Αθανάσιος Άμβωνας: 08/03/26

03 Αυγούστου 2026

Πώς επικοινωνεί ο Άγιος Τριαδικός Θεός με την κτίση;

†. Προσέξτε, ὁ Κύριος, ὅταν μπῆκε στὸν Ἰορδάνη ποταμό, τότε μετέδωσε στὰ νερά "τον χρῶτον τῆς Θεότητος". Ἂς τὸ δοῦμε αὐτὸ λίγο πιὸ κοντά. Βέβαια, ἡ ἀνθρώπινη φύση τοῦ Κυρίου ἦταν ἀνθρώπινη φύση, ἑκατὸ τοῖς ἑκατό. Ὅμως, ὅπως μᾶς λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, «ὅτι ἐν αὐτῷ (στὸν Ἰησοῦ) κατοικεῖ πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος σωματικῶς» Κόλ. 2, 9 Καὶ ὅταν λέμε πλήρωμα, ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς δὲν εἶχε ἕνα κομματάκι τῆς Θεότητος ἢ τοῦ ἑαυτοῦ Του· μία εἶναι ἡ οὐσία. Γιατί ὁ Θεὸς εἶναι ἕνας, μία εἶναι ἡ οὐσία τοῦ Θεοῦ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀκατανόητο πρᾶγμα. Μέσα στὴν ἀνθρώπινη φύση τοῦ Χριστοῦ, κατοικοῦσε πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς Θεότητος. Πιστεύω ὅτι ἔχετε βρεῖ αὐτὴ τὴ φρασούλα: «πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς Θεότητος». Ποτὲ δὲν χωρίστηκε ὁ Υἱὸς ἀπὸ τὸν Πατέρα καὶ ἀπὸ τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, ποτέ! ποτέ!

Τώρα, ἡ Θεότητα στὸ πρόσωπο ὅμως —στὸ ἕνα πρόσωπο τοῦ Θεοῦ Λόγου— ἔρχεται σὲ ἐπαφὴ μὲ τὴν κτίση καὶ μεταδίδει διὰ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως. Τί μεταδίδει; Τώρα, ἐδῶ ἐπιτρέψτε μου νὰ κάνουμε μία μικρὴ ἀνάπτυξη, πάρα πολὺ χρήσιμη. Βέβαια δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ θὰ μιλήσουμε γι' αὐτὸ ποὺ θὰ σᾶς πῶ τώρα.

Πῶς ἐπικοινωνεῖ ἡ Θεότητα μὲ τὴν κτίση; Ἡ Θεότης εἶναι πνεῦμα. Πνεῦμα ὁ Θεός. Ἐνῷ ὁ κόσμος, τὸν ὁποῖον ὁ Θεὸς βέβαια δημιουργεῖ, ὁ Θεὸς δημιούργησε ἐκεῖνο τὸ ἀκατανόητο ἐκ τοῦ μηδενός. Τὸ ἀκατανόητο, τὸ φιλοσοφικά —δηλαδὴ λογικὰ— ἀκατανόητο. Πῶς ἐκ τοῦ μηδενὸς ὁ Θεὸς ἔκανε τὸν κόσμο; Δὲν προϋπῆρχε κάποιος ἄλλος κόσμος, τὸν ὁποῖον χάλασε καὶ μὲ τὰ ὑλικά του κτίζει τὸν γνωστό μας κόσμο. Οὔτε ἔδωσε ἀπὸ τὴ δική Του τὴν οὐσία νὰ γίνει ὁ ὑλικὸς κόσμος, διότι τότε θὰ εἶχε κοινωνία οὐσίας ἡ κτίση μὲ τὴν οὐσία τοῦ Θεοῦ. Ἄπαγε! Βλασφημία φοβερή! Πέφτουμε, χωρὶς νὰ τὸ καταλάβουμε, στὸν πανθεϊσμό. Γι' αὐτὸ εἶναι ἕνα μυστήριο ἀκατανόητο ἡ ἐκ τοῦ μηδενὸς δημιουργία τοῦ κόσμου.

Πῶς ὅμως ἐπικοινωνεῖ; Κατ' ἀρχὰς δημιουργεῖ καὶ ὕστερα ἐπικοινωνεῖ ὁ ἄκτιστος καὶ ὄντως πνευματικὸς Θεός. Πνευματικὸς μὲ τὴν ἔννοια ὄχι τοῦ Τρίτου Προσώπου, ἀλλὰ μὲ τὴν ἔννοια ὅτι "πνεῦμα ὁ Θεός". Μὲ αὐτὴν τὴν ἔννοια. Ὁ ἄϋλος ἐπικοινωνεῖ μὲ τὴν κτίση καὶ μὲ τὰ γεγονότα ποὺ ὑπάρχουν μέσα στὴν κτίση, μὲ τοὺς ἀνθρώπους καὶ τοῦτα κι ἐκεῖνα. Πῶς ἐπικοινωνεῖ; Ἐπικοινωνεῖ διὰ τῶν λεγομένων ἀκτίστων ἐνεργειῶν Του. Οἱ ἄκτιστες ἐνέργειες εἶναι, ὅ,τι εἶπα, ἄκτιστες. Δηλαδή, ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ ποὺ προβάλλονται, δηλαδὴ βγαίνουν πρὸς τὰ ἔξω.

Τώρα, λέμε πρὸς τὰ ἔξω. Ὑπάρχει στὸν Θεὸ «μέσα» καὶ «ἔξω»; Βεβαίως, θὰ λέγαμε, τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον ἐρευνᾶ καὶ τὰ βάθη τοῦ Θεοῦ. Ἀλλὰ ἡ ἀνθρώπινη γλῶσσα εἶναι ἀνεπαρκής. Λέμε «τὸ ἔξω τοῦ Θεοῦ». Εἶναι ὁ Θεὸς κάπου ποὺ νὰ σταματάει, νὰ ἔχει ὅρια, ὥστε νὰ μιλᾶμε γιὰ τὸ «ἔξω» Του; Γι' αὐτό σας εἶπα, εἶναι ἀνεπαρκὴς μία ἀνθρώπινη γλῶσσα γιὰ νὰ μιλήσει γι' αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅπως μπορεῖ κανεὶς νὰ μιλήσει ἀνθρώπινα, οἱ ἄκτιστες ἐνέργειες εἶναι ἡ λεγόμενη ἐξωτερικὴ προβολὴ τοῦ Θεοῦ. Ἐκφράζεται ἐξωτερικὰ διὰ τῶν ἀκτίστων ἐνεργειῶν Του. Μὲ αὐτὲς ἔκτισε τὸν κόσμο. Εἶναι ὅμως οἱ ἐνέργειες ἄκτιστες καί, κατὰ τὴ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας, εἶναι Θεότης. Οἱ ἐνέργειες οἱ ἄκτιστες εἶναι Θεότης.

Ἐν τούτοις, ὑπάρχει μιὰ διάκριση στὸν Θεό. Εἶναι τρία πράγματα ποὺ διακρίνονται στὸν Θεό. Πρῶτον, ἡ οὐσία. Δεύτερον, τὸ πρόσωπο. Καὶ τρίτον, οἱ ἄκτιστες ἐνέργειες. Διὰ τῶν ἀκτίστων λοιπὸν ἐνεργειῶν γίνεται ὁ κόσμος. Ἡ ἀγάπη εἶναι ἄκτιστος ἐνέργεια. Ὁ Θεὸς λοιπὸν ἀπὸ ἀγάπη δημιουργεῖ τὸν κόσμο, ἀλλὰ αὐτὴ εἶναι ἐνέργεια ἄκτιστη. Εἶναι Θεότης. Μὲ βάση τὴν τριπλῆ διάκριση ποὺ σᾶς εἶπα προηγουμένως. Ἐκεῖνο ποὺ εἶναι ἐκπληκτικό, ἀνεπανάληπτο καὶ ἀκατανόητο, εἶναι ὅταν ἕνα πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος —δηλαδὴ ὁ Θεὸς Λόγος— περιβάλλεται τὴν κτιστὴ δημιουργία, ὑπὸ τὴ μορφὴ βεβαίως ἑνὸς ἀνθρώπου. Ὁ ἄνθρωπος εἶναι κτιστός.

Ἔτσι λοιπόν, ἔρχεται τώρα ἡ Θεότητα στὸ πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ Θεοῦ Λόγου, ποὺ εἶναι ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς καὶ ἔρχεται σὲ ἐπαφή —αὐτὸ εἶναι πρωτόγνωρο στὴν ἱστορία, ἂν καὶ ἡ ἔκφραση «στὴν ἱστορία τοῦ Θεοῦ» εἶναι τεχνικὰ ἐσφαλμένη γιατί ὁ Θεὸς δὲν ἔχει ἱστορία, ἀλλὰ γιὰ νὰ τὸ καταλάβουμε. Εἶναι πρωτόγνωρο, πρωτοφανές, ἀνεπανάληπτο, νὰ ἔλθει σὲ κοινωνία ὁ ἀπρόσιτος Θεός, ὅπως γράφει στὸν Τιμόθεο ὁ Ἀπόστολος Παῦλος «φῶς οἰκῶν ἀπρόσιτον» Α Τίμ. 6, 16 ἔρχεται σὲ κοινωνία, ὄχι τώρα διὰ τῶν ἀκτίστων ἐνεργειῶν Τοῦ μὲ τὴν κτίση, ἀλλὰ κατὰ ἕναν τρόπο προσωπικό. Ἂν ἔχετε λίγη φιλοσοφικὴ καλλιέργεια καὶ μιὰ θεολογικὴ διάθεση, θὰ καταλάβετε αὐτὸ ποὺ εἶπα, ὅτι εἶναι ἐκπληκτικό! Δὲν ξέρω τί μπορεῖ νὰ ἐκφράσει αὐτὸ τὸ ἐκπληκτικὸν ὅτι ὁ Θεὸς ἔρχεται σὲ ἐπαφὴ μὲ τὴ δημιουργία Του, διὰ μέσου τῆς ἐνανθρωπήσεως, ὥστε νὰ φτάνει ὁ Ἅγιος Κύριλλος νὰ λέγει τὴ φράση: «ἐν Ἰορδάνῃ λουσάμενος ποταμῷ καὶ τῶν χρώτων τῆς θεότητος μεταδοὺς τοῖς ὕδασιν». Ποιά εἶναι τὰ χρῶτα τῆς Θεότητας; Ἡ Θεότητα δὲν ἔχει χρῶτα, δὲν ἔχει δέρμα. Ἀλλὰ εἶναι ὅμως ἡ ἀνθρώπινη φύση τοῦ Θεοῦ Λόγου ποὺ ἔχει δέρμα. Καὶ ἔτσι, τρόπον τινά, ἡ Θεότητα ἔρχεται σὲ ἐπαφὴ μὲ τὴν κτιστὴ δημιουργία, ὄχι πιὰ διὰ τῶν ἀκτίστων ἐνεργειῶν, ἀλλὰ διὰ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Αὐτὸ εἶναι τὸ καταπληκτικό, τὸ ἀκατανόητο, τὸ βαθύ. Ἂν εἴχαμε ἐδῶ ἕναν Πλάτωνα καὶ ἄκουγε αὐτὴ τὴ θέση –τὴν ὁποία σήμερα ἐμεῖς τὴν ξέρουμε γιατί ὁ Θεὸς Λόγος ἐνανθρώπησε καὶ μᾶς εἶναι πιὰ κοινὸς τόπος– θὰ ἔμενε μὲ τὸ στόμα ἀνοιχτὸ καὶ δὲν θὰ μποροῦσε νὰ ἀρθρώσει λέξη ἂν συνελάμβανε, καὶ θὰ συνελάμβανε, αὐτὴ τὴν ἔννοια. Δὲν μποροῦσε ὅμως νὰ τὸ συλλάβει αὐτό, ἔπρεπε νὰ ἔχουμε τὸ γεγονὸς γιὰ τὸ συλλάβει, γι' αὐτὸ καὶ ὁ Πλάτων μιλοῦσε γιὰ τὶς ἰδέες. Ἐπιτρέψτε μου τὴν εὐκαιρία νὰ ἀναφέρω ὅτι ὑπάρχει μιὰ ἀντιστοιχία. Προσέξτε, πρὸς Θεοῦ, δὲν δανείστηκε τὸ Εὐαγγέλιο τίποτα ἀπὸ τὸν Πλάτωνα. Ὅμως οἱ ἰδέες κατὰ τὸν Πλάτωνα εἶναι ἄκτιστες, ὅπως καὶ ὁ Θεὸς εἶναι ἄκτιστος. Καὶ διὰ τῶν ἰδεῶν ὁ Θεὸς τώρα δημιουργεῖ τὸν κόσμο ἤ, καλύτερα, στολίζει τὸν κόσμο· τὸν κοσμεῖ. Ὁ Θεὸς δὲν εἶναι δημιουργὸς τοῦ κόσμου κατὰ τὸν Πλάτωνα, ἀλλὰ εἶναι κοσμητής, ὄχι δημιουργός, διότι προϋποθέτει τὴν ὕλη προϋπάρχουσα ὡς ἀρχή. Ὅλη ἡ ἀρχαία φιλοσοφία εἶναι δυαρχική. Ἂν λοιπὸν μάθαινε ὁ Πλάτων αὐτὴ τὴ χριστιανικὴ θέση, θὰ ἔμενε ἄναυδος. Κι ἐγὼ πιστεύω κάτι· θὰ ἐγκατέλειπε τὴν περὶ ἰδεῶν θεωρία του καὶ θὰ ἐγίνετο ἕνας βαθὺς χριστιανός, ἐγὼ τὸ πιστεύω. Γι' αὐτὸ καὶ σὲ μερικὲς ἐκκλησίες στὴ βόρειο Ἑλλάδα καὶ μάλιστα στὴ δυτικὴ Μακεδονία, ἱστοροῦν στὸν πρόναο τὸν Πλάτωνα, τὸν Σωκράτη, τὸν Ἀριστοτέλη. Ἴσως σκέφτηκαν ὅπως αὐτὴ τὴ στιγμή σας μιλάω ἐγώ, ἢ ὅπως ὁ Ἅγιος Ἰουστῖνος, ὁ ὁποῖος μίλησε γιὰ τὸν σπερματικὸ λόγο· ὅτι δηλαδή, ἐν σπέρματι, οἱ ἀλήθειες τοῦ Θεοῦ προϋπῆρχαν στοὺς ἀρχαίους φιλοσόφους. Ὑπὸ αὐτὴ τὴν ἔννοια, θὰ ἦταν βαθὺς ἅγιος ὁ Πλάτωνας.

Βέβαια ὁ Θεὸς ξέρει ἂν ἀκόμη σώθηκαν ἢ θὰ σωθοῦν. Προσωπικὰ πιστεύω ὅτι ὅταν ὁ Χριστὸς κατέβηκε στὸν Ἅδη καὶ ἀκούστηκε τὸ κήρυγμα μετανοίας τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ, ποὺ προηγήθηκε ἐκεῖ, ὁ Πλάτων, πιστεύω ὅτι ἐπίστεψε στὸν Χριστό. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι τῆς πρὸ Χριστοῦ ἐποχῆς δὲν ἀδικήθηκαν, γιατί ἐκεῖ στὸν Ἅδη ἔγινε τὸ κήρυγμα πίστεως στὸ πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Καὶ ὅποιος πίστεψε εἰς τὸ πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, σώθηκε. Ὅταν ὁ Κύριος ἔφυγε ἀπὸ τὸν Ἅδη, μετέβαλε τὸ κλίμα τοῦ Ἅδου σὲ παράδεισο, ἀνῆλθε ἐπάνω στὴ γῆ γιὰ νὰ συνεχίσει τὸ ἔργο Του καὶ κατόπιν νὰ φύγει γιὰ τὸν οὐρανό.

Ὅλα αὐτὰ τὰ εἴπαμε γιὰ νὰ δεῖτε πῶς ἐπικοινωνεῖ ἡ Θεότητα μὲ τὴ δική Της δημιουργία, ὥστε νὰ καταλάβουμε πληρέστερα ποιός εἶναι ὁ Ἰησοῦς Χριστός. Τί νὰ πεῖ κανεὶς γιὰ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι βρίζουν τὸν Ἰησοῦ Χριστό, βλασφημοῦν ἢ Τὸν ἀρνοῦνται; Τί κρῖμα. Θὰ ἤθελα, ἀγαπητοί μου, ἐσεῖς ποὺ ἀκοῦτε αὐτὰ τὰ λίγα λόγια, νὰ μπορέσετε νὰ ἐκτιμήσετε, νὰ ἐκτιμήσουμε ὅλοι μας, βαθύτατα τὸ πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, νὰ μᾶς συγκινεῖ βαθιά.

Ἦρθε κάποιος σήμερα, πιθανὸς μὲ ἀκούει —δὲν πειράζει, καὶ θέλω νὰ μὲ ἀκούει, γιατί δὲν τοῦ εἶπα τίποτε, μόνο τὸν ἄκουσα. Μοῦ ἐξομολογήθηκε πὼς ὅταν εἶναι μόνος του —καὶ τοῦ πρότεινα ὄντως νὰ ἐπιζητὰ τὴ μόνωση— αἰσθάνεται τὴν ἀνάγκη νὰ ξεφωνήσει γιὰ τὴν ἀγάπη ποὺ ἔχει γιὰ τὸν Ἰησοῦ Χριστό. Ναί. Ἐὰν ἕνας Ἀρχιμήδης πετάχτηκε γυμνὸς ἀπὸ τὸ λουτρό, χωρὶς νὰ λογαριάσει τὴ γύμνωσή του, ἐπειδὴ ὁ ἐνθουσιασμός του τὸν ἔκανε νὰ ξεχάσει ὅτι ἔκανε τὸ μπάνιο του, φωνάζοντας «Εὕρηκα!», ἐπειδὴ ἀνακάλυψε τὴν ἄνωση τῶν σωμάτων καὶ τὸ πῶς ἕνα σῶμα χάνει βάρος μὲς στὸ ὑγρό, ἀναλογιστεῖτε ἐκεῖνον ποὺ ἀνακαλύπτει τὸν Υἱὸ τοῦ Θεοῦ, πῶς πρέπει νὰ αἰσθάνεται; Σοῦ ἔρχεται νὰ ξεφωνήσεις, σοῦ ἔρχονται δάκρυα. Αὐτὰ τὰ δάκρυα εἶναι τα ὡραιότερα ποὺ μπορεῖ νὰ ἀναβλύσουν, γιατί δὲν πρόκειται γιὰ μιὰ ἁπλῆ χαρά, ἀλλὰ γιὰ κάτι πολὺ ἀνώτερο. Εἶναι αὐτὸ ποὺ μπορεῖ νὰ νιώθει κανεὶς ὅταν ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ὄχι ἁπλῶς ἀγγίζει ἐξωτερικὰ τὴ δημιουργία Του, ἀλλὰ ἀγγίζει τὴν ἴδια τήν ἀνθρώπινη καρδιὰ καὶ τὴν ἀλλοιώνει. Διότι ἅπαξ ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἔγινε ἄνθρωπος, ἀγγίζει πλέον τὰ πάντα: καὶ τοὺς ἀνθρώπους –ἀφοῦ ἔγινε ἄνθρωπος– καὶ τὶς ἀνθρώπινες καρδιές.

Απόσπασμα από την🔸182η🔸ομιλία στην κατηγορία : "Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
"Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου" εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/katixhseis-agioy-kyrilloy
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_79.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς «Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου».🔻
https://drive.google.com/file/d/151ddhVscWX5DAo0hPCLUOkNzoXguoDyp/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40oaZDDtLGpHIQUrsAVX0gNA

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82%20%E1%BC%89%CE%B3%CE%AF%CE%BF%CF%85%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%AF%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CF%85.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση και ψηφιοποίηση ομιλίας : Αθανάσιος Άμβωνας.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Τά τρία βασικά στοιχεία κάθε θρησκείας. 💎

†. Τρία εἶναι τὰ βασικὰ στοιχεῖα μέσα σὲ ὁποιαδήποτε θρησκεία. Σχετικὰ μὲ αὐτό σας ἔχω ξαναπεῖ. Δὲν πειράζει ὅμως ἂν τὰ ξαναλέμε, διότι σᾶς ἔχω πεῖ ὅτι ἐδῶ δὲν κάνουμε καμία διάλεξη. Ἐδῶ κάνουμε μάθημα· εἶναι ἕνα φροντιστήριο, ἂς τὸ ποῦμε μιὰ κατηχητικὴ σχολή. Δὲν παίρνουμε, δυστυχῶς, ἀπουσίες. Θὰ ἔπρεπε νὰ παίρνουμε καὶ ἀπουσίες, καὶ ἀκόμη νὰ δίνουμε καὶ ἐξετάσεις, ὅπως ἔδιναν στὴν παλιὰ ἐποχὴ στὶς κατηχητικὲς σχολὲς ἢ στὰ τμήματα κατηχήσεως ποὺ εἶχε ἡ κάθε ἐπισκοπὴ στὴ δικαιοδοσία της. Ἀλλὰ ὅμως, ὁ σκοπός μας δὲν εἶναι παρὰ νὰ ποῦμε καὶ νὰ ξαναποῦμε μερικὰ πράγματα γιὰ νὰ τὰ μάθουμε.

Τρία εἶναι τὰ στοιχεῖα σὲ κάθε θρησκεία. Τὸ ἕνα εἶναι ὁ Θεός. Τὸ δεύτερο εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Καὶ τὸ τρίτο εἶναι ὁ δρόμος, ἡ ἀπόσταση, ποὺ θὰ διανυθεῖ γιὰ νὰ φτάσει ὁ ἄνθρωπος στὸν Θεό. Αὐτὸ εἶναι ὅλο. Αὐτὸς εἶναι ὁ πυρῆνας καὶ ἡ οὐσία, πάσης θρησκείας. Ἐὰν λείπει ἕνα ἀπὸ τὰ τρία, εἶναι ἀδιανόητα τὰ ἄλλα δύο, καὶ συνεπῶς δὲν ἔχουμε τὴν ἔννοια τῆς θρησκείας. Γιὰ νὰ τὸ καταλάβετε πόσο σπουδαῖο εἶναι αὐτό, ποὺ πρέπει νὰ τὸ ξέρουμε. Γιατί, ὅπως θὰ λέγαμε, γιατί μαθαίνουμε μαθηματικὰ στὸ σχολεῖο, ὅταν μαθαίνουμε ἄλγεβρα; δὲν μᾶς ἔλεγαν οἱ εὐλογημένοι καθηγητὲς ὅτι ἡ ἄλγεβρα μᾶς χρειάζεται ἐκεῖ κι ἐκεῖ, ἡ τριγωνομετρία ἐκεῖ κι ἐκεῖ; Μᾶς ἔλεγαν ἁπλῶς: «Παιδιά, θὰ κάνουμε τριγωνομετρία». Καὶ ἔτσι ὁ μαθητὴς δὲν ἀγαπάει μετὰ τὰ μαθηματικά, γιατί δὲν τοῦ λέει ὁ καθηγητής –ὄχι ὅλοι– σὲ τί χρησιμεύει αὐτὸ τὸ μάθημα. Καὶ ἡ βάση αὐτοῦ τοῦ μαθήματος ξεκινάει ἀπὸ ἐκεῖ. Εἶναι πάρα πολὺ σπουδαῖο αὐτό. Πάρα πολὺ σπουδαῖο.

Ἔτσι, ὅταν λέμε θρησκεία, στὴν πραγματικότητα δὲν ὑπάρχει ἄνθρωπος ἄθρησκος. Εἶναι ἐκ κατασκευῆς νὰ θρησκεύει. Ἐκ κατασκευῆς εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Ὅταν τὸν δεῖτε καὶ σᾶς λέει «εἶμαι ἄθεος» καὶ πιστεύει στὸν ἀριθμὸς 13, στὴν πραγματικότητα πληροῖ τοὺς ὅρους αὐτοὺς τῆς θρησκείας. Κάνει τὸν ἀριθμὸ 13 θεό. Τὸ ἕνα λοιπὸν στοιχεῖο εἶναι αὐτό. Τὸ ἄλλο στοιχεῖο εἶναι ὁ ἑαυτός μου, ὁ ὁποῖος πάντα εἶναι σταθερὸ στοιχεῖο – ὁ ἑαυτός μου. Καὶ τὸ ἄλλο εἶναι τὸ στοιχεῖο τί ἐπίδραση μπορεῖ νὰ ἔχω ἐγὼ ἀπὸ τὸν ἀριθμὸ 13. Εἶναι, δηλαδή, αὐτὸ τὸ στοιχεῖο σχέσεως μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ ἀριθμοῦ 13. Δηλαδή, πῆρα ἕνα λαχεῖο ἀριθμὸ 13, μπῆκα σὲ ἕνα σπίτι ποὺ ἔχει τὸν ἀριθμὸ 13· θὰ μοῦ βγεῖ σὲ καλὸ ἢ θὰ μοῦ βγεῖ σὲ κακό; Δηλαδή, ποιά εἶναι ἡ σχέση μου ἀνάμεσα σὲ ἐμένα καὶ στὸν ἀριθμὸ 13, στὸν «θεὸ» 13, ὁ θεὸς 13. Βλέπετε; Δὲν ὑπάρχει ἄθρησκος ἄνθρωπος. Καὶ αὐτὸς ποὺ λέει «εἶμαι ἄθεος» εἶναι ἀνόητος, δὲν ξέρει στὴν πραγματικότητα τί θὰ πεῖ νὰ εἶμαι ἄθεος. Διότι τὸ λέει μὲ τὴν ἔννοια: "Δὲν πιστεύω στὸν Θεὸ ποὺ πιστεύεις ἐσύ", δὲν πιστεύω στὸν ἀληθινὸ Θεό. Ἀλλὰ πιστεύει σὲ κάποιον Θεό. Ἡ κατασκευὴ τοῦ ἀνθρώπου εἶναι νὰ μὴν εἶναι ἄθεος. Πάει τελείωσε, δὲν γίνεται, δὲν ὑπάρχει τέτοιος ἄνθρωπος, δὲν ὑπάρχει.

Θέλουμε νὰ κρίνουμε ἐπὶ παραδείγματι ἂν κάτι εἶναι θρησκεία ἢ ὄχι, ὅπως εἶναι ὁ μασονισμός. Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ θὰ θέσουμε στὸν μασονισμὸ θέμα θεοῦ –καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ Μέγας Ἀρχιτέκτων τοῦ Σύμπαντος– τὸ ἄλλο στοιχεῖο τὸ ἔχουμε: εἶμαι ἐγώ, ὁ ἄνθρωπος. Τὸ ἕνα στοιχεῖο ὑπάρχει. Τὸ ἄλλο ἐτέθη: ὁ θεός, ὁ Ἥλιος, ὁ Μέγας Ἀρχιτέκτων τοῦ Σύμπαντος. Καὶ θὰ κάνω συμπόσια πρὸς τιμὴν τοῦ ἡλίου γιὰ νὰ ἔχω τὴν εὐεργετική του ἐπίδραση καὶ νὰ φτάσω μέσα στὴν μακαριότητα τοῦ Μ.Α.Τ.Σ., τοῦ Μεγάλου Ἀρχιτέκτονος τοῦ Σύμπαντος. Δημιούργησα καὶ τὸ τρίτο στοιχεῖο, τὴν ὁδὸ τὸν μυστικισμό. Βλέπετε, λοιπόν, ἀμέσως τί θὰ πῶ: Ὁ μασονισμὸς εἶναι θρησκεία. Δὲν πάει νὰ μοῦ γράφεις καὶ νὰ μοῦ δημοσιεύεις στὶς ἐφημερίδες καὶ νὰ μοῦ λὲς ὅτι εἶναι φιλανθρωπικὸ ἵδρυμα καὶ τὰ λοιπά; Θὰ σὲ διαψεύδω. Ἐσύ, μὲ τὰ στοιχεῖα ποὺ μοῦ δίνεις, σοῦ λέγω ὅτι εἶναι στοιχεῖα θρησκευτικά. Ὅταν τὸ ἔγγραφο ποὺ θὰ βγεῖ ἀπὸ τὴ Στοὰ ἔχει ἐδῶ πάνω-πάνω τις τρεῖς ἀλληλοδιάδοχες τελεῖες μὲ τρίγωνο, «εἰς δόξαν τοῦ Μεγάλου Ἀρχιτέκτονος τοῦ Σύμπαντος», εἰς δόξαν, αὐτὸ ποὺ θὰ λέγαμε, ὅτι ὅταν γράφω κάτι βάζω ἕναν σταυρὸ ἀπὸ πάνω ἢ λέω «εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας Τριάδος», «εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Δὲν βγαίνει ἔγγραφο ἀπὸ τὴ Στοὰ ἐὰν δὲν ἔχει ἐπάνω τὸ «εἰς δόξαν τοῦ Μεγάλου Ἀρχιτέκτονος τοῦ Σύμπαντος». Λοιπόν, τὶ μοῦ λὲς ὅτι δὲν εἶναι θρησκεία, ἀφοῦ ἐσὺ ὁ ἴδιος μοῦ δίνεις τὰ στοιχεῖα; Γι' αὐτό σας εἶπα, εἶναι πάρα πολὺ χρήσιμο νὰ ξέρουμε αὐτὰ τὰ πράγματα. Τοποθετούμαστε –προσέξτε τί εἶπα– τοποθετούμαστε. Ἀνοίγουν τὰ μάτια μας, βλέπουμε, δὲν πλανώμαστε.

Λοιπόν, αὐτά τα τρία, ἀγαπητοί μου, εἶναι. Τὰ δύο ἀποτελοῦν πρόβλημα, τὸ ἕνα ὄχι, διότι τὸ ἕνα εἶμαι ἐγώ, ὁ ἄνθρωπος. Συνεπῶς ἐγὼ εἶμαι ἐγώ. Δὲν εἶναι θέμα νὰ πῶ ὅτι εἶμαι κάτι ἄλλο. Ἐγὼ εἶμαι ἐγώ. Τὸ ἕνα πρόβλημα εἶναι, ὁ θεὸς ποιός εἶναι; Ὁ καθένας ποὺ ψάχνει νὰ βρεῖ τὸν θεό, περι ἀληθινοῦ ὁμιλεῖ. Λοιπὸν ποιός εἶναι ὁ Θεός; Ὁ θεὸς εἶναι ὁ Ἥλιος; Ὁ θεὸς εἶναι τὸ Σύμπαν; Ὁ θεὸς εἶναι ἔξω ἀπὸ τὸ Σύμπαν; Ποιός εἶναι ὁ Θεός; Τί εἶναι ὁ Θεός; Αὐτὸ φυσικά, ἐὰν μόνος μου τὸ βρῶ, ἀποτελεῖ τὴ λεγόμενη φυσικὴ θρησκεία. Ἀκοῦστε τί σᾶς εἶπα: Ἐὰν μόνος μου τὸ βρῶ, τοῦτο ἀποτελεῖ τὴ φυσικὴ θρησκεία. Συλλήβδην, λοιπόν, ὅλες οἱ θρησκεῖες ποὺ ὑπῆρξαν, ὑπάρχουν καὶ θὰ ὑπάρχουν στὸν κόσμο, ἐπειδὴ εὑρέθησαν ἀπὸ τὸ μυαλὸ τοῦ ἀνθρώπου, συλλήβδην ὅλες μαζὶ εἶναι εἰδωλολατρικὲς ἢ πανθεϊκές. Πάντως, δὲν εἶναι ὁ ἀληθὴς Θεός.

Γιὰ νὰ γνωρίσω τὸν ἀληθινὸ Θεό, ἐπειδὴ ἐπλανήθηκα ἐγὼ ὁ Ἀδάμ, ἐπλανήθηκα καὶ οἱ ἀπόγονοί μου ἔχασαν, σκοτίστηκαν καὶ δὲν ξέρουν ποιός εἶναι ὁ Θεός, ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ἀποκαλυφθεῖ ὁ Θεός. Καὶ ἐπειδὴ ὁ Χριστιανισμὸς εἶναι ἡ μόνη πίστη ἡ ἀποκεκαλυμμένη, ποὺ δίνει τὸν ἀποκεκαλυμμένο Θεό, ποὺ ἀποκαλύπτει ὁ Θεὸς τὸν ἑαυτόν του, γι' αὐτὸ λέμε ὅτι εἶναι ἡ μόνη ἀληθινή. Μερικοὶ λένε: «Καὶ ποῦ τὸ ξέρω ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς εἶναι ἡ ἀληθινὴ πίστη, ἡ ἀληθινὴ θρησκεία;» –ἄστε ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς δὲν εἶναι θρησκεία, μιλᾶμε τώρα γιὰ νὰ συνεννοούμαστε–Πού τὸ ξέρεις; Νὰ σοῦ πῶ. Ὅλες οἱ θρησκεῖες εἶναι κατὰ ἀνθρώπινη ἐπίνοια, κατὰ ἐπινόηση δηλαδὴ ἀνθρώπινη. Σκέφτεται ὁ ἄνθρωπος, τοῦτο - ἐκεῖνο, ἔχει μιὰ ἱκανότητα ὁ ἄνθρωπος, νὰ ἔχει μιὰ ἀναγωγή, τοῦ τὴν ἔδωσε ὁ Θεός, εἶναι σκοτισμένη ὅμως καὶ δὲν μπορεῖ νὰ φτάσει τελικὰ στὸν Ἀληθινὸ Θεό. Πές μου, ἄνθρωπε ἐσὺ ποὺ λὲς γιὰ τὸν Χριστιανισμό, βρές μου μέσα στὴν Ἁγία Γραφή, ποὺ εἶναι ἡ πηγὴ τῆς γνώσης τοῦ Ἀληθινοῦ Θεοῦ. Πές μου, ποῦ ὁ ἄνθρωπος μόνος τοῦ ἐπενόησε τὸν Θεό; Πουθενά! Τοῦ ποιός εἶναι ὁ Θεὸς καὶ τὰ λοιπά... Ἀποκαλύφθηκε! Καὶ ἀποκαλύφθηκε ἐν δυνάμει. Δὲν ἀποκαλύφθηκε ἁπλῶς μὲ τὰ κηρύγματα τοῦ Χριστοῦ, γιατί μπορεῖ νὰ πεῖ κανείς: "Ὁ Χριστὸς κήρυξε", μὰ καὶ ὁ Βούδας κήρυξε· ἂν κήρυξε... Ὁ Χριστὸς ἐπετέλεσε θαύματα, ἀλλὰ προπαντὸς καὶ κυρίως ἀνεστήθη ἀπὸ τοὺς νεκρούς. Γι αὐτό σας εἶπα πέρυσι, ποὺ εἴχαμε τὰ θέματά περί Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ, ἀποτελεῖ τὸν θεμέλιο τῆς πίστεως. Συνεπῶς, ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ θεμελιώνει ὅτι ἡ πίστη εἰς τὸν Ἀποκαλυφθέντα Θεὸ εἶναι ἀληθής. Εἶναι ἀληθής. Αὐτὸ εἶναι τὸ θεμέλιο.

Λοιπόν, γιὰ ἐμᾶς τοὺς χριστιανούς, τὸ δεύτερο πρᾶγμα ἐπιλύθηκε. Ἐπιλύθηκε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ· δηλαδή, ἀπὸ τὸν Ἰησοῦ Χριστὸ ἀπαντήθηκε. Διότι ὁ Χριστὸς μᾶς ἀπεκάλυψε τὸν Θεό, μᾶς εἶπε ποιός εἶναι ὁ Θεός, καὶ μᾶς εἶπε ὅτι καὶ ὁ ἴδιος εἶναι ὁ Θεός. Δηλαδή, ἔχω τὴν ἀποκάλυψη ἀπὸ τὸν Χριστό. Δηλαδή, ὁ Θεὸς ἀποκαλύπτεται διὰ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. Στὸ πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ βρίσκω τὸν Θεό, διὰ τοῦ ὁποίου μαθαίνω ποιός εἶναι, καὶ γνωρίζω καὶ τὸν ἴδιο, γιατί εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Θεός. «Κύριε, δεῖξον ἡμῖν τὸν πατέρα καὶ ἀρκεῖ ἡμῖν», θὰ πεῖ ὁ μαθητής Του. Καὶ θὰ ἀπαντήσει ὁ Κύριος: «τοσοῦτον χρόνον μεθ᾿ ὑμῶν εἰμι, καὶ οὐκ ἔγνωκάς με, Φίλιππε; ὁ ἑωρακὼς ἐμὲ ἑώρακε τὸν πατέρα· καὶ πῶς σὺ λέγεις, δεῖξον ἡμῖν τὸν πατέρα; οὐ πιστεύεις ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ πὰτρὶ καὶ ὁ πὰτὴρ ἐν ἐμοὶ ἐστι;». Ἰω. 14, 9 ΄ 10

Ὥστε τὸ δεύτερο πρόβλημα, ἀγαπητοί μου, ἔχει λυθεῖ. Γνωρίζουμε ποιός εἶναι ὁ Θεός. Δηλαδή, ἂν θέλετε νὰ τὸ πῶ ἔτσι, ἔχουμε ἕνα ὑποκείμενο, ἕνα ἀντικείμενο καὶ ἕναν σύνδεσμο ὑποκειμένου καὶ ἀντικειμένου. Ἀλλιῶς, τὸ ὑποκείμενο εἶμαι ἐγώ, τὸ ἀντικείμενο εἶναι ὁ Θεὸς καὶ ὁ σύνδεσμος εἶναι ὁ μυστικισμός, ἡ ἕνωση μοῦ μὲ τὸν Θεό. Ἐγὼ εἶμαι στὴν ἀρχὴ ἑνὸς δρόμου, ὁ Θεὸς εἶναι στὸ τέρμα αὐτοῦ τοῦ ἴδιου δρόμου καὶ τώρα καλοῦμαι νὰ βαδίσω αὐτὸν τὸν δρόμο γιὰ νὰ συναντήσω τὸν Θεό. Ὁ δρόμος εἶναι ὁ μυστικισμός. Καταλάβατε τί εἶναι ὁ μυστικισμός; Εἶναι ὁ δρόμος νὰ πάω νὰ συναντήσω τὸν Θεὸ ἢ νὰ ἔρθει ὁ Θεὸς ἀπὸ τὸν ἴδιο δρόμο γιὰ νὰ συναντηθοῦμε. Ἀκριβέστερα εἶναι αὐτό: Ὅταν ἐγὼ ξεκινῶ γιὰ νὰ συναντήσω τὸν Θεό, ταυτοχρόνως ξεκινάει καὶ ὁ Θεός. Φυσικά, τὰ βήματα τοῦ Θεοῦ εἶναι πολὺ μεγαλύτερα. Καλύπτει, ἂς τὸ ποῦμε, τὰ ἐννέα δέκατα τοῦ δρόμου, καὶ ἐγὼ καλύπτω τὸ ἕνα δέκατο τοῦ δρόμου. Μὴν πάρετε ὡς ποσοστὰ αὐτά, δὲν εἶναι τίποτα πραγματικὸ· εἶναι ἁπλῶς γιὰ νὰ σᾶς δείξω ὅτι τὸ μεγαλύτερο μέρος τὸ διανύει ὁ Θεός. Διότι ὁ Θεὸς ἔκλινεν οὐρανοὺς καὶ κατέβη. Γι' αὐτό σας εἶπα, τὰ ἐννέα δέκατα ἀνήκουν στὸν Θεό. Ἔκλινεν, χαμήλωσε τοὺς οὐρανούς. Δηλαδή, συντόμευσε τὴν ὁδόν. Εἴδατε; Συντομεύει τὴν ὁδὸν καὶ κατεβαίνει. Ἐγὼ τί; Ἐγώ, νά, τώρα δὲν ἔχω παρὰ λίγο νὰ βαδίσω. Πολὺ λίγο νὰ βαδίσω γιὰ νὰ συναντηθῶ μὲ τὸν Θεό. Τὸ πρόβλημα εἰς τὸν Χριστιανισμό, ἀγαπητοί μου, εἶναι αὐτό: ὁ μυστικισμός. Διότι προϋποθέτει κάποια πράγματα. Προϋποθέτει τὴν κάθαρση τοῦ ἀνθρώπου. Πρῶτα προϋποθέτει τὴν πίστη. Ἂς ὑποθέσουμε ὅτι αὐτὸς ὁ δρόμος εἶναι πολὺ μακρὺς καὶ δὲν εἶναι εὐθύς. Ὁπότε δὲν βλέπω εἰς τὸ τέρμα του τὸν Θεό, ὅπως ἀκριβῶς αὐτὴ τὴ στιγμὴ ὅταν βγῶ στὸν δρόμο ἔξω δὲν βλέπω τὴ Λάρισα. Γιατί δὲν εἶναι εὐθὺς ὁ δρόμος. Πρέπει νὰ πιστέψω ὅτι ὑπάρχει ἡ Λάρισα γιὰ νὰ ἀρχίσω νὰ βαδίζω τὸν δρόμο. Τὸ πρῶτο λοιπὸν στοιχεῖο εἶναι ὅτι στὸ ἄλλο ἄκρο ὑπάρχει ὁ Θεός. Πρέπει νὰ πιστέψω. Πρῶτον, πρέπει νὰ πιστέψω. Δεύτερον, πρέπει νὰ ἀγαπήσω αὐτὸν ὁ ὁποῖος εἶναι στὸ ἄλλο ἄκρο τοῦ δρόμου. Γιατί θὰ τὸν ἀγαπήσω; Διότι ἐὰν δὲν τὸν ἀγαπήσω, δὲν θὰ μοῦ δημιουργηθεῖ ὁ πόθος νὰ ἀρχίσω νὰ ξεκινῶ νὰ περπατάω τὸν δρόμο. Τὸ νὰ ξέρω ὅτι ὑπάρχει ἡ Λάρισα στὴν ἄκρη αὐτοῦ τοῦ δρόμου τῆς Ἐθνικῆς Ὁδοῦ, θὰ ἔλεγε ἕνας ποὺ θὰ τοῦ ἄρεσε πολὺ νὰ μένει ἐδῶ, κι ἂν ὑπάρχει κι ἂν δὲν ὑπάρχει ἡ Λάρισα μοῦ εἶναι ἀδιάφορο. Πρέπει νὰ σοῦ δημιουργηθεῖ ὁ πόθος γιὰ νὰ πᾶς στὴ Λάρισα. Ἔτσι ἐδῶ πρέπει νὰ εἶναι ἡ πίστη ὅτι ὑπάρχει ὁ Θεὸς καὶ ὁ πόθος νὰ γνωρίσεις τὸν Θεό. Δηλαδὴ ἡ ἀγάπη. Καὶ τότε, ὅταν ξεκινήσεις μὲ τὴν πίστη καὶ τὴν ἀγάπη, πρὸς τὸν Θεὸ πάντοτε, πρὸς τὸν πλησίον... Πῶ πῶ, ἀλήθεια, μιὰ παρένθεση νὰ κάνω. Τόση ὥρα ποὺ μιλάω, ποῦ εἶναι ὁ πλησίον; Ἐξαφανίστηκε. Γιατί τὸ εἶπα αὐτό; Ποῦ εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ λένε, ὅτι ἀληθινὴ θρησκεία εἶναι νὰ ἀγαπᾶς μόνο τον πλησίον; Λάθος! Αὐτὸ εἶναι μέσα στὸ πρόγραμμα τοῦ ὅλου πνευματικοῦ βίου γιὰ νὰ βαδίσω τὸν δρόμο. Ἀλλὰ δὲν ἀποτελεῖ κύριο στοιχεῖο τοῦ μυστικισμοῦ. Καὶ γιατί δὲν ἀποτελεῖ; Προσέξτε. Ὁπότε, πῶς μπορῶ νὰ καταλάβω τὴν ἔννοια τοῦ ἀσκητισμοῦ ἐν τῇ στενῇ ἐννοίᾳ; Ὅταν σοῦ λέει «αὐτὸς εἶναι ἀσκητὴς καὶ δὲν ἔχει ἐπαφὴ μὲ τὸν ἄλλο κόσμο». Μὰ δὲν χρειάζεται. Τόση ὥρα ποὺ σᾶς μιλάω, ἀνέφερα τὸν πλησίον πουθενά; Δὲν τοῦ χρειάζεται. Μὴ μοῦ πεῖτε ὅτι αὐτὸ εἶναι ἐγωιστικό. Παίρνω στὶς ἁδρὲς γραμμὲς τὸ θέμα. Ἄλλο ὅτι θὰ μπεῖ καὶ ὁ πλησίον, θὰ μπεῖ. Ἀλλὰ δὲν ἀποτελεῖ τὸν σκελετὸ τῆς ἐννοίας τῆς θρησκείας.

Προχωρῶ. Γιὰ νὰ βαδίσω τώρα αὐτὸν τὸν δρόμο, ξεκινῶ μὲ τὴν πίστη καὶ τὴν ἀγάπη. Ἀλλὰ γιὰ νὰ δῶ τὸ πρόσωπο τοῦ Θεοῦ πρέπει νὰ ἔχω καθαρὴ καρδιά. Συνεπῶς, ἔχω τώρα ἕνα τρίτο στοιχεῖο: τὴν κάθαρση. Ἡ κάθαρση εἶναι θεμελιώδους σημασίας. Διότι ἐὰν δὲν ἔχω κάθαρση, νὰ καθαρίσω τὸν ἑαυτό μου ἀπὸ τὰ πάθη, τότε δὲν μπορῶ νὰ δῶ τὸ πρόσωπο τοῦ Θεοῦ. Ἀλλὰ πῶς ἐπιτυγχάνεται ἡ κάθαρση; Ἡ κάθαρση ἐπιτυγχάνεται μὲ τὸ νὰ τηρήσω τὶς ἐντολές. Μία ἀπὸ τὶς ὁποῖες εἶναι νὰ ἀγαπάω τον πλησίον μου. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι σὲ ὅλη αὐτὴ τὴ δομὴ τῶν ὅσων σᾶς εἶπα, τὸ θέμα νὰ ἀγαπάω τὸν πλησίον μου –ποὺ νομίζουν μερικοὶ ὅτι ἐκεῖ ἐξαντλεῖται ὁ Χριστιανισμός– ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ ἁπλῶς ἕνα στοιχεῖο· ἕνα μόνο, ὄχι μοναδικό, ἕνα μόνο στοιχεῖο τῆς καθάρσεως. Τρία λοιπὸν στοιχεῖα. Ξαναλέω ἡ πίστη, ἡ ἀγάπη –δὲν βάζω τὴν ἐλπίδα γιὰ νὰ μὴ σᾶς μπερδέψω– καὶ ἡ κάθαρση. Μὲ αὐτά τα τρία ξεκινῶ τώρα τὸν δρόμο γιὰ τὴ συνάντηση τοῦ Θεοῦ.

Θὰ ἤθελα νὰ ρωτήσω: Γιατί νηστεύετε; Θὰ μοῦ πεῖτε, τὸ λέει ἡ Ἐκκλησία. Πολὺ ὀρθά. Γιατί τὸ λέει ἡ Ἐκκλησία νὰ νηστεύετε; Τί ἔχετε νὰ ἀπαντήσετε: «Γιὰ νὰ πετύχω τὴν κάθαρση καὶ νὰ δῶ τὸ πρόσωπο τοῦ Θεοῦ». Γιατί πᾶτε στὴν Ἐκκλησία; Γιὰ νὰ ἰδῶ τὸ πρόσωπο τοῦ Θεοῦ. Γιατί κάνετε, ἐλεημοσύνη; Γιατί κάνετε ἐγκράτεια; Γιατί ὅλη ἡ ἄσκηση καὶ ὁ ἀγῶνας καὶ ἡ προσπάθεια; Γιατί ὁμολογοῦμε Χριστό; Γιατί δὲν ἔχουμε συνάφεια, ἐν ἐννοίᾳ ἠθική, μὲ τὸν κόσμο; Γιὰ νὰ δοῦμε τὸ πρόσωπο τοῦ Θεοῦ. Αὐτὸς εἶναι ὁ τελικὸς σκοπός. Φοβᾶμαι ὅτι οἱ χριστιανοί μας αὐτὸ δὲν τὸ ξέρουν. Γι' αὐτὸ ἔχουμε χριστιανοὺς ἀτελεῖς. Δηλαδὴ τοὺς λείπει ἡ γνώση τοῦ μυστικισμοῦ. Τοὺς λείπει. Αὐτὸς εἶναι ὁ μυστικισμός: Νὰ φτάσω νὰ ἰδῶ τὸ πρόσωπο τοῦ Θεοῦ. Εἶναι μικρὸ πρᾶγμα αὐτό: Ἀποτελεῖ τὸν σκοπὸ τῆς πίστεως.

Απόσπασμα απο την🔸2η🔸ομιλία στην κατηγορία : " Πρός Φιλιππησίους ".

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας : " Πρός Φιλιππησίους ".
https://arnion.gr/index.php/kainh-diauhkh/pros-filipphsioys
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_93.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς «Πρός Φιλιππησίους».
https://drive.google.com/file/d/1VvhjTmo7qRvxMmkB3LM5YO7K5o4wOB_w/view?usp=drivesdk

📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Πρός Φιλιππησίους».
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%CE%A0%CF%81%CF%8C%CF%82%20%CE%A6%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%80%CF%80%CE%B7%CF%83%CE%AF%CE%BF%CF%85%CF%82.?m=1