Ἡ μακροθυμία τοῦ Θεοῦ καί ἡ μακροθυμία τῶν ἀνθρώπων.

†. «Ωμοιώθη», λέγει ο Κύριος, αγαπητοί μου, «η Βασιλεία του Θεού με έναν βασιλέα που θέλησε να του δώσουν λογαριασμό οι δούλοι του από τα πεπραγμένα των. Ανάμεσά τους», λέγει η παραβολή, «βρέθηκε κάποιος που το χρέος του ανέβαινε εις το ποσόν των μυρίων ταλάντων»· που, για να πάρομε μια εικόνα, ήτο ποσόν 2,5 εκατομμυρίων χρυσών λιρών Αγγλίας… Και κατά τις συνήθειες, βεβαίως, της εποχής, έπρεπε ο δούλος εκείνος να πωληθεί και να εισπραχθεί το ποσόν υπέρ του αφεντικού του. Βέβαια, αν λάβετε υπόψιν ότι ο Κύριος επωλήθη αντί τριάκοντα αργυρίων, δηλαδή 30 χρόνια πίσω, χίλιες δραχμές… Συγκρίνατε το ένα ποσόν με το άλλο, για να δείτε αν ποτέ ο δούλος αυτός μπορούσε να εξοφλήσει, έστω και με την πώλησή του και την πώληση της γυναικός του και των παιδιών του και των υπαρχόντων του για να αποδοθεί το ποσόν στο οποίο είχε βρεθεί χρεώστης. Ό,τι κάνουν περίπου, δηλαδή, οι τράπεζες σήμερα προκειμένου να πάρουν τα χρήματά τους και βγάζουν στον πλειστηριασμό εκείνο το οποίον, το κτίσμα εκείνο, το αντικείμενον, το οποίον είχε τοποθετηθεί, τεθεί ενέχυρον.

«Και τότε», λέει η παραβολή, «πεσὼν οὖν ὁ δοῦλος προσεκύνει αὐτῷ λέγων· κύριε, μακροθύμησον ἐπ᾿ ἐμοὶ καὶ πάντα σοι ἀποδώσω(:Δείξε μια μακροθυμία, -δηλαδή ανάβαλε το πράγμα- κι εγώ όλα θα σου τα αποδώσω). Κι εκείνος ο βασιλεύς», λέγει η παραβολή, «μακροθύμησε. Και όχι μόνο επερίμενε κάποτε να του αποδώσει το χρέος, αλλά του το εχάρισε ολόκληρο.

Φεύγοντας ο χρεώστης δούλος, συνήντησε έναν σύνδουλό του στο ίδιο αφεντικό, που και αυτός χρεωστούσε 100 δηνάρια. Τρεις μόνο χρυσές λίρες. ‘’Έλα εδώ’’, του λέγει, ‘’μου χρωστάς εκατό δηνάρια’’, λέγει ο μεγάλος χρεώστης δούλος. ‘’Ναι’’, του λέγει, ‘’δεν στο αρνούμαι ότι σου χρωστώ 100 δηνάρια’’. ‘’Θα μου τα δώσεις τώρα!’’. ‘’Μα, μακροθύμησον ἐπ’ ἐμοί ’’, έλεγε αυτός ο δεύτερος ο σύνδουλος, ‘’ε, περίμενε λίγο, σε παρακαλώ». Κι εκεί σημειώνει κάτι πολύ χαρακτηριστικό. Ότι «ἔπνιγε αὐτόν». «Πνίγω»…, το λέμε και σήμερα σαν έκφραση. Δεν είναι τι άλλο παρά η τοποθέτησις του αντίχειρος εδώ εις το καρύδι του λαιμού. Και είναι κατά κυριολεξίαν ένα πνίξιμο. Σήμερα το έχομε μεταφορικά αυτό το πνίξιμο. Τότε ήταν ό,τι ακριβώς λέει η λέξις.

Το έμαθε ο βασιλιάς αυτό, έμαθε αυτήν την περίεργη συμπεριφορά αυτού του δούλου του, του με το μεγάλο χρέος και τον καλεί. Και του λέγει: «Έλα εδώ. Δούλε πονηρέ, δοῦλε πονηρέ, πᾶσαν τὴν ὀφειλὴν ἐκείνην ἀφῆκά σοι, ἐπεὶ παρεκάλεσάς με. Οὐκ ἔδει καὶ σὲ ἐλεῆσαι τὸν σύνδουλόν σου, ὡς καὶ ἐγώ σε ἠλέησα;». «Έλα εδώ, δούλε πονηρέ. Εκείνη όλη την μεγάλη οφειλή, το μεγάλο χρέος που είχες σε μένα, μόνο γιατί με παρεκάλεσες, όχι μόνο μακροθύμησα, αλλά και σου το χάρισα. Δεν έπρεπε κι εσύ να ελεήσεις τον σύνδουλό σου, όπως κι εγώ ελέησα εσένα;».

     Σαφώς, λοιπόν, βλέπομε, αγαπητοί μου, ότι ένα καινούριο στοιχείο αποκαλύπτει ο Χριστός και που ανήκει στον χώρο της Βασιλείας του Θεού. Εκείνο το «ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ», πως έμοιασε. Δηλαδή είναι η συγχωρητικότητα. Αυτό το καινούριο στοιχείο βασικής και θεμελιώδους σημασίας, για να σταθεί κανείς πολίτης αυτής της Βασιλείας. Τι είναι; Θα το ξαναπώ: Η μακροθυμία. Με πρότυπον; Συγχωρητικότητος και μακροθυμίας; Την συγχωρητικότητα και την μακροθυμία του Θεού.

Και το εξαγόμενον συμπέρασμα, από τον ίδιον τον Κύριο, της παραβολής είναι: «Οὕτω καὶ ὁ πατήρ μου ὁ ἐπουράνιος ποιήσει ὑμῖν, ἐὰν μὴ ἀφῆτε ἕκαστος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ἀπὸ τῶν καρδιῶν ὑμῶν τὰ παραπτώματα αὐτῶν». «Το ίδιο πράγμα θα κάνει κι ο Πατέρας σας ο ουράνιος σε σας, θα σας συγχωρήσει μεν, αλλά εάν δεν συγχωρήσετε εσείς τους συνανθρώπους σας, τους συνδούλους σας, τότε κι Εκείνος δεν θα σας συγχωρήσει».

     Θα μείνομε σ’ αυτό το κεντρικό σημείο, της μακροθυμίας του Θεού, αλλά και των ανθρώπων. Και είναι ένα πολύ σπουδαίο θέμα, το οποίον ίσως δεν έχομε προσέξει σαν ένα στοιχείο, σας είπα, των πολιτών της καινούριας Βασιλείας.

Πρότυπον μακροθυμίας, είδαμε, ότι είναι Αυτός ο Θεός. Αλλά τι είναι η μακροθυμία; Είναι η ανεκτικότης. Είναι η συγχωρητικότης. Είναι η αναβολή της δικαιοσύνης και της οργής. Και η αγαθότητα του Θεού έναντι αυτής της προκλητικής και επιμόνου αμαρτίας μας. Περιμένει την επιστροφή μας. Περιμένει τη μετάνοιά μας. Γιατί ο Θεός «πάντας θέλει σωθῆναι καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν». Και προβάλλει την μακροθυμίαν. Προβάλλει την αναβολήν της τιμωρίας και της κρίσεως και της δικαιοσύνης. Και όπως λέγει ο Απόστολος Πέτρος, ο λόγος για τον οποίο ο Κύριος μακροθυμεί είναι η σωτηρία: «Καὶ τὴν τοῦ Κυρίου ἡμῶν μακροθυμίαν σωτηρίαν ἡγεῖσθε», λέγει ο Απόστολος. «Να θεωρείτε την μακροθυμίαν του Θεού σαν ένα στοιχείο για την σωτηρία σας». Περιμένει. Δεν σας τιμωρεί. Διότι αν τιμωρήσει και μάλιστα κόψει με θάνατον, πού μένει περιθώριον πλέον σωτηρίας; Γι’αυτό λοιπόν δίδει… και ζωή δίδει ο Κύριος και ευκαιρίες δίδει και μακροθυμεί.

Βέβαια, όμως, πρέπει να πούμε ότι η μακροθυμία του Θεού ως άκτιστος ενέργεια… διότι όλες… κακώς λέω τη λέξη «αρετές» του Θεού, δεν είναι σωστή αυτή η έκφραση, όλες οι ενέργειες του Θεού, όλα τα ιδιώματα του Θεού, ανάμεσα στα οποία είναι και η μακροθυμία, είναι ενέργειες άκτιστες. Διότι απορρέουν από τον Θεό. Εμφανίζεται λοιπόν η μακροθυμία του Θεού ως άκτιστος ενέργεια μέσα εις τον κτιστόν κόσμον. Και ο κτιστός κόσμος είναι περιορισμένος. Γι΄αυτό, λοιπόν, βλέπομε εδώ, στην παραβολή αυτού του χρεώστου δούλου, η μακροθυμία του Θεού, παρότι είναι άκτιστος ενέργεια, δηλαδή απεριόριστη, εμφανίζεται με όρια. Εμφανίζεται με περιορισμόν. Εμφανίζεται με προϋποθέσεις.

Και κάποια στιγμή τι γίνεται εδώ; Επανέρχεται ο βασιλιάς της παραβολής να τιμωρήσει εκείνον τον δούλον. Άρα λοιπόν ετερματίσθη η μακροθυμία. Γιατί ετερματίσθη; Διότι τερματίζεται ο κόσμος, ο παρών κόσμος. Διότι τερματίζεται ο χρόνος. Γιατί τερματίζεται; Γιατί είναι κτιστός. Έτσι μη νομισθεί, αγαπητοί μου, ότι η μακροθυμία του Θεού εκτοπίζει την δικαιοσύνη του Θεού. Η μακροθυμία είναι παιδί της αγάπης. Και η αγάπη έχει όρια. Όχι στον Θεό. Αλλά προβαλλομένη μέσα στον χρόνο, προβαλλομένη μέσα στον κτιστόν κόσμον έχει όρια. Προσέξτε αυτό το σημείο. Γι’αυτό οι ενέργειες του Θεού προβάλλονται μέσα στον κόσμο μας περιορισμένες. Έτσι, μη νομισθεί, όπως σας είπα, ότι η μακροθυμία του Θεού εκτοπίζει την δικαιοσύνη του Θεού. Η μακροθυμία είναι από ένα σημείο ως ένα άλλο σημείο. Και από κει αρχίζει άλλη ενέργεια του Θεού, άκτιστος κι αυτή, περιορισμένη και αυτή. Η δικαιοσύνη του Θεού.

Γι’ αυτό γράφει ο Απόστολος Παύλος στην προς Ρωμαίους επιστολή του στο 2^ο κεφάλαιο: «Λογίζῃ, ὦ ἄνθρωπε, ὅτι σὺ ἐκφεύξῃ τὸ κρῖμα τοῦ Θεοῦ; (:Νομίζεις, άνθρωπε, ότι συ θα ξεφύγεις την καταδίκη του Θεού;) ἢ τοῦ πλούτου τῆς χρηστότητος αὐτοῦ καὶ τῆς ἀνοχῆς καὶ τῆς μακροθυμίας καταφρονεῖς, ἀγνοῶν ὅτι τὸ χρηστὸν τοῦ Θεοῦ εἰς μετάνοιάν σε ἄγει; (:ή, ακόμη, νομίζεις ότι αυτός ο πλούτος της χρηστότητός Του, της αγαθοσύνης Του και της ανοχής Του και της μακροθυμίας Του, την οποίαν εσύ καταφρονείς, αγνοώντας ότι το ‘’χρηστόν’’, δηλαδή αυτή η αγαθότητα του Θεού σε οδηγεί σε μετάνοια; Το αγνοείς αυτό; Λες: ‘’Να, δεν με τιμωρεί ο Θεός’’. Δεν σε τιμωρεί γιατί περιμένει να επιστραφείς). Κατὰ δὲ τὴν σκληρότητά σου καὶ ἀμετανόητον καρδίαν θησαυρίζεις σεαυτῷ ὀργὴν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς καὶ ἀποκαλύψεως καὶ δικαιοκρισίας τοῦ Θεοῦ, ὃς ἀποδώσει ἑκάστῳ κατὰ ἔργα αὐτοῦ (:Τι θησαυρίζεις, όταν εσύ επιμένεις στην αμαρτία, στην αμετανοησία, θησαυρίζεις –λέγει- οργήν, η οποία θα εκδηλωθεί επάνω σου, την ημέρα που θα εκδηλωθεί η ημέρα της οργής. Και είναι η Δευτέρα του Χριστού παρουσία, όταν θα κρίνει ο Θεός τον κόσμον· ο Οποίος θα αποδώσει στον καθένα κατά τα έργα του)».

Τότε δεν είναι η περίοδος της μακροθυμίας. Τότε θα είναι η περίοδος της δικαιοσύνης. Όταν εμφανισθεί ο Χριστός, Τον δουν οι άνθρωποι, θα πει κάποιος: «Κι αν πω εγώ: ‘’Κύριε,  συγχώρεσέ με’’, δεν θα γίνω ακουστός;». Όχι. Έκλεισε. Έκλεισε η θύρα της μακροθυμίας και του ελέους και ανοίγει η θύρα της δικαιοσύνης. Το ακούσατε, αγαπητοί μου; Και για να μη νομισθεί ότι… «Καλά εμείς, καλά, μπορεί να μη βρεθούμε κατά την ημέρα της Κρίσεως, με την έννοια ‘’Όλοι θα βρεθούμε και θα αναστηθούμε;’’», αλλά… αλλά αυτό συμβαίνει και με τον θάνατον. Αφήνομε την ζωή μας, περνάει ολόκληρη χωρίς μετάνοια και εξαντλούμε την μακροθυμία του Θεού. Πολλές φορές λέμε: «Γιατί άραγε δεν προλάβαμε αυτόν τον άνθρωπο να τον κοινωνήσομε;». «Γιατί άραγε δεν πρόλαβε αυτός ο άνθρωπος την τελευταία στιγμή να εξομολογηθεί;». Διότι πριν πεθάνει, έκλεισε η θύρα του ελέους και άνοιξε η θύρα της δικαιοσύνης. Το ακούσαμε, παρακαλώ;

Και για να τα δούμε αυτά λίγο καλύτερα, βλέπομε μέσα στην Ιστορία πλήθος από περιπτώσεις, που δείχνουν αυτήν την μακροθυμίαν του Θεού. Την όχι απεριόριστον. Εξαρτάται. Είναι πάντα μέσα στα όρια της ανθρωπίνης ζωής ή της ζωής ενός λαού. Βλέπει ο Θεός, επί παραδείγματι στην εποχή του Κατακλυσμού, εποχή του Νώε, ότι οι άνθρωποι έγιναν σαρκικοί. Ο Νώε είναι ενάρετος άνθρωπος και η παρουσία του μπορούσε να διδάξει πολλά τους συγχρόνους του. Αλλά για να γίνει, όμως, αυτό το πράγμα αισθητόν, λέγει ο Θεός εις τον Νώε: «Να κατασκευάσεις Κιβωτόν, διότι θα καταστρέψω τον κόσμον με κατακλυσμόν, ενώ εσύ και η οικογένειά σου θα σωθείτε». Και ο Νώε αρχίζει να κατασκευάζει Κιβωτόν. Αν θέλετε τις διαστάσεις της, πηγαίνετε εις το βιβλίον της «Γενέσεως» και εκεί θα δείτε τι πελώριες διαστάσεις είχε αυτή η Κιβωτός. Ήτο σαν ένα μεγάλο υπερωκεάνιον· διότι πάρα πολλά πράγματα έπρεπε να χωρέσουν εκεί. Λογαριάστε ακόμη τα εργαλεία και τους τρόπους με τους οποίους μπορούσαν να ξυλεύονται και να κατασκευάζουν κάτι, για να βγάλετε το συμπέρασμα ότι η Κιβωτός αυτή χρειάστηκε περίπου εκατόν είκοσι χρόνια για να τελειώσει! Τι ήσαν αυτά τα 120 χρόνια της κατασκευής της Κιβωτού; Ήσαν τα χρόνια της μακροθυμίας του Θεού για μετάνοια. Διότι έλεγαν εις τον Νώε οι σύγχρονοί του: «Νώε, τι φτιάχνεις;». «Κιβωτόν. Διότι θα επέλθει κατακλυσμός ένεκα των αμαρτιών μας». Κι έλεγαν: «Ο Νώε εγέρασε κι έχασε το μυαλό του». Συνεπώς, γελούσαν. Δηλαδή δεν επίστευαν. Και συνεπώς εξήντλησαν τα 120 χρόνια αυτά της μακροθυμίας του Θεού. Μετά, όμως, από τη μακροθυμία αυτή ήρθε ο κατακλυσμός, ήρθε η τιμωρία. Άραγε, την ώρα που έβλεπαν τα νερά να ανεβαίνουν -δεν είχαν πεθάνει οι άνθρωποι, απλώς εγίνετο πλημμύρα, ανέβαιναν τα νερά. Ανέβηκαν στα δένδρα. Πήγαν στα βουνά, δεν ξέρω τι έκαναν. Ανέβηκαν σε υψηλά μέρη-  άραγε τότε δεν θα είπαν: «Κύριε του ουρανού και της γης, σώσε μας!». Είχε κλείσει η θύρα του ελέους και της μακροθυμίας. Προ του θανάτου των. Είχε κλείσει.

Αλλά το ίδιο πράγμα βλέπομε, αγαπητοί μου, και εις τα Σόδομα. Τα Σόδομα ήταν μία Πεντάπολις, πέντε πόλεις. Εκεί ο Θεός επέτρεψε να σταλεί ο Λωτ, ο ανιψιός του Αβραάμ. Ο Λωτ, με την παρουσία του… ήταν δίκαιος ο Λωτ. Δηλαδή ήταν άνθρωπος αρετής.Λιγοτέρας βεβαίως αρετής από τον θείο του τον Αβραάμ, αλλά ήταν άνθρωπος αρετής. Το βεβαιώνει η Γραφή. Τον έστειλε εκεί ο Θεός, σαν ένα ζωντανό παράδειγμα, να μετανοήσουν εκείνες οι πόλεις. Και ο Λωτ έβλεπε την αμαρτία να ξεχυλίζει, αναστέναζε, αλλά οι άνθρωποι αυτοί δεν εννοούσαν να σταματήσουν να αμαρτάνουν, ώσπου ήρθε το κορυφαίον εκείνο γεγονός, το γνωστότατον, που πήγαν να του ζητήσουν τους δύο επισκέπτας του –ήσαν τα δύο πρόσωπα της Αγίας Τριάδος υπό μορφήν ανδρών– να του ζητήσουν αυτά τα δύο πρόσωπα, τους δύο νέους, για να αμαρτήσουν οι Σοδομίται. Δηλαδή το αποκορύφωμα της αμαρτίας των. Και βεβαίως δεν ανεμένετο πλέον τίποτα, ήρθε η καταστροφή. Λέγει για τον Λωτ ο Απόστολος Πέτρος στην Β΄του επιστολή: «Βλέμματι γὰρ καὶ ἀκοῇ ὁ δίκαιος, ἐγκατοικῶν ἐν αὐτοῖς (: Με το βλέμμα του και με την ακοή του, αυτά που έβλεπε και αυτά που άκουγε ο δίκαιος Λωτ, όταν κατοικούσε στα Σόδομα) ἡμέραν ἐξ ἡμέρας ψυχὴν δικαίαν ἀνόμοις ἔργοις ἐβασάνιζεν (: βασάνισε την δικαία του ψυχή με τα άνομα έργα αυτών των πόλεων)». Βλέπετε;

Το ίδιο πράγμα συνέβη, αγαπητοί μου, και με την Νινευί. Μάλιστα με την Νινευί είναι πολύ χαρακτηριστική η ιστορία της, όταν έστειλε ο Θεός τον Ιωνά να κηρύξει κήρυγμα μετανοίας. Ενθυμείσθε τι μετάνοια έδειξαν οι άνθρωποι αυτοί; Τόση μετάνοια που ο Ιωνάς στενοχωρήθηκε. «Μπα…!». Γι’ αυτό λέει: «Κύριε, εγώ δεν πήγαινα στη Νινευί. Όχι διότι μόνον είναι εχθροί μας οι Ασσύριοι, αλλά διότι ήξερα ότι είσαι φιλάνθρωπος και πολυέλαιος. Οπότε όταν εγώ έκανα κήρυγμα μετανοίας, εκείνοι θα εμετανόουν, θα τους συγχωρούσες και θα απεδεικνυόμην ψεύτης εγώ· που θα έλεγα ότι σε τρεις μέρες καταστρέφεται η Νινευί». Βέβαια δεν είχε δίκαιο. Διότι θα έλεγε το κήρυγμά του: «Αν μετανοήσετε, δεν θα καταστραφείτε». Γιατί, λοιπόν, να λυπηθεί ο Ιωνάς; Διαβάστε, παρακαλώ, την ιστορία του, είναι το βιβλίον «Ιωνάς» στην Παλαιά Διαθήκη. Είναι πολύ μικρό. Μέσα σε λίγη ώρα θα το έχετε τελειώσει.

Όμως οι Νινευίται ξαναγύρισαν πάλι στις αμαρτίες τους. Ξαναγύρισαν ακάθεκτοι. Γι’αυτό και ο Θεός μακροθυμεί από εκείνο το πρώτο κήρυγμα μετανοίας του Ιωνά, πόσο λέτε; Ξέρετε; Πάλι 120 χρόνια! Περίπου. Και όταν έγινε η αιχμαλωσία του Βορείου Βασιλείου και είχε αιχμαλωτιστεί ο Τωβίτ με την οικογένειά του, τότε ο Τωβίτ λέει στον Τωβία τον γιο του. Ακούστε αυτά τα θαυμάσια σημαντικά λόγια: «Καὶ νῦν, τέκνον –ύστερα από εκείνη την ωραία περιπέτεια του Τωβίτ. Ωραίο βιβλίο. Διαβάστε το κι αυτό- (:Και τώρα παιδί μου, λέγει…), ἄπελθε ἀπὸ Νινευῆ(: φύγε από την Νινευί. – Παντρεύτηκε την Σάρα, έκανε το σπιτικό του και βέβαια ο Τωβίτ, έτοιμος πια να πεθάνει και η γυναίκα του και του λέει:), ὅτι πάντως ἔσται ἃ ἐλάλησεν ὁ προφήτης Ἰωνᾶς (: οπωσδήποτε θα γίνει εκείνο που είπε ο προφήτης Ιωνάς). Καὶ μηκέτι αὐλισθῆτε εἰς Νινευῆ (:Μη κατοικήσετε στην Νινευί. Εμείς θα πεθάνομε, εσείς, νέοι άνθρωποι που είστε, φύγετε). Ἀπῆλθε δὲ Τωβίας εἰς Ἐκβάτανα (: Μόλις πέθαναν ο πατέρας του και η μάνα του, τους έθαψαν και φύγανε. Και πήγε στα Εκβάτανα). Καὶ ἤκουσε –ο Τωβίας, ο γιος- πρὶν ἢ ἀποθανεῖν αὐτὸν τὴν ἀπώλειαν Νινευῆ (:πριν πεθάνει -127 χρόνια έζησε ο Τωβίας- άκουσε την καταστροφή της Νινευί. Ξέρετε ότι η καταστροφή της Νινευί έγινε από τους Βαβυλωνίους, από τον Ναβουχοδονόσορα), ἣν ᾐχμαλώτισε Ναβουχοδονόσορ καὶ Ἀσύηρος, καὶ ἐχάρη πρὸ τοῦ ἀποθανεῖν ἐπὶ Νινευῆ». Δεν χάρηκε χαιρεκάκως. Δηλαδή «Επιτέλους, μας βασάνισες Νινευί, ήρθε η ώρα σου και ετιμωρήθης». Όχι. Εχάρηκε δια την εκπλήρωσιν της προφητείας.

Γιατί; Διότι παρακάτω ο πατέρας του επροφήτευσε την αποκατάσταση της Ιερουσαλήμ και του ναού και ο ναός θα εκτίζετο με χρυσάφια, με διαμάντια… ένας ναός ουτοπικός. Αλλ’ αυτός ο ναός ο ουτοπικός δεν ήτο, όπως και τα τείχη της Ιερουσαλήμ, από διαμάντια και σαπφείρους και ρουμπίνια χτισμένη… τα τείχη της Ιερουσαλήμ. Ουτοπικά πράγματα. Όχι. Είναι η Βασιλεία του Θεού. Είναι εικόνα της Βασιλείας του Θεού. Διαβάστε το τελευταίον κεφάλαιον του βιβλίου του Τωβίτ να δείτε πόσο μοιάζει με τα τελευταία κεφάλαια της Αποκαλύψεως, που περιγράφει εκεί ο Ευαγγελιστής Ιωάννης την άνω Ιερουσαλήμ, την Εκκλησία, την Βασιλεία του Θεού. Γι΄αυτό χάρηκε ο Τωβίας. Γιατί πραγματώθηκε η προφητεία. Και συνεπώς θα πραγματοποιηθούν και οι άλλες, οι έσχατες, οι εσχατολογικές.

Ακόμη ο Ισραήλ, αγαπητοί μου, παραβαίνει τις εντολές του Θεού και ο Θεός μακροθυμεί. Ξέρετε πόσο; Δέκα περίπου αιώνες! Από τότε που έδωσε τον νόμον, είχε πει να τηρούν τις εντολές Του, μάλιστα την εντολήν της αργίας. Μέσα στους δέκα αιώνες, η καταπάτησις των αργιών, μαζεύτηκαν 70 χρόνια! Και τότε λέγει ο Θεός: «Έλα τώρα, τράβα μέχρι την Βαβυλώνα αιχμάλωτος 70 χρόνια, ω Ισραήλ, για να μάθεις να τηρείς τις εντολές μου. Εβδομήντα χρόνια εργαζόσουν στις αργίες μου. Ε, 70 χρόνια θα είσαι αιχμάλωτος εκεί και τα χωράφια σου θα μείνουν ακαλλιέργητα 70 χρόνια, για να ξεκουραστούν». Αγρανάπαυσις υποχρωτική 70 ετών.

Έρχεται ακόμη, αγαπητοί μου, ο Κύριος Ιησούς Χριστός. Ένας μαθητής Του, ο Ιούδας, Τον προδίδει, κι όμως, όπως λέγει κάποιος πατήρ: «Ἰούδας οὐκ ἀπεβλήθη ὑπο τοῦ Κυρίου διὰ μακροθυμίαν». «Κάποιος», λέγει, «κάποιος θα με προδώσει». Ακόμα και στον χορτασμό των πεντακισχιλίων κάτι είπε εκεί ο Κύριος δια τον Ιούδα. Δεν τον έδιωξε. Δεν τον απεκάλυψε. Τον άφησε. Μακροθυμών.

Μακροθυμεί ο Κύριος ακόμα και για την επιστροφή της Ιερουσαλήμ, από το 33 που Τον σταυρώνει μέχρι το 70 μ.Χ.  Τον αφήνει 37 ολόκληρα χρόνια για να μετανοήσει ο Ισραήλ. Αλλά όχι μόνο δεν μετανοεί, αλλά τον Στέφανο φονεύει ο λαός εκείνος, γκρεμίζει από πάνω από το αέτωμα του ναού τον δίκαιον Ιάκωβον τον Αδελφόθεο και ασκεί διωγμόν εναντίον της Εκκλησίας του Χριστού. Ε, κατέφθασαν τα ρωμαϊκά στρατεύματα και η καταστροφή έμεινε μοναδική εις την Ιστορία. Το λέγει η Αγία Γραφή. Ούτε έγινε, ούτε θα γίνει ποτέ τέτοια καταστροφή πόλεως. Εκατό χιλιάδες δούλοι έγιναν οι Εβραίοι, πουλήθηκαν 100.000 σε όλες τις αγορές τότε του κόσμου. Τα ξύλα τέλειωσαν για να σταυρώνουν και για πολλά χρόνια, λέει, στάθηκε το αίμα λίπασμα για τα χωράφια και η πόλις οργώθηκε με άροτρα. Τέτοια καταστροφή δεν έγινε ποτέ. Και η Χιροσίμα και το Ναγκασάκι κατεστράφησαν και ξανακτίστηκαν και δεν κατεστράφησαν ολοτελώς. Παρότι έπεσαν ατομικές βόμβες. Φοβερή η καταστροφή εκείνης της πόλεως. Ήταν η δικαία τιμωρία του Θεού. Το 70 μ. Χ. έκλεισε η θύρα της μακροθυμίας και ήνοιξε η θύρα της δικαιοσύνης.

Αλλά και αυτός ο Απόστολος Παύλος θα είχε την ιδίαν τύχην, όμως μετενόησε. Όμως άκουσε τον Χριστό. Και τι λέει; «Ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἠλεήθην (:γι΄αυτόν τον λόγο έχω ελεηθεί), ἵνα ἐν ἐμοὶ πρώτῳ ἐνδείξηται Ἰησοῦς Χριστὸς τὴν πᾶσαν μακροθυμίαν, πρὸς ὑποτύπωσιν τῶν μελλόντων πιστεύειν ἐπ᾿ αὐτῷ εἰς ζωὴν αἰώνιον». «Είμαι υπόδειγμα μακροθυμίας του Θεού».

Αγαπητοί μου, η παραβολή του χρεώστου δούλου δείχνει ακόμα και σαν πρότυπο, όμως είπαμε, μακροθυμίας τον Θεό, αλλά δείχνει ότι ζητάει από τους νέους πολίτας τους Χριστιανούς να είναι το ίδιο. Γράφει ο άγιος Ιγνάτιος: «Μακροθυμήσατε μετ’ ἀλλήλων ἐν πραΰτητι ὡς ὁ Θεὸς μεθ’ ἡμῶν». «Μεταξύ σας», λέει, «να μακροθυμείτε, όπως ο Θεός με μας». Και λέγει ένας εκκλησιαστικός συγγραφεύς, ο Ωριγένης… ακούστε ένα ωραίο: «Ὡς μακροθύμου Θεοῦ υἱοὶ καὶ μακροθύμου Χριστοῦ ἀδελφοί, μακροθυμεῖτε ἐν πᾶσι τοῖς συμβαίνουσιν (:Σαν παιδιά μακροθύμου Θεού και σαν αδέλφια μακροθύμου Χριστού, έτσι κι εσείς σε ό,τι συμβαίνει μεταξύ σας να μακροθυμείτε)».

Ας θυμηθούμε, ακόμη, τον Δαβίδ πώς μακροθύμησε όχι μόνον στον Σαούλ, αλλά και στους απογόνους του. Ας θυμηθούμε ακόμη τον Ισαάκ, που του παίρναν τα πηγάδια οι γύρω οι  γείτονες και πήγαινε κι άνοιγε άλλο πηγάδι και του το παίρναν κι αυτό και πήγαινε σ’ άλλο μέρος να σκάψει άλλο πηγάδι. Διαρκώς μακροθυμούσε ο θαυμάσιος Ισαάκ.

Θα λέγαμε, σε ποιους πρέπει να μακροθυμούμε; Λέει ο Απόστολος Παύλος στους Θεσσαλονικείς: «Μακροθυμεῖτε πρὸς πάντας». Σε όλους. Πόσο πρέπει να μακροθυμούμε; Λέγει ο άγιος Ιάκωβος: «Μακροθυμήσατε, ἀδελφοί, ἕως τῆς παρουσίας τοῦ Κυρίου». «Μέχρι την Δευτέρα του Χριστού Παρουσία, να μακροθυμείτε». Και συνιστά ο Ιερός Χρυσόστομος: «Μακροθυμίαν πρὸς ἀλλήλους, ὑπομονὴν πρὸς τοὺς ἔξω». «Προς τους έξω υπομονήν. Προς τους έσω, τους αδελφούς, μακροθυμίαν».

Αγαπητοί μου, η μακροθυμία του Θεού είναι ένα μυστήριον. Γιατί εκφράζει το μυστήριον της σωτηρίας μας. Ποτέ, όμως, δεν πρέπει να λησμονούμε ότι ο Θεός «μακροθυμεῖ εἰς ἡμᾶς –όπως λέγει ο Απόστολος Πέτρος-, μὴ βουλόμενός τινας ἀπολέσθαι (:για να μη χαθεί κανένας), ἀλλὰ πάντας εἰς μετάνοιαν χωρῆσαι (:να βρεθούμε όλοι στον χώρο της μετανοίας). Ἥξει δὲ ἡ ἡμέρα Κυρίου ὡς κλέπτης ἐν νυκτί (::θα μπει όριο και θα έρθει ο Κύριος σαν τον κλέφτη την νύχτα)».

Οι άγιοι, βεβαίως, είναι εκείνοι οι θετικοί συντελεσταί στην μακροθυμία του Θεού υπέρ του κόσμου. Είναι οι προσευχές των αγίων. Είναι οι προσευχές της Υπεραγίας Θεοτόκου. Και παρατείνουν την μακροθυμία του Θεού. Πάντως, κύριον γνώρισμα των πολιτών της Βασιλείας του Θεού, όπως ανάγλυφα το είδαμε σ’ αυτήν την σημερινήν θαυμασία παραβολή του χρεώστου δούλου, είναι η μακροθυμία. «Μέγα φάρμακο εστίν η μακροθυμία στους πειρασμούς», λέγουν οι Πατέρες. Μέγα φάρμακον! «Ἡ μακροθυμία γλυκυτάτη ἐστὶ καὶ εὔχρηστος, ἡ δὲ ὀξυχολία, ὁ θυμός, πικρὰ καὶ ἄχρηστος ἐστίν».

Η μακροθυμία μας εξομοιώνει, αγαπητοί μου, με τον Θεό. Γιατί «οἰκτίρμων καὶ ἐλεήμων ὁ Κύριος, μακρόθυμος καὶ πολυέλεος· οὐκ εἰς τέλος ὀργισθήσεται, οὐδὲ εἰς τὸν αἰῶνα μηνιεῖ», λέγει ο 102 Ψαλμός. Έτσι, ας επισημάνομε την μακροθυμία. Θα μακροθυμήσει σε μας ο Θεός. Μας συμφέρει αφάνταστα. Ο Κύριος, ότι μας συμφέρει, το απέδειξε στην πολύ χρήσιμη παραβολή του χρεώστου δούλου.

406η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Θυσία Δικαιωμάτων.

†. Ο Παύλος, αγαπητοί μου, αγαπούσε πολύ τους Κορινθίους. Εντούτοις, ήταν η Εκκλησία εκείνη, που της χάρισε βέβαια δύο μεγάλες επιστολές, με θέματα τέτοια όμως που έδειχναν ότι πολύ οι Κορίνθιοι τον είχαν λυπήσει. Και αιτία ήταν άλλοτε οι διχοστασίες τους , άλλοτε η στάση τους απέναντι εις τον αιμομίκτη συμπατριώτη τους, για την οποία υπόθεση είπε ο Παύλος: «Και δεν επενθήσατε; Και μένετε ψυχροί και αδιάφοροι;». Άλλοτε η υποτίμηση που του έκαναν, έναντι άλλων εργατών του Ευαγγελίου: «Ο Απολλώς; Α, είναι καλύτερος από τον Παύλο!». Άλλοτε ότι δεν ήταν ο Παύλος ἐκ τῶν ὑπέρ λίαν Ἀποστόλων. Επειδή –ακούσατε- ηργάζετο χειρονακτικά! Που είναι η σημερινή αποστολική περικοπή κ.ο.κ. Ένα σωρό θέματα, που τα καταγράφει στις επιστολές του και δείχνει πόσο εκείνος μεν τους αγαπούσε, εκείνοι δε διαρκώς τον ελύπιζαν. Γι'αυτό κάπου λέει: «Πλατύνθητε, ὦ Κορίνθιοι». «Πλατύνατε την καρδιά σας, ω Κορίνθιοι. Εγώ ένας, δεν χωρώ μες στην καρδιά σας, σεις όλοι χωράτε μες στην καρδιά μου». Με πικρία τα έγραφε αυτά και με παράπονο ο Παύλος.

       Έτσι, γράφει, από τη σημερινή αποστολική περικοπή: «Εἰ ἄλλοις οὐκ εἰμὶ ἀπόστολος, ἀλλά γε ὑμῖν εἰμι (:Μπορεί σε άλλους να μην είμαι απόστολος, αλλά για σας είμαι). Ἡ γὰρ σφραγὶς τῆς ἐμῆς ἀποστολῆς ὑμεῖς ἐστε ἐν Κυρίῳ(:Γιατί η σφραγίδα της δικής μου αποστολής εσείς είσαστε εν Κυρίω). Ἡ ἐμὴ ἀπολογία τοῖς ἐμὲ ἀνακρίνουσιν αὕτη ἐστί». Και συνεχίζει παρακάτω. «Η δική μου απολογία…» ομιλεί περί απολογίας... Διότι συχνά πυκνά τον κάθιζαν στο σκαμνί του κατηγορουμένου. Τον Παύλο. Ναι! Οι Κορίνθιοι! Γι'αυτό λέγει «η δική μου απολογία, για κείνους που με ανακρίνουν και μου λέγουν τούτο ή εκείνο, αυτή είναι». Και συνεχίζει και λέει κι άλλα πολλά. Και όλα αυτά γιατί; Γιατί οι Κορίνθιοι ήσαν πεφυσιωμένοι, ήσαν υπερήφανοι. Έτσι ο Παύλος …ίσως επειδή ήταν κάτοικοι μιας πολύ μεγάλης πόλεως της Μεσογείου, ήταν κοσμοπολίτικη η Κόρινθος και είχε πάρει το μυαλό τους αέρα. Ήσαν πραγματικά φαντασμένοι άνθρωποι.

     Έτσι ο Παύλος έφθασε να γράψει, σε σχέση με υλικά πράγματα, που δεν εδέχετο, χρήματα κ.λπ. θυσιάζοντας τα δικαιώματά του, χάριν της απροσκόπτου διαδόσεως του Ευαγγελίου. Και τι γράφει; «Ἐγὼ δὲ οὐδενὶ ἐχρησάμην τούτων (:Όχι· δεν έκανα χρήση απ’ όσα τυχόν θα θέλατε να μου προσφέρετε, σε τίποτα).  Οὐκ ἔγραψα δὲ ταῦτα ἵνα οὕτω γένηται ἐν ἐμοί(:Και δεν τα έγραψα αυτά, για να μου γίνουν έτσι . Δηλαδή «τώρα να μου δίνετε το σιτηρέσιό μου». Περί σιτηρεσίου ο λόγος. Περί διατροφής του Παύλου και των συνεργατών του. Ο Παύλος ηργάζετο με τα χέρια του για να βγάλει το ψωμί του. Καταπληκτικό! Και δεν τα γράφω, λέει, αυτά, για να μου δώσετε τώρα το σιτηρέσιον)· καλὸν γάρ μοι μᾶλλον ἀποθανεῖν ἢ τὸ καύχημά μου ἵνα τις κενώσῃ (:είναι προτιμότερο να πεθάνω, παρά κανείς να μου αφαιρέσει αυτό το καύχημα, ότι δεν παίρνω χρήματα από σας, δεν παίρνω το σιτηρέσιό μου)». Και το καύχημα του Παύλου τι ήταν; Να προσφέρει αδάπανον το Ευαγγέλιον του Χριστού. Χωρίς χρήματα. Αδάπανον το Ευαγγέλιον. Και οι Κορίνθιοι, αντί να αισθάνονται καύχημα για έναν τέτοιον απόστολό τους, που ήταν ανώτερος πάντων, ακριβώς για να μη γίνεται βάρος εις αυτούς ως προς τα οικονομικά, τώρα τον κατηγορούν. Τον κατηγορούν και τι λένε; «Α, για να μην παίρνει χρήματα, πρέπει να είναι δευτέρας κατηγορίας απόστολος, γιατί η πρώτης κατηγορίας απόστολος, εκ των – έτσι ελέγοντο- υπέρ λίαν αποστόλων αν ήταν, -επειδή δε συνέπεσε η περίπτωση εκ των υστέρων ο Παύλος να κριθεί από τον Χριστόν-, γι'αυτό δεν παίρνει χρήματα και δουλεύει. Είναι κατώτερος απόστολος». Ακούστε, ακούστε... Αλήθεια, θα έλεγε κανείς, θα απορούσε με τους Κορινθίους, πόσο απουσία ικανότητος υπήρχε σ’ αυτούς, ορθής εκτιμήσεως των πραγμάτων.

       Eντούτοις ο Παύλος επιμένει: «Τίς οὖν μοί ἐστιν ὁ μισθός;(:Ποιος λοιπόν είναι ο μισθός μου; -λέει ο Παύλος)  ἵνα εὐαγγελιζόμενος ἀδάπανον θήσω τὸ εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ, εἰς τὸ μὴ καταχρήσασθαι τῇ ἐξουσίᾳ μου ἐν τῷ εὐαγγελίῳ». «Ποιος είναι ο μισθός μου; Να ευαγγελίζομαι», λέγει, «εγώ θέλω μισθόν από τον Χριστόν, αδάπανον το Ευαγγέλιον, χωρίς χρήματα». Πούουου, Παύλε άγιε! Πού να σ’ ακούγαμε! «Να θέσω», λέει, «αδάπανον το Ευαγγέλιον του Χριστού, στο να μη φθάσω να κάνω ενδεχομένως κατάχρησιν της εξουσίας μου εις το Ευαγγέλιον». Τι σημαίνει «ἐξουσία»; Ναι, είχε εξουσία. Η εξουσία δεν είναι τι άλλο, παρά τα δικαιώματα. Προσέξτε, η λέξις «ἐξουσία» σημαίνει δικαιώματα. Να το ενθυμείσθε, γιατί θα το χρησιμοποιήσομε πιο κάτω αρκετά. Δηλαδή ο Παύλος παραιτείται των δικαιωμάτων του, για προσωπική του συντήρηση, ακριβώς για να μη δώσει αφορμή κατηγορίας εις το Ευαγγέλιον· «ἵνα μὴ ἐγκοπήν τινα δώσῃ». «Ἐγκοπή», «ἐγκόπτω» θα πει «κάτι που σταματώ, κάτι που βλάπτω». Υπάρχουνε διάφορα συνώνυμα. Και λέει μάλιστα ο Ιερός Χρυσόστομος: «Είδες; Όχι μόνον απλώς φοβάται την ἐγκοπήν, την βλάβη αλλά κι εκείνο το ‘’τι’’, ‘’ἐγκοπήν τινά’’, τοσοδούτσικη βλάβη να μην επιφέρω εις το Ευαγγέλιον του Χριστού. Τοσοδούτσικη. Εκείνο το ‘’τι’’, το ‘’τόσο δα’’». «Ἀλλ᾿ οὐκ ἐχρησάμεθα τῇ ἐξουσίᾳ ταύτῃ, ἀλλὰ πάντα στέγομεν(:Δεν δώσαμε, λέει, δεν κάναμε χρήση σ’ αυτό μας το δικαίωμα, αλλά όλα τα υποφέρομε, ‘’πάντα στέγομεν’’, όλα τα υποφέρομε), ἵνα μὴ ἐγκοπήν τινά -τινά, ε;-  δῶμεν τῷ εὐαγγελίῳ τοῦ Χριστοῦ».

     Εμείς τι θα λέγαμε σε όλα αυτά; Όποιος καταλαβαίνει τον Παύλο, όποιος τον ζει, θα έλεγε: «Ω αθάνατε Παύλε, γνησιότατε ερμηνευτά του Χριστού… Ω αθάνατε Παύλε!». Έτσι σήμερα, με την αποστολική περικοπή που μας δίδεται αυτή η ευκαιρία να δούμε το θέμα, ποιο θέμα; Της θυσίας των δικαιωμάτων. Της θυσίας των δικαιωμάτων… Και τα δικαιώματα, πλάι στα καθήκοντα, υπάρχουν σε πολλούς τομείς της ζωής.

    Και πρώτα πρώτα στον χώρο του Ευαγγελίου. Ο Παύλος ήταν κορυφαίος στη θυσία των δικαιωμάτων του. Αναφέρεται βέβαια στα δικαιώματα που έδωσε ο Χριστός στους διακόνους Του, όπως και ο παλαιός νόμος το προέβλεπε, είναι ο μόνος απόστολος που μίλησε για τα δικαιώματα των διακόνων του Χριστού, άλλο ότι δεν έπαιρνε τίποτε- και το πόρισμα των όσων γράφει είναι τούτο- που είναι παρμένο από την Παλαιά Διαθήκη: «Ἄξιος ὁ ἐργάτης τοῦ μισθοῦ αὐτοῦ». «Άξιος είναι ο εργάτης του  μισθού του». Δούλεψε στο Ευαγγέλιο, θα ζήσει από το Ευαγγέλιο. Λέγει: «Δεν ξέρετε ότι εκείνοι που ηργάζοντο εις το θυσιαστήριον ετρέφοντο εκ του θυσιαστηρίου;». Στην Παλαιά Διαθήκη. Σήμερα, θα λέγαμε: «Να πάρει ο ιερεύς το πρόσφορο». Να. Τα πολλά πρόσφορα. Παράδειγμα. Και μάλιστα, με την ευκαιρία, μια που ανέφερα, που είπα αυτό, στο βιβλίο των Αποστολικών Διαταγών, αναφέρει πόσα πρόσφορα θα πάρει ο Επίσκοπος, πόσα θα πάρει ο πρεσβύτερος ή οι πρεσβύτεροι, ο διάκονος και πάει παρακάτω. Ώστε εκ του θυσιαστηρίου θα ζήσει ο εργάτης του Ευαγγελίου.

      Μάλιστα, λέγει, το λέει η Παλαιά Διαθήκη και το ερμηνεύει ο Παύλος : «Οὐ φιμώσεις βοῦν ἀλοῶντα». «Δεν θα βάλεις φίμωτρο εις το βόδι που αλωνίζει». Είναι γνωστό, ότι όπως γυρίζει, στα παλιά αλώνια, αν ενθυμείσθε, σε εκείνα τα παλιά πέτρινα αλώνια και γύριζε γύρω γύρω ένα ή δύο βόδια μαζί, πατημένα, ξύλο, σανίδι από πίσω και λιάνιζαν εκεί το σιτάρι να βγει το άγανο και να μείνει ο σίτος. Για μια στιγμή το βόδι μπορούσε να σκύψει και κάτι να φάει. «Μην του βάλεις φίμωτρο. Δουλεύει. Άστο να φάει», έλεγε ο παλιός νόμος. Και λέει ο Παύλος: «Μὴ τῶν βοῶν μέλει τῷ Θεῷ; (:Μήπως ο Θεός ενδιαφέρεται για τα βόδια;) Οὐχί περί ἡμῶν ἐγράφη;». «Δεν εγράφησαν», λέει, «αυτά τα πράγματα για μας;». Ότι δεν θα φιμώσεις τον εργάτη του Ευαγγελίου. Θα φάει εκείνο που του ανήκει από το Ευαγγέλιο.

     Ενώ κατοχυρώνει τα πράγματα έτσι, ο Παύλος δεν παίρνει τίποτα. Εδώ είναι το καταπληκτικόν. Παραιτείται από το δικαίωμά του αυτό, μόνο και μόνο για να μην πουν: «Πολλά πήρε ο Παύλος… Κατάχρηση έκανε». Χρησιμοποιήθηκε εξάλλου το ρήμα. «Ἀλλ᾿ οὐκ ἐχρησάμεθα τῇ ἐξουσίᾳ ταύτῃ». «Δεν κάναμε κατάχρηση αυτής της εξουσίας». Όμως ο Παύλος παραιτείται από το δικαίωμα μένοντας στο αξίωμά του: «Μηδεμίαν ἐν μηδενὶ διδόντες προσκοπήν, ἵνα μὴ μωμηθῇ ἡ διακονία». «Σε κανέναν καμία δεν δίνομε ‘’προσκοπήν’’, σκόνταμμα, σκάνδαλο, για να μη ‘’μωμηθῇ ἡ διακονία’’, να μην κατηγορηθεί η διακονία του Ευαγγελίου».

      Ω Παύλε, τόσο πολύ αγαπούσες το Ευαγγέλιον; Ω Παύλε, τόσο πολύ αγαπούσες τον λόγο του Θεού; Που θα ήθελες να τον πάρουν οι ακροαταί σου ατόφιον και πουθενά να μην σκοντάψουν; Ω μεγάλε Παύλε…. Ο ίδιος έγραψε ακόμη στον Τιμόθεο: «Παραδιατριβαὶ διεφθαρμένων ἀνθρώπων τὸν νοῦν καὶ ἀπεστερημένων τῆς ἀληθείας(:μη έχοντας την αλήθεια ή την χάρη του Θεού), νομιζόντων πορισμὸν εἶναι τὴν εὐσέβειαν(:που νομίζουν ότι η ευσέβεια είναι πορισμός. Να πλουτίσεις, με το να είσαι ευσεβής ή να είσαι ιερεύς, να πλουτίσεις…)». Και γράφει στον Τιμόθεο: «Ἀφίστασο ἀπὸ τῶν τοιούτων (:Μακριά απ΄ αυτούς, μακριά απ’ αυτούς)»... Και αυτό είναι δυστυχώς, το ότι μέσα στην Ιστορία, διαμέσου των αιώνων, είχαμε και έχομε πάντοτε αυτούς τους «διεφθαρμένους τὸν νοῦν» ανθρώπους, οι οποίοι τίποτα δεν καταλαβαίνουν. Χοιρώδεις άνθρωποι. Εργάζονται εις την Εκκλησίαν για να κερδίσουν και για να πλουτίσουν. Και θα προσθέσει ο Παύλος στον Τιμόθεο, στην Α΄προς Τιμόθεο: « Ἒστι δὲ πορισμὸς μέγας ἡ εὐσέβεια μετὰ αὐταρκείας». «Πορισμός» θα πει πλούτος. «Είναι μέγας ο πλούτος, το να έχεις την ευσέβειαν με την αυτάρκεια». Εκείνο το … «μου φθάνει να ζήσω». Ακούστε: «Μου φθάνει να ζήσω. Δεν πρέπει να πλουτίσω».

     Και θα φιλοσοφήσει ο Παύλος: «Οὐδὲν γὰρ εἰσηνέγκαμεν εἰς τὸν κόσμον, δῆλον ὅτι οὐδὲ ἐξενεγκεῖν τι δυνάμεθα· ἔχοντες δὲ διατροφὰς καὶ σκεπάσματα, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα». «Είναι φανερό», λέει, «στον κόσμο αυτόν δεν φέραμε τίποτα. Καθένας που γεννιέται, δεν φέρνει ούτε λεφτά, ούτε κουβέρτες, ούτε παπούτσια, τίποτα. Από την κοιλιά της μάνας του φέρνει τίποτα; Γυμνός γεννιέται». Φανερόν. Και ποιος δεν το ξέρει αυτό; Κι όταν φύγομε από τον κόσμον αυτόν, δεν παίρνομε πάλι τίποτα. Έτσι φιλοσοφεί ο Παύλος. Κοινός νους· που ο καθένας μπορεί αυτό να το δει. Και βγάζει το συμπέρασμά του. Έχοντες λοιπόν διατροφάς και σκεπάσματα… -σκέπασμα είναι τα ρούχα, είναι τα παπούτσια, είναι η στέγη. Κι αυτό σκέπασμα είναι. «Έχοντες», λέει, «διατροφάς και σκεπάσματα, έχοντες να ζήσομε και να σκεπαστούμε, σ’ αυτά να αρκεστούμε». Αυτά είναι για όλους. Και για τους κληρικούς, πολλῷ δέ μᾶλλον…

     Εάν όμως κανείς θέλει να προσφέρει την διακονία του στην Εκκλησία, μάλιστα εάν δεν είναι κληρικός, είναι λαϊκός, και έχει άλλοθεν έσοδα, έχει χωράφια, έχει μαγαζί, ξέρω ΄γω, ποτέ μη δεχθεί αμοιβή για την διακονία του αυτή εις την Εκκλησία. Ποτέ μη δεχθεί αμοιβή. Επίτροπος; Τι κάνεις; Ερανική επιτροπή; Μην πάρεις τίποτα! Πρόσεξε αδελφέ. Μην πάρεις τίποτα! Μιμήσου τον Παύλο. Ακόμη, μην υπάρξει σε σένα καμία υστεροβουλία, σε αυτήν την διακονία του Ευαγγελίου. Ότι… «Ε, αργότερα, εις το μέλλον, κάτι θα ζητήσω, κάπου, κάπως θα ωφεληθώ», μελλοντικά οφέλη δηλαδή. Ούτε φήμη, ούτε προνόμια, ούτε δόξα. Με ταπείνωση υπηρέτησε, διακόνησε την Εκκλησία, τον λόγο του Θεού, ό,τι είναι. Το αξίωμα του Παύλου δια ένα αδάπανον Ευαγγέλιο, πρέπει να είναι διαρκώς μπροστά στα μάτια μας. Να το ΄χουμε στον νου μας διαρκώς. Να ζούμε για την Εκκλησία και όχι από την Εκκλησία, όπως υπάρχει μία σύγχρονη έκφρασις. Σήμερα δυστυχώς πάσχομε. Πάσχομε, πάσχομε. Γιατί λησμονήσαμε τον Παύλο. Ή καλύτερα …βλέπετε κάθε χρόνο ακούγεται η περικοπή αυτή. Ποιος την προσέχει; Ποιος την θεολογεί; Ποιος την βαθαίνει; Λησμονήσαμε τον Παύλο. Ή, καλύτερα, τις επιταγές του Αγίου Πνεύματος. Και η εποχή μας έχει πολύ μεγάλη ευαισθησία. Εάν δει εσένα ή κληρικός ή λαϊκός που υπηρετεί στην Εκκλησία να αρπάζεις, το μυαλό σου, το μάτι σου να είναι στα υλικά αγαθά, πρόσεξε, γύρω σου θα σκανδαλισθούν. Γι'αυτό σήμερα είναι πολλοί οι σκανδαλιζόμενοι.

      Η θυσία των δικαιωμάτων, αγαπητοί μου, είναι το αντίθετο της φιλαυτίας. Είσαι φίλαυτος; Ουδέποτε θα θυσιάσεις τα δικαιώματά σου. Θυσιάζεις τα δικαιώματά σου; Δεν είσαι φίλαυτος. Δύο ποσά αντιστρόφως ανάλογα. Δεν ζητώ τα δικά μου, αλλά των άλλων. Όπως λέει ο Παύλος, πάλι στην Α΄προς Κορινθίους, στο επόμενο κεφάλαιο το λέει: «Μηδεὶς τὸ ἑαυτοῦ ζητείτω(:Κανείς να μη ζητά το δικό του), ἀλλὰ τὸ τοῦ ἑτέρου ἕκαστος (:αλλά το κέρδος του αλλουνού)». Μέχρι ενός βαθμού, βέβαια, θα κοιτάξω και το δικό μου. Αλλά όχι διαρκώς το δικό μου. Γιατί αλλιώτικα μεταβάλλομαι σε φίλαυτον, όπως σας είπα.

      Συνεπώς, κίνητρον της παραιτήσεως δικαιωμάτων ποιο είναι; Η αγάπη. Η αγάπη στον Χριστό. Η αγάπη στην Εκκλησία Του. Η αγάπη στον κάθε άνθρωπο, κατά τον τύπο της παραβολής του Καλού Σαμαρείτου. Όποιος και να είναι αυτός ο άλλος άνθρωπος, δείξε του την αγάπη σου, δείξε του την εξυπηρέτηση. Έτσι, παραιτείται ο θυσιαζόμενος από χρήματα, από προνόμια, από προσωπική ανάπαυση, ακόμη και από την σωματική του υγεία. Παραιτείται. Για να προσφέρει. Να προσφέρει προσφερόμενος. Να δαπανά εαυτόν, δαπανώμενος.

     Πολλάκις ακόμη, ο άνθρωπος της θυσίας, που το έχει μέσα του ή που το διδάχτηκε από το Ευαγγέλιον, πολλάκις διαλέγει επάγγελμα που να είναι προσφορά. Όπως είναι το επάγγελμα του εκπαιδευτικού -Έπαψε να ΄ναι. Κάνουν απεργίες οι εκπαιδευτικοί. Ας είναι…-. Για να προσφερθεί. Το επάγγελμα του γιατρού. Για να προσφέρει -Έπαψε να είναι. Για να βγάζουν χρήματα σήμερα...-. Το επάγγελμα του νοσηλευτού, της νοσοκόμου, του νοσοκόμου. Ξέρετε τι προσφορά είναι αυτή; Ξέρετε ότι οι αδερφές νοσοκόμες είναι σαν άγγελοι μέσα εις το νοσοκομείο; Και με εκείνη την άσπρη στολή τους, νομίζεις ότι κατέβηκαν από τον ουρανό να υπηρετήσουν και πάλι να ξαναφύγουν.

     Ακόμη, παραιτείται ο πιστός, αγαπητοί, και από κοινωνικά δικαιώματα, κοινωνικά δικαιώματα, προκειμένου να διατηρήσει την ειρήνη. Και από κοινωνικά δικαιώματα. Ο Ισαάκ, επί παραδείγματι, ο γιος του Αβραάμ, έκανε μια ανόρυξη φρέατος, έσκαβε, για να βρει νερό. Είχε ποίμνια κ.τ.λ. κάπου έκανε την εγκατάστασή του, έσκαβε για να βγάλει  νερό. Μόλις το έβλεπαν οι πλαϊνοί λαοί, πήγαιναν και του έπαιρναν το πηγάδι και λέγανε: «Α, αυτό είναι δικό μας!». Πήγαινε πιο πέρα… ποτέ δεν μάλωσε, πήγαινε πιο πέρα, ξανάσκαβε, έβρισκε νερό, πήγαιναν άλλοι…: «Α, αυτό είναι δικό μας!». Αγαπητοί μου ο Ισαάκ, τύπος του Ιησού Χριστού, πράος, ποτέ δεν στράφηκε εναντίον των ή να κάνει μία μάχη, αλλά παρητείτο από το κάθε πηγάδι που έσκαβε. Κι αυτό εγίνετο κατ’ επανάληψιν. Μόνο και μόνο για να μην έχει προστριβές με τους γειτονικούς εκεί - μικρές φυλές, μικρούς λαούς.

     Ομοίως, αγαπητοί, είναι και τα λεγόμενα «κληρονομικά δικαιώματα»· που λίγο πολύ βρισκόμαστε κάτω απ’ αυτά.  Προκειμένου να διατηρήσει κανείς την ειρήνη του και την αγάπη με τα αδέλφια του και με τους στενούς συγγενείς του, δέχεται να του δώσουν ό,τι αυτοί κρίνουν. Ξέρω ΄γω, ένα οικόπεδο, το χωρίζομε στα τέσσερα, ποιος θα πάρει τη γωνία. «Να ρίξομε κλήρο». «Όχι αδερφοί, πάρτε εσείς και δώστε μου όποιο θέλετε». Ας πούμε, ένα τυφλό κομμάτι του οικοπέδου, που δεν είναι γωνιά, που δεν βλέπει σε δρόμο. Και ακόμη μπορεί να φθάσει να παραιτηθεί τελείως. Να πει: «Παραιτούμαι από την περιουσία και κάνετε ό,τι θέλετε». Ή δέχεται ό,τι του δώσουν ή παραιτείται ολότελα, όταν βλέπει ότι μαλώνουν τα αδέλφια και οι συγγενείς. Στα δικαστήρια αυτός ο άνθρωπος δεν τρέχει ποτέ. Γι'αυτό και ο Θεός τον ευλογεί. Πόσες φορές έχω πει σε σας, στην Εξομολόγηση, που το’ χω χαρεί μέχρι τον ουρανό, να μου λέτε, άνδρες, γυναίκες: «Πάτερ μου, σκέφτηκα να παραιτηθώ». «Άγιος ο Θεός!», λέγω. «Και να δεις πόσο θα σε ευλογήσει ο Θεός. Δεν θα πεινάσεις ούτε συ, ούτε τα παιδιά σου».

      Αλλά και μέσα στην καθημερινότητα, αγαπητοί μου, υπάρχουν θυσιαζόμενα δικαιώματα. Όπως μια προτεραιότητα κάπου, στο αυτοκίνητο, στην τράπεζα, σε ένα μαγαζί πάμε να ψωνίσομε, και προσφέρει κανείς την προτεραιότητά του, γιατί είναι κάποιος ηλικιωμένος άνθρωπος, είναι ένας ανήμπορος άνθρωπος. Θυσιάζει ακόμη την άνεσή του στο λεωφορείο, στο τρένο, δεν ξέρω πού. Αυτά είναι καθημερινά-καθημερινά. Θυσιαζόμενα δικαιώματα. Γι'αυτό λέει ο αββάς Δωρόθεος, είναι στην πέμπτη του διδασκαλία: «Ὅταν γάρ κρατῶμεν τό ἴδιον θέλημα καί στοιχῶμεν –γιατί όταν ζητάω τα δικαιώματά μου, ζητάω το δικό μου το θέλημα- τοῖς δικαιώμασιν ἡμῶν, τότε λοιπόν ὡς καλόν πρᾶγμα ποιοῦντες ἑαυτοῖς ἐπιβουλεύομεν καί οὔτε οἴδαμεν πῶς ἀπολλύμεθα». Να σας το μεταφράσω: «Όταν μένομε δεμένοι με το θέλημά μας και ρυθμίζομε την ζωή μας με βάση τα δικαιώματά μας, υπάρχουν άνθρωποι - οι πιο πολλοί ίσως, που δεν θυσιάζουν τίποτε από τα δικαιώματά τους -‘’Τίποτε’’, σου λέει: ‘’Μου ανήκει’’, ‘’Έχω δικαίωμα’’-, τότε έχοντας την εντύπωση», συνεχίζει ο αββάς Δωρόθεος, «ότι κάνομε κάτι καλό, προετοιμάζομε άθελά μας το κακό μας και χανόμαστε χωρίς να το καταλαβαίνομε». Γιατί χωρίς να το καταλαβαίνομε; Γιατί μιλάμε για τα δικαιώματά μας εν ονόματι της δικαιοσύνης… Εκεί –επιτρέψατέ μου την λέξη- την πατάμε!

       Η θυσία των δικαιωμάτων στην καθημερινότητα, αγαπητοί μου, εξορίζει, όπως σας είπα, την φιλαυτία. Και εγκαθιδρύει την αγάπη και την χριστιανική κοινωνικότητα.

       Αγαπητοί, έφθασε ο Παύλος να πει κάποτε από αγάπη για τους συμπατριώτες του: «Ηὐχόμην γὰρ αὐτὸς ἐγὼ ἀνάθεμα εἶναι ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν μου, τῶν συγγενῶν μου κατὰ σάρκα, οἵτινές εἰσιν Ἰσραηλῖται». «Θα ευχόμουν – «ἀνάθεμα» θα πει χώρισμα- να χωριστώ από τον Χριστόν -Ποιος; Ο Παύλος· που αγαπούσε τόσο τον Χριστόν- για λογαριασμό των συμπατριωτών μου, προκειμένου να γνωρίσουν τον Χριστό οι Ισραηλίται». Είδατε κουβέντα; Όταν ο Χριστιανός θυσιάζει τα δικαιώματά του, τότε όλα αυτά, θα τα έχει εξασφαλίσει στη Βασιλεία του Θεού. Μην το πάρετε περίεργον. Στην Αποκάλυψη γράφει τα εξής: «Καὶ ἐδόθη αὐτῇ(:δόθηκε εις την Εκκλησία δηλαδή, εις την νύμφην) ἵνα περιβάληται βύσσινον λαμπρὸν καθαρόν· τὸ γὰρ βύσσινον -δηλαδή βυσσινί χρώμα χιτώνα-  τὰ δικαιώματα τῶν ἁγίων ἐστί ». Είναι  «τὰ δικαιώματα τῶν ἁγίων». Παρότι, «δικαιώματα» εδώ σημαίνει η αγιότητα, οι αρετές των αγίων, όμως μπορούμε να πούμε ότι οι άγιοι στην Βασιλεία του Θεού διασώζουν, διασώζουν τα δικαιώματά τους. Ποια; Εκείνα που θυσίασαν εις τον παρόντα κόσμον. Εκεί ακριβώς τα απολαμβάνουν. Και μάλιστα όταν φθάνουν εις το ύψιστον δικαίωμα της ζωής και εκεί να παραιτούνται, γινόμενοι μάρτυρες για την αγάπη του Χριστού, τότε εκεί βρίσκουν και την αληθινή ζωή.

     Αγαπητοί, ας συνηθίζομε, με κάποιαν ευκολία, από τα μικρά, να θυσιάζομε τα δικαιώματά μας, από τα μικρά… Πρότυπό μας αιώνιον ο Παύλος, ο αιώνιος Παύλος· που κι αυτός είχε πρότυπο τον Κύριόν μας Ιησούν Χριστόν.

615η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας : " Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Ἄς μάθωμε νά συγχωροῦμε.

†. Πάντοτε, ἀγαπητοί μου, στὶς ἀνθρώπινες σχέσεις θὰ ὑπάρχουν διαφορές. Καὶ πολλὲς φορὲς ὁ ἕνας θὰ εἶναι ὁ ἀδικῶν καὶ ὁ ἄλλος ὁ ἀδικούμενος. Καὶ ἐν στενῇ καὶ ἐν εὐρείᾳ ἐννοίᾳ. Καὶ τίθεται τὸ ἐρώτημα: Τὸ πῶς θὰ μποροῦν αὐτὲς οἱ σχέσεις νὰ ἀποκαθίστανται, πρᾶγμα πολὺ ἀναγκαῖον γιὰ τὴν ὁμαλὴ συνύπαρξη τῶν ἀνθρώπων. Πῶς ἀλλιῶς παρὰ μὲ τὴν ἀνεξικακία ἢ μὲ τὴν ἀμνησικακία, νὰ μὴν θυμᾷται κανεὶς τὴν κακία τοῦ ἄλλου, ποὺ ἐκφράζονται μέ τὴν ἐκ βάθους καρδίας συγχωρητικότητα. Κι ἂν συμβαίνουν, ὑποτίθεται, ἀπεριόριστες προστριβές, πόσο μπορεῖ νὰ ἰσχύει αὐτὴ ἡ συγχωρητικότητα; Ἀπεριόριστα. Ἀρκεῖ φυσικά, ὁ ἀδικῶν, ὁ πταίων, νὰ ζητᾷ συγγνώμη.

Κατὰ τὴν ἑβραϊκὴ ἀντίληψη, ἡ συγγνώμη, ἔστω καὶ ἂν ἐζητεῖτο, περισσότερο περιορίζετο ὡστόσο στὶς τρεῖς φορές. Ἐννοεῖται τὴν ἡμέρα. Ὄχι σὲ ὅλη του τὴ ζωή. Τὴν ἡμέρα. Καὶ ὁ Ἀπόστολος Πέτρος κάποτε ἄκουσε τὸν Κύριο νὰ λέγει: «᾿Εὰν δὲ ἁμαρτήσῃ εἰς σὲ ὁ ἀδελφός σου, ὕπαγε καὶ ἔλεγξον αὐτὸν· ἐάν σου ἀκούσῃ, ἐκέρδησας τὸν ἀδελφόν σου». Δηλαδὴ ὑποτίθεται ὅτι τὸν συγχωρεῖς. Καὶ ὄχι μόνον αὐτὸ ἀλλὰ τὸν κερδίζεις κιόλας. Καὶ μὲ μεγαλοψυχία ὁ ἀπόστολος Πέτρος νόμιζε ὅτι ἂν ξεπερνοῦσε τὸ ἑβραϊκὸν ὅριον -αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε, δὲν ἦταν γραμμένο στὴν Παλαιὰ Διαθήκη, ὄχι, ὑπῆρχε ὡς ἀντίληψις εἰς τοὺς Ἑβραίους, ἦτο διδασκαλία τῶν Ραββίνων· ἐρωτᾷ λοιπὸν τὸν Κύριον: «Κύριε, ἕως ἑπτὰ φορὲς ἐὰν ἁμαρτήσῃ σὲ μένα ὁ ἀδελφός μου, θὰ τὸν συγχωρήσω;». Θὰ ἐπαναλάβω· τὴν ἡμέρα 7 φορές. Καὶ ὁ Κύριος τοῦ ἀπαντᾷ: «Ὄχι ἑπτὰ φορές, ὅπως νομίζεις, ἀλλὰ ἕως ἐβδομηκοντάκις ἑπτά».  Δηλαδὴ ἑβδομῆντα φορές τὸ ἑπτά. Δὲν εἶναι 7×7= 49=490. Ἀλλὰ σημαίνει: Εἶπες ἑπτά; Ἐγώ σοῦ λέω ἑβδομῆντα φορές τὸ ἑπτά. Εἶναι ἔκφρασις ποὺ δείχνει τὸ ἀπεριόριστον. Ὅσες φορὲς καὶ ἂν ἁμαρτήσει ὁ ἀδερφός σου, κι ἔρθει καὶ σοῦ ζητήσει συγγνώμη, ὀφείλεις νὰ τὸν συγχωρήσεις. Προσέξτε. Ὀφείλεις νὰ τὸν συγχωρήσεις.

Καὶ γιὰ νὰ ἑδραιώσει ὁ Κύριος αὐτὴν τὴν σπουδαιοτάτην ἠθικὴν θέσιν, ποὺ καθορίζει τίς σχέσεις τῶν ἀνθρώπων μεταξύ των, εἶπε τὴν παραβολὴ τῶν μυρίων ταλάντων καὶ τοῦ χρεώστου δούλου, ποὺ ἀκούσαμε, ἀγαπητοί μου, στὴ σημερινὴ εὐαγγελικὴ περικοπή.

Πῶς ἄρχισε ὁ Κύριος τὸν λόγο Του, γιὰ νὰ δείξει τὴ μεγάλη αὐτὴ ἀλήθεια τῆς συγχωρητικότητος; Εἶπε: «Διὰ τοῦτο ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν...». «Γι᾿ αὐτὸ τὸν λόγο ἔμοιασε ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν...».... Καὶ ἀκολουθεῖ ἡ παραβολή. Πολὺ συχνὰ ὁ Κύριος ἀναφέρεται σὲ αὐτὴ τὴ φράση. Δηλαδὴ περίπου στερεότυπη. Ὅπως: «Τίνι ὁμοιώσω τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν; -«Μὲ τί νὰ τὴν παρομοιάσω τὴ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν;»- ἢ «ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν». «Ἔμοιασε, μοιάζει ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν», κλπ. Αὐτό τό «Τίνι ὁμοιώσω», «μὲ τί νὰ τὴν παρομοιάσω τὴ βασιλεία τοῦ Θεοῦ», δείχνει τὴν προσπάθεια τοῦ Κυρίου νὰ μεταφέρει μιὰ οὐράνια πραγματικότητα πάνω στὴ Γῆ. Ἔχει πεῖ ὁ Κύριος ἑπτὰ παραβολές, ἀποτελοῦν μία δέσμη αὐτὲς οἱ ἑπτὰ παραβολές, κι ὅλες ἀρχίζουν ἔτσι: «Τίνι ὁμοιώσω τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν;»· ποὺ δείχνει ὅτι αὐτὲς οἱ ἑπτὰ παραβολὲς δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἑπτὰ πτυχὲς μιᾶς πραγματικότητος. Τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Ἀλλὰ ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἢ ἡ Βασιλεία τῶν οὐρανῶν εἶναι μιὰ οὐρανία πραγματικότητα. Ἐνῶ ἐδῶ στὴ Γῆ ζοῦμε μέσα σὲ μιὰ γήινη πραγματικότητα. Αὐτὴ ἡ μεταφορά -γι᾿ αὐτὸ λέει ὁ Κύριος «Τίνι ὁμοιώσω»- αὐτῇ ἡ μεταφορὰ οὐρανίων πραγμάτων σὲ γήινες πραγματικότητες, μὲ ποιά γλῶσσα θὰ γίνει; Ποιά εἶναι ἡ γλῶσσα ποὺ θὰ μιλήσουμε; Καὶ ποιά αὐτὴ ἡ γλῶσσα θὰ μπορεῖ νὰ μεταφέρει αὐτὲς τίς οὐράνιες πραγματικότητες; Εἶναι δύσκολο. Εἶναι ἀδύνατον. Λέει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ποὺ εἶδε οὐράνια πράγματα, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταφέρει κανεὶς τὰ οὐράνια πράγματα ἐδῶ στὴ Γῆ. Δὲν ὑπάρχει περιγραφή. «Οὐκ ἐξὸν ἐστὶν  ἀνθρώπῳ λαλῆσαι». Δὲν εἶναι δυνατόν, ἐκφεύγουν, ἡ περιγραφὴ οὐρανίων πραγμάτων, δὲν μπορεῖ νὰ μεταφερθεῖ. Κι ὅμως αὐτὴ ἡ μεταφορὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνει. Καὶ πῶς γίνεται; Γίνεται μὲ παρομοιώσεις. Ἡ γλῶσσα τῶν παρομοιώσεων. Γι᾿ αὐτὸ λοιπὸν μία παραβολὴ δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ μία παρομοίωσις, παρὰ μία εἰκόνα, ἕνας τρόπος νὰ ἐκφραστοῦμε γιὰ πράγματα ἀνέκφραστα, μέσα στὸν χῶρο τῶν γηίνων πραγματικοτήτων. Καὶ ἕν προκειμένω ἔχομε τὴν παραβολὴ ποὺ ἀκούσαμε σήμερα.

Ἡ παραβολή, μιλῶντας γενικὰ τώρα, θὰ ἤθελα νὰ τὸ γνωρίζετε ὅτι ἔχει τὸ μειονέκτημα τῆς ἀπουσίας ὁρισμοῦ. Πῶς νὰ ὁρίσεις; Οὐράνια πράγματα ὁρίζονται; Τί εἶναι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ὁρίζεται; Τί ὑπάρχει στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ὁρίζεται; Δὲν ὁρίζεται. Δὲν εἶναι δυνατὸν δηλαδὴ νὰ χρησιμοποιηθεῖ ὁρισμός. Τὸ λέει ἡ λέξις. Ὁρίζω. Ὁρίζω θὰ πεῖ βάζω ὅρια. Ἀλλὰ ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ δὲν ὁρίζεται, δὲν ἔχει ὅρια. Δὲν μπορεῖ νὰ μπεῖ λοιπὸν μέσα στὰ καλούπια ὁρίων. Γι᾿ αὐτὸ καὶ δὲν ὁρίζεται. Εἶναι γνωστό, καὶ μάλιστα κατ᾿ ἐπιστήμην ὁμιλοῦντες, ὅτι ὅταν θέλομε νὰ δώσομε ἀκριβῆ περιγραφὴ ἑνὸς πράγματος, δίδομε ὁρισμόν. Ἐὰν δὲν δώσομε ὁρισμόν, δὲν μιλᾶμε κατ᾿ ἐπιστήμην. Τὸ ξέρομε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Αὐτὸ λοιπὸν εἶναι ἕνα μειονέκτημα, ὅτι ἀπουσιάζει ὁ ὁρισμός. Ἀλλὰ ἐκ τῆς φύσεως τῶν πραγμάτων, δὲν εἶναι δυνατόν, ὅπως εἴπαμε, νὰ τεθεῖ ὁρισμός. Κι ἔτσι μιλᾶμε μὲ πολλὲς παρομοιώσεις, μὲ πολλὲς εἰκόνες. Αὐτὸ εἶναι ἕνα πλεονέκτημα· διότι μποροῦμε νὰ δοῦμε μὲ πολλοὺς τρόπους, πολλὲς πτυχὲς ἑνὸς πράγματος καὶ συνεπῶς ἔχομε ἕναν πλοῦτον ἑρμηνευτικόν. Εἶναι πάρα πολὺ σπουδαῖο αὐτό. Ἔτσι ἔχομε τὸ μειονέκτημα τοῦ ὁρισμοῦ, τῆς ἀπουσίας τοῦ ὁρισμοῦ, ἔχομε ὅμως τὸ πλεονέκτημα μιᾶς πληθωρικῆς ἑρμηνείας. Γι᾿ αὐτὸ βλέπετε ποὺ λέμε, ὅταν ἑρμηνεύομε τὸ Εὐαγγέλιο, ἕνας πατὴρ τὸ ἑρμηνεύει ἔτσι, ἄλλος τὸ ἑρμηνεύει ἔτσι, ἄλλος τὸ ἑρμηνεύει ἔτσι. Τί σημαίνει αὐτό; Ἀντιφάσεις; Ἐλλείψεις; Ὄχι. Οὐράνιες πραγματικότητες ἑρμηνεύομε. Συνεπῶς ἔχομε τὴ δυνατότητα νὰ ποῦμε πάρα πολλὰ πράγματα. Τόσα πολλά, ἐπιτρέψατέ μου νά σᾶς τὸ πῶ, ἀνεξαντλήτως. Ὅσο σκάβεις, βρίσκεις. Ναί. Ὅσο ἐρευνᾷς, γνωρίζεις.

Ἔτσι, στὴν παραβολὴ ποὺ ἀκούστηκε, ποὺ εἴπαμε σήμερα, εὐαγγελικὴ περικοπή, ἐδῶ ξεδιπλώνεται σ᾿ αὐτὴν τὴν παραβολὴ τῶν μυρίων ταλάντων, μία πτυχὴ τῆς βασιλείας τῶν Οὐρανῶν· ποὺ εἶναι ἡ συγχωρητικότης καὶ ἡ ἀμνησικακία. Ἔχομε ἐδῶ μία ὡραία καὶ βαθιὰ ἀποκάλυψη τοῦ πνεύματος τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Τί εἶναι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ; Ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀγάπη. Τί εἶναι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ; Εἶναι ἐλπίδα. Τί εἶναι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ; Εἶναι ἡ θέα τοῦ προσώπου τοῦ Χριστοῦ. Τί εἶναι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ; Ἡ συγχωρητικότης καὶ ἀνεξικακία. Κ.ὅ.κ. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ἐδῶ ἡ παραβολὴ αὐτὴ δίδει σὲ μία πτυχή, τὸ πνεῦμα τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Καὶ πρέπει ἀκόμη νὰ ποῦμε ὅτι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἔχει δύο σκέλη. Μία, ἑνιαία εἶναι. Μία εἶναι, τὸ ξαναλέγω. Ἔχει δύο σκέλη. Τὸ οὐράνιον σκέλος καὶ τὸ γήινον σκέλος. Τὸ οὐράνιον σκέλος εἶναι οἱ οὐράνιες πραγματικότητες. Τὸ γήινο σκέλος εἶναι ἐδῶ στὴ Γῆ. Καὶ ξέρετε τί εἶναι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ; Ὦ, ἂν ξέραμε! Ξέρομε. Ἀλλὰ ποτὲ δὲν τὸ σκεφθήκαμε. Εἶναι ἡ Ἐκκλησία. Ἡ Ἐκκλησία μέσα στὴν Ἱστορία εἶναι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, στὸ γήινον σκέλος.

Ἀλλὰ τὰ δύο σκέλη κρατοῦν ἕνα σῶμα. Μία εἶναι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Αὐτὸς ποὺ εἶμαι ἐδῶ, στὸ γήινο σκέλος τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ, αὐτὸς θὰ εἶμαι καὶ ἐκεῖ. Δὲν μπορῶ νὰ εἶμαι κάτι διαφορετικὸ ἐδῶ καὶ κάτι διαφορετικὸ ἐκεῖ. Γι᾿ αὐτό, ἂν φύγω ἅγιος, θὰ ζήσω ἐν ἁγιότητι στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Ἄν δὲν φύγω ἅγιος, ἀλλὰ μοχθηρός, κακοήθης, παραβάτης τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ κλπ., δὲν μπορῶ νὰ μπῶ στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Δὲν εἶναι δυνατόν. Γιατί δὲν μπῆκα ἤδη στὴ γηίνη πραγματικότητα. Δὲν μπῆκα στὰ μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας, μέσα στὴν πνευματικὴ ζωή, στὴ ζωὴ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. Ἢ μέσα στὴ ζωὴ τοῦ Χριστοῦ ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι. Δὲν μπῆκα. Δὲν μπορῶ λοιπὸν νὰ μπῶ, οὔτε σὲ ἐκείνη τὴν οὐράνια πραγματικότητα.

Μὲ τί λοιπὸν ὡμοιώθη ἡ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν; «Ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὃς ἠθέλησε συνᾶραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ». «Μὲ κάποιον βασιλέα ἄνθρωπον, ποὺ θέλησε νὰ λογαριαστεῖ μὲ τοὺς δούλους του». Νὰ τοῦ δώσουν λογαριασμό, ποῦ βρίσκονται στὰ οἰκονομικά. Πράγματι καὶ ἐνῶ ἐδίδετο ὁ λόγος, βρέθηκε κάποιος δοῦλος, μᾶς λέγει ἡ παραβολή, ὁ ὁποῖος χρωστοῦσε στὸ ἀφεντικό του, στὸν κύριό του μύρια τάλαντα! Ὁ ἀριθμὸς μύρια, ὅπως θὰ γνωρίζετε εἶναι ὁ δέκα χιλιάδες(10.000). Συνεπῶς μύρια τάλαντα σημαίνει ἕνα ποσὸν 10.000 ταλάντων. Πρέπει ὅμως εὐθὺς ἐξαρχῆς νὰ ποῦμε ὅτι στὴν παραβολὴ αὐτὴ βλέπομε ὅτι ὁ κάθε ἄνθρωπος ἔχει νὰ δώσει λόγο στὸν Θεὸ γιὰ τὰ πεπραγμένα του. Εἶναι μία μεγάλη ἀλήθεια, εἶναι μία μεγάλη πραγματικότης, ποὺ δυστυχῶς διαφεύγει σὲ πολλοὺς χριστιανούς μας. Ὅσο γιὰ κείνους ποὺ μιλᾶνε γιὰ ἐλευθερία, μία ἐλευθερία κατασκεύασμα τοῦ δικοῦ τους τοῦ μυαλοῦ, λένε ὅτι... «ἀφοῦ εἶμαι ἐλεύθερος, γιατί θὰ πρέπει νὰ δώσω λόγο τῶν πεπραγμένων μου; Διότι αὐτὸ θὰ πεῖ εἶμαι ἐλεύθερος. Δὲν ἔχω λόγο νὰ δώσω λόγο πουθενά. Οὔτε σὲ ἀνθρώπους οὔτε στὸν Θεό». Ἀλλὰ θὰ βρεθοῦν πρὸ ἐκπλήξεως οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ὅταν ἀντιληφθοῦν ὅτι ἡ ἔννοια τῆς ἐλευθερίας δὲν εἶναι ὅπως αὐτοὶ νόμισαν, δίδοντες μία διάσταση φιλοσοφική. Ἀλλὰ ὅπως τὴν νοεῖ τὴν ἐλευθερία ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ. Ἔτσι ἡ κρίσις τοῦ Θεοῦ, ἀγαπητοί μου, εἶναι μία φοβερὴ πραγματικότητα. Καὶ εἶναι ἡ κρίσις τόσο προσωπική, ὅσο καὶ γενική. Ὁ καθένας ποὺ φεύγει ἀπὸ τὸν παρόντα κόσμον, κρίνεται. Καὶ ὅταν ἔλθει ὁ Χριστός, θὰ κριθεῖ ὁλόκληρη ἡ ἀνθρωπότητα, στὴ γενικὴ κρίση.

Καὶ τότε ἐμφανίζεται, ὅπως λέγει ἡ περικοπή, ἕνας ὀφειλέτης μυρίων ταλάντων. Δὲν ξέρω ἂν γνωρίζετε τί ἦταν τὸ τάλαντο. Ἦταν τὸ μεγαλύτερο νόμισμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχαν μόνον οἱ Ἕλληνες, εἶχαν κι ἄλλοι λαοὶ καὶ ἦταν τριῶν ποιοτήτων. Ἦταν τὸ χρυσοῦν τάλαντον, ἦταν τὸ ἀργυροῦν, ἦταν καὶ τὸ χαλκοῦν. Μάλιστα ὅταν ὁ Τωβὶτ στέλνει τὸν γιό του στοὺς Ράγους τῆς Μηδίας, μὲ ἕνα παλιὸ χρέος ἑνὸς φίλου, θὰ τοῦ ἔδινε λοιπὸν τὸ χρέος αὐτό, γιατί ἦταν κάποια τάλαντα. Τὸ τάλαντο τὸ χρυσοῦν ἦταν βεβαίως κι ἐκεῖνο ποὺ εἶχε τὴ μεγαλύτερη ἀξία. Εἶχε πολὺ βάρος. Ἦτο ἀσήκωτο. Καὶ ἡ ἀξία ἑνὸς χρυσοῦ ταλάντου, ἀττικοῦ ταλάντου, ἀττικοῦ -σᾶς εἶπα τὸν Τωβίτ, γιὰ νὰ σᾶς πῶ ὅτι καὶ στὴν Ἀνατολὴ χρησιμοποιοῦσαν τὸ τάλαντο· τὸ ἀττικὸ τάλαντο ἦταν... ὄχι ἀρχαιολογικὴ ἀξία, ἀλλὰ πραγματική, εἰς χρυσόν, ἦτο, παρακαλῶ, διακόσιες σαράντα χρυσὲς λίρες Ἀγγλίας. Ἦταν τὸ τάλαντο τὸ ἀττικόν. Μύρια τάλαντα σημαίνει δύο ἑκατομμύρια τετρακόσιες χιλιάδες χρυσὲς λίρες Ἀγγλίας! Μὲ τὴν πραγματικὴ ἀξία, τὴ σημερινή. Αὐτὸ δείχνει πόσο χρεώστης ἦταν αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ἔναντι τοῦ Θεοῦ.

Ναί. Τὸ χρέος εἶναι οἱ ἁμαρτίες. Γι᾿ αὐτὸ λέμε στὴν Κυριακὴ προσευχή: «καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν», καὶ ἄφησέ μας, δηλαδὴ συγχώρεσέ μας, δηλαδὴ νὰ διαγράψεις, τί; Τὰ ὀφειλήματα. «Ὀφείλημα» θὰ πεῖ χρέος. Νὰ διαγράψεις τὰ χρέη μας. Καὶ τὰ ὀφειλήματα αὐτὰ εἶναι, ὀφειλήματα παραβάσεων καὶ ὀφειλήματα παραλείψεων. Τί παρέβῃν καὶ τί ἔπρεπε νὰ κάνω καὶ δὲν τὸ ἔκανα. Πόσο βαθὺ σκοτάδι ἀγαπητοί μου ὑπάρχει σὲ πολλοὺς ποὺ νομίζουν ὅτι εἶναι ἀθῶοι ἀπέναντι τοῦ Θεοῦ! «Ἐγώ», λέει, «ἐγὼ δὲν ἔχω ἁμαρτίες». Κι ἂν βέβαια κάποιες εἰπωθοῦν... «Καὶ τί εἶναι αὐτό; Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι κάνουν αὐτό, κάνουν ἐκεῖνο». Φοβερὸ πρᾶγμα, φοβερόν! Τὸ χρέος μένει ἀνεξόφλητον. Κάποτε εἶχα πεῖ..., πολλὲς φορὲς τὸ ἔχω πεῖ, δὲν πειράζει ἂν γρήγορα γρήγορα τὸ ξαναπῶ ἐν παρενθέσει, ὅτι τὸ χρέος μεγαλώνει ἀπέναντι στὸν Θεό, γιατί εἶναι ὁ Θεός. Ἀνάλογα μὲ τὸ πρόσωπο εἶναι καὶ ἡ ἐκτίμηση τοῦ χρέους. Δηλαδή· γιὰ νὰ τὸ καταλάβομε... Τί εἴπαμε εἶναι τὸ χρέος; Παράβασις. Καὶ ἀκόμη τί εἶναι; Παράλειψις. Νὰ πάρω μία παράβαση ἐντολῆς. Παραβαίνω μία ἐντολή. Ἐὰν σὲ ἕνα μικρὸ παιδὶ δώσω ἕνα χαστούκι, δὲν ἔχει καὶ πολλὴ σημασία αὐτό. Θὰ κλάψει αὐτό, τὸ πολὺ νὰ μοῦ διαμαρτυρηθοῦν οἱ γονεῖς του. Ἄν δώσω τὸ ἴδιο χαστούκι στὸν Δήμαρχο τῆς πόλεως, τὸ πρᾶγμα διαφέρει. Ἐὰν δώσω στὸν Πρόεδρο τῆς Δημοκρατίας ἕνα χαστούκι δημοσίως, τὸ πρᾶγμα ἀκόμη διαφέρει. Ἐὰν τώρα κάνω μία προσβολὴ στὸν Θεό, πόση εἶναι ἡ προσβολή; Ὅσο εἶναι τὸ πρόσωπον. Ὁ Θεὸς εἶναι ἄπειρος καὶ ἡ προσβολὴ εἶναι ἄπειρος. Ὁ Θεὸς εἶναι αἰώνιος καὶ ἡ προσβολὴ εἶναι αἰώνιος.

Λέει κάποιος, ἐρωτᾷ ὁ Ἱερὸς Χρυσόστομος, λέει κάποιος: «Καλά, ἐγὼ ἁμάρτησα γιὰ ἕνα λεπτό, καὶ θὰ τιμωροῦμαι αἰώνια;». Ναί. Γιατί; Γιατί σὲ Ἐκεῖνον ποὺ ἁμάρτησες, εἶναι ἄπειρος καὶ αἰώνιος. Γιὰ νὰ καταλάβομε, γιατί μὲ τὸ ποσὸν αὐτὸ ὁ Κύριος θέλει νὰ δείξει πὼς ὁ κάθε ἄνθρωπος εἶναι χρεώστης. Καὶ μὴ λέμε, ἀγαπητοί μου, ἐκεῖνο τὸ παραμύθι κυριολεκτικὰ τοῦ διαβόλου παραμύθι, ὅτι δὲν ἔχομε ἁμαρτίες καὶ ὅτι δὲν κάνομε τίποτα καὶ ὅτι εἴμεθα ἀθῶοι ἄνθρωποι. Ἔτσι, ποιός μπορεῖ νὰ ἐξοφλήσει αὐτὸν τὸν ὄγκον τοῦ χρέους; Ἕνας μόνον. Ὁ Θεός. Ὅπως ἐδῶ ἔρχεται ὁ δοῦλος καὶ τὸν παρακαλεῖ τὸν Κύριό του: «Κύριε», λέει, «μακροθύμησον ἐπ᾿ ἐμοὶ», «μακροθύμησε σὲ μένα, θά σοῦ τὸ ἐξοφλήσω». Τί θὰ ἐξοφλήσεις, ἄνθρωπε; Τί θὰ ἐξοφλήσεις; Δοῦλος εἶσαι καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δουλεύεις γιὰ νὰ δίνεις χρήματα στὸ ἀφεντικό. Δοῦλος εἶσαι. Τί θὰ κάνεις; Ἕνας τὸ ξόφλησε τὸ χρέος γιὰ τὸν καθένα μας. Ὁ Ἰησοῦς Χριστός. Λέει στοὺς Κολοσσαεὶς ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «Καὶ ὑμᾶς, νεκροὺς ὄντας ἐν τοῖς παραπτώμασι -νεκροῖ στὰ παραπτώματα-, συνεζωοποίησεν ὑμᾶς σὺν αὐτῷ -μαζὶ μὲ τὸν Χριστόν, ὁ Πατὴρ μᾶς ἐζωοποίησε-, χαρισάμενος ἡμῖν πάντα τὰ παραπτώματα -μᾶς χάρισε ὅλα μας τὰ παραπτώματα- ἐξαλείψας τὸ καθ᾿ ἡμῶν χειρόγραφον -Ξέρετε ὅτι τὸ χρέος εἶναι μὲ ἕνα χειρόγραφο, μὲ μία συναλλαγματική, μὲ ἕνα συμβόλαιο, μὲ ἕνα χαρτί. Μὲ ἕνα χαρτί, ποὺ λέμε «σὲ τυλίγει σὲ μία κόλλα χαρτὶ ὁ δανειστής σου». Χειρόγραφον χρέους. Ἔ, λέγει, μᾶς  τὸ ἐξάλειψε αὐτό- προσηλώσας αὐτὸ -Ποιό; Τὸ χειρόγραφο προσηλώσας, τὸ κάρφωσε- τῷ σταυρῷ». Ἐκεῖ τὸ χρέος. Σὰν νὰ εἶναι ὁ δανειστὴς στὸν ὁποῖον χρωστᾶμε καὶ νὰ μᾶς πεῖ: «Τὸ βλέπεις; Στὸ χέρι μου τὸ κρατάω. Μοῦ χρωστᾷς. Τὸ βλέπεις;». Καὶ νὰ πάει μπροστὰ στὰ μάτια μας νὰ τὸ σχίσει. Αὐτὸ θὰ πεῖ τὸ κάρφωσε πάνω εἰς τὸν σταυρό. Ἐκπληκτικόν.

Καὶ μὴ ἔχων ὁ δοῦλος νὰ ἐξοφλήσει τὸ χρέος στὴν παραβολή, τί κάνει ὁ κύριος; Δὲν εἶχε. «Ἐκέλευσεν πραθῆναι». «Διέταξε νὰ πουληθεῖ». «Νὰ πουληθεῖ», λέει, «ἡ γυναῖκα, του...-ἔτσι ἐγίνετο στὴν ἀρχαιότητα. Τὸ ὑλικὸ τῆς παραβολῆς εἶναι παρμένο ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα καὶ ἀπὸ τὴν πραγματικότητα-, τὰ παιδιά του, ὅ,τι εἶχε καὶ δὲν εἶχε καὶ νὰ προσμετρηθεῖ». Ξέρετε πόσο κόστιζε ἕνας δοῦλος; Πάμφθηνος. Ἡ γυναῖκα δὲ ἀκόμα πιὸ φθηνή. Λοιπόν; Τί νὰ ἐξοφλήσεις ἄνθρωπε; Καὶ τί γίνεται τώρα; Ἐν τῷ μεταξὺ ὁ δοῦλος πωλούμενος... κι αὐτὸς ἀκόμη θὰ ἐπωλεῖτο ὁ δοῦλος γιὰ νὰ εἰσπράξει τὸ ἀφεντικὸ τὸ χρέος ποὺ τοῦ ὄφειλε. Τί σήμαινε; Ὅτι θὰ ὑφίστατο ἀλλοτρίωσιν. Θὰ ἀλλοτριώνετο ἀπὸ τὸν κύριόν του. Τί θὰ πεῖ αὐτό; Αὐτὴ ἡ ἀλλοτρίωσις εἶναι ἡ αἰωνία κόλασις. Σὲ πουλάει τὸ ἀφεντικό. Σὲ διώχνει ὁ Θεός. Ὅταν σὲ διώχνει ὁ Θεός, ποῦ θὰ πᾶς; Ποῦ ἀλλοῦ; Δὲν ὑπάρχει πουθενὰ ἀλλοῦ, παρὰ ἡ κόλασις. Αὐτὴ ἡ ἀλλοτρίωσις.

Ὁ δοῦλος εἶδε ὅτι δὲν ὑπάρχει σωτηρία. «Πεσὼν οὖν ὁ δοῦλος -Καὶ τὸν παρακαλοῦσε, Μακροθύμησε- λέει -σὲ μένα». Ἔπεσε, γονάτισε κάτω. Καὶ τὸ ἀφεντικό: «Σπλαγχνισθεὶς δὲ ὁ κύριος...».... Τί ὡραῖες εἰκόνες! Εἶναι μία ἁπλὴ πράξη αἰτήσεως μακροθυμίας· ποὺ εἶπε ὁ δοῦλος: «Μακροθύμησον ἐπ᾿ ἐμοὶ». Καὶ αὐτὸ ὅλο ἐπέφερε τὴν ἀλλαγή, τὴν ἐξόφληση τοῦ χρέους. «Λυπήσου με». «Στὰ χαρίζω». «Λυπήσου με». «Στὰ χαρίζω!». Αὐτὸ δείχνει περίτρανα ὅτι ἡ μετάνοια καὶ ἡ αἴτησις συγχωρήσεως, ἀγαπητοί μου, μᾶς ἀπαλλάσσει ἀπὸ τὴν αἰώνια καταδίκη.

Ἀλλὰ ἂς προσέξομε καὶ κάτι ἑρμηνευτικό. Ὅταν ὁ Κύριος λέγει «ἐκέλευσεν πραθῆναι», διέταξε νὰ πουληθεῖ, αὐτὸ ἐκφράζει τὸ πνεῦμα τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Διότι «πᾶσα παράβασις καὶ παρακοὴ ἔλαβεν ἔνδικον μισθαποδοσίαν». Παρέβῃς; Θὰ τιμωρηθεῖς. Ἀντίθετα τὸ «σπλαχνισθεῖς» ἐκφράζει τὸ πνεῦμα τῆς Καινῆς Διαθήκης.     Αὐτὰ βέβαια ὡς πρὸς τίς σχέσεις ἀνθρώπου-Θεοῦ. Μένουν ὅμως καὶ οἱ σχέσεις μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων.

Καὶ σημειώνει ἡ παραβολή: «Ἐξελθὼν δὲ ὁ δοῦλος ἐκεῖνος...». Μόλις βγῆκε ἀπὸ τὸν χῶρο, τὸ γραφεῖο τοῦ ἀφεντικοῦ, κατεβαίνει τὰ σκαλοπάτια βρίσκει ἕναν σύνδουλό του. «Ἄ, ἔλα ἐδῶ, ἔλα ἐδῶ. Μοῦ χρωστᾷς 100 δηνάρια». Ἑκατὸ δηνάρια... δύο λίρες. «Ἔλα δῶ. Ξόφλησέ μου τὸ χρέος ποὺ μοῦ ὀφείλεις». Ἐκεῖ βάζει τὴ λέξη: «Ἒπνιγεν αὐτὸν». Αὐτὸ ποὺ λέμε στὴ γλῶσσα μας: «Μὲ ἔπνιξε ὁ δανειστής μου». Αὐτὸ εἶναι κυριολεξία. Δὲν εἶναι μεταφορικό. Διότι ὁ δανειστὴς ἔβαλε τὸν ἀντίχειρα, τὸ μεγάλο δάχτυλο, ἐδῶ στὸ καρύδι τοῦ χρεοφειλέτου καὶ τὸ ζουλοῦσε τὸ δάχτυλό του καὶ κυριολεκτικὰ τὸν ἔπνιγε. «Δώσ᾿ μου αὐτὰ ποὺ μοῦ χρωστᾷς». «Ἒπνιγεν αὐτὸν».  «Σὲ παρακαλῶ», τοῦ λέει, «μακροθύμησε σὲ μένα, θά σοῦ τὰ πληρώσω». Τί εἶναι 100 δηνάρια; Δύο λίρες. Ἔ, εὔκολο εἶναι. «Ὄχι· τώρα!». Καὶ τὸν ἔβαλε στὴ φυλακή. Εἶδαν τὴ συμπεριφορὰ αὐτὴ οἱ ἄλλοι σύνδουλοι, τρόμαξαν καὶ πῆγαν καὶ διασάφησαν εἰς τὸν κύριόν των αὐτὰ ποὺ εἶδαν καὶ ἄκουσαν. Τότε βέβαια ὁ κύριος ἐκάλεσε τὸν δοῦλον καὶ τοῦ λέει: «Δοῦλε ἀχρεῖε καὶ πονηρέ, ἐγώ σοῦ χάρισα τόσο ὑπέρογκο ποσόν, ἐσὺ δὲν μποροῦσες νὰ μακροθυμήσεις εἰς τὸν σύνδουλόν σου;». Ἐδῶ ὅμως δείχνει τὴν πελώρια διαφορὰ τῶν ὅσων χρεωστοῦμε στὸν Θεὸ καὶ τῶν ὅσων μᾶς χρωστοῦν οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι σὲ μᾶς. Ἐν τούτοις, ἐνῶ τὸ ποσὸν εἶναι μικρό... δηλαδὴ τί θὰ πεῖ; Ἄνθρωπος καὶ ἄνθρωπος. Μοῦ δίνουν ἕνα σκαμπίλι... αὐτὸ ποὺ σᾶς εἶπα τὸ παράδειγμα προηγουμένως. Τὸ ἴδιο εἶναι μὲ τὸ σκαμπίλι ποὺ θὰ δώσω στὸν Θεὸ καὶ θὰ Τὸν προσβάλλω; Εἶναι μικρὸ πρᾶγμα, εἶναι πολὺ μικρό. Ἐν τούτοις, δὲν μποροῦμε νὰ ξεπεράσουμε τὸν ἑαυτό μας, γιὰ νὰ μποροῦμε νὰ συγχωρήσουμε τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους γιὰ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα μᾶς ἔχουν κάνει. Πολὺ δὲ παραπάνω ὅταν μᾶς ζητοῦν ἐπίμονα τὴ συγγνώμη.

Τὸ συμπέρασμα τῆς παραβολῆς; Ὦ, τὸ συμπέρασμα τῆς παραβολῆς τὸ ἐξάγει ὁ ἴδιος ὁ Κύριος: «Οὕτω καὶ ὁ πατὴρ μου ὁ ἐπουράνιος ποιήσει ὑμῖν -Ἔτσι θὰ σᾶς κάνει καὶ ὁ Πατέρας μου ὁ ἐπουράνιος-, ἐὰν μὴ ἀφῆτε ἕκαστος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ἀπὸ τῶν καρδιῶν ὑμῶν τὰ παραπτώματα αὐτῶν». «Ἐὰν δὲν ἀφήσετε», λέει, «τὰ ἁμαρτήματα τῶν ἄλλων ἀπὸ τὴν καρδιά σας, μὲ τὴν καρδιά σας».

Ἀγαπητοί μου, ὁ Θεὸς ἀπεκάλυψε τὸ πνεῦμα τῆς βασιλείας Του. Ἀλλὰ οἱ ἄνθρωποι δὲν συμμορφώνονται μὲ αὐτό. Καὶ τίθεται τὸ ἐρώτημα: Μᾶς συμφέρει; Νὰ μὴν συμμορφωθοῦμε; Δὲν θὰ μποῦμε στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Μᾶς συμφέρει; Κι ἂν ὑποτεθεῖ ἀκόμη ὅτι ὁ Θεὸς παρὰ ταῦτα μᾶς συγχωροῦσε, κι ἂν δὲν συγχωρούσαμε τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους, ἐμεῖς, θὰ εἴχαμε εἰρήνη, ἐρωτῶ, θὰ εἴχαμε εἰρήνη στὴν ψυχή μας, καὶ οἱ σχέσεις μας θὰ ἦταν ἀγαθὲς μὲ τὸν πλησίον μας; Ὄχι. Μᾶς συμφέρει; Ὄχι. Μήπως δημιουργεῖ αὐτοτιμωρία ἕνας ποὺ δὲν συγχωρεῖ καὶ αὐτοβασανίζεται; Καὶ αὐτοτιμωρεῖται; Μᾶς συμφέρει; Ὄχι. Ἔτσι λοιπόν, δὲν μᾶς συμφέρει. Διότι οὔτε ὁ Θεός μᾶς συγχωρεῖ, οὔτε ἀγαθὲς σχέσεις μποροῦμε νὰ ἔχουμε, νὰ ἀναπτύξουμε μὲ τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους, ἂν δὲν μάθουμε νὰ ζητοῦμε τόσο τὴ συγχώρηση τοῦ Θεοῦ, ὅσο καὶ νὰ δίδομε συγχώρηση εἰς τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους. Ἐμπρὸς λοιπόν, ἀγαπητοί μου, ἐμπρὸς λοιπόν, ἂς μάθομε νὰ συγχωροῦμε ἀπεριόριστα. Καὶ εὔκολο εἶναι καὶ μᾶς συμφέρει.

539η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας : " Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Ὀφειλέτης ποίας ὀφειλῆς εἶσαι;

†.Σεβασμιώτατε, αγαπητοί μου αδελφοί, κάθε παραβολή του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, που είναι μία όμορφη, μικρή ή μεγάλη ιστορία, γεμάτη από πλούσια διδάγματα, μοιάζει με έναν απέραντο αιγιαλό, που καθώς περπατάς βρίσκεις κοχυλάκια με μύρια σχήματα και χρώματα, που όταν τα πάρεις στα χέρια σου χαίρεσαι την αγάπη και τη σοφία του Θεού. Ένα τέτοιο κοχυλάκι ας σκύψουμε να πάρουμε σήμερα από τον αιγιαλό της παραβολής του χρεοφειλέτου δούλου.

«Εἶπεν ὁ Κύριος· ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὃς ἠθέλησε συνᾶραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ. Ἀρξαμένου δὲ αὐτοῦ συναίρειν προσηνέχθη αὐτῷ εἷς ὀφειλέτης μυρίων ταλάντων…» (Ματθ. 18, 23-35) και τα λοιπά.

Το κοχυλάκι που θα πάρουμε σήμερα από την παραβολή αυτή είναι η έννοια του οφειλέτου και της οφειλής. Αυτό θα δούμε, αγαπητοί μου, γιατί, όπως θα δείτε, έχει μία ευρεία έννοια ο οφειλέτης και η οφειλή, ο χρεώστης και το χρέος. Τι σημαίνειοφειλέτης; Αυτός που οφείλει, αυτός που χρωστά κάτι σε κάποιον. Εδώ η ευαγγελική διδασκαλία εμφανίζει τον άνθρωπο ως οφειλέτη απέναντι στον Θεό. Αλλά γιατί;

Στην εβραϊκή γραμματεία ως χρέος εμφανίζεται το ποσόν των αμαρτιών. Να σας πω ένα παράδειγμα, που είναι εκπληκτικό. Όταν δεν τήρησαν την εντολή της αργίας του Σαββάτου οι Εβραίοι, όπως και της αγραναπαύσεως κάθε επτά χρόνια, μετά από τον Νόμο που πήραν, τον 15ο αιώνα π.Χ.

Κάπου τον 6ο αιώνα π.Χ, ο Θεός επιτρέπει να οδηγηθούν οι Εβραίοι του νοτίου βασιλείου αιχμάλωτοι στην Βαβυλώνα· εκεί είναι γνωστό ότι έμειναν εβδομήντα χρόνια. Ο Θεός εξηγεί: «Είναι τα χρόνια, που τα μάζεψα, όσο δουλεύατε τις αργίες και δεν τηρούσατε τις αγραναπαύσεις και τα λοιπά· όλα αυτά μαζεύονται εβδομήντα χρόνια. Εβδομήντα χρόνια θα καθήσετε στην αιχμαλωσία. Οπότε τα χωράφια σας θα δεχθούν την αγρανάπαυση, την ανάπαυση, όσο εσείς, χωρίς να λογαριάζετε την εντολή μου, τα καλλιεργούσατε». Είναι εκπληκτικό. Είναι πραγματικά εκπληκτικό, αν το σκεφθεί κανείς.

Λέμε στην κυριακή προσευχή: «καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν», και άφησε τα χρέη μας, τις οφειλές μας. Ερμηνεύει ο Ζηιγαβηνός: «ὀφείλημα γὰρ καὶ τὸ ἁμάρτημα, ὡς καὶ αὐτὸ ποιοῦν ὑπεύθυνον τὸν ἄνθρωπον, ὥσπερ καὶ τὸ χρέος». Δηλαδή: χρέος είναι και το αμάρτημα, που καθιστά υπεύθυνο τον άνθρωπο, όπως ακριβώς και το χρέος. Όλες οι παραβάσεις του καθήκοντος προς τον Θεό, αγαπητοί μου, είναι χρέη προς τον Θεό.

Θέλετε να δείτε το θέμα θεολογικότερα και βαθύτερα; Ο Θεός μας έδωσε κάτι να διαχειριστούμε, ένα κεφάλαιο· και τώρα του οφείλουμε όχι μόνο να επιστρέψουμε το κεφάλαιο, αλλά και τον τόκο του. Δανείστηκα την φράση από άλλη παραβολή του Κυρίου, την παραβολή των ταλάντων ή των δραχμών. Τι ακριβώς είναι στην πραγματικότητα; Ο Θεός μας δάνεισε το κατ’ εικόνα και μας ζητάει το καθ’ ομοίωσιν. Εάν λοιπόν το κατ’ εικόνα είναι τόσο βαρύ, μύρια τάλαντα, ένα υπέρογκο ποσό, δείχνει τι μας έδωσε ο Κύριος αλλά και τι ζητά. Θα το επαναλάβω: μας έδωσε το κατ’ εικόνα και ζητά το καθ’ ομοίωσιν, δηλαδή μας έδωσε τη δυνατότητα του αγιασμού και ζητάει την τελειότητα και τον αγιασμό.

Όταν μιλάμε όμως για καθήκον προς τον Θεό, αυτό είναι μιας δευτέρας ποιότητος αρετή προς τον Θεό. Το ακούσατε καλά; Δευτέρας ποιότητος είναι η επιτέλεση του καθήκοντος. Η πρώτης ποιότητος αρετή ως κίνητρο έχει την αγάπη. Αφού όμως η αγάπη του Θεού μέσα μας πάγωσε, κρύωσε, τότε κάθε σχέση μας με τον Θεό έγινε καθήκον, έγινε χρέος· δηλαδή ξεκίνησε από την αγάπη, και έγινε χρέος, ξέπεσε. Έστω όμως, και σαν χρέος να το πάρουμε, οφείλουμε να το αποδώσουμε, ο, τι ανήκει είς τον Θεό.

Λέμε : «Έχω χρέος να γηροκομήσω τους γονείς μου». Μα αυτό δεν είναι θέμα χρέους· είναι θέμα αγάπης. Από χρέος θα γηροκομήσουμε τους γονείς μας, ή από αγάπη προς αυτούς;… Εάν το πάρεις ως χρέος, είναι δευτέρας ποιότητος αρετή· εάν το πάρεις ώς θέμα αγάπης, είναι πρώτης ποιότητος αρετή. Και το συναντάμε αυτό, όταν βλέπουμε ανθρώπους να λένε: «Εμένα δεν μου έγραψες το χωράφι εκείνο που έχεις. Γράψε μου το χωράφι, κι εγώ θα σε πάρω στο σπίτι μου, μάνα μου, πατέρα μου». Κατάντημα!... Για το χωράφι θα πάρεις τη μάνα σου και τον πατέρα σου να τους γηροκομήσεις, όχι διότι τους αγαπάς;…

Όταν από την αγάπη ξεπέφτουμε στο χρέος, όπως είδατε, σίγουρα πέφτουμε σε μία δεύτερης ποιότητος αρετή. Εν τούτοις ο Θεός το δέχεται αυτό, δηλαδή δέχεται αυτή τη μίνιμουμ προσφορά, την ελάχιστη προσφορά. Μα αν και το καθήκον δεν εκπληρωθεί, αυτό το ελάχιστο δηλαδή που είπαμε ότι είναι δευτέρας ποιότητος, τότε δεν καθιστά τον άνθρωπο χρεοφειλέτη έναντι του Θεού; Αυτή είναι η έννοια του χρεοφειλέτου, αγαπητοί μου, όπως μας την παρουσιάζει η παραβολή.

Και το χρέος, λέει η παραβολή, ανερχόταν στο ποσόν των μυρίων χρυσών ταλάντων. Για να πάρουμε μία ιδέα αυτού του ποσού, αρκεί να σας αναφέρω ότι η Γαλιλαία και η Περαία, δύο ολόκληρες επαρχίες, στην εποχή του Χριστού, πλήρωναν ετήσιο φόρο στον Αντίπα διακόσια τάλαντα. Εδώ όμως έχουμε μύρια τάλαντα, δηλαδή δέκα χιλιάδες χρυσά τάλαντα. Και το ένα τάλαντο, με τη σημερινή αξία, την πραγματική, ως χρυσός, όχι την αρχαιολογική, το ένα τάλαντο ισοδυναμεί με διακόσιες σαράντα χρυσές λίρες Αγγλίες· συνεπώς δέκα χιλιάδες τάλαντα είναι ισοδύναμα με δύο εκατομμύρια τετρακόσιες χιλιάδες (2.400.000) χρυσές λίρες! Όχι χαρτονομίσματα· χρυσές λίρες!

Η παραβολή θέλει να δείξει το χρέος των αμαρτιών μας έναντι του Θεού. Και αν θέλετε, θέλει να δείξει, όπως σας είπα, θεολογικά, πόσο μεγάλο πράγμα είναι το κατ’ εικόναπου μας έδωσε ο Θεός, αλλά και τι πρέπει να αποδώσουμε ως προς το καθ’ ομοίωσιν, δηλαδή να ομοιάσουμε του Θεού, αφού μας δίνει την δυνατότητα προς τούτο.

Αλλά, θα μου πείτε, είναι οι αμαρτίες μας τόσο πολλές; Ναι, πάρα πολλές. Είναι οι αμαρτίες των λογισμών, οι αμαρτίες των λόγων, οι αμαρτίες των πράξεων… κι αυτές κάθε στιγμή, κάθε ώρα, κάθε ημέρα, κάθε χρόνο, για μια ολόκληρη ζωή! Τι μαζεύεται!... Και μόνη μία αμαρτία, είναι βαρύτατη έναντι του Θεού.

Αν και δεν έχω χρόνο, θα σας δείξω πόσο βαρειά είναι η αμαρτία, λίγο σύντομα, μ’ ένα παράδειγμα που κι άλλες φορές σας το έχω πει. Αν κάποιο παιδάκι ενοχλεί, μπορώ να θυμώσω και να του δώσω ένα χαστούκι. Αυτό βάζει τα κλάματα, και τίποτε άλλο· η πράξη μου δεν θα έχει παρακάτω συνέπειες. Αν ένας από σας κύριος ενοχλεί, μπορώ να θυμώσω, να σηκωθώ και να του δώσω πάλι ένα χαστούκι. Αυτό όμως θα έχει κάποιες συνέπειες, αναμφισβήτητα. Αν πάω, παρακαλώ, στον Πρωθυπουργό ή στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και του δώσω ένα χαστούκι, το πράγμα διαφέρει· η πράξη μου θα έχει σοβαρές συνέπειες. Άρα οι συνέπειες της πράξεώς μου εξαρτώνται από την αξία του κάθε ανθρώπου, από το αξίωμά του. Εάν τώρα δώσω ένα χαστούκι στον Θεό, δηλαδή αμαρτήσω, τότε ποια είναι η αμαρτία μου απέναντί Του και ποιες οι συνέπειές της; Άπειρος ο Θεός, άπειρη και η αμαρτία, γι’ αυτό και αιώνια η Κόλαση. Λένε μερικοί: «Μα, μια στιγμή αμάρτησα· αιώνια θα τιμωρούμαι; Είναι δικαιοσύνη αυτή του Θεού;». Λέει ο ιερός Χρυσόστομος: «Ναι, αλλά δεν λογάριασες όμως ότι η αμαρτία σου είναι άπειρη μπροστά στον άπειρο Θεό».

Αλλά δεν είναι μόνο το χρέος της αμαρτίας, αγαπητοί μου, ως παραβάτες του θελήματος του Θεού· πρέπει να έχουμε και την αίσθηση του χρεώστου, του οφειλέτου, για κάθε τι.Είμαι χρεώστης. Είναι πολύ σπουδαίο αυτό, ξέρετε. Αν εγώ σας πω ότι είμαι χρεώστης απέναντί σας, τι θα λέγατε; Καμιά φορά, ας πούμε, μας φέρνετε ένα καρπούζι. Λέω στον μοναχό που είναι στην κουζίνα: «Δεν μου λες· ήταν υποχρεωμένος αυτός να μας φέρει το καρπούζι;». «Όχι» μου λέει. «Είδες;… Όχι!» Δηλαδή; Δηλαδή εμείς είμαστε χρεώστες, σ’ εσάς, σ’ όλη την οικουμένη, σ’ όλη την κτίση. Εμείς είμαστε χρεώστες. Εάν ο καθένας έτσι μιλά, τότε είναι πολύ σπουδαίο αυτό. Όταν σου δώσει ή ο Θεός ή ο άνθρωπος κάτι, εφόσον δεν είναι υποχρεωμένος κανείς να σου δώσει, τότε θα πρέπει να αισθανθείς μεγάλη την ευγνωμοσύνη, μεγάλη την ευεργεσία. Μην πεις ότι οι γονείς σου σε γέννησαν, σ’ έφεραν στον κόσμο, και είναι υποχρεωμένοι να σου δώσουν περιουσία. Εσύ είσαι υποχρεωμένος απέναντι στους γονείς σου, και όχι αυτοί σ’ εσένα. Έτσι πρέπει να αισθανόμαστε, ότι εμείς έχουμε το χρέος.

Μήπως αυθαιρετώ λέγοντας αυτά; Όχι. Να τι λέει ο Κύριος: «Τίς δὲ ἐξ ὑμῶν δοῦλον ἔχων ἀροτριῶντα ἢ ποιμαίνοντα, ὃς εἰσελθόντι ἐκ τοῦ ἀγροῦ ἐρεῖ, εὐθέως παρελθὼν ἀνάπεσε,ἀλλ᾿ οὐχὶ ἐρεῖ αὐτῷ· ἑτοίμασον τί δειπνήσω, καὶ περιζωσάμενος διακόνει μοι ἕως φάγω καὶ πίω, καὶ μετὰ ταῦτα φάγεσαι καὶ πίεσαι σύ;». ποιος, λέει, από σας έχει έναν δούλο που τον στέλνει στα χωράφια να οργώσει και κάνει δουλειές, όταν γυρίσει τον περιποιείται τον δούλο; Κανένας. Αλλά τι του λέει; Ετοίμασέ μου, βάλε την ποδιά σου,περίζωσε, ετοίμασέ μου να φάω και να πιω, εγώ το αφεντικό σου, και μετά από μένα θα φας και θα πιεις. «Μὴ χάριν ἔχει τῷ δούλῳ ἐκείνῳ ὅτι ἐποίησε τὰ διαταχθέντα;». Μήπως, λέει, το αφεντικό οφείλει χάρη στον δούλο εκείνον που εκπλήρωσε ό,τι του είχε παραγγείλει και διατάξει; «Οὐ δοκῶ», λέει ο Κύριος, δεν νομίζω. «Οὕτω καὶ ὑμεῖς, ὅταν ποιήσητε πάντα τὰ διαταχθέντα ὑμῖν, λέγετε ὅτι δοῦλοι ἀχρεῖοί ἐσμεν, ὅτι ὃ ὠφείλομεν ποιῆσαι πεποιήκαμεν» (Λουκά 17, 7-10) Κι εσείς, όταν τηρείτε τις εντολές, μην πείτε ότι ο Θεός σας χρωστά.

Ξέρετε, αγαπητοί μου, ότι ζούμε αυτό το κλίμα, αυτό το πνεύμα; Ξέρετε ότι οι περισσότεροι από τους χριστιανούς μας ζουν αυτό το κλίμα; Ποιο; Θα πάω να ανάψω ένα κεράκι, και θα υποχρεώνω τον Θεό να μου δώσει εκείνο που θέλω. Κάνω ένα τάμα, και υποχρεώνω τον Θεό να μου δώσει εκείνο που του ζήτησα. Όχι, λέει ο Κύριος, αλλά θα λες: «είμαστε αχρείοι δούλοι, κι εκείνο το οποίο οφείλαμε να κάνουμε το κάναμε».

Ώστε λοιπόν χρεώστες. Είναι μια ψυχολογία πολύ σπουδαία. Αν σταθούμε πάντοτε ως χρεώστες απέναντι στον Θεό, είναι μεγάλο πράγμα· πολύ μεγάλο πράγμα. Ναι, είμαστε δούλοι του Χριστού, και είμαστε χρεώστες. Ξέρετε γιατί; Όπως λέγει ο απόστολος Παύλος, «ἠγοράσθημεν γὰρ τιμῆς» (Α’ Κορ. 6, 20) γιατί αγοραστήκαμε κατόπιν αντιτίμου. Ποιο είναι το αντίτιμο; Η θυσία του Χριστού πάνω στον σταυρό. Ήμασταν δούλοι του Διαβόλου· αλλά ο Χριστός κατήργησε τον Διάβολο. Και το ρήμα καταργώ δεν θα πει τον εξαφανίζω· θα πει τον θέτω εκτός ενεργείας. Το καταργώ αυτό θα πει εδώ· ετυμολογήστε την λέξη, και θα το βρείτε. Και ο Χριστός μας εξαγοράζει στον σταυρό Του, και τώρα γινόμαστε δούλοι του Χριστού. Θυμάστε εκείνο το τροπάριο που λέει «Ἐξηγόρασας ἡμᾶς ἐκ τῆς κατάρας τοῦ νόμου τῷ τιμίῳ σου αἵματι…» (Τροπάριο των Μακαρισμών του Όρθρου της Μ. Παρασκευής, μετά την ανάγνωση του ς’ ευαγγελίου) και τα λοιπά; Και όπως γράφει στους Κολασσαείς ο Απόστολος, «χαρισάμενος ἡμῖν πάντα τὰ παραπτώματα, ἐξαλείψας τὸ καθ’ ἡμῶν χειρόγραφον τοῖς δόγμασιν ὃ ἦν ὑπεναντίον ἡμῖν, καὶ αὐτὸ ἦρεν ἐκ τοῦ μέσου, προσηλώσαν αὐτὸ τῷ σταυρῷ» (Κολ. 2, 14) Δηλαδή μας συγχώρησε όλες τις αμαρτίες μας, αφού μας ακύρωσε το εις βάρος μας χειρόγραφον, που είχε γίνει από τις διατάξεις του Νόμου. Ποιο είναι αυτό το χειρόγραφον; Είναι η συναλλαγματική, να το πω έτσι με μια σύγχρονη έκφραση. Υπογράφεις μια συναλλαγματική ότι οφείλεις στον τάδε χρόνο να πληρώσεις το τάδε ποσό· αυτό είναι το χειρόγραφον. Και αυτό το συμβόλαιο των χρεών μας και των οφειλών μας το κάρφωσε επάνω στον σταυρό Του ο Χριστός, πλήρωσε για μας! (Ακάθιστος Ύμνος, οίκος κβ’: «Χάριν δοῦναι…») Τώρα όμως η δουλειά μας στον Χριστό ουσιαστικά είναι ελευθερία, όπως το είδαμε να το λέει εδώ ο απόστολος Παύλος. (Α’ Κορ. 7, 22) Μας ελευθερώνει. Τώρα πλέον είμαστε χρεώστες, χρεοφειλέτες της αγάπης του Χριστού. Χρεοφειλέτες της αγάπης Του! Ο Παύλος ονομάζει τον εαυτό του δούλο Χριστού. (Ρωμ. 1, 1. Γαλ. 1, 10. Κολ. 4, 7. Τίτ. 1, 1. κ.ά.) Γιατί; Γιατί αισθάνεται το μεγάλο χρέος έναντι της αγάπης του Χριστού, που τον απήλλαξε από τη δουλεία του Νόμου. Λυπάμαι που δεν έχω πιο πολύ χρόνο, να σας τα κάνω αυτά πιο λιανά.

Πράγματι είμαστε χρεώστες, χρεοφειλέτες της αγάπης του Χριστού. Όταν γνωρίζουμε τι εργάστηκε η αγάπη του Θεού σ’ εμάς, τότε ἐν ἐλευθερίᾳ βέβαια γινόμαστε χρεοφειλέτες της αγάπης Του. Ο Παύλος ελευθερώθηκε, αλλά και σκλαβώθηκε. Σε τι σκλαβώθηκε; Όπως ξέρετε, ο Παύλος δεν ήταν μισθωτός· δεν έγινε Απόστολος γιατί έπαιρνε χρήματα. Ο Παύλος εκφράζει την αγάπη του στον Χριστό, και την εκφράζει με την δούλωσή του σ’ Αυτόν. Πώς; Όταν ο Κύριος ρώτησε τον απόστολο Πέτρο «Σίμων Ἰωνᾶ, ἀγαπᾷς με πλείων τούτων;», δηλαδή Σίμων Ιωνά, με αγαπάς περισσότερο από όλους αυτούς, τους μαθητές μου; Ο Σίμων είπε καταφατικά: «Σε αγαπώ, Κύριε». Και ο Κύριος του απαντά: «ποίμαινε τὰ πρόβατά μου»· αν μ’ αγαπάς, τότε ποίμαινε τα πρόβατά μου, δηλαδή να ασκείς το ποιμαντικό έργο της σωτηρίας των ανθρώπων. (Ιωάν. 21, 15-17)

Και ο Παύλος το ίδιο. Ο Παύλος καλείται από τον Χριστό, ελευθερώνεται από τη δουλεία του Νόμου, και τότε αγαπά. Κι επειδή αγαπά, στρέφεται στην διακονία του Ευαγγελίου για τη σωτηρία των ανθρώπων. Και θα τον ακούσουμε να γράφει στην Προς Ρωμαίους:«Ἕλλησί τε καὶ βαρβάροις, σοφοῖς τε καὶ ἀνοήτοις, ὀφειλέτης εἰμί»· στους Έλληνες, που είναι πολιτισμένοι, και στους βαρβάρους, που είναι απολίτιστοι, στους σοφούς και στους μη σοφούς, είμαι χρεώστης. Τι χρεώστης; Να κηρύξω το Ευαγγέλιο. Και ξέρετε γιατί είμαι χρεώστης; Γιατί ο Κύριος με εξαγόρασε από τη δουλεία του Νόμου. Του χρεωστώ λοιπόν ευγνωμοσύνη, του χρεωστώ αγάπη· γι’ αυτό είμαι χρεοφειλέτης. Και αυτή η οφειλή -προσέξτε- δεν είναι καθηκοντολογική, δεν είναι χρέος, αλλά καρπός της αγάπης.

Έτσι έχουμε και μιας δευτέρας μορφής οφειλή· είναι η οφειλή της αγάπης. Όχι των χρεών των αμαρτιών, αλλά η οφειλή της αγάπης, που μας ελευθερώνει από την οφειλή του καθήκοντος, αλλά και του χρέους εκ των αμαρτιών. Με αυτό το πνεύμα ακούμε τον Κύριο και τους Αποστόλους να μας λένε: «Εἰ οὖν ἐγὼ ἔνιψα ὑμῶν τοὺς πόδας, ὁ Κύριος καὶ ὁ Διδάσκαλος, καὶ ὑμεῖς ὀφείλετε ἀλλήλων νίπτειν τοὺς πόδας». (Ιωάν. 13, 14) Εάν, λέει, εγώ ο Κύριος, ο Διδάσκαλος, ένιψα τα πόδια σας, κι εσείς -είδατε;- οφείλετε μεταξύ σας να νίπτετε τα πόδια, δηλαδή ο ένας να υπηρετεί τον άλλο.

«Ὀφείλομεν ἡμεῖς οἱ δυνατοί, λέει ο Απόστολος Παύλος, τὰ ἀσθενήματα τῶν ἀδυνάτων βαστάζειν». (Ρωμ. 15, 1) Εμείς οι δυνατοί οφείλουμε να κρατάμε τις αδυναμίες των αδυνάτων. Ακόμη θα πει ο Παύλος: «ὀφείλουσιν οἱ ἄνδρες ἀγαπᾶν τὰς ἑαυτῶν γυναῖκας ὡς τὰ ἑαυτῶν σώματα». (Εφεσ. 5, 28) Αλλά, σ’ αυτή την παραγγελία του Παύλου, θα ήθελα να ρωτήσω το εξής: Αγαπάς τη γυναίκα σου, ω άνδρα, επειδή σου λέει ο Κύριος να την αγαπάς, ή γιατί την αγαπάς; Δηλαδή επειδή έχεις χρέος να την αγαπάς, ή γιατί πραγματικά την αγαπάς; Αν την αγαπάς από ένα χρέος, τότε είναι δευτέρας ποιότητος· αν όμως την αγαπάς από πραγματική αγάπη, τότε είναι πρώτης ποιότητος αρετή, πρώτης ποιότητος αγάπη.

Επίσης θα πει ο ευαγγελιστής Ιωάννης: «Ἐκεῖνος -ὁ Κύριος- ὑπὲρ ἡμῶν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἔθηκε· καὶ ἡμεῖς ὀφείλομεν ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν τὰς ψυχὰς τιθέναι». (Α’ Ιωάν. 3, 16) Εκείνος, λέει, για μας έδωσε τη ζωή Του· έτσι κι εμείς οφείλουμε για τους αδελφούς να θέσουμε τις ζωές μας. Και η οφειλή αυτή, θα το επαναλάβω άλλη μία φορά, δεν είναι καθήκον, αλλά αγάπη.

Σεβασμιώτατε και αγαπητοί μου αδελφοί, η παραβολή του Κυρίου μας εμφάνισε έναν δούλο οφειλέτη μυρίων ταλάντων, δηλαδή έναν πολύ αμαρτωλό, εφόσον οι αμαρτίες μας είναι χρέη και οφειλές στον Θεό. Όμως ποτέ μη βρεθούμε τέτοιοι οφειλέτες. Αν αμαρτάνουμε, να σπεύδουμε να ζητούμε συγγνώμη και συγχώρεση από τον Κύριο, αφού είναι αγαθός και ελεήμων και συγχωρητικός· αυτό άλλωστε είναι η διήκουσα γραμμή της παραβολής του χρεοφειλέτου δούλου, η έννοιά της. Το ίδιο και με τους αδελφούς· να ζητάμε απ’ αυτούς συγχώρεση, αλλά και εύκολα να τους συγχωρούμε όταν μας φταίνε. Τέτοιες οφειλές γρήγορα πρέπει να εξοφλούνται.

Μένει όμως μία οφειλή· η οφειλή της αγάπης προς τον Θεό και η οφειλή της αγάπης προς τον άλλο άνθρωπο. Κι η οφειλή αυτή οφείλει να αυξάνεται. Και θα αυξάνεται με τη βαθύτερη και όλο βαθύτερη επίγνωση του τι μας έδωσε ο Θεός. Η ενανθρώπηση, ο σταυρός, οι διαρκείς ευεργεσίες, υλικές και πνευματικές, η υιοθεσία, η αιώνια μακαριότητα, είναι εκείνα που όσο τα κατανοούμε, τόσο περισσότερο μεγαλώνει μέσα μας η αίσθηση της οφειλής. Όλα αυτά να βαθαίνουν μέσα μας και να αισθανόμαστε τι οφείλουμε στον Θεό. Το ίδιο και στους ανθρώπους πρέπει να κάνουμε, με την οφειλή της αγάπης. Γι’ αυτό και ο μέγας Παύλος έγραφε στους Ρωμαίους, κλείνοντας με τούτο τον λόγο μας: «μηδενὶ μηδὲν ὀφείλετε εἰ μὴ τὸ ἀγαπᾶν ἀλλήλους», (Ρωμ. 13, 8) δηλαδή: σε κανέναν τίποτα να μη χρωστάτε, παρά μόνο το να αγαπάτε ο ένας τον άλλο, που είναι το χρέος της αγάπης!

506η ομιλία στην κατηγορία
« Ομιλίες Κυριακών ».

Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
http://arnion.gr/index.php/p-thanasios-mytilina-os/milies-p-thanasiou/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40r0WAxMpRb0tx6ts1zsQWMh

Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: 
Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=1

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†.Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.