†. «εἰ μὴ πορεύεται κατὰ χεῖρά σου, ἀπὸ τῶν σαρκῶν σοῦ ἀπότεμε αὐτὴν» Σόφ. Σείρ. 25, 26 Ἐὰν ἡ σύζυγός Σου δὲν κινεῖται σύμφωνα μὲ τὴν ἐξουσία Σου καὶ ὅπως Ἐσὺ τὴν κατευθύνεις, ἀποκόψτε τὴν ἀπὸ τὴ σάρκα Σου καὶ πᾶρε διαζύγιο. Μὴ τρέχετε νὰ πεῖτε κάτι, περιμένετε. Καὶ πᾶρε διαζύγιο. Ἐδῶ τί βλέπουμε; Ὅτι ἄλλη λύση δὲν ὑπῆρχε παρὰ ὁ σύζυγος νὰ πάρει διαζύγιο, διότι δὲν διορθώνεται ἡ αὐταρχικὴ γυναῖκα, ὅπως εἴπαμε προηγουμένως.
Βέβαια, ὁ Θεὸς δὲν θέλει τὸ διαζύγιο. Καὶ μάλιστα, εἶναι γεμάτη ἡ Παλαιὰ Διαθήκη ἀπὸ θέσεις ποὺ συνιστοῦν ὅτι τὴν γυναῖκα τῆς νεότητός Σου μὴν τὴν ἐγκαταλείψεις. Νὰ τὴν ἀγαπᾶς καὶ νὰ μὴν πάρεις ποτὲ διαζύγιο. Τὴν γυναῖκα τῆς νεότητός Σου, τὸν καιρὸ ποὺ παντρεύτηκες.
Ἀλλὰ γιατί τώρα ὑπάρχει αὐτὴ ἡ θέση; Μήπως στὴν πρόοδο τῆς συζυγικῆς ζωῆς ἡ γυναῖκα ἔγινε αὐτὸ ποὺ ἔγινε; Σημειώσατε δέ, ὅτι ἦταν ἀδιανόητο νὰ πάρει διαζύγιο ἡ γυναῖκα ἀπὸ τὸν ἄνδρα της. Στὴν Παλαιὰ Διαθήκη ὁ ἄνδρας ἔπαιρνε διαζύγιο ἀπὸ τὴν γυναῖκα· σημειώσατε τὸ αὐτό. Ἐν τούτοις, ὑπῆρχε ἡ δυνατότητα διαζυγίου, παρ' ὅτι ὁ Θεὸς δὲν ἤθελε τὸ διαζύγιο.
Ἀκούσατε τί γράφει τὸ Δευτερονόμιο στὸ 24ο κεφάλαιο: «Ἐὰν δέ τις λὰβῃ γυναῖκα καὶ συνοικὴσῃ αὐτῇ, (παντρευτεῖ καὶ μείνει μαζί της) καὶ ἔσται ἐὰν μὴ εὕρῃ χάριν ἐναντίον αὐτοῦ, (ἀρχίζει νὰ τοῦ εἶναι ἀντιπαθὴς) ὅτι ἔὗρεν ἐν αὐτῇ ἄσχημον πρᾶγμα, (γιατί βρῆκε εἰς αὐτὴν κάτι τὸ ἄσχημο. Τὸ "ἄσχημον" εἶναι ἕνας πολὺ γενικὸς χαρακτηρισμός. Πολὺ γενικός. Ἄσχημο θὰ πεῖ αὐτὸ ποὺ δὲν ἔχει σχῆμα· εἶναι ἡ λέξη "σχῆμα" καὶ τὸ στερητικὸ "α-". Κι ἄλλοτε σᾶς τὸ ἔχω πεῖ αὐτό: ἅ–σχημο εἶναι ἐκεῖνο ποὺ δὲν ἔχει σχῆμα. Δηλαδή, εἶναι ἐκεῖνο ποὺ λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ἀλλὰ τὸ ἑρμηνεύει ὡραῖα ὁ ἱερὸς ὁ Χρυσόστομος αὐτὸ τὸ "εὔσχημον", τὸ ὡραῖο σχῆμα) Καὶ λέγει, γράψει αὐτῇ βιβλίον ἀποστασίου, (βιβλίον ἀποστασίου εἶναι τὸ διαζύγιο) καὶ δώσει εἰς τὰς χεῖρας αὐτῆς (πᾶρε τὸ διαζύγιο, πᾶρε το στὰ χέρια σου) καὶ ἐξαποστελεῖ αὐτὴν ἐκ τῆς οἰκίας αὐτοῦ, (θὰ τὴν ξαποστείλει ἀπὸ τὸ σπίτι του)».
Ὅμως ἡ Καινὴ Διαθήκη – μὴν τρέξετε νὰ πεῖτε: Αὐτὸ δὲν εἶναι θεόπνευστο; περιμένετε– εἶναι ρητὴ πάνω σὲ αὐτὸ τὸ θέμα. Λέγει ὁ Κύριος: «Ἐῤῥἔθη δέ· ὃς ἂν ἀπολὺσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, δότω αὐτῇ ἀποστάσιον. (Εἰπώθηκε τὸν παλιὸ καιρό, στὴν Παλαιὰ Διαθήκη: Ἐάν, λέει, τὴν ἀπολύσει, θὰ τῆς δώσει διαζύγιο) Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν (ἀκούσατε τί λέει ὁ Χριστός) "Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν ὅτι ὃς ἂν ἀπολὺσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ παρεκτὸς λόγου πορνείας, (ἐννοεῖ τὴ μοιχεία) ποιεῖ αὐτὴν μοιχᾶσθαι, (δηλαδὴ τὴν κάνει μοιχαλίδα. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ δώσεις στὴ γυναῖκα σου διαζύγιο· αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος)». Μάτθ. 5, 31-32 Καὶ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος εἶναι σαφὴς πάνω σὲ αὐτό. Ὅμως, στὰ λόγια αὐτὰ τοῦ Κυρίου, ποὺ εἶπε τότε, ἀντέλεξαν οἱ Φαρισαῖοι. Καὶ τοῦ εἶπαν: "Τότε γιατί ὁ Μωυσῆς ἐπέτρεψε τὸ διαζύγιο;". Καὶ ὁ Κύριος ἀπάντησε. Νὰ σᾶς πάρω ὁλόκληρη τὴν περικοπή. Λέγουσιν αὐτῷ: «τί οὖν Μωσῆς ἐνετείλατο δοῦναι βιβλίον ἀποστασίου καὶ ἀπολῦσαι αὐτήν;» Γιατί, λοιπόν, ὁ Μωυσῆς ἐνέκρινε τὸ διαζύγιο; «λέγει αὐτοῖς· (ὁ Ἰησοῦς) ὅτι Μωσῆς πρὸς τὴν σκληροκαρδίαν ὑμῶν ἐπέτρεψεν ὑμῖν ἀπολῦσαι τὰς γυναῖκας ὑμῶν·» Ἕνεκα τῆς σκληροκαρδίας σας, διότι ἂν μιὰ γυναῖκα κινδύνευε ἀκόμα καὶ στὴ ζωή της ἀπὸ ἕναν ἄνδρα ὁ ὁποῖος ἦταν βάναυσος, κτηνώδης, νὰ τὴν κλοτσάει. Ἔχετε ἀκούσει —σίγουρα ἔχετε ἀκούσει— ἄνδρα νὰ κλοτσάει τὴ γυναῖκα του στὴν κοιλιὰ ὅταν ἐγκυμονεῖ. Στὴν κοιλιὰ νὰ τὴν κλοτσάει. Τὸ ἔχετε ἀκούσει αὐτό; Ἀναφέρεται μάλιστα τώρα —τὸ θυμήθηκα— καὶ στὸ Γεροντικὸ μιὰ τέτοια περίπτωση: κάποιος βάναυσος ἄνθρωπος κλότσησε μιὰ γυναῖκα —ὄχι τὴ γυναῖκα του— γιὰ νὰ δεῖ τί εἶχε μέσα στὴν κοιλιά της (ἄκουσον, ἄκουσον!). Καὶ βέβαια ἡ γυναῖκα ἀπέβαλε, δὲν ξέρω κι ἂν πέθανε. Αὐτὸς μετανόησε, φοβερὰ μετανόησε, καὶ ἔγινε ἀσκητής. Ἁπλῶς γιὰ τὴν ἱστορία σᾶς τὸ λέω ἐγὼ αὐτό. Δηλαδή, νὰ φτάσει κανεὶς μέχρι αὐτοῦ τοῦ σημείου... Σπάνια ἡ περίπτωση, ἀπὸ τὸ ξύλο ἢ δὲν ξέρω μὲ ποιόν τρόπο, νὰ σκοτώσει κανεὶς τὴ γυναῖκα του; Προκειμένου, λοιπόν, νὰ συμβεῖ κάτι τέτοιο, ὁ Μωυσῆς ἔδωσε τὴν ἄδεια νὰ πάρει διαζύγιο ἡ γυναῖκα. Ποὺ σημαίνουν ὅλα αὐτὰ μὲ τὴ λεξούλα: "διά την σκληροκαρδίαν ὑμῶν".
Καὶ συμπληρώνει ὁ Κύριος: «ἀπ᾿ ἀρχῆς δὲ οὐ γέγονεν οὕτω. (ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τὸ πρᾶγμα δὲν ἔγινε ἔτσι). Καὶ δικαιολογεῖ ὁ Κύριος τὸ γιατί δὲν ἐπιτρέπεται τὸ διαζύγιο. Καὶ λέγει: «οὐκ ἀνέγνωτε (δὲν διαβάσατε;) ὅτι ὁ ποιήσας ἀπ᾿ ἀρχῆς (ὅτι ἐκεῖνος ποὺ ἔκανε ἀπο τὴμ ἀρχὴ) ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτοὺς καὶ εἶπεν, ἕνεκεν τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ τὴν μητέρα καὶ κολληθήσεται τῇ γυναικὶ αὐτοῦ, καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν; (Δὲν τὸ διαβάσατε αὐτό; Λέει ὁ Κύριος) ὥστε οὐκέτι εἰσὶ δύο, ἀλλὰ σὰρξ μία. οὖν ὁ Θὲὸς συνέζευξεν, ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω». Τελείωσε. Σαφῶς καὶ κατηγορηματικὸς ὁ Κύριος ἐπάνω εἰς τὸ σημεῖο αὐτό.
Ἂς κάνουμε ὅμως κάποια σχόλια ἐπάνω σὲ αὐτά. Ἐδῶ ποὺ λέει ὁ Κύριος "ὥστε οὐκέτι εἰσὶ δύο, ἀλλὰ σὰρξ μία", δὲν εἶναι, λέει, δύο, ἀλλὰ μία σάρκα. Μία, ὅπως λέει ἕνας νεότερος καὶ αὐτὸς εἶναι ξένος καὶ εἶναι γιατρός, διάσημος γιατρὸς ὁ , Ρενὲ Μπιό ((René Biot, 1889–1966) ἦταν διαπρεπὴς Γάλλος γιατρός, βιολόγος καὶ συγγραφέας, γνωστὸς γιὰ τὸ ἔργο του γύρω ἀπὸ τὴν ἰατρικὴ δεοντολογία, τὴ χριστιανικὴ ἀνθρωπολογία, τὴν ψυχολογία καὶ τὴ σεξουαλικὴ ἀγωγὴ) εἶναι μία ὑπερφυὴς σάρκα. Ἕνας ὑπερφυὴς ἄνθρωπος, ἕνας "διπλός". Ἂν βλέπετε, δηλαδή, κάποια στιγμὴ τοὺς δύο αὐτοὺς ἀνθρώπους νὰ γίνονται ἕνα σῶμα. Καὶ αὐτὸ τὸ ἕνα σῶμα, ἕνας ὑπερφυής, ἕνας ὑπερφυσικὸς ἄνθρωπος. Ἕνας ἄνθρωπος. Δηλαδή, ἐδῶ ἔχουμε μία ὀντολογικὴ ἕνωση ἀνδρὸς καὶ γυναικός. Εἶπα "ὀντολογική". Δηλαδή, ὅτι εἶναι ἕνας ἄνθρωπος. Μὰ θὰ μοῦ πεῖτε: "Πῶς εἶναι ἕνας ἄνθρωπος;". Προσέξτε. Ἀπόδειξη: Τὸ παιδὶ ποὺ γεννιέται ἀπὸ τὸ ζευγάρι δὲν ἀνήκει οὔτε ἀποκλειστηκὰ στὸν πατέρα οὔτε στὴ μητέρα, ἀλλὰ ἀποτελεῖ τὴ σύνθεση καὶ τῶν δύο. Τὴν ὀντολογικὴ αὐτὴ ἕνωση τῶν συζύγων τὴ βρίσκουμε στὸ παιδί. Αὐτὸ νομίζω εἶναι ἕνα καλὸ ἐπιχείρημα.
Ἀκόμη, ὁ δεύτερος γάμος, ἂν τὸ θέλετε, εἶναι κατὰ συγγνώμη. Κατὰ συγγνώμη, ὅπως λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, κατὰ παραχώρηση. Καὶ φυσικά, γάμος ὄχι ἐκ διαζυγίου, ἀλλὰ ἐκ θανάτου. Μπορεῖς νὰ ξαναπαντρευτεῖς, ὁ ἄνδρας ἢ ἡ γυναῖκα, ἐφόσον ἡ γυναῖκα σου πέθανε ἢ ὁ ἄνδρας σου πέθανε. Ὄχι ἐκ διαζυγίου, γιατί σαφῶς ὁ Κύριος —καὶ σαφέστατος ὁ Ἀπόστολος Παῦλος... Λέγει: Ἂν χωρίσεις, πάρεις διαζύγιο καὶ παντρευτεῖς ἄλλη γυναῖκα, ἢ ἂν εἶσαι ἄγαμος καὶ παντρευτεῖς, λέει, ἀπολελυμένη —καὶ τὸ ἀντίστροφο— τότε ἔχετε ἰσόβια μοιχεία, ἰσόβια μοιχεία.
Σαφῶς! Ἀγαπητοί μου, εἶναι κάτι ποὺ τὸ λέγω κατὰ καιρούς, καὶ τὸ ξαναλέγω καὶ τὸ ξαναλέγω. Οἱ παλαιοὶ ἀκροατὲς πρέπει νὰ μοῦ ποῦν: "Δὲν βαρέθηκες νὰ μᾶς τὸ λές;". Δὲν βαρέθηκα, γιατί ἁπλούστατα, ἐφόσον ὑφίσταται τὸ θέμα αὐτό, πάντα θὰ τὸ λέω. Γιατί, κορίτσι μου, νὰ παντρευτεῖς ἕναν χωρισμένον ἄνδρα; Χάθηκαν οἱ ἄλλοι ἄνδρες; Γιατί, ἀγόρι μου, νὰ παντρευτεῖς μιὰ κοπέλα ποὺ πῆρε διαζύγιο ἀπὸ τὸν ἄνδρα της; Γιατί; Γιὰ ποιόν λόγο; Γι' αὐτὸν τὸν λόγο, θὰ λέγαμε, ἂς προσέχουμε· εἶναι ἰσόβια, ξαναλέγω, μοιχεία.
Τὸ πρᾶγμα φαίνεται ὅτι εἶναι πράγματι ὀντολογικὰ ἕνα σῶμα, καὶ ἀπὸ τὴν ἱεροσύνη. Θὰ μοῦ πεῖτε: "Τί;". Ἕνας ἱερέας δὲν μπορεῖ, ἂν ἡ πρεσβυτέρα τοῦ πεθάνει, νὰ ξαναπαντρευτεῖ. Οὔτε καὶ μιὰ πρεσβυτέρα, ἂν ὁ ἄνδρας της —ὁ σύζυγος, ὁ ἱερέας, ὁ παπᾶς— πεθάνει, μπορεῖ νὰ ξαναπαντρευτεῖ. Ξέρετε γιατί; Διότι ὁ σύζυγος κατέχει οὕτως εἰπεῖν μέρος τῆς ἱεροσύνης τοῦ συζύγου. Καὶ ἀπαγορεύεται, λοιπόν, νὰ ὑπάρξει πράξη δευτέρου γάμου, ἢ στὸν ἕναν ἢ στὸν ἄλλον. Καὶ ἀπὸ ἐδῶ ἀκόμη βλέπουμε ὅτι ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ὀντολογικότητα ἀνάμεσα στοὺς δύο συζύγους.
★(Οἱ παραδοσιακοὶ Ἱεροὶ Κανόνες τῆς Ἐκκλησίας ἀπαγορεύουν ρητὰ καὶ κατηγορηματικὰ τὸν δεύτερο γάμο στοὺς κληρικούς.
Ἡ παραδοσιακὴ κανονικὴ θέση τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας βασίζεται στὰ ἑξῆς σημεῖα:
Ἀπαγόρευση γάμου μετὰ τὴ χειροτονία
🔸Οἱ κανόνες ὁρίζουν ὅτι ὁ γάμος τοῦ κληρικοῦ πρέπει νὰ ἔχει τελεστεῖ ὑποχρεωτικὰ πρὶν ἀπὸ τὴ χειροτονία του.
🔸17ος καὶ 26ος Ἀποστολικὸς Κανόνας: Ἀπαγορεύουν ρητὰ τὴ σύναψη γάμου μετὰ τὴ χειροτονία σὲ ὁποιονδήποτε βαθμό της ἱεροσύνης (διάκονος, πρεσβύτερος).
🔸6ος Κανόνας τῆς Πενθέκτης Οἰκουμενικῆς Συνόδου: Ἐπικυρώνει ὅτι ἂν κάποιος εἰσέλθει στὸν κλῆρο ἄγαμος, ὀφείλει νὰ παραμείνει ἄγαμος. Ἂν εἶναι ἤδη ἔγγαμος, μπορεῖ νὰ χειροτονηθεῖ, ἀλλὰ δὲν μπορεῖ νὰ ξαναπαντρευτεῖ.
Ὁ δίγαμος εἶναι «ἀπρόσδεκτος» στὴν ἱεροσύνη
🔸Ἡ Ἐκκλησία θεωρεῖ τὸν γάμο τοῦ ἱερέα ὡς μιὰ μοναδικὴ εἰκόνα τῆς ἕνωσης τοῦ Χριστοῦ μὲ τὴν Ἐκκλησία, ἡ ὁποία εἶναι μοναδικὴ καὶ αἰώνια.
🔸Σύμφωνα μὲ τὸν 17ο Ἀποστολικὸ Κανόνα, ὅποιος ἔχει συνάψει δεύτερο γάμο μετὰ τὸ βάπτισμα (ἀκόμη καὶ ὡς λαϊκὸς) ἔχει «κώλυμα ἱεροσύνης» καὶ δὲν μπορεῖ νὰ γίνει κληρικός.
🔸Ἡ κανονικὴ παράδοση (ὅπως ἀναφέρεται ἀπὸ τὸν βυζαντινὸ κανονολόγο Ἀριστηνὸ) συνοψίζεται στὴ φράση: «Ἀνίερος ἅπας δίγαμος».
🔸Α΄ Ἐπιστολὴ πρὸς Τιμόθεον (Κεφάλαιο 3, Στίχος 2), ὁ Ἀπόστολος Παῦλος γράφει:«δεῖ οὖν τὸν ἐπίσκοπον ἀνεπίλημπτον εἶναι, μιᾶς γυναικὸς ἄνδρα, νηφάλιον, σώφρονα, κόσμιον, φιλόξενον, διδακτικὸν» (Πρέπει, λοιπόν, ὁ ἐπίσκοπος νὰ εἶναι ἄμεμπτος, νὰ ἔχει μόνο μία γυναῖκα, νὰ εἶναι νηφάλιος, μυαλωμένος, κόσμιος, φιλόξενος, ἱκανὸς νὰ διδάσκει). Στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ἡ φράση αὐτὴ ἀποτελεῖ τὴ βάση γιὰ τὸν κανόνα ποὺ ἀπαγορεύει στοὺς κληρικοὺς (ὅλων τῶν βαθμίδων) νὰ συνάψουν δεύτερο γάμο, ἀκόμη κι ἂν ἔχουν χηρέψει.
🔹Ἐν τούτοις ἡ Σύνοδος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου θέσπισε τὸν δεύτερο γάμο γιὰ τοὺς ἱερεῖς μὲ μιὰ ἱστορικὴ ἀπόφαση. Ὡστόσο, ἡ ἀπόφαση αὐτὴ δὲν ἀποτελεῖ γενικὸ δικαίωμα γιὰ ὅλους, ἀλλὰ ἐφαρμόζεται ἀποκλειστικὰ ὑπὸ συγκεκριμένες καὶ πολὺ αὐστηρὲς προϋποθέσεις.
Γι' αὐτό, θὰ λέγαμε, τὸ χωρίο ποὺ διαβάσαμε προηγουμένως ποὺ λέγει: "ἀπὸ τῶν σαρκῶν σοῦ ἀπότεμε αὐτήν". Τὸ ἐνθυμίστε; Ἄν, λέει, δὲν εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία σὲ ἀκούει, "ἀπότεμε αὐτὴν ἀπὸ τῶν σαρκῶν σοῦ" κόψ' την. Τί εἶπε; Ἀπὸ τῶν σαρκῶν σου. Δηλαδή, νὰ τὴν κόψεις, –τὴ γυναῖκα σου–, ἀπὸ τὴ σάρκα σου. Ὅπως ἔχουμε κάπου μία γάγγραινα, ξέρω ἐγώ, στὸ δάχτυλο —τί νὰ κάνουμε;— κόβουμε τὸ δάχτυλο. Θὰ μοῦ πεῖτε, τόσο μεγάλο πρᾶγμα; Ναί, ἀγαπητοί μου, τόσο μεγάλο πρᾶγμα εἶναι.
Ἂν θέλετε κάτι νὰ συμπληρώσω, ὅλα αὐτὰ συνιστοῦν, φυσικά, τὸ ἐπίγειο σχῆμα τοῦ γάμου, ὅσο ὑπάρχει ἡ ἱστορία, ὁ κόσμος. Στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ δὲν ὑπάρχει "ὁ ἄνδρας μου", "ἡ γυναῖκα μου", "ὁ σύζυγος", "ἡ σύζυγος", γιατί ἁπλούστατα ἐκεῖ ὑπάρχει μία νέα τάξη. Γι' αὐτὸ λέγει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ὅτι «παράγει γὰρ τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου» Α Κόρ. 7, 31 περνάει, δηλαδή, τὸ σχῆμα αὐτό. Καὶ πότε τὸ λέει; Ἀκριβῶς ἐκεῖ ποὺ ἀναφέρεται, ὅπως λέγαμε καὶ τὴν περασμένη φορά, στὸ θέμα τοῦ γάμου· ὅτι "οἱ ἔχοντες γυναίκας ὡς μὴ ἔχοντες". Καὶ ἐννοεῖ, δηλαδή, νὰ μὴν προσκολλᾶται κανεὶς καθ' ὑπερβολή, διότι ὁ παρὼν κόσμος εἶναι προσωρινός. Παράγει, περνάει τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου καὶ λοιπὰ καὶ λοιπά. Χωρὶς αὐτὸ βέβαια νὰ μειώνει τὴν ἀγάπη τοῦ συζύγου πρὸς τὴν σύζυγο καὶ τῆς συζύγου πρὸς τὸν σύζυγο. Ἕτερον ἑκάτερον. Καὶ ὅτι πρέπει βέβαια καὶ οἱ δύο νὰ σωθοῦν, θὰ τὸ δοῦμε παρακάτω.
"Ἄνθρωπος λοιπὸν μὴ χωριζέτω", ἕνα ἄλλο σημεῖο ποὺ εἶπε ὁ Χριστός. Ποιός εἶναι αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ποὺ δὲν πρέπει νὰ προβαίνει σὲ χωρισμό; Δὲν εἶναι παρὰ ἕνας τρίτος ἄνθρωπος. Δὲν εἶναι ἐκεῖνος ποὺ ἐνδιαφέρεται μὲ τὴ γυναῖκα του καὶ ἡ γυναῖκα γιὰ τὸν ἄνδρα της, ἀλλὰ εἶναι ἕνας τρίτος ἄνθρωπος. Ποιός μπορεῖ νὰ εἶναι αὐτὸς ὁ τρίτος ποὺ μπορεῖ νὰ προβεῖ εἰς τὸν χωρισμὸν δύο συζύγων; Μπορεῖ νὰ εἶναι ὁ πατέρας, μπορεῖ νὰ εἶναι ἡ μητέρα. Χώρισε τὸν αὐτόν, χώρισε τὴν αὐτήν, νὰ πεῖ ὁ πατέρας ἢ ἡ μητέρα ἑκατέρωθεν σὲ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.
Οὔτε ὁ παράνυμφος, ὁ κουμπάρος. Καὶ ξέρετε τί εἶναι ὁ κουμπάρος; Σήμερα εἶναι διακοσμητικὸ στοιχεῖο. Καὶ περικλείει καὶ πολλοὺς κινδύνους ἡ παρουσία τοῦ κουμπάρου. Τοὺς ξέρετε τοὺς πολλοὺς κινδύνους ποὺ περικλείει. Καὶ ὅμως ὁ κουμπάρος, δηλαδὴ ὁ παράνυμφος, εἶναι ὁ οἰκογενειακὸς σύμβουλος. Ἄκουσα χθὲς ὅτι ὑπάρχει κάποιος – κάποιοι, δὲν ξέρω, ποὺ εἶναι οἰκογενειακοὶ σύμβουλοι. Πρώτη φορὰ τὸ ἄκουσα αὐτό. Βλέπετε, οἱ ἄνθρωποι προτιμοῦν νὰ πᾶνε σὲ τέτοιους συμβούλους, ὕποπτης θὰ λέγαμε ποιότητας κτλ., καὶ δὲν πᾶνε εἰς τὸν πνευματικό. Ἀφήνουμε τὸν πνευματικὸ καὶ πηγαίνουμε εἰς τὸν ψυχολόγο. Τί νὰ πῶ, τέλος πάντων. Ἑκατέρωθεν ὑπάρχουν, ἐννοεῖται, λάθη καὶ σφάλματα. Πάντως ὁ κουμπάρος, ὁ παράνυμφος, πρέπει νὰ εἶναι σοβαρὸς ἄνθρωπος, ὥριμος ἄνθρωπος. Ἔγγαμος. Δὲν μπορεῖς νὰ παντρεύεις δύο ἀνθρώπους καὶ ἐσὺ νὰ εἶσαι ἄγαμος. Καὶ τί γνώση θὰ ἔχεις καὶ τί συμβουλὴ θὰ δώσεις στὸ ζευγάρι ποὺ παντρεύεις; Ἔτσι, βάζουνε κάποτε μικρὰ παιδάκια νὰ παντρεύουν κάποιους ἀνθρώπους. Καὶ εἶναι τόσο μικρά, ποὺ βάζουν καρέκλα γιὰ νὰ ἀνεβεῖ ἐπάνω τὸ παιδάκι καὶ νὰ ἀλλάξει τὰ στέφανα στοὺς νεονύμφους. Ἔ, ὄχι! Ἂν ἔχουμε κάποιο πρόβλημα ἢ ἀτύχημα στὸν γάμο, αὐτὸ τὸ παιδάκι τί μπορεῖ νὰ πεῖ στὸ ζευγάρι τοῦ ὁποίου ἡ συζυγικὴ ζωὴ κινδυνεύει; Θὰ πρέπει νὰ εἶναι ὥριμοι ἄνθρωποι. Μπορεῖ νὰ εἶναι ἄνδρας, μπορεῖ νὰ εἶναι γυναῖκα, ἀλλὰ νὰ εἶναι ὥριμοι ἄνθρωποι καὶ κάποιας ἡλικίας.
Καὶ μὲ τὴν εὐκαιρία –βλέπετε, συνειρμικὰ βγαίνουν ὅλα– ἐδῶ στὴ Θεσσαλία, ἀλλοῦ ἴσως δὲν ὑπάρχει, τοὐλάχιστον στὴν Ἀττικὴ δὲν τὸ ἔχουμε αὐτό, ὅτι τρόπον τινὰ ὑποχρεοῦται ὁ παράνυμφος, ὁ κουμπάρος, νὰ βαφτίσει τοὐλάχιστον τὸ ἕνα παιδί. Καὶ μετά, ξέρετε, ἂν ὑποτεθεῖ ὅτι ἀκόμα ζεῖ, νὰ βαφτίσει καὶ τὸ ἐγγονάκι. Καὶ πάει λέγοντας. Καὶ κάποτε τὸ ζευγάρι μπορεῖ νὰ μὴν θέλει γιὰ κουμπάρο στὸ παιδὶ ποὺ θὰ βαφτιστεῖ αὐτὸν ποὺ στάθηκε παράνυμφος στὸν γάμο. Καὶ μὲ ρωτοῦν πάρα πολλὲς φορές: "Καὶ τώρα τί νὰ κάνουμε;". Μὰ γιατί πρέπει νὰ δεσμεύεται κανείς; Ἔγινε παράνυμφος, τελείωσε. Δὲν σημαίνει ὅτι ἔχει δικαιοδοσία ἐπὶ τῶν παιδιῶν καὶ ἐπὶ τῶν ἐγγονῶν καὶ ἐπί των δισεγγόνων, καὶ πάει λέγοντας.
Ποιός ἀκόμη μπορεῖ νὰ προβεῖ στὸ νὰ χωρίσει ἕνα ζευγάρι; Οὔτε ὁ φίλος, οὔτε ὁ συγγενής. Ἐπιτρέψατέ μου, οὔτε ὁ πνευματικός. Ἐὰν ὁ πνευματικὸς φτάσει νὰ συμβουλεύσει ὅτι: "Πήγαινε πᾶρε διαζύγιο", ἀγαπητοί μου, νὰ πάει νὰ κρεμάσει τὸ ἐπιτραχήλι· ξόφλησε ὡς πνευματικός. Θὰ μοῦ πεῖτε ἐσεῖς ἐμένα: "Δὲν σοῦ ἔχουν τύχει περιπτώσεις;". Πάρα πολλές. Τότε τί λέω; Προσπαθοῦμε νὰ συμβιβάσουμε τὰ πράγματα. Ἀλλὰ νὰ δώσω τὴ συμβουλὴ νὰ πάρουν διαζύγιο; Ἀγαπητοί μου, δὲν τὴν ἔδωσα ποτὲ τὴ συμβουλὴ αὐτή. Εἶναι ἐπικίνδυνο πρᾶγμα. Τί λέει ὁ Κύριος; "Ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω". Τελείωσε. Ἂς κάνουν ὅ,τι θέλουν. Μποροῦν νὰ πάρουν διαζύγιο, ἂν θέλουν. Ἀλλὰ δὲν θὰ εἶναι λύση ποὺ προτείνεται ἀπὸ τὰ χείλη τοῦ πνευματικοῦ.
Εἶναι ἁμαρτία μεγάλη, λοιπόν, ἡ περίπτωση τοῦ διαζυγίου. Κι ἂν ὁ ἕνας φύγει, ὁ ἄλλος, ὁ τυχὸν πνευματικὸς ἢ πνευματικότερος ἄνθρωπος... Γιατί ὁ ἄλλος μπορεῖ νὰ μὴν εἶναι καθόλου πνευματικὸς καὶ νὰ μείνει ἔτσι, χωρὶς νὰ ξαναπαντρευτεῖ. Δὲν ἔχουμε λίγους ποὺ τὸ κάνουν αὐτό. Ἂν θέλετε νὰ τὸ πάρουμε ἔτσι, αὐτὸ εἶναι μιὰ ἔμμεση παραγγελία τοῦ Ἀποστόλου Παύλου. Εἶναι τὸ ἴδιο, ἀλλὰ καὶ δὲν εἶναι τὸ ἴδιο. Κάποτε μποροῦσε νὰ γίνει ὁ ἄνδρας χριστιανός, ἀλλὰ ὄχι ἡ γυναῖκα. Καὶ τότε νὰ μὴν συμφωνεῖ ἡ σύζυγος, ἐπειδὴ ὁ ἄνδρας ἔγινε χριστιανός, καὶ νὰ σηκωθεῖ νὰ φύγει. Δηλαδή, ὄχι θέμα διαζυγίου, σηκώθηκε καὶ ἔφυγε ἀπο τὸ σπίτι, σὰν νὰ ἦταν διαζύγιο. Καὶ τί λέγει τώρα ὁ Ἀπόστολος Παῦλος; Ἐὰν θέλει νὰ φύγει ἡ σύζυγός σου, ἂς φύγει, ἐφόσον δὲν συμφωνεῖτε στὸ θέμα τῆς πίστεως —δηλαδὴ τῆς θρησκευτικῆς τοποθετήσεως. Ἀλλὰ ἐσὺ ὅμως, μὴν τὴ χωρίσεις. Μὴν τῆς πεῖς: "Φύγε, θέλω νὰ ζήσω μιὰ πνευματικὴ ζωὴ"· μὴν τῆς τὸ πεῖς. Καὶ λέει ἐκεῖνο τὸ περίφημο καὶ ἀληθινὰ θεόπνευστο: "Ποῦ ξέρεις, ἄνδρα, ποῦ ξέρεις ἐὰν μὲ τὸ νὰ ἀνεχθεῖς τὴ γυναῖκα σου ποὺ δὲν γίνεται, ἐννοεῖται, χριστιανή, μήπως καὶ τὴ σώσεις;". Δηλαδή, κάποια φορὰ αὐτὴ νὰ γίνει χριστιανή. Καὶ λέει καὶ τὸ ἀντίστροφο. Δηλαδή, μπορεῖ νὰ φύγει ὁ μὴ πνευματικὸς ἄνθρωπος· ἂς φύγει. Ἐσὺ ὅμως δὲν θὰ τὸν διώξεις. Καὶ ἀκόμη, νὰ μὴν προχωρήσουμε σὲ νέο γάμο.
Ὅπως ἔχουμε σήμερα τὴν περίπτωση στὸ σχῆμα τοῦ διαζυγίου, ὅπου παίρνει διαζύγιο καὶ τὸ παθὸν μέρος. Νομίζω ὑπῆρχε κάποτε μιὰ νομοθεσία ὅτι, ἂν συνελαμβάνετο ὁ ἕνας ἐκ τῶν δύο νὰ μοιχεύει, δὲν ἔπαιρνε ποτὲ τὴν ἄδεια νὰ ξαναπαντρευτεῖ. Καὶ πολὺ παραπάνω, ἀπαγορευόταν νὰ παντρευτεῖ τὸ πρόσωπο μὲ τὸ ὁποῖο εἶχε ἔρθει σὲ σχέση μοιχείας. Νομίζω ὑπῆρχε αὐτὴ ἡ νομοθεσία, δὲν εἶμαι σίγουρος, δὲν ξέρω. Ἀλλὰ πάντως ἐκεῖνο ποὺ θυμᾶμαι ἀπὸ παλιότερα χρόνια, ἦταν ὅτι δὲν μποροῦσες νὰ παντρευτεῖς τὸ πρόσωπο μὲ τὸ ὁποῖο εἶχε διαπραχθεῖ ἡ μοιχεία. Νομίζω. Τώρα, βέβαια, τὰ πράγματα ἔχουν φτάσει ἐκεῖ ποὺ ἔχουν φτάσει. Πάντως, τὸ παθὸν μέρος —παθὸν λέγω ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἢ ἐκείνη ποὺ τὴν ἐγκατέλειψε ὁ σύζυγος ἢ ἡ σύζυγος— δὲν φταίει σὲ τίποτα. Καλὸν εἶναι, ὅμως, νὰ μὴν ξαναπαντρευτεῖ. Καλὸν εἶναι. Ναί. Γιατί, ὅπως σᾶς εἶπα, εἶναι ἰσόβια μοιχεία.
Ἕνα τρίτο σημεῖο. Ὅταν ὁ Κύριος λέγει "παρ' ἐκτὸς λόγου πορνείας" καὶ ἐννοεῖ τὴν μοιχεία, ὅπως καὶ στὴν ἐντολὴ "οὗ μοιχεύσεις" ὑπονοεῖται ἡ πορνεία. Προσέξτε το. Γιατί μπορεῖ κάποιος νὰ πεῖ: "Τό 'οὗ μοιχεύσεις' ἀναφέρεται στὸν γάμο, ἀλλὰ πρὸ τοῦ γάμου εἶμαι ἐλεύθερος". Ποιός τὸ λέει αὐτό; Διότι μὲ πολλὴ λεπτομέρεια ὁμιλεῖ ἡ Παλαιὰ Διαθήκη ὅτι δὲν μπορεῖς νὰ πορνεύσεις. Ἄρα, λοιπόν, ὑπὸ τὴν ὀνομασία "οὗ μοιχεύσεις" ἡ ἑβδόμη ἐντολὴ ὑπονοεῖ καὶ τὸ "οὗ πορνεύσεις". Γιὰ νὰ μὴν πῶ ἐκεῖνο ποὺ λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος πιὰ στὴν Καινὴ Διαθήκη: «πόρνους δὲ καὶ μοιχοὺς κρινεῖ ὁ Θεός.» Ἔβρ. 13, 4. Πορνεία εἶναι ἡ προγαμιαία σχέση, εἴτε μὲ αὐτὴν ποὺ θὰ παντρευτεῖς —δὲν ἔχει σημασία, ἀκόμα δὲν εἶναι γυναῖκα σου, δὲν πῆρες τὴν εὐλογία— εἴτε μὲ ὁποιονδήποτε ἄλλον ἄνθρωπο. Πόρνους καὶ μοιχοὺς θὰ τοὺς καταδικάσει ὁ Θεός. Συνεπῶς, ἐδῶ, ὅταν λέγει "παρ' ἐκτὸς λόγου πορνείας" ὁ Κύριος, ἐννοεῖ τὴν μοιχεία.
Kαι ἐδῶ τώρα εἶναι ἕνα πολὺ σπουδαῖο πρᾶγμα καὶ νὰ τὸ ἔχετε πάντα ὑπόψη. Τί σημαίνει ἐδῶ; Δὲν σοῦ δίνει ἐντολὴ νὰ πάρεις διαζύγιο ἐσύ, ὁ παθῶν, ἐπειδὴ ἡ γυναῖκα σου ἐμοίχευσε κτλ. Δὲν σοῦ δίνει ἐντολὴ νὰ πάρεις διαζύγιο, ἀλλὰ σοῦ δίνει τὸ δικαίωμα νὰ πάρεις διαζύγιο. Μεταξὺ ἐντολῆς καὶ δικαιώματος νομίζω ὑπάρχει μιὰ πάρα πολὺ μεγάλη διαφορά.
Καὶ πράγματι, ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης στὸ Πηδάλιο, σὲ ἕνα σχόλιο λέει τὰ ἑξῆς: "Πρόσεξε ἐσύ, ὁ παθῶν, μὴ κάνεις χρήση τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ" —γιατί εἶναι δικαίωμα τὸ νὰ ἀπολύσω τὴ γυναῖκα μου, δηλαδὴ νὰ μὴν εἶμαι πλέον συζευγμένος μαζί της— "ἀλλὰ νὰ τὴ συγχωρήσεις". Γιατί μπορεῖ κάποτε νὰ ἐπανέλθει, ὅ,τι καὶ νὰ ἔχει κάνει, ὅταν γυρίσει πίσω. Θὰ μοῦ πεῖτε, συναισθηματικὰ εἶναι πάρα πολὺ ἄσχημο πρᾶγμα. Ἕτερον ἑκάτερον. Ἀλλὰ μὴ πάρεις διαζύγιο, γιατί, λέγει, ποῦ ξέρεις ἂν γυρίσει πίσω ἡ γυναῖκα σου ἢ γυρίσει πίσω ὁ ἄνδρας σου —γιατί γύρισε ἀπὸ ἐδῶ καὶ ἀπὸ ἐκεῖ, μὲ τὴ μία καὶ μὲ τὴν ἄλλη— νὰ τὰ ξαναφτιάξετε, καὶ εἶναι ἡ καλύτερη λύση. Ἡ χειρότερη λύση ἀγαπητοί μου, μάλιστα ἂν ὑπάρχουν παιδιά, ἡ χειρότερη λύση εἶναι τὸ διαζύγιο.
Απόσπασμα από την🔸215🔸ομιλία στην κατηγορία : " Σοφία Σειράχ ".
► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Σοφία Σειράχ " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/palaia-diauhkh/sofia-seirax
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_83.html?m=1
🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Σοφία Σειράχ».🔻
https://drive.google.com/file/d/15yPd5yULQpwqBdVJzrpusJNL6wa2BczM/view?usp=drivesdk
🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Σοφία Σειράχ».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40o1lCOake2wwX61iRYZNi-M
📜 Απομαγνητοφωνημενες ομιλίες της σειράς «Σοφία Σειράχ».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%CE%A3%CE%BF%CF%86%CE%AF%CE%B1%20%CE%A3%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AC%CF%87.?m=1
🔸Απομαγνητοφώνηση και ψηφιοποίηση ομιλίας : Αθανάσιος Άμβωνας.
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0
💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1
🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk
__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0
🔸Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0
📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0
📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0
__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share
🔸Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk
†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.
