Τόσοι και τόσοι άχρηστοι άνθρωποι μέσα στην εκκλησία, ποιός τους εκλέγει αυτούς;
†. Αν κάποιος πει —ξέρω τη σκέψη σας— "τόσοι και τόσοι άχρηστοι άνθρωποι μέσα στην Εκκλησία, ιδίως ως κληρικοί, αναδεικνύονται· ποιος τους εκλέγει αυτούς;", θα πείτε.
Αγαπητοί μου, αυτούς δεν τους αναδεικνύει ο Θεός, αλλά παραχωρεί να υπάρχουν και να αναδεικνύονται ως ποιμένες για την τιμωρία και την ταλαιπωρία εκείνων που τους αναδεικνύουν. Γιατί, θα έλεγε κανείς, πόσους κόπους, πόσους αγώνες και πόσες προσπάθειες καταβάλλει ένας κληρικός προκειμένου να γίνει επίσκοπος ή αρχιεπίσκοπος! Και ενώ κινούνται παρασκήνια, δίνονται υποσχέσεις ψηφίσεως —"θα σε ψηφίσω", λέει ο Άλφα, "θα σε ψηφίσω", λέει ο Βήτα από εκείνους τους εκλέκτορες— χρησιμοποιούνται ακόμη, αν θέλετε, και πολιτικά πρόσωπα και πολιτικά μέσα. Επιστρατεύεται η κολακεία, τίθεται σε ενέργεια η υποκρισία, ακόμη διακινείται –αλίμονο– και η συμμονία, όπως πολλές φορές έχει αποδειχθεί από την ίδια την Ιστορία.
Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις ο Θεός αναδεικνύει; Αναδεικνύουν οι άνθρωποι και όχι ο Θεός. Γι' αυτό και έχουμε την ταλαιπωρία που υφιστάμεθα. Όλοι μας υφιστάμεθα αυτήν την ταλαιπωρία την οποία υφιστάμεθα. Και όλα αυτά που λέμε τώρα, και με την αφορμή αυτού του χωρίου του βιβλίου των Πράξεων των Αποστόλων, ο ιερός Χρυσόστομος —ο πολύπαθος εκείνος Πατριάρχης, ο πολύπαθος που έπαθε πολλά όχι μόνο από τη βασιλική αυλή, αλλά έπαθε πολλά από τους επισκόπους— ο ίδιος έλεγε: "Τίποτα δεν φοβήθηκα όσο τους επισκόπους". Το έλεγε ο ίδιος· εννοείται τους κακούς επισκόπους. Έγραψε λοιπόν μια αθάνατη σελίδα —κήρυγμα το έκανε, οι ομιλίες του είναι προφορικές. Μια αθάνατη σελίδα, επιτρέψατέ μου να πάρω... είναι πολλά. Είναι πολλά και στον τρίτο λόγο, στην τρίτη ομιλία, στις Πράξεις των Αποστόλων. Επιτρέψτε μου να κάνω μια επιλογή μερικών θέσεων. Σας διαβάζω. Την πρώτη πρόταση την παίρνω στο αρχαίο κείμενο, τα παρακάτω τα μεταφράζω: "Ἀλλ’ εἴπω τίνος ἕνεκεν περιμάχητον τὸ πρᾶγμα γέγονεν; Ὅτι οὐχ ὡς ἐπὶ ἀρχὴν καὶ προστασίαν ἀδελφῶν ἐρχόμεθα, ἀλλ’ ὡς ἐπὶ τιμὴν καὶ ἀνάπαυσιν". Αλλά θα πω, για ποιο λόγο να υπάρχει τέτοια μάχη, προκειμένου να καταληφθεί η θέση η επισκοπική; Μήπως για την προστασία των αδελφών, δηλαδή των ποιμαινομένων, των πιστών στην Εκκλησία, ή μήπως για την τιμή, τη δόξα και την ανάπαυση, το ραχάτι;
Συνεχίζω μετάφραση. Διότι –αποτείνεται στο ακροατήριό του– αν κανείς θα ήθελε έτσι να αναδειχθεί, να πάρει το μάθημά του. Αλλά και προς τον λαό, να ξέρει πώς πρέπει να κινείται όταν βλέπει τους ποιμένες του. Διότι εάν εγνώριζες ότι ο επίσκοπος οφείλει να φροντίζει για όλα και να βαστάζει τα βάρη όλων. Ότι όταν οι άλλοι οργίζονται υπάρχει συγγνώμη, όχι όμως και για τον επίσκοπο, αν υποτεθεί ότι οργίζεται. Ότι όταν οι άλλοι αμαρτάνουν υπάρχει επιείκεια. Όταν ο επίσκοπος αμαρτάνει, κανείς δεν του το συγχωρεί. Αν αυτά τα εγνώριζες, τότε δεν θα έσπευδες να κατακτήσεις την επισκοπική εξουσία.
Ακόμη, βρίσκεται στο στόμα όλων ο επίσκοπος και στις κρίσεις όλων, και των σοφών και των ασόφων. Μέρα νύχτα κόπτεται με φροντίδες· πολλοί είναι εκείνοι που τον μισούν και τον φθονούν. Μη μου πεις για εκείνους που σε όλα χαρίζονται, που θέλουν να κοιμούνται τον ύπνο της αργοσχολίας, εκείνους που πιάνουν το αξίωμα για ανάπαυση. Όχι, όχι γι' αυτούς ο λόγος, αλλά για εκείνους που αγρυπνούν για τις ψυχές σας και που προτιμούν τη δική σας σωτηρία περισσότερο από τη δική τους σωτηρία.
Τι θα μπορούσε ακόμη να πει κανείς για τη φροντίδα του κηρύγματος και της διδασκαλίας ή ακόμη για τη δυσκολία στη χειροτονία αξίων κληρικών; Είναι δυσχερέστατο, δυσκολότατο. Δεν τα λέω διαφορετικά παρά όπως είμαι και αισθάνομαι, λέγει ο Ιερός Πατήρ. Είχε εμπειρία των πραγμάτων. Δεν νομίζω ότι είναι πολλοί ανάμεσα στους ιερείς εκείνοι που σώζονται. Αλλά πολύ περισσότεροι είναι εκείνοι που χάνονται. Και το αίτιο είναι ότι το λειτούργημα αυτό χρειάζεται γενναία ψυχή. Πολλές είναι οι ανάγκες που τον κάνουν να βγαίνει από το γνωστό του χαρακτήρα και να έχει γύρω του μύριους οφθαλμούς. Δεν βλέπεις πόσα πρέπει να έχει ο επίσκοπος; Να είναι διδακτικός, ανεξίκακος, να κρατά σταθερά τον αξιόπιστο ευαγγελικό λόγο, όπως τον διδάχθηκε. Πόσο τούτο είναι δύσκολο! Και για τα παραπτώματα των άλλων αυτός θεωρείται αίτιος. Γιατί, μη μου πεις ότι αμάρτησε ο πρεσβύτερος ή ο διάκονος.Εάν κάποιος έσπευδε, να πει ότι η αρχιερωσύνη είναι για την προστασία του ποιμνίου, κανένας δεν θα την δεχόταν αμέσως. Τώρα όμως, όπως κυνηγάμε τις κοσμικές εξουσίες, έτσι και αυτήν. Και τούτο για να δοξαστούμε και να τιμηθούμε από τους ανθρώπους, φθάνουμε να χάνουμε τη σωτηρία μας από τον Θεό. Και ποιο το κέρδος της τιμής; Όταν επιθυμήσεις την ιεροσύνη, σύγκρινέ την με τη γέενα. Διότι, αν αμαρτήσεις σαν άτομο, τίποτα δεν θα πάθεις από αυτά. Αν όμως αμαρτήσεις σαν ιερεύς, χάθηκες. Ποιος δείχνει τόση φροντίδα για τα ποίμνια του Χριστού, όση φροντίδα έδειχνε ο Ιακώβ για τα ποίμνια του Λάβαν;
Αυτή είναι η αθάνατη σελίδα, αγαπητοί μου, για την περίπτωση του Ιερού Πατρός. Τι να πούμε; Μας τα λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος, και όσοι φέρουν ιεροσύνη τρομάζουν πραγματικά.
Απόσπασμα από την🔸10η🔸ομιλία στην κατηγορία : " Πράξεις τῶν Ἀποστόλων ".