή του Κυρίου: «Νεανίσκε, σοι λέγω…». «Νεανίσκε, σε σένα μιλάω, σε εσένα μιλάω. Σε εσένα. Εγώ ο Ενανθρωπήσας Υιός του Θεού, Εγώ που στάθηκα νήπιο, Εγώ που στάθηκα έφηβος και νέος, επέρασα την ανθρώπινη αυτή ηλικία, αυτή που τώρα περνάς εσύ, Εγώ είμαι Εκείνος, ο μαθών ανθ’ ων έπαθον. Είμαι Εκείνος που έχω μάθει, από εκείνα που έχω πάθει. Δηλαδή Εγώ που δοκίμασα τη ζωή, Εγώ που πειράστηκα από τον διάβολο, που σε πειράζει και εσένα, τον ενίκησα όμως. Και τον κόσμον ενίκησα. Και τον διάβολο ενίκησα. Κι έμεινα χωρίς αμαρτία. Νέε μου, νεανίσκε μου, ομιλώ σε εσένα προσωπικά. Εσύ που ζεις τόσο έντονα την πνευματική κρίση της εποχής σου. Εσύ που έχεις βαθιές εμπειρίες της αμαρτίας. Εσύ που στράφηκες ακόμα και εναντίον μου. Σε εσένα στρέφομαι, νέε μου. Σε θεωρώ φίλο μου και θέλω να σε βοηθήσω. Κανείς δεν μπορεί να σε βοηθήσει και να σε νεκραναστήσει. Στρέψου σε εμένα, όχι για να με πολεμήσεις, αλλά για να με ακούσεις. Τι έχω να σου πω; Εγέρθητι! Σήκω επάνω. Νεανίσκε, σοι λέγω· εγέρθητι. Σήκω επάνω. Εγέρθητι. Ναι. Σήκω επάνω. Εγώ ο Κύριός σου είμαι Εκείνος που σε δημιούργησα σε ορθία κατάσταση· που είναι έκφρασις, γιατί περπατάς στα δυο σου ποδάρια, έκφρασις ότι είσαι εσύ κύριος της Δημιουργίας, ότι εσύ είσαι βασιλιάς και κυρίαρχος του παντός. Ναι. Γι’ αυτό Εγώ ο Κύριός σου λέγομαι: «Κύριος των κυριευόντων». Ποιων κυριευόντων; Των κυριευόντων ανθρώπων. Γι’ αυτό Εγώ λέγομαι «ο βασιλεύς των βασιλευόντων». Είμαι ο βασιλιάς τίνων; Εκείνων που βασιλεύουν. Ποιοι είναι αυτοί που βασιλεύουν; Οι άνθρωποι. Γιατί εσείς οι άνθρωποι είσαστε οι κύριοι και οι βασιλείς. Κι Εγώ είμαι ο Κύριος των κυρίων και ο Βασιλιάς των βασιλευόντων. Έτσι, η ορθία στάση, που Εγώ σε έχω έτσι δημιουργήσει, είναι έκφραση της δικής μου εικόνος στη δική σου την ύπαρξη. Αυτή η ορθία στάσις ακόμα δείχνει, εκφράζει, μία αναζήτηση εμού του Δημιουργού σου.

Εκφράζει ακόμα μία διαφοροποίηση της δικής σου της ζωής από τη ζωή των άλλων ζώων. Γι’ αυτό, σε τιμή όντας, δεν πρέπει να συγκρίνεσαι με τα ζώα. Ούτε να κατεβαίνεις στο επίπεδό τους και να επιθυμείς να τους μοιάσεις. Είσαι ευγενούς καταγωγής. Μην πέφτεις στα πάθη που σε εξομοιώνουν με τα ζώα. Σου έδωσα όλα τα αγαθά της Δημιουργίας. Μην αναζητάς το παραπάνω. Σου έδωσα το κρασί, που ευφραίνει καρδίαν ανθρώπου. Μη μεθάς. Σου ‘δωσα το ψωμί, που στηρίζει καρδίαν ανθρώπου. Μην γίνεσαι κοιλιόδουλος. Σου έδωσα όλη την ομορφιά της ζωής, σου έδωσα να χαίρεσαι κι οι αισθήσεις σου ακόμη. Μην τρυγάς στην πορνεία. Μην πηγαίνεις και γίνεις κυνηγός των ηδονών του βίου τούτου. Πρόσεξε. Όταν κάνεις αυτά, ενώ συ είσαι τιμημένος, υπάρχων εν τιμή, έρχεσαι και εξομοιούσαι με τα ζώα. Κάτι περισσότερο. Κατεβαίνεις πιο κάτω από τα ζώα.

Ο θάνατος είναι εκείνος που οριζοντιοποιεί τον άνθρωπο. Τον ξαπλώνει κάτω. Τον κάνει πτώμα. Από το «πίπτω». Τον κάνει πτώμα τον άνθρωπο. Ο θάνατος. Αλλά Εγώ είμαι η Ζωή, που έρχομαι να σου πω: «Νεανίσκε· σήκω επάνω». Νεολαία, σήκω επάνω. Στην εποχή σου, νέε μου, οι άνθρωποι περπατούν με τα τέσσερα! Ενώ Εγώ τους έκανα να περπατούν με τα δύο. Και περπατώντας με τα τέσσερα, δεν έχουν τη δυνατότητα να κοιτάξουν ψηλά. Πραγματικά θεωρούν μόνο ό,τι βλέπουν. Ό,τι δεν βλέπουν, το αγνοούν. Ό,τι είναι χώμα, αυτό μόνο βλέπουν, γιατί βλέπουν χάμω. Ό,τι είναι υλικό, αυτό βλέπουν. Και ό,τι είναι παθιασμένο, αυτό ζουν. Περπατώντας με τα τέσσερα, δεν μπορούν να σηκώσουν τον νου και την καρδία προς Εμένα, να με αναζητήσουν και να με αναγνωρίσουν. Νέε μου, ζεις σε μια εποχή, που οι άνθρωποι περπατούν με τα τέσσερα».

Αγαπητοί, έτσι ομιλεί ο Κύριος στον κάθε νέο, στη νεολαία μας. Αλλά εμείς οι μεγάλοι… ω εμείς οι μεγάλοι… Εμείς οι μεγάλοι είμαστε εκείνοι που οδηγούμε την νεολαία στο νεκροταφείο για ενταφιασμό. Εμείς κρατάμε το φέρετρο, εμείς οι μεγάλοι, το φέρετρο της νεολαίας. Δεν αφηνίασε η νεολαία μόνη της. Εμείς οι μεγάλοι της βγάλαμε τα χαλινάρια, αφαιρέσαμε τα μη, τους νόμους, τις εντολές, τα κάγκελα, και τους είπαμε ότι είναι ελεύθεροι και ότι μπορεί να κάνουν ό,τι θέλουν και μπορούν να κινούνται όπως θέλουν. Κι αν ακόμη στραφούν εναντίον μας και μας φτύσουν, θα τους πούμε: «Καλά κάνατε, παιδιά μας!». Εμείς λοιπόν αφαιρέσαμε όλα αυτά, τα χαλινάρια του νόμου του Θεού και της λογικής και της ανθρωπιάς. Κι έφτασε η νεολαία να αφηνιάσει.

Αλλά όταν ο Κύριος, αγαπητοί μου, επλησίασε το φέρετρο εκείνου του νέου της Ναΐν, λέγει ο ιερός Ευαγγελιστής: «Οἱ βαστάζοντες ἔστησαν». Εκείνοι που κρατούσαν το φέρετρο, στάθηκαν. Ναι. Ας σταματήσουμε κι εμείς, οι βαστάζοντες το φέρετρο της νεολαίας. Ναι, της νεολαίας, του νέου λαού, του «κτιζομένου λαοῦ», όπως λέγει ο Ψαλμωδός[Ψαλμ.101,19]· που την οδηγούμε στον θάνατο και στο σωματικό και τον πνευματικό, με τους σάπιους νόμους μας, με τη χαλασμένη λογική μας, με τη διεφθαρμένη αγωγή μας, με τους θανατηφόρους προσανατολισμούς που δίνομε στους νέους μας, με την αποστασία που δημιουργήσαμε. Ας σταματήσουμε. Ας δώσουμε την ευκαιρία στον Χριστό να πλησιάσει τη νεκρωμένη νεολαία μας. Κι Εκείνος θα την αναστήσει. Και θα την αποδώσει πάλι στη μητέρα Εκκλησία και στη μητέρα της την πατρίδα. Κάποτε, ας το αντιληφθούμε, μόνον ο Χριστός ανέστηνε τους νεκρούς· τους σωματικά και πνευματικά νεκρούς. Γιατί Αυτός είναι η Ζωή και η Ανάστασις.

337η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας : " Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.