Αθανάσιος Άμβωνας: Κυριακή Τῆς Τυρινῆς.

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Κυριακή Τῆς Τυρινῆς.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

23 Φεβρουαρίου 2026

Ἡ Ἡμέρα τοῦ τέλους πλησιάζει.

†. Στη σημερινή αποστολική περικοπή, αγαπητοί μου, ο Απόστολος Παύλος μας θυμίζει, στην προς Ρωμαίους επιστολή του, τούτον τον λόγον που ακούσαμε: «Καὶ τοῦτο, εἰδότες τὸν καιρόν, ὅτι ὥρα ἡμᾶς ἤδη ἐξ ὕπνου ἐγερθῆναι· νῦν γὰρ ἐγγύτερον ἡμῶν ἡ σωτηρία ἢ ὅτε ἐπιστεύσαμεν». Δηλαδή:

«Και όλα αυτά που σας λέγω», λέγει ο Απόστολος, «επειδή όπως ξέρετε, είναι κοντά το τέλος, ήλθε η ώρα να ξυπνήσετε από τον ύπνο· γιατί τώρα η τελική σωτηρία βρίσκεται πιο κοντά μας παρά τότε που πιστέψαμε».

Και τίθεται τώρα: Πότε θα ξαναέλθει ο Κύριος στη Γη, αφού λέγει ότι είμεθα κοντύτερα εις το τέλος. Πότε θα ξανάρθει ο Κύριος στη Γη, με ορατή παρουσία, δηλαδή η λεγομένη Δευτέρα Του Παρουσία; Αγαπητοί μου, είναι άγνωστον. Ο χρόνος είναι γνωστός μόνον και αποκλειστικά μόνον εις τον Θεόν.

Οι μαθηταί, λίγο πριν ο Κύριος αναληφθεί εις τους ουρανούς, ρώτησαν τον Κύριον περί του δευτέρου ερχομού Του, διότι προφανώς πολλές φορές είχε ο Κύριος αναφερθεί εις το θέμα αυτό. Είπαν μετά την Ανάσταση: «Κύριε, εἰ ἐν τῷ χρόνῳ τούτῳ ἀποκαθιστάνεις τὴν βασιλείαν τῷ Ἰσραήλ;». Δηλαδή, «αυτόν τον καιρό θα αποκαταστήσεις την δόξαν και την βασιλεία του λαού Σου, Ισραήλ; Δηλαδή αυτόν τον καιρόν; Τώρα που σε έχομε εδώ μαζί μας, δηλαδή αυτές τις μέρες;(Να το πούμε έτσι, πιο περισσότερο)». Κι ο Κύριος απήντησε: «Οὐχ ὑμῶν ἐστι γνῶναι χρόνους ἢ καιροὺς οὓς ὁ πατὴρ ἔθετο ἐν τῇ ἰδίᾳ ἐξουσίᾳ». «Δεν είναι δικό σας θέμα να γνωρίζετε τους χρόνους και τους καιρούς, τους οποίους χρόνους και καιρούς ο Πατήρ εξουσιάζει. Διότι ο Θεός είναι εξουσιαστής και του χρόνου. Δεν είναι δικό σας θέμα». Συνεπώς, ο χρόνος της Δευτέρας του Χριστού Παρουσίας, δεν απεκαλύφθη εις τους μαθητάς, φυσικά ούτε και εις τον Παύλον, ο οποίος μας γράφει στην προς Ρωμαίους επιστολήν του ότι το τέλος είναι κοντά. Οι πάντες αγνοούν. Και οι άγγελοι και οι άνθρωποι.

Ο Παύλος όμως χρησιμοποιεί ένα έξυπνο λογικό στοιχείο, προκειμένου να παρακινήσει τους Χριστιανούς να είναι έτοιμοι. Τι λέγει; «Νῦν γὰρ ἐγγύτερον ἡμῶν ἡ σωτηρία ἢ ὅτε ἐπιστεύσαμεν». «Τώρα», λέγει, «διότι τώρα είναι πιο κοντά η σωτηρία μας σε σχέση με την ημερομηνία που είχαμε πιστεύσει». Χθες, προχθές, πέρυσι, πριν δέκα χρόνια… Δηλαδή ότι ο Χριστός χρονικά, υπογραμμίζω, χρονικά είναι πιο κοντά σήμερα από χθες. Είναι ένας έξυπνος τρόπος, εύστροφος τρόπος, για να μιλήσει και να πει εις τους Χριστιανούς ότι πρέπει να είναι έτοιμοι, διότι το τέλος είναι κοντά. Δηλαδή με άλλα λόγια, εγώ είμαι από τον καιρό που γεννήθηκα, σήμερα πιο κοντά εις το τέλος της ζωής μου, απ’ ό,τι ήμουν χθες. Το καταλάβατε; Και με τον τρόπον αυτόν, δεν προδίδει βεβαίως εκείνο το οποίο ο Κύριος είπε, ότι «κανείς δεν γνωρίζει και δεν είναι δική σας δουλειά να ξέρετε πότε θα γίνει το τέλος». Πλην όμως, με αυτό το λογικό, υπογραμμίζω, λογικό σχήμα, μας λέγει ότι σήμερα είμαι πιο κοντά στο τέλος απ’ ό,τι ήμουν χθες. Και αυτό βεβαίως είναι όσον αφορά στην προσωπική μου ζωή, αλλά όσον αφορά και εις το τέλος του κόσμου.

Και γιατί το λέγει αυτό ο Παύλος; Διότι οι τότε κατηχούμενοι έδειχναν επιμέλεια βεβαίως στην πνευματική τους ζωή. Έτσι, λαχταρούσαν πότε θα βαπτισθούν, πότε θα μπουν στην Εκκλησία, πότε θα ενωθούν με το Σώμα του Χριστού. Αλλά προϊόντος του χρόνου, έδειχναν κάποια αμέλεια. Εκείνο το «Ε, βαφτίστηκα· τώρα τι πρέπει περισσότερο να κάνω;». Και συνεπώς λέγει ο Παύλος, «εάν τότε, που είσαστε Κατηχούμενοι είχατε δείξει πολλήν επιμέλειαν για να γίνετε Χριστιανοί και να μπείτε στην Εκκλησίαν, πόσο περισσότερο πρέπει τώρα να δείξετε επιμέλεια; Αφού είμεθα πλησιέστερα στο τέλος τόσο της ζωής μας, όσο και εις το τέλος της Ιστορίας». Αυτό είναι το επιχείρημά του. Είναι έξυπνο.

Έτσι τονίζει: «Ὃτι ὥρα ἡμᾶς ἤδη ἐξ ὕπνου ἐγερθῆναι». Τι τονίζει; «Είναι καιρός να ξυπνήσομε από τον ύπνον». Ποιον ύπνον; Της αμελείας. Διότι δεν αναφέρεται φυσικά εις τον βιολογικόν ύπνον. Όλοι οι άνθρωποι κοιμώνται και ξυπνούν κάθε μέρα και χωρίς ύπνο δεν μπορούμε να ζήσομε, είναι γνωστό, να σας το πω με την ευκαιρία. Ότι χωρίς φαγητό ο άνθρωπος ξεπερνά και τις 40 ημέρες για να ζήσει. Και το βλέπομε και στην εποχή μας, εκείνοι που κάνουν απεργία πείνης. Λέγεται ότι χωρίς νερό, ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει παραπάνω από 16 ημέρες. Και ακόμη, χωρίς ύπνον δεν μπορεί να ζήσει ύστερα από μερικές ημέρες. Ελάχιστες ημέρες. Βλέπετε συνεπώς ότι το θέμα του ύπνου είναι σπουδαίο. Δεν θα μπορούσαμε να μείνομε ξυπνητοί, αν είναι δυνατόν. Πρόκειται περί μιας, θα λέγαμε, πνευματικής μεταφοράς. Κι αυτός ο ύπνος, ο πνευματικός ύπνος είναι η ακηδία, είναι η τεμπελιά, η ανεμελιά. Εκείνο το «Ε, καλά». Και το κόντυμα του χρόνου, το αναφέρει εδώ ο Απόστολος Παύλος με μία εικόνα. Λέγει: «Ἡ νὺξ προέκοψεν, ἡ δὲ ἡμέρα ἤγγικεν». «Προχώρησε η νύχτα. Κοντεύει να ξημερώσει». «Ἡ ἡμέρα ἤγγικεν», «πλησιάζει η ημέρα».

Και τι εννοεί «νύχτα»; Λέγει ένας ερμηνευτής: «Νύχτα τὸν παρόντα βίον καλεῖ, διὰ τὸ κατακεχυμένον αὐτοῦ σκότος τῆς ἁμαρτίας, καὶ διὰ τὸ ὀνειρῶδες αὐτοῦ καὶ φαντασιῶδες καὶ ἀπατηλόν». Είναι η παρούσα ζωή. Αυτή είναι η νύχτα. Δηλαδή: «Αδελφοί, περνάει ο βίος αυτός. ‘’Ἡ νὺξ προέκοψεν’’. Τελειώνει η ζωή μας. Και θα περάσομε εις το φως. Είναι ο χρόνος της ζωής το σκοτάδι». «Ἐν ᾧ συγκεκάλυπται τὰ τῆς αἰσχύνης ἔργα», λέγει ο Μέγας Βασίλειος.

Και η «ἡμέρα»; Ω η ημέρα! «Ἡμέρα τὸν μέλλοντα βίον, διὰ τὸ λαμπρὸν αὐτοῦ καὶ φανερωτικὸν τῶν κεκρυμμένων». Είναι η μέλλουσα ζωή εκείνη η ημέρα, η αβράδιαστη ημέρα. Δεν υπάρχει εκεί το σχήμα «περιστροφή της γης περί τον εαυτόν της», για να έχομε το φαινόμενον «μέρα και νύχτα».

Κυρίως όμως ο Παύλος τονίζει την ημέρα εκείνη την μεγάλη και επιφανή. Δηλαδή με αυτόν τον… σας είπα, 2^η ή 3^η φορά, εύστροφον τρόπον, θέλει να μιλήσει ότι όλα τελειώνουν. Και η παρούσα ζωή, για τον καθέναν, αλλά και η Ιστορία τελειώνει όποια κι αν υπήρξε ή υπάρχει ή θα υπάρξει ακόμη. Και το δυστύχημα είναι ότι την ημέραν αυτήν την μεγάλη και επιφανή του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, διόλου δεν την ενθυμούμεθα. Διόλου δεν την ενθυμούμεθα, το υπογραμμίζω. Εξάλλου το ήθος, το πώς θα ζήσεις, αν θα ζήσεις ευαγγελικά ή δεν θα ζήσεις ευαγγελικά, υποκινείται από τούτο το γεγονός. Αν έχομε αδιάλειπτα τα μάτια μας προς την ημέραν εκείνην, την μεγάλη και επιφανή. Αν βλέπω την Δευτέρα του Χριστού Παρουσία, τότε δεν θα αμαρτάνω. Τότε θα ζήσω την ευαγγελική ηθική, το ευαγγελικόν ήθος. Έτσι, δυστυχώς, επειδή δεν ατενίζομε εις την ημέραν εκείνην, ξεχνιόμαστε και πέφτομε στη θανάσιμη ακηδία. Ξέρετε ότι η ακηδία είναι ένα από τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα.

Έτσι ο Παύλος θα αναφερθεί αρνητικά μεν στην απώθηση του κακού, θετικά δε στην επένδυση της αγιότητος. Γράφει: «Ἀποθώμεθα οὖν τὰ ἔργα τοῦ σκότους(:να τα διώξουμε, να τα σπρώξουμε, να φύγουν από μας) –θετικά:- καὶ ἐνδυσώμεθα τὰ ὅπλα τοῦ φωτός (:και να ντυθούμε τα όπλα του φωτός)».

Και ποια είναι αυτά «τὰ ἔργα τοῦ σκότους»; «Μὴ κώμοις καὶ μέθαις, μὴ κοίταις καὶ ἀσελγείαις, μὴ ἔριδι καὶ ζήλῳ». Πόσο κατάλληλα η Εκκλησία μας έβαλε αυτήν την περικοπή, σήμερα της Τυρινής! Διότι είναι γνωστό ότι οι Χριστιανοί μας εκτρέπονται, παρασυρόμενοι από τα ειδωλολατρικά κατάλοιπα των ημερών αυτών. Διασκεδάσεις, καρνάβαλοι, τούτα, εκείνα, φοβερά πράγματα… Δηλαδή «ξεδίνουν», που λένε οι Χριστιανοί, σαν να ήσαν εγκλωβισμένοι μέσα εις τα κάγκελα του ευαγγελικού ήθους. Και τώρα θέλουν, παρακάτω, να ξεφαντώσουν, για να «ξεδώσουν». Τόσο λίγο καταλάβαμε, αγαπητοί μου, το Ευαγγέλιον. Τόσο λίγο, ναι. Είναι φανερό.

Λοιπόν ας δούμε, μέσα σε μια πάρα πάρα πολύ σύντομη ανάλυση, τι εννοούν αυτά που μας είπε ο Παύλος, ο Απόστολος του Θεού. «Μὴ κώμοις καὶ μέθαις». Η αλήθεια είναι ότι εμείς, οι εξ εθνών Χριστιανοί, εμείς οι Έλληνες είμεθα εξ εθνών Χριστιανοί, «εθνικός» σήμαινε ειδωλολάτρης, δεν έχομε ξεχάσει ακόμα τις παλιές μας ειδωλολατρικές συνήθειες. Όλα αυτά τα καμώματα που μετερχόμεθα αυτήν την ημέραν, αν ανοίξετε ένα βιβλίο λαογραφίας, θα δείτε πόση αναφορά γίνεται σε συνήθειες προ Χριστού, εννοείται.

Και το χειρότερο, ξέρετε; Επανακάμπτει η ειδωλολατρία. Δεκαετίες σας το λέγω αυτό και κάθε μέρα περισσότερο εδραιούται αυτή η επανάκαμψις της ειδωλολατρίας. Όχι κατά πρακτικόν τρόπον· δηλαδή, αν είμαι πόρνος, λατρεύω την Αφροδίτη, αν είμαι φιλάργυρος, λατρεύω τον Ερμή κ.τ.λ. Αλλά κατά τρόπον και θεωρητικόν. Επαναφορά, φερειπείν στον χώρο τον δικό μας, επαναφορά του δωδεκαθέου του Ολύμπου. Και άλλα ανόητα και περίεργα πράγματα. Επαναφορά, επανάκαμψη της ειδωλολατρίας. Και μια που αναφερθήκαμε στον Απόστολον Παύλον, ήρθε ο άνθρωπος του Θεού να μας κηρύξει το Ευαγγέλιον σε μας, που είμαστε καθισμένοι στο σκοτάδι και στην πλάνη και σήμερα ξέρετε τι λέμε; Είναι γραμμένο, το διάβασα, σας το έχω πει κι άλλες φορές, σε κάτι περιοδικά ειδωλολατρικά που κυκλοφορούν: «Ήρθε αυτός ο ασχημομούρης ο Παύλος να μας καταστρέψει την ωραία μας θρησκεία!». Δηλαδή την ειδωλολατρία. Ο Θεός να μας ελεήσει. Και να μας συγχωρήσει και ο Απόστολος Παύλος.

Έτσι, ο Παύλος, παρότι στέλνει στους Ρωμαίους την επιστολή αυτή, επειδή είμεθα εξ εθνών Χριστιανοί, αναγκάζεται να γράψει στους Χριστιανούς να μην βρίσκονται στον «κώμο» και στην «μέθη». Μοιάζει αυτή η αναφορά, περιττό να το έγραφε ο Απόστολος, δεν γινήκαμε Χριστιανοί; Γιατί να γράφει στους Χριστιανούς «μὴ κώμοις καὶ μέθαις»; Περιττόν. Μοιάζει η περίπτωσις, όπως ο Θεός καλεί τον τεμπέλη άνθρωπο να πάρει μάθημα εργατικότητος από τις μέλισσες και τα μυρμήγκια. Ξέρετε τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει κατάντημα του ανθρώπου. Σημαίνει κατάντημα του ανθρώπου! Όταν καλεί τον βασιλέα της κτίσεως, να πάρει μαθήματα από τους υπηκόους του, τα ζώα. Έτσι λοιπόν κι εδώ είναι κατάντημα, θα έλεγα, ο Παύλος να γράφει στους Χριστιανούς «μή κώμοις καί μέθαις», κ.λπ. κ.λπ.

Έτσι, τι είναι ο «κῶμος»; Λέγει ο Οικουμένιος: «Κῶμος ἐστὶ τὰ μετὰ μέθης καὶ ὕβρεως ἄσματα». Είναι τα τραγούδια που λέγονται με την μέθη και τις βρισιές, τις κακολογίες. Δηλαδή εκείνο το στόμα που βγάζει βρώμικα πράγματα. Τα ανέκδοτα τα σόκιν, τα περίεργα, τα παράξενα. Αυτό λέγεται «κῶμος». «Συμπόσιον μετὰ αἰσχρῶν ἀσμάτων», λέγει ο Ζιγαβηνός. Είναι το συμπόσιον που λέγεται με αισχρά, βρώμικα, άσματα, τραγούδια. Και ο Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης θα μας πει: «Μεθυστικὸς αὐλὸς (:τραγούδια μεθυστικὰ) ἐν χρονίζοντος οἴνου, ἐρεθίζων τὴν ἡδυπάθειαν (:ερεθίζει την ηδυπάθειαν) καὶ θέατρον ἄσχημον ποιῶν τὸ συμπόσιον (:δίνει μια πολύ άσχημη εικόνα του συμποσίου)».

Πλάι στα άσεμνα τραγούδια, είναι δηλαδή όπως βλέπετε και η άσεμνη μουσική. Λέγει ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, με την ευκαιρία, ότι τα «παιχνίδια», «παιχνίδια» ελέγοντο τα όργανα· και μέχρι σήμερα τα λένε «παιχνίδια» εις την ύπαιθρον. Τα όργανα που καλούνται στους γάμους και τα βαφτίσια, ότι αυτά τα όργανα, η άσεμνος διασκέδασις, στα μυστήρια γάμου και βαφτίσεως, καταστρέφουν, λέει, αυτά τα μυστήρια του γάμου και της βαφτίσεως. Έτσι λέει ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης. Και δεν πρόκειται βεβαίως να μην βάλομε στο τραπέζι μας κρασί. Λέει ο Οικουμένιος: «Οὐ τὸ πίειν ἀλλὰ τὸ μεθύειν κωλύει». «Όχι ‘’τὸ πίειν’’, όχι το να πιεις· δεν σου το εμποδίζει αυτό ο λόγος του Θεού. Αλλά σου εμποδίζει, όμως, την μέθη».

Και προχωρεί ο Παύλος: «Μή κοίταις καί ἀσελγείαις». Τι είναι η «κοίτη»; Κατά λέξη το κρεβάτι. Είναι η παράνομος συγκατάκλισις και μίξις. Να βρεθείς στο κρεβάτι με άλλον άνθρωπο παράνομα. Δηλαδή είναι η πορνεία, είναι η μοιχεία, ό,τι αφορά σε σαρκικά, γενικώς, αμαρτήματα με κάποιον άλλον άνθρωπον. Και «ἀσέλγεια»; Όταν λέγει ο Παύλος «μή κοίταις καί ἀσελγείαις»; Όλες αυτές οι καταστάσεις οι σαρκικές αλλά που έχουν όμως την υπερβολή. Όταν η πορνεία έχει την υπερβολή, τότε λέγεται «ἀσέλγεια». Και μία αξιόλογη παρατήρηση του Ζιγαβηνού πάνω σ’ αυτό: «Ὅρα δὲ τὴν τάξιν (:Κοίταξε -λέει- πώς τα αναφέρει ο Παύλος. Προοδευτικά. Με μία τάξη). Κωμάζων μὲν γὰρ τὶς μεθύει (:Όταν αρχίζεις με τραγούδια άσεμνα κ.τ.λ. σε ένα συμπόσιο, τότε φθάνεις στη μέθη), μεθύων δὲ κοιτάζεται (:όταν μεθύσει, τότε τρέχει στα σαρκικά αμαρτήματα), κοιταζόμενος δὲ ἀσελγαίνει (:όταν δε αρχίσει τα σαρκικά αμαρτήματα, φθάνει στην υπερβολήν), τοῦ οἴνου τούτων τῇ πλησμονῇ πυρπολοῦντος καὶ διερεθίζοντος(:όταν το ίδιο το κρασί έρχεται να πυρπολήσει και να διερεθίσει τα πάθη)».

Και προχωρεί ο Παύλος. Αφήνοντας τα σαρκικά, πηγαίνει τώρα στα ψυχικά: «Μὴ ἔριδι καὶ ζήλῳ». «Όχι», λέγει, «με τσακωμούς και ζήλιες». Αλήθεια, είναι τα μαλώματα και οι ζηλοτυπίες. Παρατηρεί ο Ιερός Χρυσόστομος το εξής: «Οὐδὲν οὕτω καὶ ἐπιθυμίαν ἀνάπτει (:τίποτα δεν ανάπτει τόσο πολύ την επιθυμία) καὶ ὀργὴν ἐκκαίει (:υποκαίει την οργήν) ὡς μέθη καὶ παροινία». «Όπως», λέγει, «η μέθη και η παροίνια». Η «παροίνια», ό,τι παρά τον οίνον, ό,τι δηλαδή αφορά, σαν αποτελέσματα, την μέθη. Βρισιές, τούτα, εκείνα… Βλέπετε, τέτοια συμπόσια, όταν μεθύσουν οι άνθρωποι, βρίζονται, τσακώνονται, ακόμη και σκοτώνονται. Είναι γνωστά αυτά. Πόσες φορές ακούμε, στα καπηλειά, από δω κι από εκεί, που μεθούν, πίνουν, βρίζονται, ζηλεύουν. Ζηλεύουν, ναι. Γιατί η άλλη παρέα έχει…δεν ξέρω τι, κ.τ.λ. και βρίσκουν αφορμή για να φθάσουν από την ζήλεια εις τα μαλώματα. «Καὶ ἐκ τοῦ ζήλου –όπως λέει ο Θεοφύλακτος- ἡ ἔρις». «Από την ζήλεια έρχεται το μάλωμα».

Και τώρα θετικά προτείνει ο Παύλος. Ποτέ το Ευαγγέλιο δεν λέγει και δεν μένει μόνο στα αρνητικά. Δηλαδή στα «μη». Προχωράει και στα «πρέπει». Πρέπει να κάνεις αυτό κι εκείνο. «Ἀλλ’ ἐνδύσασθε τὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν». «Αλλά ενδυθείτε», λέει, «τον Κύριον Ιησούν Χριστόν». Περιεκτικός λόγος, που δείχνει «τὸ ἐν Αὐτῷ εἶναι –λέγει ο Ζιγαβηνός- καὶ τὸ ἐφ’ ἡμῖν Αὐτὸν φαίνεσθαι». Ωραία φράσις. Δείχνει τι; «Τὸ ἐν Αὐτῷ εἶναι». «Ότι βρισκόμεθα εμείς εις τον Χριστόν μέσα». Αλλά «καὶ τὸ ἐφ’ ἡμῖν Αὐτὸν φαίνεσθαι». «Αλλά και το ότι μπορεί να φαίνεται ο Χριστός σε μας».

Γιατί τι είναι ο σωστός Χριστιανός; Ένα εικονογραφημένον, θα λέγαμε, περιοδικόν, έντυπον. Εικονογραφημένο με εικόνες Χριστού. Είναι εκείνο που λέγει ο Απόστολος Παύλος: «Εσείς είσαστε -λέγει- ἐπιστολὴ γινωσκομένη καὶ ἀναγινωσκομένη (:που διαβάζεται το παράδειγμά σας, η ζωή σας, ο τρόπος σας, που διαβάζεται και αναγνωρίζεται)». Θα το ξαναπώ: «Τὸ ἐν Αὐτῷ εἶναι (:το να είμαστε μέσα εις τον Χριστόν) καὶ τὸ ἐφ’ ἡμῖν Αὐτὸν φαίνεσθαι(:και να φαίνεται ο Χριστός σε μας)». Είναι πράγματι θαυμάσιο. Αυτό θα πει «ενδύομαι τον Χριστόν». Πότε γίνεται αυτό; Όταν βαπτιστήκαμε. Αλλά… διατηρούμε αυτόν τον χιτώνα του βαπτίσματος;

Αγαπητοί, οι ημέρες που περνάμε είναι ημέρες μέθης και κραιπάλης και εκλύσεως ηθών. Όχι απλώς σαν ημέρες των Απόκρεω. Αλλά γενικότερα η εποχή μας. Και προπαντός οι νέοι μας· που οι γονείς των, η γενεά δηλαδή που έφερε τη νεότητα, έδωσε το κακό παράδειγμα. Είναι πανθομολογούμενον. Ότι όλοι μας περνούμε ημέρες καθιζήσεως και φοβεράς παρακμής. Γι΄αυτό ο λόγος του Παύλου, όλως ιδιαιτέρως είναι επίκαιρος στις ημέρες μας.

Εκείνο, όμως, που οι Χριστιανοί μας τελείως αγνοούν ή λησμονούν, είναι ότι ο Χριστός έρχεται. Και είναι πολύ κοντά μας χρονικά. Εδώ να σας κάνω μία παρένθεση, αν θέλετε, ο Χριστός δεν μας είπε πότε θα έλθει. Αλλά προσέξτε· περί της ημέρας εκείνης και της ώρας. Προσέξτε: Ημέρα και ώρα. Τι είναι η ώρα; Κλάσμα του χρόνου της ημέρας. Τι είναι η ημέρα; Κλάσμα του έτους. Δεν μας είπε πότε θα έρθει. Δηλαδή εννοείται, ημέρα και ώρα. Αλλά μας έδωσε πλησμονή σημείων αξιοπαρατηρήσεως του ερχομού του Χριστού. «Όταν θα δείτε», λέει, «εκείνο, όταν θα δείτε εκείνο», όπως ακριβώς και μία εικόνα μας έδωσε. Παρενθετικά τα λέγω αυτά· που μας είπε ότι «Αν δείτε την συκιά να βγάζει μπουμπούκια τώρα την Άνοιξη, λέτε ότι το καλοκαίρι είναι κοντά. Έτσι, κι άμα δείτε αυτά τα σημάδια θα πείτε: ‘’Ο Κύριος έρχεται’’». Δεν μας μίλησε περί της ημέρας και της ώρας. Αλλά άφησε πάμπολλα σημάδια τα οποία παρατηρούν μόνον οι νήφοντες, μόνον εκείνοι που έχουν καθαρή καρδιά. Ο κόσμος; Συνεχίζει να κοιμάται. Οι εκκοσμικευμένοι Χριστιανοί; Συνεχίζουν να κοιμώνται.

Έτσι λοιπόν, αγαπητοί μου, θεμελιώδες σημάδι που μας έδωσε ο Κύριος και που το τονίζει ιδιαιτέρως ο Απόστολος Παύλος, σαν γεγονός που προηγείται του Αντιχρίστου μάλιστα, είναι η αποστασία. Και στην εποχή μας, όσο σε καμία άλλη εποχή, παρατηρείται η αποστασία στην πίστη και στο ήθος. Κατά τρόπον καλπάζοντα και αλματώδη! Ώστε να λέμε ότι ευρισκόμεθα πλέον εις τα έσχατα των εσχάτων. Είδατε; Σήμερα, είδατε; Ο κόσμος διασκεδάζει, προσέξτε, αμέριμνος. Και αμαρτάνει ανυποψίαστα. Κριτήριό του δεν βάζει στη ζωή του τον δεύτερο ερχομό του Χριστού σαν Κριτού. «Τώρα», σου λέει, «διασκεδάζω».

Και τίθεται το ερώτημα: Πώς ο Χριστιανός θα αντιμετωπίσει αυτήν την λαίλαπα που έρχεται, τον κατακλυσμό της κατακλίσεως του ήθους και της απιστίας; Όταν όλα αυτά βυθίζονται και χάνονται, μόνον μία λύσις υπάρχει, αγαπητοί. Να έχει κριτήριό του την Δευτέρα του Χριστού Παρουσία και ότι η ημέρα εκείνη πλησιάζει όλο και περισσότερο. Δεν θα φεύγει από το μυαλό του αυτό. Και συνεπώς, πρέπει να γίνεται αγιότερος και αγιότερος. Γι'αυτό η Καινή Διαθήκη κατακλείει με τούτα τα λόγια: «Ἰδοὺ ἔρχομαι ταχύ –λέει ο Χριστός- καὶ ὁ μισθὸς μοῦ μετ’ ἐμοῦ, ἀποδοῦναι ἑκάστῳ ὡς τὸ ἔργον αὐτοῦ -και συνεπώς:- Ὁ ἅγιος ἁγιασθήτω ἔτι (:Ο άγιος να αγιασθεί περισσότερο)». Θα μας σώσει ο πλεονάζων αγιασμός. Ο κόσμος διαρκώς και διαρκώς αποστασιάζεται από τον Θεόν. Αντίθετα ο πιστός οφείλει διαρκώς και διαρκώς να προσεγγίζει περισσότερο τον Χριστόν. Έτσι μόνον τότε θα δει ο πιστός το πρόσωπον του Κυρίου την ημέρα εκείνη. Αμήν.

🔸747η🔸ομιλία στην κατηγορία : " Ὁμιλίαι Κυριακῶν ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Ψηφιοποίηση και επιμέλεια κειμένου : Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

🔸Перевод «Трость Скорописца» : https://myrophoros.blogspot.com/search/label/%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B8%D1%82%20%D0%90%D1%84%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%B9%20%D0%9C%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%BE%D1%81?m=0

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Ἀνάγκες καί Ἐπιθυμίες. (β΄ ἔκδοσις)

†. Είμαστε, αγαπητοί μου, εις το πρώτο κατώφλι της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Και η Εκκλησία μας, με κατάλληλες ευαγγελικές και αποστολικές περικοπές, επιθυμεί να καταρτίσει τους πιστούς, για να την οδεύσουν γόνιμα.

Έτσι, μεταξύ άλλων, ο Απόστολος Παύλος, γράφει στην προς Ρωμαίους επιστολήν, αυτό που ακούσαμε σήμερα, ότι «Ὡς ἐν ἡμέρᾳ εὐσχημόνως περιπατήσωμεν, μὴ κώμοις καὶ μέθαις, μὴ κοίταις καὶ ἀσελγείαις, μὴ ἔριδι καὶ ζήλῳ, ἀλλ᾿ ἐνδύσασθε τὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, καὶ τῆς σαρκὸς πρόνοιαν μὴ ποιεῖσθε εἰς ἐπιθυμίας».

Δηλαδή «εὐσχημόνως» να περιπατούμε. «Εὐσχημόνως» κινείται εκείνος ο οποίος είναι ντυμένος σεμνά και κινείται με μετρημένες κινήσεις. Αυτός λέγεται ότι περιπατεί «εὐσχημόνως». Δηλαδή περιπατήσομε «εὐσχημόνως», εδώ θέλει να πει, «να πολιτευόμεθα όπως ο Κύριος θέλει, όπως θέλει ο Θεός. Καθώς πρέπει ἁγίοις. Όπως πρέπει για τα παιδιά του Θεού».

«Μή κώμοις καί μέθαις». Αλήθεια, τι τραγική ειρωνεία! Ούτε μέθες, ούτε λέει «μέθαις και κώμοις»… Τι είναι; Είναι τα γλέντια. «Κώμοις καί μέθαις». Είναι τα γλέντια. Τα ξέφρενα… Είναι γνωστό ότι με την είσοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής ξεκινούμε… πώς ξεκινούμε; Με ξέφρενες διασκεδάσεις. «Μὴ κοίταις καὶ ἀσελγείαις». Ανηθικότητες, πορνείες κ.λπ. Ούτε με έριδα και ζήλον, μαλώματα, ζήλειες. Αλλά τι; Να ενδυθούμε τον Κύριον Ιησούν Χριστόν. «Καί τῆς σαρκός πρόνοιαν» και φροντίδα της σαρκός να μην την μεταβάλομε, και την πρόνοια της σαρκός να μη την μεταβάλομε σε επιθυμία.

Σ’ αυτό το τελευταίο θα μείνομε, αγαπητοί μου, στη σημερινή μας περικοπή, ομιλία, αν θέλει ο Θεός. Κάθε λέξις εδώ, βλέπομε, είναι κι ένα παράγγελμα του Αγίου Πνεύματος. Έτσι, «καὶ τῆς σαρκὸς πρόνοιαν», «εκείνο που αφορά στην φροντίδα του σώματος», «μὴ ποιεῖσθε εἰς ἐπιθυμίας», «μη μεταβάλλετε αυτήν την πρόνοια σε επιθυμία».

Κι έτσι είναι καταλληλοτάτη αυτή η θέσις, ενόψει της Σαρακοστής, αλλά επιτρέψατέ μου να πω, για όλη μας τη ζωή. Ευθύς εξαρχής γίνεται από τον Απόστολο μία διάκρισις μεταξύ «προνοίας», δηλαδή ανάγκης και επιθυμίας. Τι σημαίνει ανάγκη; Ό,τι υπηρετεί την φύσιν του ανθρώπου. Έχω ανάγκη να πιω νερό. Θα πιω νερό. Αλλά… μπορώ να πιω κρασί; Μπορώ να πιω κρασί. Να μεθύσω; Όχι. Ώστε ό,τι θα υπάρχει ως υλικό, θα καλύπτει εντελώς τις ανάγκες μου· όχι όμως τις επιθυμίες μου. Για να διατηρηθεί στην ύπαρξη ο άνθρωπος πρέπει να έχει αυτήν την κάλυψιν των αναγκών του, για να επιτελέσει τον υπαρξιακό του προορισμό. Δηλαδή να ζήσει, να συντηρηθεί με την τροφή, γιατί ο Θεός μας έκανε να τρώμε και να πίνομε -οι άγιοι άγγελοι, ούτε τρώγουν, ούτε πίνουν. Έτσι ήθελε ο Θεός. Είναι δικό Του θέμα.

Θα φθάσομε βέβαια κάποτε ούτε να τρώμε ούτε να πίνομε. Όταν θα πάρομε τα καινούρια μας σώματα, τα οποία θα είναι πνευματικά. Προσέξτε, μυριάκις το έχω πει. Όταν λέμε πνευματικά σώματα, δεν εννοούμε άυλα σώματα. Τα ίδια σώματα θα είναι. Αλλά θα είναι άνευ υλικών αναγκών. Αυτά λέγονται τα σώματα, «πνευματικά σώματα», επειδή θα συντηρούνται πάλι γιατί το θέλει ο Θεός. Το Πνεύμα το Άγιον θα μας συντηρεί. Πάλι γιατί το θέλει ο Θεός. Τώρα πρέπει να τρώμε. Τότε δεν θα τρώμε.

Έτσι λοιπόν, όπως αντιλαμβανόμεθα, πρέπει να φροντίζουμε για την διατήρηση του σώματος και την ψυχοσωματική του υγεία. Είναι πολύ φυσικό. Και οφείλομε να το κάνομε αυτό. Έχομε χρέος. Αν κάποιος δεν θέλει να τρώει, δεν αυτοκτονεί; Αλλά για να το πετύχει κανείς αυτό, οπωσδήποτε πρέπει να καλύπτει κάθε του φυσική ανάγκη. Το δυστύχημα είναι ότι δεν ξέρομε, έχομε πάθει μπέρδεμα, τι ακριβώς είναι φυσική ανάγκη. Η μη κάλυψις των φυσικών αναγκών, θα ήτο άρνησις του δώρου της υπάρξεως, όπως σας είπα, και θα σήμαινε θάνατο.

Αλλά τι σημαίνει «ἐπιθυμία»; Είναι η υπέρβασις της ανάγκης. Είναι η υπερβολική κάλυψη της ανάγκης. Έχω ανάγκη λίγο κρασί να πιω. Τι λέει ο Απόστολος Παύλος στον Τιμόθεο; «Οἴνῳ ὀλίγῳ χρῶ (:Λίγο κρασί να το χρησιμοποιείς) διὰ τὸν στόμαχόν σου καὶ τὰς πυκνάς σου ἀσθενείας(:για το στομάχι σου και τις πυκνές σου αρρώστιες)». Το θεωρεί φάρμακο ο Απόστολος Παύλος και προτρέπει τον μαθητήν του τον Τιμόθεο να κάνει χρήση του οινοπνεύματος, του κρασιού. Τι λέει όμως ο Απόστολος; «Μὴ μεθύσκεσθε οἴνῳ, ἐν ᾧ ἐστιν ἀσωτία». «Να μη μεθάτε με κρασί, εις το οποίο κρασί υπάρχει ασωτία»· κλπ. κλπ. Ώστε τι είναι εδώ η «ἐπιθυμία»; Όπως λέει ο Ζιγαβηνός: «Τὸ τὴν χρείαν ὑπερβαίνειν». Να υπερβαίνει κανείς εκείνο το οποίο έχει ανάγκη. Να ξεπερνάει, δηλαδή, τα όρια.

Έτσι εξυπηρετούνται, αγαπητοί μου, οι εφάμαρτες επιθυμίες. Δυστυχώς, πέρα από τις ανάγκες που έχομε. Αυτό ακόμη σημαίνει κατασπατάληση της φύσεως, τόσο της ανθρωπίνης, όσο και της έξω φύσεως. Κατασπαταλούμε την φύσιν, το ξέρετε; Γι΄αυτό πολλές φορές έχομε και έλλειψιν κάποιων αγαθών. Επειδή κατασπαταλούμε την φύσιν. Είναι ο λόγος του Ψαλτηρίου, που λέγει ο 16^ος Ψαλμός: «Καὶ τῶν κεκρυμμένων σου ἐπλήσθη ἡ γαστὴρ αὐτῶν». «Κι εκείνα τα οποία είναι κρυμμένα, κι απ΄ αυτά», λέγει, «γέμισε η κοιλιά των ανθρώπων». Ψάχνομε να βρούμε τι μπορούμε να φάμε, τι μπορούμε να απολαύσομε. Και απ’ αυτά, λέγει, γέμισαν οι αισθήσεις των ανθρώπων.

Η επιθυμία είναι, αγαπητοί μου, ένα μεταπτωτικό φαινόμενο. Μετά την πτώση των πρωτοπλάστων, μπήκε ακριβώς η επιθυμία. Καλύτερα, η επιθυμία γεννήθηκε από την στιγμή που η Εύα ζήτησε να υπερβεί τα όριά της. Και τα όριά της δεν ήταν μόνον ο Αδάμ, αλλά και η κάλυψις των αναγκών των. Και έτσι βλέπομε ότι ενώ όλος ο Παράδεισος είναι εις την διάθεσίν των, όμως η επιθυμία κόλλησε εις το δέντρο που είπε ο Θεός: «Από τον καρπόν αυτού του δένδρου δεν θα δοκιμάσετε». Εκεί μπήκε η επιθυμία. Εξάλλου η απώλεια του Παραδείσου, που μνεία έχομε τούτη την Κυριακή της Τυρινής, παρακολουθήσατε, πιστεύω τα τροπάρια, είναι περίφημα τροπάρια, έγινε ακριβώς γιατί γεννήθηκε η εφάμαρτη επιθυμία. Και το ευαγγέλιον εδόθη ακριβώς για να περιορισθεί αυτή η εφάμαρτη επιθυμία.

Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι μία μικρογραφία αυτής της ισοβίου προσπαθείας. Δεν σημαίνει τελείωσε η Σαρακοστή και τέλειωσαν όλα. Θα επαναλάβω ότι είναι μία μικρογραφία ολοκλήρου της πορείας μας στη ζωή αυτή.

Έχομε και μια δεύτερη μικρογραφία καταπολεμήσεως της επιθυμίας. Είναι η ιστορία των «μνημάτων τῆς ἐπιθυμίας». Μας αναφέρει ο Μωυσής εις το βιβλίον «Ἀριθμοί» εις τον 11^ο στίχο και πέρα. Τι; Είναι γνωστό ότι οι Εβραίοι ονομάζονται από την Αγία Γραφή «λαός ἐπιθυμητής». Επεθύμησαν στην έρημο…Ξέρετε πόσο ήταν το ταξίδι από την Αίγυπτο μέχρι την γη Χαναάν; Λίγες μέρες. Έμειναν σαράντα χρόνια! Ο Θεός τους άφησε, 40 χρόνια εκεί. Να καλλιεργηθούν. Να μην είναι επιθυμηταί. Τους έθρεψε με το «μάννα». Αυτήν την… θα λέγαμε, την τροφήν, η οποία δεν ήταν άλλη, παρά μόνον αυτή. Θα ‘λεγε κανείς: «Πω, πω, πω, πω!».

Κι όμως οι Εβραίοι ξέρετε τι είπαν; «Μπουχτίσαμε αυτό το ψωμί. Ἐν τῷ ἄρτῳ τούτῳ τῷ διακένῳ. Μ΄ αυτό το ψωμί το κούφιο!». Και οργίσθη ο Θεός. Και τους έδωσε εκείνα τα φίδια κ.τ.λ. κ.τ.λ. «Θέλομε», επιτρέψατέ μου, το λένε και τα μωρά παιδάκια, «θέλομε τσιτσί. Θέλομε κρέας». «Κρέας θέλετε; Ε; Θα σας δώσω κρέας», λέει ο Θεός. Αλλά προσέξτε. Θα το βγάλετε από τη μύτη σας. Απ’ τα ρουθούνια σας θα το βγάλετε. Τόσο πολύ θα φάτε, που θα το βγάλετε από τα ρουθούνια σας». Στην νεοελληνική μας γλώσσα αυτό έχει τη σημασία ότι «θα σταθεί για μένα αυτό που έφαγα, αρνητικό». Πράγματι, έπεσε θανατικό μέσα εις το στρατόπεδο των Εβραίων, όταν έφαγαν τα ορτύκια, τα οποία προσπαθούσαν να παστώσουν, αλλά ήταν ελλιπής αυτή η πάστωσις και δηλητηριάστηκαν. Και πέθαναν χιλιάδες! Γι’ αυτό, οι τάφοι που τους έθαψαν, ονομάστηκαν «μνήματα ἐπιθυμιῶν». Και ο λαός ονομάστηκε «λαὸς ἐπιθυμητής». Για φανταστείτε, ε;

Η επιθυμία, όμως, δεν περιορίζεται μόνον στο θέμα των τροφών. Αλλά επεκτείνεται και σε άλλους τομείς. Είναι η ένδυσις. Η υπέρβαση της ανάγκης της ευπρεπούς ενδύσεως, είναι η μόδα. Η υπέρβασις. Είναι η μόδα. Συνήθως υπηρετεί την επιθυμία. Είναι, ακόμη, η ανάγκη της κατοικίας. Και η κατοικία υπερβαίνει τους όρους της ανάγκης και γίνεται επιθυμία. Με την ατέλειωτη πολυτέλεια και την όλη αλαζονεία των ανθρώπων. Προπαντός των γυναικών.

Ο πολιτισμός υπηρετεί την επιθυμία. Όταν ο Θεός εκάλυψε τα γυμνά σώματα των πρωτοπλάστων, με δέρματα ζώων, ασφαλώς τους υπέδειξε έναν τρόπο πολιτισμού. Πιο πάνω από τα συκόφυλλα, τα οποία οι ίδιοι εχρησιμοποίησαν. Ο Κύριος Ιησούς βέβαια εδέχθη να περιβληθεί έναν χιτώνα που κατασκευάστηκε στον αργαλειό. Ο υφαντός χιτώνας είναι ανώτερος από τον δερμάτινο χιτώνα των πρωτοπλάστων. Ασφαλώς. Και γίνεται όμως δεκτός, πολιτιστικό στοιχείο είναι, ο αργαλειός είναι πολιτιστικό στοιχείο, πολιτιστικό στοιχείο, που κάνομε το ύφασμα· αλλά καλύπτεται όμως η ανάγκη. Όχι η επιθυμία. Η υφαντική είναι, όπως σας είπα, έργον του πολιτισμού. Ο πολιτισμός μπορεί να ανακουφίσει τον άνθρωπο στον τόπο της εξορίας του εις την Γη αυτή, στην κοιλάδα, αυτή, του κλαυθμώνος, πραγματικά.

Όμως, όταν ο πολιτισμός καλύπτει ατέλειωτες επιθυμίες, μα ατέλειωτες επιθυμίες, τότε είναι μεμπτός. Και ο μοναχισμός χρησιμοποιεί βεβαίως στοιχεία πολιτισμού. Αναμφισβήτητα. Και οι πιστοί, σε όλους τους αιώνες, το ίδιο. Βλέπετε, έχομε καλοριφέρ, θέρμανση δηλαδή, έχομε φωτισμό ηλεκτρικό. Αυτά είναι στοιχεία του πολιτισμού. Αλλά δεν πρέπει να γίνουν ο σκοπός του ανθρώπου.

Πού βρίσκονται, όμως, τα όρια της ανάγκης και της επιθυμίας; Μπορεί τα όρια αυτά σε κάθε εποχή να είναι διαφορετικά. Αλλά τα κριτήρια των ορίων βρίσκονται πάντοτε μέσα στο αιώνιον Ευαγγέλιον.

Πρέπει ακόμη να πούμε ότι και η ψυχαγωγία βρίσκεται ανάμεσα στην ανάγκη και την επιθυμία. Η ψυχαγωγία είναι αληθινή ανάγκη του ανθρώπου, προσέξατέ το. Πας άνθρωπος έχει ανάγκη της ψυχαγωγίας. Από την ανάπαυση μέχρι το παιχνίδι. Αλλά σήμερα το παιχνίδι πού έχει φθάσει; Να είναι, επί παραδείγματι, τζόγος! Να είναι ό,τι είναι. Στοίχημα κ.τ.λ. κ.τ.λ. Ή να μαλώνουν, να τσακώνονται οι άνθρωποι, να, να… Τα γνωστά με το ποδόσφαιρο κ.τ.λ. κ.τ.λ. Σήμερα, όμως, η ψυχαγωγία υπερέβη τα όριά της και δεν καλύπτει πλέον μια βασική ανάγκη του ανθρώπου να ψυχαγωγηθεί, αλλά ικανοποιεί τα πάθη του και τις αμαρτωλές του επιθυμίες. Κι εδώ η ψυχαγωγία χάλασε.

Είναι η σύγχρονη αγωγή ακόμα. Και είναι εκείνη την οποία δέχεται η νέα γενεά. Για να διδάσκεται, δυστυχώς, η αναζήτησις της επιθυμίας. Κάνομε τα παιδιά μας επιθυμητάς. Να επιθυμούν αυτό, να επιθυμούν εκείνο. Και η αγωγή αυτή ασκείται τόσο εις το σχολείο, όσο και εις το σπίτι.

Ακόμη και τα σύγχρονα πολιτεύματα υπηρετούν την επιθυμία. Κάθε πολίτευμα επιθυμεί να επιτύχει την ευημερία. Αν κάποιος βγει πολιτικός και πει: «Αγαπητοί μου, ευημερία δεν πρέπει να υπάρχει», ποιος θα τον ψηφίσει; Κανένας. Όλα, λοιπόν, τα πολιτικά συστήματα υπηρετούν την ευημερία. Υπό την έννοιαν της ευημερίας, όμως, εννοείται κυριότατα η κάλυψις των αμαρτωλών επιθυμιών. Όχι των αναγκών· αλλά των επιθυμιών.

Και η έννοια της ελευθερίας ακόμα, αντί να υπηρετεί την όλη προσωπικότητα του ανθρώπου, με βασική κατεύθυνση την σωτηρία του, υπηρετεί κι αυτή τις αμαρτωλές επιθυμίες. Γι'αυτό έγραφε ο Παύλος… τι έγραφε; «Ὑμεῖς γὰρ ἐπ᾿ ἐλευθερίᾳ –λέει- ἐκλήθητε(:κληθήκατε επ’ ελευθερία), ἀδελφοί· μόνον μὴ τὴν ἐλευθερίαν εἰς ἀφορμὴν τῇ σαρκί(:μόνο προσέξτε, μη μετατραπεί η ελευθερία που έχετε στο να ικανοποιείτε επιθυμίες σαρκικές)» κ.λπ. κ.λπ.

Το παιδί μπορεί να πει: «Είμαι ελεύθερος», ο νέος: «Είμαι ελεύθερος». Ναι. Μην όμως υπηρετήσεις την ανηθικότητα, την ασωτία. Πρόσεξέ το αυτό. Διότι εκεί κάνεις κατάχρηση της ελευθερίας σου. Τρανό δείγμα είναι η κακοποίηση της ελευθερίας, αγαπητοί μου, στην εποχή μας. Ποιος δεν το βλέπει αυτό; Ποιος δεν το καταλαβαίνει αυτό; Σου λέει: «Είμαι ελεύθερος»...

Πρέπει ακόμα να πούμε ότι μερικά πράγματα που φαίνονται σαν δείγματα επιθυμίας, δεν είναι όμως. Και θα πω κάτι. Αναφερόμεθα εις τις Καλές Τέχνες. Η ζωγραφική… ή καλύτερα να πιάσω την αγιογραφία. Βλέπετε, ο ναός γεμίζει από αγιογραφίες. Η μουσική. Τ’ αυτιά μας και η καρδιά μας γεμίζουν από την ωραία μουσική, την βυζαντινή. Μετά από την κοσμική μουσική. Όχι βεβαίως εκείνη την ξέφρενη. Αλλά την υγιά, την καθαρή μουσική. Αλλά και ακόμη στην ζωγραφική. Ζωγραφικοί πίνακες. Μπαίνομε κάπου, σε ένα μουσείο, σε ένα σπίτι και βλέπει κανείς εκεί τους ζωγραφικούς πίνακες και χαίρεται η καρδιά του. Πραγματικά χαίρεται. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι είναι ανάγκη εις τον άνθρωπον να καλύπτει, θα λέγαμε, τις ανάγκες του τις αισθητικές.

Μου ‘λεγε ένας, μακαρίτης, προ πολλών ετών, δάσκαλος, Ρώσος ήταν, μας έκανε μία ξένη γλώσσα, πάλαι ποτέ, στην Κατοχή, και είχε μπει φυλακή. Ήταν ορθοδοξότατος, περίφημος άνθρωπος. Και μας έλεγε ότι στην φυλακή είχαν ανάγκη από μια εικόνα. Έμπαινε ένα περιοδικό, ένα κάτι, να κόψουν μία φωτογραφία να την βάλουν στον τοίχο. Ο άνθρωπος έχει ανάγκη να βλέπει κάτι. Πάτε πολλές φορές σε ένα σπίτι και βλέπετε τους τοίχους άδειους. Δεν είναι άσχημο; Δεν έχει ο άνθρωπος ανάγκη να δει τους τοίχους έτσι καλλιτεχνικά φτιαγμένους; Δηλαδή εννοείται, με διακόσμηση. Δεν είναι αμαρτία αυτό. Το ξαναλέω. Είναι μία ανάγκη της ψυχής. Και αυτό μπορεί να καλύπτεται. Όχι βέβαια σε υπερβολικό βαθμό. Γιατί πολλές φορές έχομε και την υπερβολή. Το ξεπέρασμα δηλαδή πάντοτε των ορίων. Πάντως εδώ έχομε την υγιά μορφή.

Αντίθετα, είναι η νοσηρά επιθυμία. Αυτή συνδέεται με τα επίγεια και με τα πάθη. Γι΄αυτό γράφει ο ευαγγελιστής Ιωάννης: «Πᾶν τὸ ἐν τῷ κόσμῳ, ἡ ἐπιθυμία τῆς σαρκὸς καὶ ἡ ἐπιθυμία τῶν ὀφθαλμῶν -τι παρακαλώ, είναι η τηλεόρασις; Επιθυμία των οφθαλμών- καὶ ἡ ἀλαζονεία τοῦ βίου». Και ο κόσμος «παράγεται». Περνάει ο κόσμος. Και η επιθυμία αυτού.

Δοξάζω τον Θεό, που έχω ζήσει τόσα χρόνια, ώστε έχω δει από πολύ πολύ μικρό παιδί την αλαζονεία πολλών ανθρώπων, πλουσιοτάτων ανθρώπων. Σήμερα δεν υπάρχουν πια αυτοί οι άνθρωποι. Έφυγαν. Τα υπάρχοντά τους, ακόμη… ένα σπίτι έχω υπόψιν, περίφημο σπίτι…! Βέβαια λυπήθηκαν κάποιοι που δεν συντηρήθηκε αυτό το σπίτι. Το γκρέμισαν. Γιατί θέλησαν εκεί κάποιοι να κτίσουν. Ένας σύλλογος να κτίσει τα δικά του σπίτια. Και το γκρέμισαν. Στα γρήγορα γρήγορα. Ούτε ο τόπος δεν βρίσκεται σήμερα, πού ήταν το σπίτι αυτό... Κι όμως, τι πλούτος μέσα! Τι βαλσαμωμένα ζώα, τι ελάφια, τι αγριογούρουνα… Βαλσαμωμένα! Τι πλούτος, τι πλούτος, τι πλούτος! Πού είναι; Έφυγε. «Παράγει». «Παράγει» θα πει περνάει η επιθυμία του κόσμου αυτού.

Γι'αυτό, θα μείνομε σε εκείνα που μας είναι ανάγκη. Ξαναλέγω. Και κάτι που καλύπτει την αισθητικήν, είναι ανάγκη. Βλέπετε, ένα βιβλίο, όταν το ξεφυλλίσομε, το διαβάσομε, θρησκευτικό βιβλίο, αν το θέλετε, δεν χαιρόμαστε όταν έχει μέσα εικόνες; Είναι… γεμάτο από ζωγραφιές. Το χαιρόμαστε. Γίνεται η ανάγνωσή μας πιο ευχάριστη. Έτσι, την νοσηρά επιθυμία πάντα πρέπει να την αποβάλλομε· την οποία, βέβαια, υπηρετεί ο διάβολος.

Όταν έπεσε ο διάβολος, ενώ ήταν «νοῦς», μας λέγει ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, «ἁπλοῦς καὶ ἀσχημάτιστος καὶ ἀφάνταστος» -δηλαδή δεν είχε φαντασίαν-εφαντάσθη το κακόν και το επεθύμησε. Ο διάβολος. Αυτό τώρα υποβάλλει και εις τον άνθρωπον. Γι'αυτό γράφει ο άγιος Διονύσιος πάντοτε: «Τί ἐν δαίμοσι κακόν; (:Τι κακό πράγμα, λέει, υπάρχει εις τους δαίμονας;). Θυμὸς ἄλογος -δηλαδή θυμός παράλογος-, ἄνους ἐπιθυμία (:επιθυμία η οποία είναι κι αυτή παράλογη) καί φαντασία προπετής». «Αυτά τα τρία», λέει, «χαρακτηρίζουν τον διάβολο». Αυτά γράφονται, σας είπα, στον άγιο Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη «Περὶ θείων ὀνομάτων», σ’ αυτό το βιβλίο. Ώστε έχομε και την ά-νουν επιθυμίαν. Δηλαδή την κακή, την αμαρτωλή, την παράλογη επιθυμία.

Πόσες φορές, αλήθεια, παράλογα πράγματα επιθυμούμε! Όλες οι διαστροφές, παρακαλώ, δεν είναι παράλογες; Όλες οι διαστροφές. Στην προς Θεσσαλονικείς λέει ο Απόστολος Παύλος: «Καὶ μὴ πλεονεκτεῖν ἐν τῷ μέρει τούτῳ». Εννοείται, αναφέρεται στις σχέσεις του ανδρός μετά της γυναικός. «Προσέξτε», λέγει. «Είσαι παντρεμένος; Θα μείνεις με την γυναίκα σου. Μὴ πλεονεκτεῖν. Μη θέλεις να έχεις περισσότερο». «Σήμερα τι λένε; Μόνο με μία γυναίκα θα περάσω στη ζωή αυτή;». Δι΄ όνομα του Θεού! Δι’ όνομα του Θεού! Αλλά και εκτός αυτού υπάρχει το πλεονεκτεῖν και με αυτήν ακόμη την σύζυγον. Έρχεται τώρα η Σαρακοστή να σου πει, όπως ακριβώς ένα άλογο, υπάρχουν τα γκέμια και σου λέει… μπορεί να έχει όρεξη το άλογο να τρέχει, α, θα σταματήσουμε. Εγκράτεια τώρα. Τώρα που είναι Σαρακοστή, όχι μόνο νηστεία, το ακούσατε, ε; Αλλά και εγκράτεια. Για να είμεθα πάντοτε μέσα στα όρια της ανάγκης και ποτέ της επιθυμίας.

Και όπως λέει ο Απόστολος Παύλος για τους Εβραίους τι έπαθαν: «Ταῦτα –λέγει στην Α΄ προς Κορινθίους- δὲ τύποι ἡμῶν ἐγενήθησαν(:έγιναν για μας τύποι, παραδείγματα), εἰς τὸ μὴ εἶναι ἡμᾶς ἐπιθυμητὰς κακῶν, καθὼς κἀκεῖνοι ἐπεθύμησαν». «Για να μη γίνουμε επιθυμηταί κακών».

Αγαπητοί μου, θα επανέλθομε στους λόγους του Αποστόλου Παύλου που είπαμε στην αρχή. «Καὶ τῆς σαρκὸς πρόνοιαν μὴ ποιεῖσθε τὰς ἐπιθυμίας». Μη μεταβάλομε τις βιοτικές μας ανάγκες σε αναζήτηση αμαρτωλών επιθυμιών, που ιδιαίτερα υπηρετεί ο σύγχρονος πολιτισμός. Να μάθομε να βρίσκομε σε κάθε εποχή το αναγκαίον από το αμαρτωλό. Κριτήριόν μας αιώνιον είναι το Ευαγγέλιον. Όπως το ερμηνεύουν οι άγιοι θεοφόροι Πατέρες της Εκκλησίας μας. Κι αν θέλομε να σωθούμε, να μην υποκειμενοποιούμε τα κριτήρια κατά το δοκούν, όπως μας αρέσει. Θα βλέπομε κατάματα τα ευαγγελικά κριτήρια και με ειλικρίνεια θα τα χρησιμοποιούμε.

Η προκειμένη Μεγάλη Τεσσαρακοστή έρχεται με την νηστεία και την προσευχή και την εγκράτεια των παθών να μας χαρίσει νουν Χριστού και μάτια Αγίου Πνεύματος. Για να μπορούμε να διακρίνομε με σαφήνεια, πού τελειώνουν οι ανάγκες και πού αρχίζουν οι αμαρτωλές επιθυμίες. Αμήν.

🔸867η🔸ομιλία στην κατηγορία : " Ὁμιλίαι Κυριακῶν ".

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Ψηφιοποίηση και επιμέλεια κειμένου : Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Ὁ θησαυρός μας.

†. Με μίαν τριλογίαν παρομοιάζει ο λόγος του Θεού, αγαπητοί μου, την είσοδό μας στο κατώφλι της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Είναι το μήνυμα της αφέσεως, είναι η χαρωπή νηστεία και είναι και η έννοια του αληθινού θησαυρού, όπως ακούσαμε σήμερα στην ευαγγελική περικοπή.

Με το πρώτο λύνομε τα δεσμά της κακίας. Με την συγχωρητικότητα, δηλαδή, που δεσμεύουν την ψυχή. Με το δεύτερο ελαφρύνομε την ψυχή μας για υψηλά πετάγματα. Και με το τρίτο αναζητούμε σαν θησαυρό τα υψηλά νοήματα και τον σκοπό της πνευματικής ζωής, αφού βέβαια θα έχομε περιφρονήσει τους επίγειους θησαυρούς ή θα τους βάλομε σε κατωτέρα μοίρα και τους επίγειους στόχους.

Το θέμα είναι μεγάλο. Αλλά θα μείνομε μόνο σε ό,τι αφορά στον θησαυρό και τον θησαυρισμό. Μας λέγει ο Κύριος: «Μὴ θησαυρίζετε ὑμῖν θησαυροὺς ἐπὶ τῆς γῆς, ὅπου σὴς καὶ βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται διορύσσουσι καὶ κλέπτουσι· θησαυρίζετε δὲ ὑμῖν θησαυροὺς ἐν οὐρανῷ, ὅπου οὔτε σὴς οὔτε βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται οὐ διορύσσουσιν οὐδὲ κλέπτουσιν· ὅπου γάρ ἐστιν ὁ θησαυρὸς ὑμῶν, ἐκεῖ ἔσται καὶ ἡ καρδία ὑμῶν».

Μας συνιστά ο Κύριος να μη σωρεύομε επιγείους θησαυρούς. Απλώς να προσπαθούμε να ζούμε και να καλύπτομε τις ανάγκες μας. Είναι γνωστό ότι ο άνθρωπος δεν θέλει να καλύψει τις ανάγκες του μόνον. Αλλά θέλει, ατελευτήτως μάλιστα, να καλύπτει τις επιθυμίες του. Και είπα μόνον. Αλήθεια, είναι ατελείωτη η προσπάθεια του ανθρώπου να καλύπτει τις επιθυμίες του. Άνθρωπέ μου, θέλεις ένα σπίτι με εκατό δωμάτια; Ένα κρεβάτι χρειάζεσαι κι ένα δωμάτιο. Άνθρωπέ μου, θέλεις πολλά φαγιά; Ένα στομαχάκι έχεις. Βλέπετε, λοιπόν, η πλεονεξία πού βρίσκεται; Μέσα εις την ψυχήν. Είναι φοβερό. Και λέει λοιπόν ο Κύριος: «Μη θησαυρίζετε θησαυρούς επί της γης». Διότι κινδυνεύουν αυτοί οι θησαυροί. Κινδυνεύουν από τον σκώρο, αν είναι ιματισμός. Κινδυνεύουν από την βρώση των διαφόρων σκουληκιών, που τρώνε τις τροφές κ.λπ. κ.λπ. Αλλά και επιπλέον, αν είναι πολύτιμα μέταλλα, χρυσάφι και ασήμι κ.λπ. κ.λπ. τότε… και σήμερα χρησιμοποιείται η ιδία μέθοδος, μάλιστα λέγεται σε σύγχρονη γλώσσα, «ριφιφί». Πηγαίνω στο δίπλα σπίτι ή δίπλα μαγαζί και ανοίγω τρύπα στον τοίχο ή από πάνω από το ταβάνι ανοίγω τρύπα, κατεβαίνω μέσα εκεί που ο άλλος έχει το χρυσάφι και το ασήμι του και από εκεί κλέπτω. «Διορύσσουσι», λέει. Δηλαδή, τρυπάνε τα ντουβάρια για να κλέψουν τον θησαυρόν. Και τι κάνεις, άνθρωπε; Γίνεσαι ο στόχος της φθοράς οπωσδήποτε.

Βέβαια, δεν είναι έμφυτη η τάσις αυτή στον άνθρωπο. Δηλαδή εκ κατασκευής ο Θεός δεν έκανε έτσι τον άνθρωπον. Αλλά είναι ένα πρόσκτημα μεταπτωτικό. Αφού πέσαμε στο πρόσωπο του Αδάμ, έκτοτε φροντίζουμε να είμεθα πάντοτε πεσμένοι.

Μετά την πτώση ο άνθρωπος, χάνοντας τον Θεό από τον οπτικό του ορίζοντα, αισθάνθηκε την ανάγκη να εναποθέσει την ασφάλειά του στη συλλογή υλικών αγαθών. Είναι θέμα μιας ψυχολογικής ασφαλείας. Ο άνθρωπος αισθάνεται ασφάλεια στα πολλά. Ό,τι ώρα ακούσετε ειδήσεις, ό,τι ώρα διαβάσετε εφημερίδα, ό,τι ώρα δείτε τα τρέχοντα νέα, όλα μιλάνε για την ασφάλεια. Συντάξεις, μισθοί, τούτα, εκείνα. Δηλαδή ο άνθρωπος θέλει την εξασφάλισή του.

Έτσι λοιπόν, έχει μία ψυχολογική ερμηνεία το θέμα, όταν μαζεύω αγαθά, νομίζω ότι έτσι, με τον τρόπον αυτόν ασφαλίζω τον εαυτόν μου. Ο Κύριος μας είπε: «Ὁρᾶτε καὶ φυλάσσεσθε (:Προσέχετε και φυλαχτείτε) ἀπὸ πάσης πλεονεξίας - πλεονεξία. Το πλέον ἔχειν. Το να έχεις το παραπανίσιο- ·ὅτι οὐκ ἐν τῷ περισσεύειν τινὶ ἡ ζωὴ αὐτοῦ ἐστιν ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῦ». Δηλαδή, ούτε η μακροζωία ούτε η ευχάριστη ζωή εξαρτώνται από τα πλούτη.

Ο άνθρωπος μετά την πτώση έγινε ατομιστής. Ατομιστής. Αφού απομόνωσε τον εαυτό του και από τον Θεό και από τους άλλους ανθρώπους, ακόμη, αν θέλετε, και από αυτήν την κτίσιν που τον περιβάλλει. Θυμηθείτε, όταν ο Θεός είπε ότι το Σάββατο δεν θα έριχνε το μάννα στην έρημο, έριχνε μάννα στην έρημο, έριχνε έξι φορές την εβδομάδα, την εβδόμην ημέρα, μάννα δεν έπεφτε, και μερικοί ξέρετε τι έκαναν; Μάζευαν δε, σημειώσατε, τόσο μάννα όσο εχρειάζοντο. Διότι αν μάζευε κανείς κάτι περισσότερο, την επομένη μέρα, αυτό που μάζεψε, σκουλήκιαζε. Και όχι μόνο σκουλήκιαζε, αλλά και βρωμούσε. Είναι χαρακτηριστικόν ότι την Παρασκευή έριχνε ο Θεός μάννα, το οποίον ήταν αρκετό και δια την Παρασκευή και δια το Σάββατο, χωρίς το μάννα αυτό που μάζευαν την Παρασκευή, ούτε να βρωμίσει, ούτε να χαλάσει. Μάλιστα, και μετά την ανατολή του ηλίου, μας λέγει η Αγία Γραφή το μάννα αυτό, περίεργο πράγμα ήταν, ουράνιος άρτος λέγεται, έλιωνε. Και εχάνετο. Όπως ακριβώς λιώνει το χαλάζι. Ήταν δε όπως ακριβώς το κόριον, όπως είναι το χαλάζι έτσι μπαλίτσες πολύ μικρές και να είναι και λευκού χρώματος· ακριβώς όπως είναι το χαλάζι. Όταν έβγαινε ο ήλιος αυτό έλιωνε, εχάνετο.

Τι γίνηκε λοιπόν; Μερικοί σκέφτηκαν και είπαν: «Μήπως την μεθεπόμενη μέρα, μεθεπομένη, ο Θεός μετανοήσει και δεν ρίξει μάννα. Ίσως και μήπως και πεθάνει ο Θεός! Για να μαζέψουμε λοιπόν περισσότερο μάννα». Και μάζευαν περισσότερο μάννα. Ο καθένας για λογαριασμό του. Δηλαδή «εμείς που μαζέψαμε περισσότερο, εμείς θα ζήσομε, θα προεκτείνομε τη ζωή μας. Οι άλλοι; Δεν μας ενδιαφέρει τι γίνεται». Και μη νομίσετε πως είναι πράγματα τα οποία δεν συνεχίζουν να γίνονται. Να, εδώ, πάρετε το θέμα της Δευτέρας του Χριστού Παρουσίας, την παρουσία του Αντιχρίστου κ.τ.λ. βλέπετε οι άνθρωποι θέλουν να σωρεύσουν αγαθά για να έχουν να τρων, να πίνουν και να προεκτείνουν την ζωή τους, αν υποτεθεί αυτές τις δύσκολες μέρες που έρχονται και θα ‘ρθουν πολύ περισσότερες, αυτοί να επιζήσουν. Φτωχέ, φτωχέ, φτωχέ άνθρωπε!

Και διεμαρτυρήθη ο Θεός γι'αυτό: «Επιτέλους», λέει, «δεν θα μάθετε εξαρτάσθε από μένα;».

Και τώρα ποια είναι τα επιχειρήματα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού κατά του πάθους του θησαυρού, που φανερώνει έντονα τον ατομισμό του ανθρώπου; Γιατί; Από έλλειψη πίστεως στην πρόνοια του Θεού.

Πρώτον. Η αποθήκευση αγαθών, μας λέγει ο Κύριος, εάν μεν είναι τρόφιμα ή ιματισμός, κινδυνεύει από τον σκώρο, όπως ακούσαμε προηγουμένως και γενικά από κάθε αδηφάγο σκουλήκι. Δεύτερον. Αν είναι ό,τι άλλο προϊόν, κινδυνεύει από φθορά και σκουριά. Τρίτον. Εάν είναι χρυσός ή άργυρος, όπως σας είπα προηγουμένως, κινδυνεύει από τους κλέπτες.

Τι πρέπει να γίνει; Να γίνει μετάθεσις του χώρου θησαυρισμού από τη Γη στον ουρανό. Και αυτό γίνεται με την ελεημοσύνη. Με το να μην είσαι ατομιστής. Να λογαριάζεις ότι υπάρχουν και άλλοι άνθρωποι. Λέει ένας πατέρας της Εκκλησίας μας: «Δεν σε συμβουλεύει να μην έχεις αγαθά. Αλλά εκείνα τα οποία έχεις, μετάθεσέ τα». Όταν έχεις μία αποθήκη που είναι στην επιφάνεια της Γης και κινδυνεύει από μία πλημμύρα το προϊόν της αποθηκεύσεώς σου, δηλαδή πολύ νερό, να πάρτε αυτόν τον καιρό που κάπου εκεί στην Μοζαμβίκη κ.τ.λ. φοβερή πλημμύρα, φοβερή! Κι ανέβηκαν οι άνθρωποι επάνω στα δέντρα να γλυτώσουν. Δεν θα έμπαινε, λοιπόν, το νερό μέσα στην Αποθήκη; Δεν θα σου κατέστρεφε τον καρπόν που μάζεψες; Ε, σου λέει λοιπόν τώρα, φρόνιμα, πολύ φρόνιμα, τον καρπόν αυτόν βάλ ‘τον στο πρώτο, στο δεύτερο πάτωμα. Όχι να είναι επίγεια αποθηκευμένος. Αυτό σου λέει ο Θεός. Ό,τι θησαυρούς έχεις μετάφερέ τους εις την αποθήκη του ουρανού. Διαμέσου, σας είπα, της ελεημοσύνης.

Ο Κύριος ακόμη μας είπε: «Πωλήσατε τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν καὶ δότε ἐλεημοσύνην». Ακόμη ο Κύριος είπε στον πλούσιο εκείνον νεανίσκον… τι του είπε; «Καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανοῖς». «Δώσε», λέει, «στους φτωχούς, ακολούθησέ με. Σου κάνω την μεγάλη τιμή να σου πω να με ακολουθήσεις». Είδατε μεγάλη τιμή που είχαν οι δώδεκα Απόστολοι; Μεγάλη τιμή. «Ε, σου κάνω κι εσένα αυτήν την τιμή». «Εκείνος», λέει, «στυγνάσας, σκυθρωπάσας -κατέβασε τα μούτρα του, που λέμε- έκανε μεταβολή και έφυγε». Τι του είπε; «Δώσε ελεημοσύνη».

Ω αγαπητοί μου… Ή ακόμη, μας είπε ο Κύριος, στα κατά Λουκάν είναι γραμμένο: «Ποιήσατε ἑαυτοῖς φίλους ἐκ τοῦ μαμωνᾶ τῆς ἀδικίας». «Μαμωνάς» ήταν ο Θεός του χρήματος, του πλούτου. Ό,τι για μας τους Έλληνες είναι ο θεός Ερμής. Ο κερδώος Ερμής, του εμπορίου ο θεός. Για την περιοχή εκείνη ήταν ο Μαμωνάς. Ξαναλέγω, δεν είναι ο διάβολος ο Μαμωνάς. Ο Μαμωνάς είναι ο θεός του πλούτου. Γι'αυτό λέει: «Ποιήσατε ἑαυτοῖς φίλους ἐκ τοῦ μαμωνᾶ τῆς ἀδικίας». Διότι όταν μαζεύεις, μαζεύεις χρήματα, ε, αδικείς κάποιους άλλους ανθρώπους. Όταν εσύ σωρεύεις θησαυρούς για τον εαυτό σου. Κάνετε λοιπόν φίλους εκ του Μαμωνά της αδικίας. Ποιοι είναι αυτοί οι φίλοι; Οι πτωχοί. Όταν λοιπόν κάνεις ελεημοσύνη, κάνεις φίλους από τα χρήματα, τα οποία αποθηκεύεις· «ἵνα, ὅταν ἐκλίπητε(:όταν φύγετε από τον παρόντα κόσμο), δέξωνται ὑμᾶς εἰς τὰς αἰωνίους σκηνάς (:ώστε αυτοί οι φίλοι που κάνατε εδώ, να σας δεχθούν εις τας αιωνίους μονάς, στην Βασιλεία του Θεού)». Ό,τι ακριβώς, ξέρετε, έκαναν οι φτωχοί, με εκείνη την Δορκάδα στην Ιόπη με τον Απόστολο Πέτρο που την ανέστησε. Τους λυπήθηκε. Ξέρετε γιατί; Επεδείκνυαν, λέει, οι χήρες και τα ορφανά κ.τ.λ. Όλα εκείνα τα οποία αυτή τους έδινε. Ήταν μοδίστρα –χμ, ακούτε οι κυρίες; Ήταν μοδίστρα και έραβε ρούχα και ρουχαλάκια και τους τα μοίραζε. Και επεδείκνυαν - μας το λέει το βιβλίο των Πράξεων- έδειχναν, λέγει, εις τον Απόστολο Πέτρο. Του λέγανε: «Απόστολε του Χριστού, το βλέπεις αυτό; Αυτή η Δορκάδα –έτσι ελέγετο ελληνικά το όνομά της- μου το έφτιαξε, μου το έραψε». Και τότε ο Απόστολος Πέτρος την ανέστησε. Ποιοι ηύχοντο; Δια την Δορκάδα; Οι πτωχοί. «Για να κάνετε», λέει, «φίλους ώστε όταν θα πάτε στον ουρανό, σεις θα φύγετε από την παρούσα ζωή, να σας υποδεχθούν με χαρά εκείνοι που από σας ευεργετήθηκαν».

Ποιος, λοιπόν, μπορεί να είναι ο αληθινός θησαυρός; Ο ανέκλειπτος και αιώνιος θησαυρός; Αγαπητοί μου, θησαυρός μας είναι ο Χριστός. Κι εμείς είμεθα τα θησαυροφυλάκιά Του. Τον θησαυρόν δεν τον βάζομε τυχαία, ούτε στο πεζοδρόμιο. Τον κλειδώνουμε μέσα σε ντουλάπια, σε χρηματοκιβώτια. Εμείς είμαστε τα θησαυροφυλάκια του θησαυρού που λέγεται Ιησούς Χριστός. Θέλετε ακόμη; Θησαυρός είναι για μας και το Πνεύμα το Άγιον. Τι λέμε στο «Βασιλεῦ οὐράνιε»; Λέμε «Βασιλεῦ οὐράνιε, Παράκλητε, τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὁ θησαυρὸς τῶν ἀγαθῶν…» κ.τ.λ. «Συ που είσαι ο θησαυρός όλων των αγαθών». Και των υλικών και των πνευματικών αγαθών. Εμείς τι είμεθα; Οι αποδέκται Σου, του Αγίου Πνεύματος, που είσαι ο θησαυρός όλων των αγαθών. Τον θησαυρόν Αυτόν, κανείς δεν μπορεί να μας τον αφαιρέσει, ούτε ακόμη κι αυτό το μαρτύριον αν μας υποβάλλουν, αν εμείς οι ίδιοι δεν σταθούμε προδόται του θησαυρού μας και τον απεμπολήσομε.

Και έργον κάθε θησαυροφυλακίου είναι η ασφάλεια. Και η αύξησις του φυλακτικού χώρου. Αυτό σημαίνει προσοχή και αύξηση στο πνευματικόν μας έργον. Θέλεις και να επωφεληθείς και να διατηρήσεις τον θησαυρόν που λέγεται Ιησούς Χριστός και Πνεύμα Άγιον; Να αυξάνεσαι, αγαπητέ, αγαπητοί, εις την πνευματική ζωή. Ο καλύτερος τρόπος συντηρήσεως του θησαυρού αυτού.

Ότι ο Χριστός είναι ο θησαυρός μας, φαίνεται από την παραβολή του πολυτίμου μαργαρίτου, που, εκεί, λέει, κάποιος εμπορευόταν μαργαριτάρια - ε, μάζευε μαργαριτάρια, τα εμπορευόταν. Κάποια φορά, λέει, βρήκε ένα μεγάλο μαργαριτάρι. Ξέρετε και τα μαργαριτάρια ή καλύτερα τα διαμάντια κι αυτά μετριώνται με καράτια. Λοιπόν, επήρε όσα μέχρι τότε είχε αγοράσει διαμάντια, μαργαριτάρια, να είμαι σύμφωνος με την παραβολή, τα πούλησε και αγόρασε αυτόν τον έναν μεγάλον, πολύτιμον μαργαρίτην. Ξέρετε τι θα πει αυτό; Ότι όλα τα μαργαριτάρια, είναι μαργαριτάρια. Δηλαδή είναι αξίες. Είναι οι αξίες της ζωής. Και η αισθητική είναι μία αξία. Το να βλέπω κάτι ωραίο, μια ζωγραφιά, ένα βιβλίο…, ο πολιτισμός, για να μην πολυπραγμονώ, ο πολιτισμός οπωσδήποτε περιέχει αξίες. Δεν υπάρχει καμία αντίρρηση γι'αυτό. Αλλά δεν μπορώ όμως να ξεπουλήσω τον Χριστό για τις επιμέρους αξίες. Όχι. Όλα είναι χρήσιμα, όλα είναι ωραία. Αλλά κορυφαίος θησαυρός μου είναι ο Ιησούς Χριστός, είναι το Πνεύμα το Άγιον.

Ακόμη θυμηθείτε και την παραβολή του κρυμμένου θησαυρού. Κάποιος, λέει, εκεί που έσκαβε σε ένα χωράφι μια φορά, δεν ήταν δικό του, βρήκε θησαυρό. Σπίνθισαν τα μάτια του. Πάει και λέει στον ιδιοκτήτη: «Μου το πουλάς; Το χωράφι αυτό, μου το πουλάς; Το θέλω». Το πούλησε ο άλλος, ανύποπτος. Για να κατακτήσει τον θησαυρόν που ήταν κρυμμένος σε εκείνο το χωράφι.

Έτσι, αγαπητοί μου, μπορούμε να ξεπουλάμε πολλά πράγματα, κάτι διασκεδάσεις κ.τ.λ. βλέπετε σήμερα τελευταία Κυριακή αντί να πενθούμε, σήμερα ξέρετε τι λέει ο Συναξαριστής; «Έχομε την μνεία της απωλείας του Παραδείσου». Άμα χάσεις, χαίρεσαι και χοροπηδάς; Ή άμα χάσεις, πενθείς; Κι εμείς χοροπηδάμε, μασκαρευόμαστε, κάνομε δεν ξέρω τι… Δεν πενθούμε για την απώλεια του Παραδείσου. Είδατε πόσο ανόητοι, μα ανοητότατοι είμαστε; Κρίμα, κρίμα για μας που λεγόμαστε ότι είμεθα, εμείς οι άνθρωποι, ότι είμαστε έξυπνοι. Εξυπνάκηδες είμαστε. Όχι έξυπνοι. Ο έξυπνος άνθρωπος έχει άλλα κριτήρια. Εκείνα τα κριτήρια που του δίνει ο λόγος του Θεού. Και πραγματικά έχει άλλα κριτήρια. Και βγαίνει πάντοτε ο κερδισμένος.

Ο Απόστολος Παύλος τι έλεγε; Είχε μεγάλη προτροπή στον κοινωνικό του βίο. Το λέει ο ίδιος. «Ξεπερνούσα», λέει, «όλους τους συνηλικιώτες μου, τους έχοντας δηλαδή την ίδια ηλικία με εμένα. Αλλά «τά πάντα ἡγοῦμαι σκύβαλα εἶναι ἵνα Χριστὸν κερδήσω». «Θεωρώ όλα, όλους τους θησαυρούς, όλες τις αξίες, οτιδήποτε, ότι είναι σκύβαλα». Ξέρετε τι είναι τα «σκύβαλα». Αυτά που τρώνε οι κότες. «Για να κερδίσω», λέγει, «τον Χριστόν». Ο Χριστός είναι η συνισταμένη όλων των θησαυρών. Και το βεβαιώνει ο Παύλος αυτό, όταν λέγει: «ἐν ᾧ(:εν τω οποίω· αναφορική αντωνυμία) Χριστῷ εἰσι πάντες οἱ θησαυροὶ τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως ἀπόκρυφοι». Εκεί είναι όλοι οι θησαυροί. Γιατί λέει «ἀπόκρυφοι»; Πρέπει να αλλάξουν τα μάτια μας, για να δούμε ότι υπάρχουν οι θησαυροί. Και ποιος ανοίγει και φτιάχνει, δημιουργεί νέα μάτια; Το Πνεύμα το Άγιον. Λέει ο Ιερός Χρυσόστομος: «Τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον ἐστὶ τὸ ποιοῦν ἑτέρους ὀφθαλμούς». «Το Πνεύμα το Άγιον σού ανοίγει τα μάτια να δεις· Εκείνο που κάνει άλλα μάτια, καινούρια μάτια». Γι'αυτό οι άνθρωποι δεν βλέπουν, επειδή δεν έχουν το Πνεύμα το Άγιον. Απ’ την στιγμή, λοιπόν, που θα αποκτήσομε το Πνεύμα το Άγιον, τότε βλέπομε τους θησαυρούς του Χριστού. Έτσι, απόκρυφοι θησαυροί για κείνους που δεν βλέπουν. Αλλά φανεροί οι θησαυροί για κείνους οι οποίοι βλέπουν.

Ακόμη, θησαυρός είναι κι αυτή η Αγία Γραφή. Πωπω θησαυρός! Αν, αγαπητοί μου, μας έλεγαν ότι… «Κοίταξε, είσαι στο σπίτι σου, έχεις τα ράφια σου γεμάτα βιβλία, τρόφιμα, αγαθά, χρήματα. Αυτή τη στιγμή τα χάνεις όλα. Μπορείς να πάρεις μόνον ένα πράγμα από το σπίτι σου». Τι θα παίρναμε; Χρήματα; Βιβλία; Τι θα παίρναμε; Ιματισμό; Αγαπητοί μου, αυτό το ένα που θα παίρναμε θα ήταν η Αγία Γραφή. Ο αληθινός θησαυρός μας πραγματικά.

Ακόμη… θυμάμαι, ήμουν έφηβος, διάβαζα ένα βιβλίο, ήταν του Ντάνιελ Ντεφόε, Δανιήλ Ντεφόε, ‘’Robinson Crusoe’’, «Ροβινσών Κρούσος», το έχουν μεταφράσει ελληνικά. Ίσως πολλοί από σας το έχετε διαβάσει αυτό. Όταν βούλιαξε το πλοίο, αύτανδρο βούλιαξε. Ένας σώθηκε μόνο. Αυτός ο νεαρός, ένας νεαρός ο Crusoe (Κρούσε). Και μετά όταν πέρασε η τρικυμία, άρχισε να βγάζει από το πλοίο, που ήταν σε μία απόσταση από την ξηρά, να βγάζει ό,τι μπορούσε για να επιζήσει σε ένα ξερονήσι. Έμεινε σ΄ αυτό το ξερονήσι 20 χρόνια! Βρήκε τούτο, βρήκε εκείνο, βρήκε σπόρους, έσπειρε τους σπόρους, τούτα, εκείνα, εκείνα, πολλά πράγματα βρήκε. Βρήκε μια μπάλα χρυσού εκεί στην καμπίνα του Καπετάνιου. Βρήκε όμως και μια Αγία Γραφή. Εκεί, προσέξτε, στην ερημιά, τι αξία είχε ο χρυσός; Η αξία του χρυσού είναι συμβατική. Λέμε να έχει αξία. Ο ίδιος καθ’ εαυτόν ο χρυσός δεν έχει αξία. Λέμε. Συμβατική. Δεν του χρειάστηκε τίποτα περισσότερο όσο η Αγία Γραφή. Διότι διαβάζοντας την Αγία Γραφή στα είκοσι αυτά χρόνια άνοιξαν τα μάτια του και είδε την μεγάλη αλήθεια, τον μεγάλο θησαυρό· που ήταν ο λόγος του Θεού.

Ακόμα θησαυρός είναι και η άνω Ιερουσαλήμ· που είναι η αιωνία πατρίδα μας, που είναι η Βασιλεία του Θεού.

Έχομε όμως και έναν καθαρά προσωπικόν θησαυρόν, καθαρά προσωπικό. Ξέρετε τι είναι; Η ύπαρξή μας. Εμείς οι ίδιοι. Που είμαι εγώ ο άνθρωπος και ο κάθε άνθρωπος, εικόνα του Θεού. Αυτό έχει πάρα πολύ μεγάλη αξία. Γιατί; Γιατί θα περάσω από το κατ’ εικόνα στο καθ’ ομοίωσιν. Και αν πετύχω το καθ΄ομοίωσιν, τότε κερδίζω και όλους τους άλλους θησαυρούς. Και την Βασιλεία του Θεού κ.τ.λ. κ.τ.λ. Δεν μου επιτρέπεται λοιπόν να κατασπαταλώ αυτήν την περιουσία, αυτόν τον θησαυρό, που είμαι εγώ, το κατ΄εικόνα Θεού πλάσμα· και πρέπει να φθάσω στο καθ’ ομοίωσιν. Ναι. Εγώ ο ίδιος. Αλλά σπαταλάμε, όπως λέει στην παραβολή του ασώτου υιού «εσπατάλησε τον βίον». Έζησε σπάταλα. Σπαταλάμε αυτήν την ύπαρξή μας.

Αγαπητοί, θησαυρός ο Χριστός. Θησαυρός το Πνεύμα το Άγιον. Κι εμείς τα θησαυροφυλάκια. Όμως τον θησαυρόν αυτόν τον έχομε σε πήλινα θησαυροφυλάκια· που είμαστε εμείς με τις εύκολες μεταβολές και παρεκκλίσεις μας. Γι΄αυτό λέει ο Παύλος στην β΄ προς Κορινθίους: «Ἔχομεν τὸν θησαυρὸν τοῦτον ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσιν». «Όστρακον» εδώ είναι το πήλινο αντικείμενο, το τσουκάλι κ.λπ. Τα πάθη και τα υλικά πράγματα, εύκολα μας μεταβάλλουν. Ας θυμηθούμε για παραδειγματισμό την βασίλισσα του Σαβά, που ήρθε στην εποχή του Σολομώντος, το 1000 προ Χριστού και αντήλλαξε τους θησαυρούς της με την σοφία του Σολομώντος. Μάλιστα εν προκειμένω, ξέρετε τι είπε ο Χριστός; Είπε αυτό το παράδειγμα που σας λέω τώρα κι εγώ. Και λέει: «Εδώ είναι μεγαλύτερη η Σοφία. Δηλαδή Εγώ είμαι ασυγκρίτως ανώτερος από τον Σολομώντα και την σοφία του. Επιτέλους επιτέλους, Εγώ έκανα τον Σολομώντα σοφόν. Κι εσείς δεν με εκτιμάτε;».

Ας θυμηθούμε ακόμη τους μάγους, που προσέφεραν τους θησαυρούς των. Για να απολαύσουν την θέα… Ένα νήπιο ήταν. Τίποτ’ άλλο. Δεν είδαν ένα νήπιο να κάνει θαύματα. Τίποτ’ άλλο. Την θέα του Ενανθρωπήσαντος Θεού και να αποκτήσουν την γνώση Του. «Είδαμε τον Ενανθρωπήσαντα Θεό». Πού το ‘ξεραν; Αγαπητοί μου, μεγάλο θέμα. Ας θυμηθούμε τέλος τον άγιον Αντώνιον, που όταν άκουσε στην Εκκλησία την ευαγγελική περικοπή που είπε ο Κύριος, εις εκείνον τον νεανίσκον που σας ανέφερα προηγουμένως, αλλά αυτός γύρισε την πλάτη κι έφυγε, ο άγιος Αντώνιος ήταν αρκετά ευκατάστατος. Οι γονείς του ήταν ευκατάστατοι. Συνεκλονίσθη απ’ αυτό που άκουσε. Τ’ άφησε όλα, έβαλε την αδελφή του σε ένα μοναστήρι γυναικείο και πήγε κι έγινε οικιστής, κάτοικος της ερήμου.

Αγαπητοί, ας ερευνούμε, για να μάθομε κι εμείς ποιος είναι ο αληθινός μας θησαυρός. Και σίγουρα ποτέ δεν θα μετανοήσομε. Αμήν.

🔸825η🔸ομιλία στην κατηγορία : " Ὁμιλίαι Κυριακῶν ".

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Ψηφιοποίηση και επιμέλεια κειμένου : Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

01 Μαρτίου 2025

Προετοιμασία γιά τήν Θ. Εὐχαριστία.

†. Με τρία μεγάλα συνθήματα, αγαπητοί μου, η σημερινή ευαγγελική περικοπή μάς προετοιμάζει για το μεγάλο γεγονός του Πάσχα. Και είναι η αγάπη προς τους εχθρούς, η νηστεία και η αφιλαργυρία. Κατ’ ουσίαν, τα συνθήματα αυτά μας παρασκευάζουν για την συμμετοχή μας στο ποτήριον της Θείας Ευχαριστίας. Διότι, όπως λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος, «Οπότε κοινωνείς, Πάσχα επιτελείς». Αλλά και επιπλέον, την περίοδον αυτήν της Μεγάλης Τεσσαρακοστής οι άνθρωποι συχνότερα, πυκνότερα, μετέρχονται εις το Ποτήριον της ζωής. Μάλιστα επενοήθη η τετελεσμένη Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων- το είπα διπλά, τετελεσμένη και προηγιασμένη, το ίδιο είναι- ακριβώς για τις ανάγκες του λαού να κοινωνεί συχνά. Εξάλλου, θα λέγαμε, οι πιστοί, τώρα την Σαρακοστή έχουν νηστεία διαρκή, προσευχή τονισμένη, μελέτη πιο έντονη, άσκηση κάθε αρετής και όλα αυτά αποβλέπουν εις την ένωσίν μας με τον Ιησούν Χριστόν.

Και οφείλομε, τουλάχιστον την περίοδον μιας Τεσσαρακοστής, πολύ παραπάνω της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, να βγάλομε πολύ το κέρδος. Διότι εάν ο Νώε επί 120 χρόνια -120 χρόνια!- προετοίμαζε την Κιβωτόν, που θα δεχόταν μέσα την οικογένειά του και τα ζώα που του είπε ο Θεός να μαζέψει και να βάλει μέσα εις την Κιβωτόν -ήταν ένα θωρηκτό, αγαπητοί μου, ένα τεράστιο καράβι ήτανε, η Κιβωτός του Νώε, και σας είπα, 120 χρόνια ηργάζετο για να τελειώσει αυτήν την Κιβωτόν- πόσο περισσότερο θα πρέπει εμείς να προετοιμάζομε τον εαυτόν μας για να δεχθούμε ως άλλη κιβωτός, το άσπιλον Σώμα και Αίμα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού;

Εάν ο θεόπτης Μωυσής, με τόσην επιμέλεια κατεσκεύασε την άλλην εκείνην κιβωτό, που έβαλε μέσα τις πλάκες του Νόμου, με την χρυσή επένδυση κ.λπ. και την στάμνα με το μάννα, την χρυσή στάμνα με το μάννα, εις ενθύμιον, εις ανάμνησιν ότι ο λαός ετράφη εις την έρημον, πόσον περισσότερον εμείς που θα βάλομε μέσα μας τον Νομοθέτη και τον Τροφοδότη, που θα λάβομε το αληθινό μάννα; Γιατί ο Χριστός είπε: «Η σάρκα μου είναι το αληθινό μάννα». Το είπε στους Καπερναΐτας που Τον αναζητούσαν μετά από τον χορτασμό των πεντακισχιλίων. «Όχι», λέει, «όπως το μάννα εκείνο που έπεσε από τον ουρανό, που το έφαγαν οι πατέρες σας και απέθαναν. Εγώ είμαι το μάννα το αληθινό». Πόση, λοιπόν, περισσότερη προετοιμασία πρέπει να επιβάλομε στον εαυτόν μας, προκειμένου να δεχθούμε, όπως σας είπα, τον Νομοθέτην και τον Τροφοδότην με το Αίμα Του και το Σώμα Του που θα μας προσφέρει; Και ακόμη, εάν ο σοφός Σολομών επί επτά έτη έκτιζε τον περίφημον ομώνυμον ναόν, πόσο θα πρέπει εμείς να ευπρεπίζομε τις ψυχές μας, που θα γίνουν ναοί Θεού ζώντος; «Ὑμεῖς ἐστέ», λέγει, «ναοὶ Θεοῦ ζῶντος», λέγει ο Απόστολος Παύλος στην Α΄ προς Κορινθίους επιστολή του.

Όταν έρχεται η ώρα της προσελεύσεως των πιστών εις το Άγιον Ποτήριον, να κοινωνήσουν, ο ιερεύς καλεί με τούτα τα λόγια: «Μετὰ φόβου Θεοῦ, πίστεως καὶ ἀγάπης προσέλθετε». Δηλαδή «να προσέλθετε με φόβο Θεού, με πίστιν Θεού και με αγάπην Θεού». Τι σημαίνει αυτή η εξαγγελία που λέγεται πριν κοινωνήσουν οι πιστοί;

Πρώτα πρώτα καλεί με το «προσέλθετε». Εάν οι πιστοί δεν προσέλθουν να κοινωνήσουν, τρόπον τινά σαν να αθετούν την τελεσθείσα Θεία Λειτουργία. Το φανταστήκατε αυτό; Πόσες φορές μένει μόνος ο ιερεύς, ο οποίος βεβαίως, κατά κανόνα και υποχρεωτικά, πρέπει να κοινωνήσει. Και να βγει έξω και να πει: «Προσέλθετε» και να μην προσέλθει κανείς! Κι όταν έχει να κοινωνήσει ένα νήπιο, ένα μωρουδάκι, θα λέγαμε: «Η Θεία Λειτουργία έγινε γι’ αυτό το μωρουδάκι;». Γιατί όχι; Για όλους όμως έγινε. Γι’αυτό είναι, όπως σας είπα, ένας τρόπος απωθήσεως της Θείας Λειτουργίας. Καλά. Ετελέσθη, ακούσαμε, είδαμε, αλλά δεν προσερχόμεθα… Μην ξεχνάτε ότι η Θεία Λειτουργία θέτει τραπέζι. Γι’ αυτό λέγεται και «Αγία Τράπεζα». Όπου τελεσιουργείται το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας. Αλλά δεν προσερχόμεθα. Είναι σαν να βλέπομε ένα τραπέζι πλούσιο από την τηλεόραση. Άπλωσε το χέρι σου να πάρεις να φας. Δεν μπορείς. Μόνο το βλέπεις. Ποίο το κέρδος;

Αλλά τι είναι η Θεία Λειτουργία; Την οποίαν, τρόπον τινά, σας είπα, απωθούμε. Τρόπον τινά. Ερωτάει ο άγιος Καβάσιλας, ο άγιος Νικόλαος Καβάσιλας Θεσσαλονίκης. «Τι είναι», λέγει, «η Θεία Λειτουργία»; Έγραψε ένα θαυμάσιο βιβλίο περί της Θείας Λειτουργίας. Το βιβλίο αυτό κυκλοφορεί και με μετάφραση ευτυχώς. Μπορείτε να το διαβάσετε. Θα αποκτήσετε βαθείαν γνώσιν, όσο τούτο είναι δυνατόν, του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας, που τελεσιουργείται μες στο πλαίσιον της Θείας Λειτουργίας. Και απαντά ο άγιος Καβάσιλας – σε απόδοση το λέγω, όχι κείμενο, δεν πειράζει, μικρό είναι-: «Της τελετής των ιερών μυστηρίων πράξις μεν είναι η μεταβολή των δώρων στο Θείο και Αίμα, σκοπός δε να αγιασθούν οι πιστοί». Δηλαδή τι είναι η Θεία Λειτουργία; Είναι μία τελετή. «Όπου η πράξις», λέγει, «είναι η μεταβολή των δώρων, του προσφόρου που προσφέρεται και του οίνου, σε θείον σώμα και αίμα. Αλλά και ο σκοπός είναι να αγιασθούν οι πιστοί». Έτσι αρχίζει το κείμενό του στο βιβλίο του αυτό. Δύο πράγματα. Ένα έργον και ένας σκοπός. Εάν δεν ικανοποιηθεί ο σκοπός, ως προς τι το έργον;

Βέβαια δεν ακριβολογώ αυτή την στιγμή. Διότι η Θεία Λειτουργία καθεαυτήν, όταν τελεστεί το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας, έχει μέγα κέρδος και δια τους κεκοιμημένους. Μην το ξεχνάμε αυτό. Αλλά ως προς τους ζώντας, εάν δεν προσέλθουν να κοινωνήσουν, θα έλεγα, ως προς τι τότε η Θεία Λειτουργία; Έτσι, ουσιαστικά πρέπει όλοι, υπογραμμίζω, όλοι να προσέλθουν εις το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας. Δεν καινοτομώ. Αυτή ήτο η πράξις της αρχαίας Εκκλησίας. Δεν έμενε κανείς που να μην κοινωνήσει. Διαβάστε παλιά κείμενα, όπως του αγίου Ιουστίνου του Φιλοσόφου, που κάνει στην απολογία του την δεύτερη, κάνει ακριβή περιγραφή, ότι …πώς οι Χριστιανοί κοινωνούν κ.λπ. κ.λπ. Και μάλιστα η απολογία του αυτή ήταν και στον αυτοκράτορα της Ρώμης. Αλλά και εις την Βουλήν, να το πούμε έτσι, η οποία ήταν περί τον αυτοκράτορα. Δύο απολογίες. Κι εκεί περιγράφει τι είναι η Θεία Λειτουργία και πώς κοινωνούσαν οι πιστοί. Ήτανε τόσο βασικής σημασίας να κοινωνούν οι πιστοί όλοι, ώστε υπάρχει κανών Συνόδου Οικουμενικής που λέγει: «Εκείνος ο οποίος δεν θα κοινωνήσει, πρέπει να εξηγήσει γιατί δεν κοινωνεί. Γιατί αλλιώτικα», λέγει, «επιβάλλεται εις αυτόν κύρωσις». «Γιατί δεν κοινώνησες;. Αυτό, γιατί δεν κοινώνησες; Τι συμβαίνει; Για ποιον λόγο;».

Αυτά τα λέγω, για να δείτε, να συγκρίνομε, αγαπητοί μου, ποία ήταν η πράξη προσεγγίσεως του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας εις την αρχαίαν Εκκλησίαν και ποια είναι σήμερα. Αλλά φυσικά πρέπει να ξέρομε τι κοινωνούμε. Να έχομε την σφραγίδα του αληθινού Χριστιανού. Γιατί αλλιώτικα προχωρούμε να βεβηλώσομε το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας.

Πρέπει, λοιπόν, να είμαστε πάντοτε παρασκευασμένοι. Πάντοτε. Για να είμεθα έτοιμοι να μετέχομε των μυστηρίων Σώματος και Αίματος του Χριστού. Πάλι ο άγιος Καβάσιλας μας σημειώνει ότι ο Θεός μάς δίδει, λέει, τα μυστήριά Του, αλλά απαιτεί από εμάς, σε μετάφραση σας το λέγω, οπωσδήποτε να γίνομε άξιοι να δεχθούμε και να τα φυλάξομε. Μάλιστα, να σας πω και πώς το λέγει: «Τὸ γὲ ἐπιτηδείους γενέσθαι -«ἐπιτήδειος» θα πει «κατάλληλος». «Πρέπει να γίνουμε», λέει, «κατάλληλοι»- πρὸς τὸ δέξασθαι(: για να δεχθούμε) αὐτὰ(τα μυστήρια) καὶ φυλάξαι ἐξ ἀνάγκης ἀπαιτεῖ παρ’ ἡμῶν». Και ζητάει από μας ο Θεός να φυλάξομε εκείνα τα οποία πήραμε.

Αναφέρει μία περίπτωση η οποία είναι πάρα πολύ σπουδαία. «Πρόσεξες», λέει ο άγιος Καβάσιλας, ο άγιος Νικόλαος Καβάσιλας, «επρόσεξες ότι στην παραβολή του σπορέως, ‘’ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ σπεῖραι τὸν σπόρον αὐτοῦ’’, βγήκε αυτός που σπέρνει να σπείρει». Δεν λέγει «ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ ἀρῶσαι τὰ χωράφια του». Δηλαδή να σκάψει, να βάλει άροτρο. Αυτό είναι δικό σου θέμα. Το προσέξατε; Έρχεται ο Θεός να σπείρει. Αλλά πρέπει να βρει το χωράφι της ψυχής κατάλληλον για να σπείρει τον σπόρο του. Κι επειδή δεν το βρίσκει κατάλληλο το χωράφι της ψυχής, γι’αυτό ο Κύριος είπε την παραβολή αυτή, για να δείξει ότι ένα μέρος του σπόρου έπεσε, λέει, στον δρόμο, στο χέρσο έδαφος, ένα άλλο μέρος, λέει, έπεσε μέσα στις αγκαθιές κ.λπ. κ.λπ. Ένα τέταρτο μέρος έπεσε εις την γην την αγαθήν· που δείχνει ότι η πλειονότης των πιστών μας δεν φροντίζουν να παρασκευάσουν το χωράφι της ψυχής. «Γιατί υπάρχουν», λέει, «και πέτρες. Έπεσε», λέει, «ο σπόρος επάνω σε μία πέτρα»· και «διὰ τὸ μὴν ἔχειν ἰκμάδα» -μία πέτρα δεν διατηρεί υγρασία – «ἐξηράνθη ὁ σπόρος», που είναι ο λόγος του Θεού.

Μετά, λοιπόν, την εξαγγελία που κάνει η Εκκλησία και μας λέει «Μετὰ φόβου Θεοῦ, πίστεως καὶ ἀγάπης προσέλθετε», αγαπητοί μου, ας αναλύσομε λίγο λεπτομερώς, αυτήν την εξαγγελίαν της Εκκλησίας. Λέγει: «Μετὰ φόβου Θεοῦ προσέλθετε». Πρέπει να προσέλθομε. Αλλά πώς; Πρώτος όρος. «Μετὰ φόβου Θεοῦ». Τι σημαίνει αυτό; Αφού διαθέτομε επίγνωση του τι κοινωνούμε, θα πρέπει φυσικά να έχομε τον φόβο του Θεού. Άνθρωπε, λέει και σε μία ευχή στην ακολουθία της Θείας Μεταλήψεως, άνθρωπε, ξέρεις τι κοινωνείς; Ξέρεις τι κοινωνείς; Λέμε στην ευχή της ακολουθίας της Θείας Μεταλήψεως: «Θεουργόν Αἷμα φρίξον, ἄνθρωπε, βλέπων· ἄνθραξ γάρ ἐστί τούς ἀναξίους φλέγων». «Είναι Αίμα που θα σε κάνει Θεόν. Θα σε θεώσει». Βλέποντας αυτά, βλέποντας αυτό, να αισθανθείς ρίγος, φρίκη: «Εμένα να θεώσει; Ο Θεός; Παίρνω το Αίμα του Ενανθρωπήσαντος Θεού Λόγου!».

Μία παρενθεσούλα. Λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος ότι το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας είναι πανομοιοτύπως πανομοιότυπον με εκείνο που τελεσιούργησε ο Κύριος κατά τον Μυστικόν Δείπνον εις το Υπερώον της Ιερουσαλήμ. Το ίδιο! Δεν αλλάζει σε τίποτα. «Λάβετε, φάγετε, αυτό είναι το Σώμα μου. Πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες · αυτό είναι το Αίμα μου». Έχομε, λοιπόν, πραγματικά εδώ να γευθούμε το Σώμα και το Αίμα του Χριστού. Αδερφέ, έχεις επίγνωσιν; Εάν έχεις επίγνωση, τότε θα αισθανθείς μίαν φρίκην. Με την έννοια: «Ποιος είμαι εγώ; Ποιος είμαι εγώ;». Αλλά πρόσεχε. Εάν οπωσδήποτε ανάξια, απροετοίμαστα προσέλθεις, είναι κάρβουνο που θα σε κάψει. «Ἄνθραξ γὰρ ἐστὶν τοὺς ἀναξίους φλέγων».

Ώστε λοιπόν; Έχει δύο όψεις. Εάν αξίως προσέλθομε, τότε έχομε μεγίστην ωφέλειαν. Αιώνιον ζωήν. Εάν, όμως, αναξίως, έχομε καταδίκη. Γι’αυτό λέμε: «Μὴ εἰς κρῖμα ἢ εἰς κατάκριμα». «Μην φθάσω να κοινωνήσω ώστε να καταδικαστώ». Ακόμη λέμε: «Ναί, ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ μηδένα ἡμῶν ἔνοχον ποιήσῃς τῶν φρικτῶν Σοῦ τούτων καὶ ἐπουρανίων μυστηρίων, μηδὲ ἀσθενῆ ψυχῇ καὶ σώματι (:ούτε να φθάσομε να αρρωστήσομε – Θα το δούμε λίγο πιο κάτω) ἐκ τοῦ ἀναξίως αὐτῶν μεταλαμβάνειν (:με το να μεταλαμβάνομε ανάξια) ἀλλὰ δὸς ἡμῖν, μέχρις τῆς ἐσχάτης ἡμῶν πνοῆς, ἀξίως ὑποδέχεσθαι τὴν μερίδα τῶν ἁγιασμάτων Σου» κ.λπ. «Άξια να υποδεχόμεθα το Σώμα Σου και το Αίμα Σου, Εσένα τον Ίδιον».

Ο φόβος πρέπει να υπάρχει, αν γνωρίζομε ότι είμεθα ένοχοι. Εάν κοινωνήσομε ανάξια. Επειδή δεν προετοιμαστήκαμε καταλλήλως. Μπαίνομε στον χώρο του Θεού. Αυτήν την αίσθησιν πρέπει να έχομε. Και αυτό πρέπει να μας γεμίζει με φόβον. Αν άγγελοι, λέει στην προς Εβραίους ο Απόστολος Παύλος, επιθυμούν παρακύψαι, πού; Εις το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας. Κάθε ναός που λειτουργεί προς τιμήν του Σώματος του Χριστού και του Αίματος, άγγελοι παρίστανται. Και μερικοί άξιοι ιεράρχαι, ιερείς, έβλεπαν τους αγγέλους αυτούς. Δεν λέγει το τροπάριον του αγίου Σπυρίδωνος, ότι «συλλειτουργούσες», λέει, «με αγγέλους». Ο Ιερός Χρυσόστομος λέγει: «Γνωρίζω κάποιον ο οποίος συλλειτουργούσε με τους αγίους αγγέλους». Αυτόν που γνώρισε δεν ήταν παρά ο εαυτός του, αλλά για λόγους μετριοφροσύνης δεν το αποκαλύπτει…· κ.λπ. κλπ. Ο πατήρ Νικόλαος, νυν άγιος, Νικόλαος Πλανάς -του αιώνος μας είναι, με τον Παπαδιαμάντη κάνανε τις λειτουργίες- το ίδιο, κ.ο.κ. Και ο Θεός ξέρει σε πόσους και σε ποιους αποκαλύπτεται. Γιατί είναι οι άγγελοι; «Οι οποίοι επιθυμούν», λέει, «να παρακύψουν προς τιμήν του ανακειμένου», μας λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος, «προς τιμήν του Ιησού Χριστού, που είναι επάνω στην Αγία Τράπεζα».

Κι εμείς δεν έχομε καμίαν συναίσθησιν όλων αυτών… Γι’αυτό πρέπει να προσερχόμεθα όπως πρέπει. Χωρίς σπρωξίματα, χωρίς φωνές, χωρίς διαμαρτυρίες. Ναι, αγαπητοί. Μάλιστα τις μεγάλες γιορτές Χριστούγεννα, Πάσχα κ.λπ. σπρώχνονται οι άνθρωποι να κοινωνήσουν, αγανακτούν… Πωπωπω! Να είμεθα σεμνά ντυμένοι ακόμα. Ναι, σεμνά ντυμένοι. Αλλά πρέπει να είμαστε και την Δευτέρα σεμνά ντυμένοι. Περισσότερο αποτείνομαι προς τις κυρίες. Διότι δεν είσαστε οι Χριστιανοί μόνον της Κυριακής. Αλλά και οι Χριστιανοί και της Δευτέρας. Γιατί αλλιώτικα, αν την Κυριακή πάω στην Εκκλησία με μία σεμνή ενδυμασία, αλλά την Δευτέρα με άσεμνη ενδυμασία κυκλοφορώ, δεν νομίζετε πως αυτό είναι μία υποκρισία; Ο ένας πίσω από τον άλλον. Όχι σπρωξίματα. Με κίνδυνο μάλιστα να προκαλέσουν και ζημίαν. Πρώτα οι άνδρες, μετά οι γυναίκες. Δεν είναι ιδιοτροπία του ιερέως να το λέγει αυτό. Ούτε δείχνει κανέναν μισογυνισμόν. Δεν είναι ο ιερεύς μισογύνης. Ο Θεός να φυλάξει. Αλλά έτσι λέγεται το πράγμα. Από ποιον; Από τον Απόστολο Παύλο. «Πρώτα», λέει, «ο άντρας, μετά η γυναίκα». Αυτή είναι η τάξις. «Διότι πρώτα», λέει, ο απόστολος Παύλος, «εδημιουργήθη ο Αδάμ, μετά η Εύα».

Θα ανοίγομε καλά το στόμα μας. Προσέξτε αυτό. Δεν θα περιμένομε μέχρι να ξεκινήσει η λαβίδα. Θα το έχομε ανοιχτό το στόμα μας. Για να κανονίσει ο ιερεύς, μην πάθει καμία ζημία. Πώς ανοίγεις το στόμα σου; Πώς αισθάνεσαι; Γιατί θα έχει αμαρτία ο ιερεύς, αν, υποτεθεί, γίνει κάποια ζημία. Θα κρατάμε με τα δυο μας χέρια το μάκτρον. Αυτό το κόκκινο ύφασμα. «Μάκτρον», από το «μάσσω». Δηλαδή θα σκουπιστούμε κ.λπ. κ.λπ. τα χείλη μας κ.τ.λ. Και αφού λάβομε με ασφάλεια, άκραν ασφάλειαν τον θείον Μαργαρίτην, τότε θα σφογγίσομε τα χείλη μας με το μάκτρον αυτό και ήρεμα, πολύ ήρεμα, γιατί μερικοί διαθέτουν μιαν νευρικότητα. Και πολλές φορές αυτή η νευρικότητα, που είναι μία κακώς νοουμένη ευλάβεια, η οποία προκαλεί ζημία. Τότε, με ήρεμον τρόπον και σιωπηλά θα επιστρέψομε εις την θέσιν μας. Αν μας έδωσε μεγάλη μερίδα ο ιερεύς -εμείς δίνομε μεγάλη μερίδα εδώ, να με συγχωρέσετε που το λέω αυτό- υπάρχει κίνδυνος, όταν, με κάποια έστω ψυχολογική ταραχή, πάμε αν φύγομε, πάμε εκείνη την ώρα να καταπιούμε, να κοντυλιαστούμε, να μην καταπιούμε σωστά. Κρατάμε ό,τι πήραμε μες στο στόμα μας. Μεταξύ γλώσσης και ουρανίσκου. Κάνομε μεταβολή, πηγαίνομε στη θέση μας και τότε καταπίνομε. Αν θέλετε ακόμη, γιατί λέμε «Μη φτύσεις»; Δεν είναι το σάλιο μας ιερόν για να μη φτύσομε. Προσέξατέ το. Αλλά απλούστατα, για να μην κάθισε κάτι στα δόντια μας, να μην φτύσουμε. Άρα λοιπόν δεν μασάμε. Αλλά μεταξύ γλώσσης και ουρανίσκου κρατούμε τον Αμνόν και Τον καταπίνομε. Αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό. Γιατί αν πάθομε ζημιά, σας είπα, είναι μεγάλη η αμαρτία.

Έρχεται ο δεύτερος όρος της εξαγγελίας. «Μετά πίστεως». Τι σημαίνει αυτό; Δεν πρόκειται για μία γενικοτέρα πίστη, αλλά για την πίστη ότι αυτό που προσλαμβάνεις, αδελφέ μου, είναι Σώμα και Αίμα Χριστού. Ἐν μυστηρίῳ. Δεν υποπίπτει εις τας αισθήσεις μας. Είναι μυστήριον. Γι’αυτό λέγει ο Απόστολος Παύλος: «Εκείνος ο οποίος κοινωνεί το Αίμα του Χριστού και το Σώμα και δεν πιστεύει ότι είναι Σώμα και Αίμα Χριστού, αυτός», λέγει, «κρίμα, καταδίκη εσθίει και πίνει, μη διακρίνων το Σώμα του Κυρίου». Δεν ξεχωρίζει. Νομίζει πως είναι απλό ψωμί, απλό κρασί. Ας το προσέξομε αυτό. Βέβαια αυτό το «ἀναξίως» έχει ευρύ φάσμα που λέγει εις την Α΄προς Κορινθίους ο Απόστολος Παύλος στο 11^ο κεφάλαιο. Αλλά πέρασε η ώρα και δυστυχώς βιάζομαι. Κι αυτό εκφράζεται με το «μὴ διακρίνων τὸ Σῶμα τοῦ Κυρίου». Επιμένω και υπογραμμίζω. Γι΄αυτό, λίγο πριν κοινωνήσομε λέμε την ευχή, την πρώτη ευχή. Ακούστε: «Ἔτι πιστεύω ὅτι τοῦτο αὐτὸ ἐστὶ τὸ ἄχραντον Σῶμα Σου (: Αυτό τούτο είναι το Άχραντο Σώμα Σου) καὶ τοῦτο αὐτὸ ἐστὶν τὸ τίμιον Αἷμα Σου». Είδατε; Ανανεώνομε την πίστη μας.

Και πάμε εις τον τρίτον όρον. «Προσέλθετε», λέει, «μετὰ ἀγάπης». Αυτή η αγάπη δεν αναφέρεται, αγαπητοί μου, εις τον πλησίον. Αναφέρεται εις τον Χριστόν. Το να πιστεύεις, πιστεύω ότι αυτή η γυναίκα είναι η μάνα μου. Καλώς. Αλλά την κακοποιώ όμως. Δεν την αγαπώ. Είναι αρκετό; Πρέπει, λοιπόν, όχι να πιστεύω μόνο, αλλά και να αγαπώ τον Θεόν. Μου έδωσε τόσα! Με αγαπάει τόσο! Εγώ να μην Τον αγαπώ; Σε δεύτερη μοίρα, αγαπητοί, έρχεται η αγάπη προς τον πλησίον.

Αγαπητοί, προκειμένου, λοιπόν, να προσέλθομε στο μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας, πρέπει να προετοιμαζόμαστε καταλλήλως. Και τότε τα Τίμια Δώρα θα γίνονται για μας πηγή χαράς, σοφίας, αγιότητος, υγείας και ζωής αιωνίου. Αμήν.

790η ομιλία στην κατηγορία
« Ομιλίες Κυριακών ».

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†.Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.