†. Έκτο κεφάλαιο της Πρώτης προς Κορινθίους επιστολής του, διαβάστε το, θα μείνετε έκπληκτοι, θα μείνετε έκπληκτοι! Είμαι σίγουρος ότι δεν το έχουμε διαβάσει. Τι λέει εκεί; Του είχε αναφερθεί ότι οι χριστιανοί της Κορίνθου είχαν μεταξύ των αντιδικίες. Και για να λύσουν τις αντιδικίες των επί διαφόρων θεμάτων, όπως για χωράφια και χρήματα-, υποθέσεων, οικονομικών κ.λπ., έτρεχαν στα δικαστήρια. Σε ποια δικαστήρια; Των εθνικών, των ειδωλολατρών.
Δεν ντρέπεστε; Τρέχετε, όταν έχετε διαφορές, στους ειδωλολάτρες δικαστές εσείς οι χριστιανοί για να βρείτε τις διαφορές σας; Λέει εκεί τον περίφημο λόγο: «οὐκ οἴδατε ὅτι οἱ ἅγιοι τὸν κόσμον κρινοῦσι;» Δεν γνωρίζετε ότι οι Άγιοι θα κρίνουν τον κόσμο; ««ὁ δὲ πνευματικὸς ἀνακρίνει μὲν πάντα, αὐτὸς δὲ ὑπ᾿ οὐδενὸς ἀνακρίνεται.» Α Κορ. 2, 15 Ότι ο πιστός τα πάντα ανακρίνει, αυτός δε υπ' ουδενός ανακρίνεται». Τα πάντα κρίνει, από τίποτα δεν κρίνεται, γιατί είναι ανώτερος πάντων.
Λέει λοιπόν, οι Άγιοι θα κρίνουν τον κόσμο. Αλλού λέει ο Απόστολος: «οὐκ οἴδατε ὅτι ἀγγέλους κρινοῦμεν;» Α Κορ. 6, 3 εμείς οι Άγιοι θα κρίνουμε τους αγγέλους. Ποιους αγγέλους; Τους πεπτωκότες, τους δαίμονες.
Και τώρα εσείς, οι Άγιοι που θα κρίνετε τον κόσμο, πηγαίνετε να σας κρίνουν οι ειδωλολάτρες δικαστές; Πού ακούστηκε αυτό; Και ύστερα λέει κάτι άλλο. Επιτρέπεται, αδελφοί, ο ένας να αδικεί τον άλλον; Δεν γνωρίζετε ότι οι άδικοι δεν θα κληρονομήσουν τη Βασιλεία του Θεού; Και κάτι άλλο, δεν γνωρίζετε ότι είναι προτιμότερο να αδικηθείς παρά να αδικήσεις; Αυτός είναι ο αδάμας, ο διαμαντένιος κανόνας. Γι' αυτό σας είπα, δεν έχουμε διαβάσει αυτή την περικοπή, είμαι σίγουρος, ή δεν την έχουμε προσέξει. Δεν είναι προτιμότερο να αδικηθείς παρά να αδικήσεις; Αλλά εσείς, όχι μόνο δεν προτιμάτε να αδικηθείτε, αλλά προτιμάτε να αδικείτε. Και όχι μόνο προτιμάτε να αδικείτε ανθρώπους, αλλά προτιμάτε να αδικείτε και αδελφούς εν Χριστώ!
Ελεγκτικότατα τα λόγια αυτά, αγαπητοί μου, του Αποστόλου Παύλου. Πείτε μου, λοιπόν: Οι χριστιανοί της Κορίνθου, προς τους οποίους απαιτείται αυτή η επιστολή με αυτό το ψεγάδι, ήσαν μαθηταί της Καινής Διαθήκης ή –τι είπα– της Παλαιάς Διαθήκης; Μακάρι να ήσαν της Παλαιάς Διαθήκης! Ούτε καν της Παλαιάς Διαθήκης. Ε, λοιπόν, αγαπητοί μου, σας λέω τούτο: Δυστυχώς, δεν ζούμε στο πνεύμα της Καινής Διαθήκης. Δεν είμαστε, βλέπετε, μαθηταί της Καινής Διαθήκης. Πολλοί από εμάς, οι καλοί χριστιανοί, είναι στο πνεύμα της Παλαιάς Διαθήκης. Οι υπόλοιποι, ούτε καν στο πνεύμα της Παλαιάς Διαθήκης. Δεν είναι κρίμα; Αδικούμε τον εαυτό μας.
Λοιπόν, εδώ μας αποκαλεί, τους κατηχουμένους του, τους φωτισμένους, ο άγιος Κύριλλος, μαθητάς της Καινής Διαθήκης. Ας τα προσέξουμε αυτά. Ας τα προσέξουμε και ας λέμε στον εαυτό μας, κατά πόσο μπορούμε να γινόμαστε καθημερινά μαθηταί της Καινής Διαθήκης.
Κοινωνοί μυστηρίων Χριστού. Είσαστε, λέει, τώρα θα είσαστε εφεξής, παρότι ακόμη δεν βαπτιστήκατε, κοινωνοί των μυστηρίων του Χριστού. Ποίον μυστηρίων; Ποια είναι τα μυστήρια του Χριστού; Είναι πολλά. Ένα θα σας πω, μόνο ένα. Είναι αυτό που λέγαμε προηγουμένως την ώρα των απορίων: Το να γίνεις μέτοχος των παθημάτων του Χριστού. Εκείνου του περίφημου λόγου του Αποστόλου: «Νῦν χαίρω ἐν τοῖς παθήμασί μου ὑπὲρ ὑμῶν καὶ ἀνταναπληρῶ τὰ ὑστερήματα τῶν θλίψεων τοῦ Χριστοῦ ἐν τῇ σαρκί μου ὑπὲρ τοῦ σώματος αὐτοῦ, ὅ ἐστιν ἡ ἐκκλησία,» Κολ. 1, 24 Τι λέτε, ο Απόστολος είχε βαθύνει θεολογικά και πρακτικά, βιωματικά, εις αυτό το μυστήριο του Χριστού; Αναμφισβήτητα, είχε βαθύνει. Είχε πείραν. Αυτή η πείρα τι του προσεπόριζε; Την μακαριότητα, την ευτυχία.
Για να το καταλάβετε αυτό, θα πάρω ένα εξωτερικό στοιχείο. Όταν ο Χριστός πήγαινε –είπα, εξωτερικό στοιχείο– όταν ο Χριστός πήγαινε στον Γολγοθά, κρατούσε τον σταυρό του. Επειδή όμως δεν ήταν δυνατό να τον σηκώσει μόνος του –καθώς ήταν τότε συνήθεια στις σταυρώσεις, ο κατάδικος να τον σηκώνει μόνος του, αυτό ίσχυε για τον κάθε κατάδικο– τότε βρήκαν κάποιον που ερχόταν από την επαρχία, κάποιον Σίμωνα, που η καταγωγή του ήταν από την Κυρήνη της Βορείου Αφρικής. Και λέγει εκεί το εξής στο κατά Μάρκον Ευαγγέλιο –και δεν είναι τυχαίο ότι είναι γραμμένο στο κατά Μάρκον Ευαγγέλιο, αλλά ας μην πω περισσότερα.
Αυτόν, λέει, τον αγγάρευσαν να σηκώσει τον Σταυρό του Χριστού. Κοιτάξτε, το «τον αγγάρευσαν» σημαίνει ότι αυτό έγινε παρά τη θέλησή του. Δεν λέει «του ανέθεσαν», ώστε εκείνος, είτε επί χρήμασι είτε απλώς από φιλανθρωπία προς έναν κατάδικο, να σηκώσει τον Σταυρό του και τίποτα άλλο. Τον αγγάρευσαν. Βέβαια, ίσως ο βασικός λόγος που δεν ήθελε ο Σίμων –με το ζόρι τον βάλανε, δηλαδή– ήταν ίσως τούτος: για να φάει το Πάσχα. Όπως και οι Εβραίοι «καὶ αὐτοὶ οὐκ εἰσῆλθον εἰς τὸ πραιτώριον, ἵνα μὴ μιανθῶσιν, ἀλλ᾿ ἵνα φάγωσι τὸ πάσχα.» Ιω. 18, 28 έτσι και ο ταλαίπωρος αυτός θα έλεγε: "Τώρα εγώ, αν κρατήσω τον Σταυρό ενός καταδίκου, θα είμαι μιασμένος, θα είμαι βρώμικος, νομικά βρώμικος. Πώς θα φάω στο πασχαλινό τραπέζι;" Ίσως εκείνο στεναχωρήθηκε ο Σίμων ο Κυρηναίος. Ερωτήσατε γιατί γράφει το όνομά του εκεί ο Μάρκος; Γράφει το όνομά του γιατί αυτός προφανώς έγινε μετά χριστιανός. Αλλιώτικα δεν θα έγραφε το όνομά του. Και όχι μόνο αυτό, αλλά όταν αναφέρεται μετά σε δύο άνδρες, τον Αλέξανδρο και τον Ρούφο, αυτοί είναι τα παιδιά αυτού του ανθρώπου, που είχανε πατέρα τον Σίμωνα. «Καὶ ἀγγαρεύουσιν παράγοντά τινα Σίμωνα Κυρηναῖον, ἐρχόμενον ἀπ᾿ ἀγροῦ, τὸν πατέρα Ἀλεξάνδρου καὶ Ῥούφου, ἵνα ἄρῃ τὸν σταυρὸν αὐτοῦ.» Μαρκ. 15, 21 που σημαίνει ότι αυτοί έγιναν χριστιανοί. Και επειδή ήσαν Κυρηναίοι –δηλαδή κάτοικοι της Βορείου Αφρικής– είχαν σχέση με την περιοχή, και επειδή ο Μάρκος έγραψε το Ευαγγέλιο για λογαριασμό των χριστιανών της Βορείου Αφρικής –γι' αυτό άλλωστε και ο Άγιος Μάρκος είναι ο προστάτης της Αλεξανδρείας, του θρόνου της Αλεξανδρείας– γι' αυτό αναφέρει τα ονόματα αυτά εκεί μέσα. Να σας το είπα κιόλας. Γι' αυτό αναφέρει τον Ρούφο και τον Αλέξανδρο, οι οποίοι πρέπει να έγιναν απόστολοι αυτοί, καθώς και το όνομα του πατέρα τους, του Σίμωνος. Άρα έγιναν χριστιανοί. Πέστε μου, σας παρακαλώ: Ενώ αγγάρευσαν τον Σίμωνα, μετά ταύτα, ο Σίμων, όταν θα ήταν στη συντροφιά των χριστιανών ή αν έγινε και αυτός ιεραπόστολος, μήπως θα ανέφερε το περιστατικό ότι σήκωσε τον Σταυρό του Χριστού; Να είστε σίγουροι, ασφαλώς ναι! Όπως κι εμείς διηγούμαστε –και μάλιστα φιλοτιμούμαστε και καλακευόμαστε– όταν νομίζουμε ότι μπορούσαμε να είχαμε μετοχή, έστω και πολύ λίγη, σε ένα πολύ σπουδαίο πρόσωπο. Λέγει ο Μέγας Αθανάσιος ότι έχυνε νερό στα χέρια του Αγίου Αντωνίου για να πλυθεί. Και πώς το γράφει αυτό; Με καμάρι! Είχε φήμη ο Άγιος Αντώνιος. Έτσι λοιπόν και ο Σίμων θα έλεγε: "Ξέρετε κύριοι, ξέρετε αγαπητοί μου, σήκωσα τον Σταυρό του Χριστού!". Με καύχημα θα το έλεγε. Και όμως, σήκωσε τον εξωτερικό Σταυρό· δηλαδή, θα λέγαμε, έναν ξύλινο Σταυρό. Πόσο μάλλον τον εσωτερικό Σταυρό, δηλαδή αυτή τη μετοχή στα πάθημα του Χριστού. Παρά ταύτα, ήταν και εκείνο μία μετοχή στον Σταυρό του Χριστού, γιατί σήκωσε ένα βάρος. Έτσι, αγαπητοί μου, είχε μπει μέσα στο μυστήριο του Σταυρού του Χριστού και είχε χαρά· είχε πολλή χαρά.
Όπως και ο Παύλος, σας είπα, βιωματικά- όταν μετέχει των παθημάτων του Χριστού, έχει χαρά. Έτσι εκείνος που μπαίνει μέσα στα μυστήρια, γίνεται δηλαδή μύστης. Αυτό θα πει μπαίνω στα μυστήρια, γίνομαι μύστης, βιωματικός μύστης· τότε βλέπει τον κόσμο αλλιώτικα, εντελώς αλλιώτικα, όσο δεν βλέπουν οι άλλοι άνθρωποι, και είναι έμπλεος χαράς και ευτυχίας, εξάλλου, αυτός ήταν ο σκοπός και του μυστικισμού: να οδηγήσει την ψυχή σε άλλους κόσμους, ανώτερους, υψηλούς, που να ζει μέσα σε μια μακαριότητα.
"νῦν μὲν τῇ κλήσει, μετ’ ὀλίγον δὲ καὶ τῇ χάριτι". Είσαστε κοινωνοί των μυστηρίων του Χριστού και Καινής Διαθήκης μαθηταί. Τώρα λέγει ως προς την κλήση, σε λίγο και ως προς τη χάρη. Γι' αυτό, "ποιήσατε ἑαυτοῖς καρδίαν καινὴν καὶ πνεῦμα καινόν". Γι' αυτόν τον λόγο, καταστήσετε στον εαυτό σας καινούργια καρδιά και καινούργιο πνεύμα. Η καινούργια καρδιά και το καινούργιο πνεύμα είναι τα σημάδια του μαθητού της Καινής Διαθήκης.
Είναι κάποιος κύριος που είναι παρών. Δεν πειράζει, προς τιμήν του είναι αυτό. Αυτό που θα πω, όμως, είναι για πολλούς από εσάς· πρέπει να σας το πω αυτό. Βλέπει, βέβαια, τον εαυτό του ότι είναι αμαρτωλός και έτσι πρέπει να βλέπει. Δεν του το είπα. Τελευταία κάτι μου έλεγε. Δεν του το είπα, αλλά το λέω τώρα δημοσίως, έχει αποκτήσει καρδίαν καινουργία και πνεύμα καινουργιο. Γιατί βλέπει με καινούργιο τρόπο όλα τα πράγματα και αισθάνεται με έναν καινούργιο τρόπο. Είναι, δηλαδή, αυτό που λέμε ότι έχει υποστεί η καρδιά του αλλοίωση. Έχει υποστεί την αλλοίωση η καρδιά του. Σε πάρα πολλούς από εσάς, αγαπητοί μου, έχει αρχίσει αυτή η αλλοίωση. Να είστε σίγουροι. Δεν θα ερχόσαστε εδώ εάν δεν είχε αρχίσει αυτή η αλλοίωση. Για να μην πω σε όλους σας, έχει αρχίσει σε πάρα πολλούς. Δεν είναι ίσως παρά πολύ έκδηλη, αλλά σε μερικούς είναι έκδηλη. Αυτό έχει πάρα πολύ σημασία.
Και αν με ρωτήσετε ποια είναι τα σημάδια του αληθινού χριστιανού, είναι αυτά: η καινούργια καρδιά και το καινούργιο πνεύμα. Να χτυπάει η καρδιά του κατά άλλον τρόπο. Και το πνεύμα του να βλέπει, να αισθάνεται και να αντιλαμβάνεται με καινούργιο τρόπο. Είναι, δηλαδή, η εν Χριστώ νοοτροπία. Λέγει ένας ψαλμικός στίχος –είναι από τον πεντηκοστό ψαλμό: «καὶ πνεῦμα εὐθὲς ἐγκαίνισον ἐν τοῖς ἐγκάτοις μου». Καινούργιο πνεύμα, ίσιο, βάλε μέσα στα έγκατά μου. Όταν αυτά τα έγκατα ανακαινιστούν –δηλαδή ακόμα και αυτό το υποσυνείδητο– αυτά είναι τα έγκατα, όταν αυτά ανακαινιστούν, καταλαβαίνετε, εκεί έχουμε τα σημάδια του καινούργιου ανθρώπου· του νέου ανθρώπου. Δυστυχώς, δεν είναι αυτό πολύ διαδεδομένο. Λίγοι άνθρωποι το έχουν. Λίγοι, πολύ λίγοι. Γι' αυτό λέμε: "Αυτός ο άνθρωπος είναι αναγεννημένος". Αναγεννημένος. Αυτός είναι ο αναγεννημένος άνθρωπος.
Θα ήθελα να κάνω μια έκκληση στην αγάπη σας. Ο σκοπός που ακούμε τον λόγο του Θεού αυτός είναι. Στον οποίο λόγο του Θεού πιστεύω όσο σε τίποτε άλλο, στη δύναμή Του. Πιστεύω πάρα πολύ. Αν δεν πίστευα, δεν θα υπηρετούσα τον λόγο του Θεού. Σας το λέγω αλήθεια. Πιστεύω πολύ ότι είναι φοβερός ο λόγος του Θεού. Ανοίγει τρύπες μέσα στη καρδιά. Κατατιτρώσκει την καρδιά, την καταπληγώνει την καρδιά. Την ρημάζει την καρδιά για να την κάνει καινούργια. Επειδή πιστεύω στη δύναμη του λόγου του Θεού. Σε αυτή τη δύναμη. Γι' αυτό σας λέω να ακούτε λόγο Θεού, αλλά και να αφήνετε την καρδιά σας να πληγώνεται από τον λόγο τον δικό Του.
Έτσι λοιπόν, αγαπητοί μου, θα παρακαλούσα πάρα πολύ την αγάπη σας να το έχετε στον νου σας αυτό το πράγμα: να αφήνετε να επηρεάζεται η καρδιά σας από τον λόγο του Θεού και να αλλοιώνεται η καρδιά σας, για να αποκτήσουμε όλοι καινούργιο πνεύμα, καινούργια καρδιά.
Ξέρετε δε πώς φαίνεται ο αλλοιωμένος άνθρωπος έξω στη ζωή, έξω στον κόσμο; Ακόμα και οι άνθρωποι της αμαρτίας το διακρίνουν αυτό. Το βλέπουν αυτό. Και λέγουν ότι σε αυτόν τον άνθρωπο κάτι έχει γίνει. Αυτό το κάτι που έχει γίνει –και το οποίο αυτοί δεν μπορούν να το ερμηνεύσουν– είναι αυτό που τόση ώρα ερμηνεύουμε και μιλάμε. Και όλα αυτά, λέγει ο Άγιος Κύριλλος, "ὅπως εὐφροσύνη γένηται τοῖς οὐρανοῖς". Για να γίνεται αντικείμενο, υπόθεση και αντικείμενο χαράς των ουρανίων δυνάμεων. Να χαρούν οι άγγελοι. Να χαρούν οι άγιοι. Κοιτάξτε εδώ μια κοινωνία χαράς. Και αιτιολογεί: "Εἰ γὰρ ἐπὶ ἑνὶ ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι χαρὰ γίνεται κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον, «ὅτι οὕτω χαρὰ ἔσται ἐν τῷ οὐρανῷ ἐπὶ ἑνὶ ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι». Λουκ. 15, 7 πόσῳ μᾶλλον ἡ τοσούτων σωτηρία ψυχῶν κινήσει πρὸς εὐφροσύνην τοὺς οὐρανίους;" Εάν, λέγει, το Ευαγγέλιο για έναν αμαρτωλό που μετανοεί γίνεται τόση χαρά στους αγγέλους του Θεού, πόσο περισσότερο, όταν έχουμε ολόκληρο σύνολο ανθρώπων, θα γίνει υπόθεση χαράς και ευφροσύνης στους ουρανίους; Ξέρετε πόσο χαίρονται οι άγγελοι, αγαπητοί μου, όταν οι πιστοί ζουν την πνευματική ζωή; Όπως και λυπούνται όταν βλέπουν τους ανθρώπους να στρέφονται εναντίον του Θεού και να ζουν μία ζωή αμαρτίας. Έτσι, πράγματι, γινόμαστε υπόθεση χαράς στις ουράνιες δυνάμεις.
Απόσπασμα από την🔸8η🔸ομιλία στην κατηγορία : "Κατηχήσεις Ἁγίου Κυρίλλου".