†. Βεβαίως θὰ μοῦ πεῖτε ὅτι εἶναι ἡ ἐντολὴ ποὺ λέει «οὐ μοιχεύσεις», καὶ δὲν ἀναφέρεται στὸν Θεό. Μάλιστα, σωστὸ αὐτό, θὰ ξαναγυρίσω σὲ αὐτὴ τὴ σημασία. Οὐσιαστικά, ὅταν μιὰ γυναῖκα ἀφήνει τὸν ἄνδρα της λέει μοιχεύεται, ἢ ἕνας ἄνδρας μοιχεύει, αὐτὸ ἀγαπητοί μου, ἀποτελεῖ τύπον, εἶναι ἐντολή, τὸ πρᾶγμα καθαυτὸ εἶναι ἐντολὴ καὶ ταυτόχρονα εἶναι τύπος. Ποιᾶς ἐντολῆς, λέτε; Τῆς πρώτης. Διότι ἡ ἐκκλησία τοῦ Ἰσραήλ —ἡ λέξη «ἐκκλησία» εἶναι γνωστὴ στὴν Παλαιὰ Διαθήκη, δηλαδὴ ἡ συγκέντρωση τῶν πιστῶν— ἡ ἐκκλησία τοῦ Ἰσραήλ, θηλυκοῦ γένους, ἐθεωρεῖτο ὅτι ἔχει νυμφίον τὸν Θεόν. Συνεπῶς, ἂν ἐσὺ ἀποστατεῖς ἀπὸ τὸν Θεὸ μὲ τὸ νὰ πηγαίνεις στὴν εἰδωλολατρία καὶ νὰ ἐρωτοτροπεῖς μὲ τὴν ἁμαρτία, εἶσαι πνευματικὰ μοιχὸς καὶ μοιχαλίδα. Μὲ αὐτὴ τὴν ἔννοια ποὺ σᾶς τὸ λέω, εἶπε ὁ Χριστός: «ὦ γενεὰ ἄπιστος καὶ διεστραμμένη, ἕως πότε ἔσομαι πρὸς ὑμᾶς καὶ ἀνέξομαι ὑμῶν;» Λουκ. 9,41 «ὦ γενεὰ ἄπιστος, ἕως πότε πρὸς ὑμᾶς ἔσομαι; ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν;» Μαρκ. 9,19 Θυμηθεῖτε τὴν περίπτωση τότε μὲ ἐκεῖνον τὸν πατέρα ποὺ πῆγε γιὰ τὸ παιδί του, τὸ δαιμονισμένο, ἀπὸ τὸ ὁποῖο οἱ μαθητὲς δὲν μποροῦσαν νὰ βγάλουν τὸ δαιμόνιο. Εἶπε αὐτὸν τὸν λόγο ὁ Κύριος. Σήμαινε μήπως ὅτι στὴν ἐποχή του οἱ ἄνθρωποι ἦσαν ὅλοι μοιχοί; Ὄχι, ἀλλὰ ἐν εὐρείᾳ ἐννοίᾳ, ὅτι ἐγκατέλειπαν τὸν Θεό. Τώρα, ἐδῶ στὸ κείμενο ἔχει καὶ τὴν εἰδικὴ σημασία, διότι πιὸ κάτω ὁ Ἅγιος Κύριλλος θὰ μᾶς μιλήσει γιὰ τὴ μοιχεία μὲ τὴν κυρία σημασία τῆς λέξεως, ὄχι μὲ τὴ μεταφορικὴ· ὅτι δηλαδὴ ἔχουμε τὶς μοιχαλίδες.
Ἐπιτρέψτε μου νὰ ἐπανέλθω στὸ προηγούμενο θέμα. Ὁ γάμος εἶναι μυστήριο καί, ταυτόχρονα, μὴν ξεχνᾶτε ὅτι ἀποτελεῖ τύπο ἑνὸς ἄλλου μυστηρίου, μεγαλύτερου ἀπὸ τὸ μυστήριο τοῦ γάμου. Γι' αὐτὸ λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος —αὐτὸ ποὺ διαβάζουν οἱ ψάλτες κατὰ τὴν ἀκολουθία τοῦ γάμου— ὅτι ὁ γάμος εἶναι «τὸ μυστήριον τοῦτο μέγα ἐστίν, ἐγὼ δὲ λέγω εἰς Χρὶστὸν καὶ εἰς τὴν ἐκκλησίαν.» Εφ. 5,32 Ποιό εἶναι τὸ Μέγα Μυστήριο; Τὸ Μέγα Μυστήριο δὲν εἶναι ὁ γάμος· τὸ Μέγα Μυστήριο εἶναι ἡ ἕνωσις Χριστοῦ καὶ Ἐκκλησίας. Ὅπως βγῆκε ἀπὸ τὴν πλευρὰ Τοῦ νερὸ καὶ αἷμα, ποὺ εἶναι τὸ Βάπτισμα καὶ ἡ Θεία Κοινωνία —αὐτὰ τὰ δύο μυστήρια ποὺ συνιστοῦν τὴν Ἐκκλησία. Ἄρα, λοιπόν, ἐμεῖς ὡς Ἐκκλησία βγήκαμε ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ Χριστοῦ. Δηλαδή, ὅπως ἡ Εὔα βγῆκε ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ Ἀδάμ. Ποιό εἶναι τώρα τὸ Μεγάλο Μυστήριο; Ἡ Εὔα ἀπὸ τὸν Ἀδὰμ ἢ ἡ Ἐκκλησία ἀπὸ τὸν Χριστό; Προφανῶς ἡ Ἐκκλησία ἀπὸ τὸν Χριστό. Ὅπως ἡ Εὔα βγῆκε ὀντολογικὰ ἀπὸ τὸν Ἀδὰμ καὶ πῆρε τὴν οὐσία του, ἔτσι καὶ ἡ Ἐκκλησία πῆρε τὴν οὐσία τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ. Δηλαδὴ τί; Τί εἶναι ἡ Ἐκκλησία; Τὸ Σῶμα τοῦ Χριστοῦ. Αὐτὸ συνδέεται μὲ αὐτὸ ποὺ σᾶς ἔλεγα στὴν ἀπορία προηγουμένως: μὲ ποιά ἔννοια θὰ καταλάβουμε ἐκεῖνο ποὺ λέμε «ἔνδυση Χριστοῦ», γινόμαστε σύσσωμοι καὶ σύναιμοι. Ἂν λοιπὸν ἐσύ, ὁ παντρεμένος ἄνθρωπος –εἴτε ὁ σύζυγος ὁ ἄνδρας, εἴτε ἡ σύζυγος ἡ γυναῖκα– κοιμηθεῖς μὲ τρίτο πρόσωπο: Πρῶτον, καταστρέφεις τὶς διαστάσεις τοῦ μικροῦ μυστηρίου, δηλαδὴ τοῦ γάμου σου. Καὶ δεύτερον, καταστρέφεις ὡς τύπος τὸ μεγάλο μυστήριο, ποὺ εἶναι ἡ ἕνωσις Χριστοῦ καὶ Ἐκκλησίας. Ἡ τιμωρία, λοιπόν, εἶναι πολὺ βαριά. Γι' αὐτὸν τὸν λόγο ἀναφέρεται στὸ θέμα τῆς μοιχείας ὁ προφήτης, γιὰ νὰ τονίσει πόσο σοβαρὸ πρᾶγμα εἶναι ἡ μοιχεία: τόσο στὴν πρώτη της διάσταση, μέσα στὸν γάμο δύο ἀνθρώπων, ὅσο καὶ εἰς τὴ δευτέρα διάσταση, τόσο στὴν Παλαιὰ Διαθήκη ὅσο καὶ εἰς τὴν Καινὴ Διαθήκη.
Τί θὰ εἴχατε νὰ πεῖτε; Τί νομίζετε; Ὅτι δὲν εἶναι δίκοπο μαχαίρι ὁ γάμος; Παντρεύτηκες; «Ἀρκεῖσθε», λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος. Νὰ ἀρκεῖστε, δηλαδή, νὰ μένετε: ὁ ἄνδρας στὴ σύζυγό του, ἡ γυναῖκα στὸ σύζυγό της. Σὲ αὐτὸ νὰ ἀρκεῖστε, τίποτα ἄλλο. Εἶναι δίκοπο μαχαίρι. Προσοχή! Ὁ γάμος δὲν εἶναι πάντοτε ὅπως τὸν νομίζουμε ἀσφάλεια κτλ. Καὶ ἂν θέλετε ἀκόμη κάτι ἄλλο, στὴν ἐποχή μας, ἀγαπητοί μου, εἶναι περιττὸ νὰ σᾶς τὸ πῶ ἐγώ, ἀλλὰ θὰ μποροῦσα κι ἐγὼ νὰ σᾶς τὸ πῶ. Ζεῖτε μέσα σὲ ἕναν κόσμο, σὲ μιὰ κοινωνία, καὶ τὸ βλέπετε. Εἴμαστε τόσο χαλασμένοι –δὲν μιλῶ γιὰ ἄλλους λαούς, μιλῶ γιὰ τὸν λαό μας– εἴμαστε τόσο χαλασμένοι, ὥστε ἡ μοιχεία νὰ εἶναι εἰς τὴν ἡμερησία διάταξη. Νὰ τὸ λάβουμε ὑπόψη καὶ νὰ προσέξουμε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.
Γι' αὐτό, ὄχι βεβαίως ζηλοτύπως μὲ τὴν κακὴ σημασία, νὰ προσέχει ὁ σύζυγος τὴ σύζυγο ἢ ἡ σύζυγος τὸν σύζυγο. Ἀλλὰ πρέπει ὅμως –καὶ γι' αὐτὸ παντρεύτηκαν– νὰ φυλάει ὁ ἕνας τὸν ἄλλον. Ὁ Ἀδὰμ ἦταν δίπλα στὴν Εὔα γιὰ νὰ τὴ φυλάττει. Ἀπὸ τί; Ἀπὸ τὴν παράβαση. Καὶ ἡ Εὔα δίπλα στὸν Ἀδὰμ γιὰ νὰ τὸν φυλάττει. Ἀπὸ τί; Ἀπὸ τὴν παράβαση. Ὄχι βεβαίως τῆς μοιχείας, ἐν εὐρείᾳ ἐννοίᾳ, ἀλλὰ ὅπως ἦταν ἡ βρῶσις τοῦ καρποῦ. Δὲν ἔφύλαξέ ὁ ἕνας τὸν ἄλλον, ἀλλὰ ὁ ἕνας παρέσυρε τὸν ἄλλον εἰς τὴν ἁμαρτία. Νὰ σᾶς πῶ σήμερα πῶς γίνεται ὁ παρασυρμός: Ἡ ἀνοχή. «Ποιούς ἐσύ, γυναῖκα μου, θὰ ἔχεις φίλους, μὴ ρωτᾶς ὅμως κι ἐγὼ ποιές θὰ ἔχω φιλενάδες» —γιὰ νὰ μὴν πῶ ὅτι ὑπάρχουν ζεύγη... Βέβαια καὶ σὲ αὐτὸ φτάσαμε· σὲ αὐτὸ φτάσαμε, νὰ ἐναλλάσσονται οἱ γυναῖκες ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν.
Κάποτε εἶχε προβληθεῖ μιὰ ταινία ἐδῶ καὶ δώδεκα, δεκατρία χρόνια, στὴ Λάρισα, μὲ τίτλο «Ἐλᾶτε νὰ ἀλλάξουμε τὶς γυναῖκες μας». Βλέπετε ὁ μέγας προαγωγός... Ξέρετε τί θὰ πεῖ προαγωγός. Ὁ μέγας προαγωγὸς εἶναι ὁ κινηματογράφος, σήμερα εἶναι ἡ τηλεόραση. Ἀλλὰ καὶ ὁ κινηματογράφος καὶ ἡ τηλεόραση καὶ τὰ βίντεο –ὅλα αὐτὰ ποὺ τὰ παίρνουμε καὶ ὡς ξεχωριστὲς ταινίες– εἶναι φοβερά, ἔχουν φοβερὸ περιεχόμενο. Ὁ τότε ἐπίσκοπος εἶχε δεῖ αὐτὸν τὸν τίτλο στὸν δρόμο, στὸν κινηματογράφο, καὶ βγῆκε ἀπὸ τὰ ροῦχα του. Τηλεφώνησε στὴν ἀστυνομία καὶ εἶπε: «Βγάλτε τὴν ταινία αὐτή». Σήμερα βεβαίως, ἂν τὸ λέγαμε αὐτό, «Βγάλτε τὴν ταινία αὐτὴ» θὰ θεωροῦνταν γελοιότης. Μὰ τί λέτε τώρα... συνηθίσαμε σὲ αὐτὰ τὰ πράγματα. «Ἐλᾶτε νὰ ἀλλάξουμε τὶς γυναῖκες μας». Ἀγαπητοί μου, εἶναι μιὰ φοβερὴ κατάσταση. Καὶ ὅταν τέτοια πράγματα γίνονται, ὑπάρχει πλέον ἐξαχρείωση τῶν ἠθῶν.
Ἂν μοῦ πεῖτε: τότε νὰ φυλάω τὴ γυναῖκα μου; ἔ, δὲν θὰ κάνουμε ἐκεῖνο ποὺ ἔκαναν στὸν Μεσαίωνα, ποὺ ὁ σύζυγος, ἅμα πήγαινε στὴ δουλειά του, –ἂν θέλετε γελᾶστε ἢ κλάψτε στὸ σημεῖο αὐτό– κλείδωνε τὴ γυναῖκα του, ὄχι βεβαίως σὲ ἕνα δωμάτιο. Ὑπῆρχε ἕνα εἰδικὸ κατασκεύασμα, ἕνα εἶδος Babylino, ζώνη ἁγνότητας ποὺ κλείδωνε μὲ μία κλειδαριά. Καὶ κλείδωνε τὴ γυναῖκα του γιὰ νὰ μὴν τὸν ἀτιμάσει. Ἔ, δὲν θὰ κάνουμε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, πρὸς Θεου! Ἀλλὰ τί; Ἐγὼ θὰ σᾶς πῶ τὸν τρόπο τον ἀσφαλέστατο, ὅπως τὸν λέει ὁ Μέγας Βασίλειος —δὲν τὸ λέω ἐγώ. Ὅταν ἡ γυναῖκα βλέπει τὸν ἄνδρα της νὰ νηστεύει, ἀλλὰ καὶ ὁ ἄνδρας βλέπει τὴ γυναῖκα του νὰ νηστεύει καὶ γενικότερα νὰ εὐσεβεῖ, τότε ὑπάρχει ἀσφάλεια, ἀγαπητοί μου. Πῶς τὸ θέλετε; Ὅσο κι ἂν ὑποκριθεῖ μιὰ γυναῖκα ὅτι εἶναι εὐσεβής, δὲν θὰ καταφέρει νὰ παίξει αὐτὸν τὸν ρόλο· δὲν θὰ τὰ καταφέρει νὰ τὸν παίξει. Εἶναι μιὰ Ἀχίλλειος πτέρνα, μία χαραμάδα ἀπὸ τὴν ὁποία θὰ φανεῖ. Εἶναι ἡ νηστεία. Αὐτὸς ποὺ πάει στὴ μοιχεία δὲν νηστεύει. Εἶναι λεπτοτάτη καὶ σπουδαιοτάτη ἡ παρατήρηση τοῦ Μεγάλου Βασιλείου: δεν νηστεύει ἐκεῖνος ποὺ πάει στὴ μοιχεία.
Λοιπόν, ἁπλὸς ὁ τρόπος νὰ μποῦμε στὸν δρόμο τοῦ Θεοῦ: νὰ προσευχόμαστε, νὰ νηστεύουμε, νὰ ἐκκλησιαζόμαστε, νὰ ἐξομολογούμαστε, νὰ κοινωνοῦμε· καὶ τότε, στὸν Βόρειο Πόλο νὰ εἶναι ὁ σύζυγος καὶ στὸν Νότιο Πόλο ἡ σύζυγος, νὰ ἔχετε ἐμπιστοσύνη. Τέλος. Δὲν θὰ μεταβληθοῦμε σὲ ζηλότυπους ἀνθρώπους καὶ σὲ χωροφύλακες, νὰ παρακολουθοῦμε τί κάνει ὁ ἄντρας μου καὶ τί κάνει ἡ γυναῖκα μου. Ὄχι, δὲν χρειάζεται αὐτὸ ὅταν ἔχουμε τὴν ἀσφάλεια τῆς πνευματικῆς ζωῆς. Γι' αὐτό, ἀγαπητοί μου, καὶ εἰρήνη θὰ ἔχετε στὰ σπίτια σας καὶ εὐστάθεια οἰκογενειακὴ· καὶ ἀληθινὴ εὐτυχία, ποὺ πηγάζει ἀπὸ αὐτὰ τὰ πράγματα ὅταν ὑπάρχει ἡ εὐσέβεια. Ἔτσι ἡ εὐσέβεια εἶναι ὠφέλιμη, ὅπως λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, γιὰ τὸν κάθε ἄνθρωπο καὶ σὲ κάθε περίπτωση.
