Ἡ παγγνωσία τοῦ Θεοῦ. Ἀναφορά εἰς τόν Ἅγιον Νεκτάριον.

†. Το κύριον περιστατικό της σημερινής ευαγγελικής περικοπής, αγαπητοί μου, είναι η ανάστασις της κόρης του Ιαείρου. Όταν ο Κύριος παρεκλήθη από τον Ιάειρον να θεραπεύσει την κόρη του και ο Κύριος πηγαίνει προς το σπίτι του Ιαείρου να την θεραπεύσει. Φυσικά εν τω μεταξύ απέθανε η κοπέλα και την ανέστησε. Αυτό είναι το κύριον θέμα της σημερινής ευαγγελικής περικοπής.

   Όμως, παρεμβάλλεται μέσα εις αυτό το κύριον θέμα ένα άλλο μικρότερον θέμα, το οποίον δεν είναι καθόλου μικράς σημασίας.  Ενώ ο Κύριος πηγαίνει προς το σπίτι του Ιαείρου, στον δρόμο όχλος πολύς Τον ακολουθεί. Τόσος πολύς, ώστε τον συνθλίβουν εις τον δρόμον. Μία αιμορροούσα γυναίκα, η οποία δώδεκα χρόνια ηνάλωσε όλον της τον βίο, την περιουσία, για να θεραπευθεί από τους ιατρούς, επίστεψε ότι εάν ήγγιζε το κράσπεδο του ιματίου του Κυρίου, θα εθεραπεύετο. Και πράγματι η γυναίκα αυτή κατάφερε να εισχωρήσει μέσα εις το πλήθος, να προσεγγίσει τον Κύριον και με πολλήν πίστιν να εγγίσει το κράσπεδο του ιματίου Του. Και αμέσως, όπως μας σημειώνει ο ευαγγελιστής Λουκάς, «ἔστη ἡ ῥύσις αὐτῆς». Δηλαδή εσταμάτησε η αιμορραγία και πλέον δεν είχε τίποτε. Εθεραπεύθη παραχρήμα, αμέσως.

    Τότε ο Κύριος εσταμάτησε, όπως περπατούσε, σταμάτησε και άρχισε να κοιτάζει γύρω Του λέγοντας: «Τίς μου ἥψατο;», «Ποιος με ήγγισε;». Κανείς δεν απήντησε και όλοι, φοβηθέντες, απεμακρύνθησαν. Ο Κύριος επιμένει. «Τίς μου ἥψατο;», «Ποιος με ήγγισε;». Και τότε τολμά ο Απόστολος Πέτρος και οι άλλοι μαθηταί να Του πουν: «Κύριε, ο κόσμος σε συνθλίβει, σε ζουλάει, όπως περπατάμε τώρα. Έχει πέσει απάνω Σου, πραγματικά. Κι Εσύ, λες, ποιος με ήγγισε;». Δηλαδή ως να του έλεγε: «Παράλογο πράγμα ζητάς». Ο Κύριος επιμένει: «Ποιος με ήγγισε; Διότι Εγώ γνωρίζω ότι δύναμις έφυγε από μένα». Η αιμορροούσα γυναίκα αντελήφθη πλέον ότι δεν μπόρεσε να ξεφύγει από την προσοχή του Κυρίου, γι'αυτό και λέγει: «Κύριε, εγώ είμαι». Βεβαίως τρέμουσα η γυναίκα αυτή, εφοβείτο μήπως ο Κύριος την επιπλήξει, την μαλώσει. Και τότε ο Κύριος της λέγει: «Πορεύου εἰς εἰρήνην». «Πήγαινε στο καλό. Η πίστις σου σε έχει σώσει». Αυτό ήταν το περιστατικόν, αγαπητοί μου, που συνέβη, ενώ ο Κύριος επήγαινε προς το σπίτι του Ιαείρου.

      Όμως αυτό το μικρό περιστατικό, το τόσο χαρακτηριστικό, είναι πλούσιο σε προσφορά και βάθος. Ο Κύριος, ενώ η γυναίκα αυτή σκέπτεται ότι θα εθεραπεύετο οπωσδήποτε εάν ήγγιζε τον Κύριον, όμως δεν ήθελε να φανερώσει την αρρώστιά της και την περίπτωσή της, ο Κύριος την αποκαλύπτει. Εκείνη μυστικά κινείται, ο Κύριος αποκαλυπτικά. Γι'αυτό στέκεται και λέγει: «Ποιος με ήγγισε;». Αλλά την αποκαλύπτει ο Κύριος όχι δια να την επιπλήξει, αλλά για να την επαινέσει. Να επαινέσει την πίστη της. Επιπλέον ο Κύριος θέλει να βοηθήσει και να ενισχύσει τον Ιάειρον, ο οποίος ήδη τον συνοδεύει προς το σπίτι του και την ίδια ώρα φθάνουν υπηρέται και λέγουν εις τον Ιάειρον: «Μην ενοχλείς πλέον τον Κύριον, μην έλθετε στο σπίτι· η κόρη σου πέθανε». Οπότε, βλέποντας ο Ιάειρος ότι η πίστις ήταν εκείνη που έσωσε τη γυναίκα και ο Κύριος αποκαλύπτει ακριβώς την πίστη της γυναικός λέγοντας ότι «η πίστις σου σε έσωσε», να ενισχύσει τώρα την πίστιν του Ιαείρου. Και πράγματι, τόσο εθορυβήθη ο Ιάειρος, ώστε να του πει ο Κύριος: «Μη φοβάσαι, μόνον πίστευε. Δεν έχει σημασία εάν η κόρη σου πέθανε. Μη φοβάσαι. Πίστευε μόνο».

     Ακόμη, ο Κύριος ήθελε, αγαπητοί μου,  να δείξει κάτι άλλο. Ότι εκείνοι που Τον εγγίζουν για να πάρουν την χάρη Του, δεν την παίρνουν όλοι. Αλλά μόνον εκείνοι που εγγίζουν με πίστιν. Και ένα τελευταίο, τέταρτο, ότι ο Κύριος ήθελε με τον τρόπον αυτόν να δείξει ότι είναι παντογνώστης, ότι είναι παντεπόπτης. Ότι τίποτε δεν του διαφεύγει. Ό,τι κι αν υπάρχει, ακόμη και εις τα μύχια της ανθρωπίνης ψυχής και συνειδήσεως.

     Έτσι, πραγματικά, αυτή η μικρή περικοπή μάς δείχνει και μας παρουσιάζει τον παντεπόπτην και παντογνώστην Κύριόν μας. Αλλά εάν, αγαπητοί μου, γνωρίζουμε ότι ο Κύριος είναι παντογνώστης, όλα τα γνωρίζει και όλα τα βλέπει, για μας τι έχει να πει αυτό; Αυτό σημαίνει για μας ότι μας εμποδίζει το να διαπράξομε την αμαρτία. Εάν γνωρίζομε ότι ο Κύριος μάς βλέπει. Είναι θαυμάσιον ανασταλτικόν της αμαρτίας. Αν όλοι οι άνθρωποι κάτω από τον ήλιο, μπορούσαν να γνωρίζουν, να έχουν βαθιά συναίσθηση ότι ο Θεός τούς βλέπει, ω, να είσαστε σίγουροι, κανείς δεν θα αμάρτανε. Αλλά πρώτα θα βγάλομε τον Θεό από τον οπτικό μας ορίζοντα και μετά θα αρχίσομε να αμαρτάνομε. Δηλαδή αν θα θέλαμε να κάνομε κάτι, θα θέλαμε να μην μας βλέπει ούτε ο Θεός ούτε οι άλλοι άνθρωποι.

      Αλλ΄ όταν όμως, αγαπητοί μου, ξέρω ότι όπου και να κρυφτώ, όπου και να βρεθώ, ο Θεός με βλέπει, τότε πώς θα αμαρτήσω; Ωραιότατα αυτό μας το αποκαλύπτει η Αγία Γραφή ως εξής. Λέγει η Σοφία Σειράχ… παρουσιάζει τον αμαρτωλό άνθρωπο και λέγει στον εαυτό του: «Τίς με ὁρᾷ; (:Ποιος με βλέπει;). Σκότος κύκλῳ μου, καὶ οἱ τοῖχοί με καλύπτουσι, καὶ οὐθείς με ὁρᾷ· τί εὐλαβοῦμαι; Τῶν ἁμαρτιῶν μου οὐ μὴ μνησθήσεται ὁ Ὕψιστος (:Ποιος με βλέπει; Σκοτάδι γύρω μου. Τα ντουβάρια, οι τοίχοι του δωματίου μου με καλύπτουν. Τι έχω, λοιπόν, να ευλαβηθώ; Τι έχω να δείξω προσοχή και ευλάβεια αφού κανείς δεν με βλέπει. Ο Ύψιστος; Ο Θεός; Ω… -Εκείνο το «οὐ μὴ μνησθήσεται» σημαίνει - δεν θα θυμηθεί, δεν βλέπει. Δεν έχει γνώση ο Θεός. Με ασφαλίζουν τα ντουβάρια του σπιτιού μου, το σκοτάδι. Μπορώ να κάνω ό,τι θέλω)».

      Πόση αμαρτία διαπράττεται, αγαπητοί μου, στο σκοτάδι μέσα! Πόση αμαρτία! Και όμως. Απαντάει το βιβλίο «Σοφία Σειράχ». Σ’ αυτόν τον άφρονα λόγον του ανοήτου ανθρώπου που νομίζει ότι ο Θεός δεν τον βλέπει: «Ὀφθαλμοὶ Κυρίου μυριοπλασίως ἡλίου φωτεινότεροι».  Αν υποτεθεί ότι ο ήλιος μπορούσε να μπει, να διαχυθεί μες στο δωμάτιό σου, θα το έκανε το δωμάτιό σου όλο φως. «Τα μάτια του Θεού, μυριάδες φορές φωτεινότερα είναι από τον ήλιο και σε βλέπουν». «Ἐπιβλέποντες πάσας ὁδοὺς ἀνθρώπων καὶ κατανοοῦντες εἰς ἀπόκρυφα μέρη(:Βλέπει ο Θεός όλους τους τόπους και τον βίον και την πολιτεία των ανθρώπων και βλέπει και εις τα απόκρυφα μέρη)». Δεν υπάρχει τίποτε, αγαπητοί μου, κρυφό για τον Θεό. Πάντα γυμνά και τετραχηλισμένα. Αν οι άγγελοι μπορούν να βλέπουν διαμέσου της ύλης, αλλά δεν δύνανται να βλέπουν διαμέσου του πνεύματος. Το πνεύμα, το κάθε πνεύμα είναι ένας κλειστός χώρος για κάθε άλλο πνεύμα. Την ψυχή μου, το εσωτερικό μου, δεν το βλέπει ούτε ο άγγελος, ούτε ο διάβολος. Το βλέπει όμως μόνον ο Θεός. Είναι διαφανές το πνεύμα μου εις τον Θεόν.

     Γι'αυτό δεν υπάρχει τίποτε κρυφό, τίποτε καλυμμένο, κρυφό, αλλά τα πάντα γυμνά και αποκεκαλυμμένα ενώπιον του Θεού. Λέγει ωραιότατα ο Ψαλμωδός Δαβίδ με πολλήν σύνεσιν, στον 138 Ψαλμό: «Ποῦ πορευθῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός σου καὶ ἀπὸ τοῦ προσώπου σου ποῦ φύγω; (:Πού να πάω; Πού; Παντού με βλέπεις). Σκότος οὐ σκοτισθήσεται ἀπὸ σοῦ, καὶ νὺξ ὡς ἡμέρα φωτισθήσεται (:Το σκοτάδι για Σένα δεν είναι σκοτάδι και η νύχτα για Σένα είναι μέρα φωτεινή)». «Όλα τα βλέπεις, όλα τα ακούς, όλα τα κατανοείς και δεν υπάρχει τίποτε απολύτως που μπορεί να διαπραχθεί κι Εσύ να το αγνοείς».

     Πόσο πρακτική σημασία αυτό για τη ζωή μας έχει, μόλις και ανάγκη να σας το πω. Ένα μόνο παράδειγμα θα σας αναφέρω. Ο μακάριος Ιωσήφ, ο γιος του Ιακώβ, όταν έφθασε εις την Αίγυπτο δεν εγνώριζε ίσως πολλά πράγματα από τον νόμο του Θεού. Δεν υπήρχε καν ο νόμος του Θεού. Ο νόμος εδόθη 4-5 αιώνες μετά. Λοιπόν, όταν του παρουσιάστηκε η αμαρτία, είκοσι χρονώ παλληκάρι, ωραίος, όπως μας λέγει η Αγία Γραφή, «σφόδρα καλὸς τῇ ὄψει», πολύ ωραίο παλληκάρι και τον κύκλωσε η αμαρτία της μοιχείας, όταν η κυρία του, η γυναίκα του Πετεφρή, ήθελε μαζί του να αμαρτήσει, εκείνος τι επεκαλέσθη; Ούτε νόμον «οὐ μοιχεύσεις», άγνωστος νόμος ακόμη, ούτε τίποτε. Και μάλιστα όταν ήταν ήδη δούλος και πουλημένος και μακριά από το σπίτι του και δεν είχε καμίαν, θα έλεγα, ιδιαιτέραν θρησκευτικήν παράδοσιν, έξω από το ότι ο Θεός απεκαλύφθη εις τον πατέρα του και εις τον παππού του.

     Τι είπε ο Ιωσήφ; Εκείνο που τον έσωσε και θα έσωζε κάθε άνθρωπο: «Πῶς ποιήσω τὸ πονηρὸν τοῦτο ρῆμα ἐναντίον τοῦ Θεοῦ καὶ ἁμαρτήσομαι;(:Πώς θα κάνω αυτήν την πονηρή πράξη μπροστά στα μάτια του Θεού και αμαρτήσω;)». Τι είχε μέσα του ο Ιωσήφ; Είχε βαθυτάτη την αίσθηση της απανταχού παρουσίας του Θεού: «Ο Θεός με βλέπει. Δεν έχει σημασία αν είμαι πολύ μακριά από το σπίτι μου, πουλημένος εις την Αίγυπτον, ως δούλος. Ο Θεός με βλέπει. Ο Θεός είναι και εις τα σκηνώματα του Ιακώβ. Ο Θεός είναι και εις την Αίγυπτον. Ο Θεός είναι παντού». Και εις τα βάθη των ωκεανών. Και εις τα βάθη των μορίων και των ατόμων της ύλης. Και εις τους αχανείς ουρανούς. Ο Θεός είναι πανταχού παρών. Δεν είναι το μάτι Του. Αλλά είναι ο Ίδιος παρών. Προσέξατε. Εγώ αυτήν την στιγμή δεν πληρώ τον χώρον του ναού. Είμαι σε ένα σημείο του ναού. Και εποπτεύω τον ναόν, τον βλέπω. Βλέπω κι εσάς. Ο Θεός δεν εποπτεύει. Ο Θεός είναι παρών. Σε κάθε σημείο του χώρου. Χωρίς να έχει σχέση με τον χώρο. Γιατί είναι δημιούργημά Του ο χώρος. Και είναι έξω από τον χώρον, με την έννοια της υφής. Όμως είναι σε κάθε σημείο του χώρου. Και γνωρίζει τα πάντα.  Βλέπει τα πάντα. Ο Θεός είναι όλος μάτια. Αυτό έσωσε τον Ιωσήφ. Αυτό θα σώσει κι εμένα τον φτωχόν, όταν σκέπτομαι ότι ο Θεός με βλέπει και πώς θα διαπράξω την αμαρτία.

       Έχει, όμως, αγαπητοί μου, και την θετικήν όψιν το πράγμα. Όταν ξέρω ότι ο Θεός με βλέπει, τότε κάθε δάκρυ, κάθε κόπος, κάποτε εξαντλητικός κόπος για την αγάπη του Χριστού, κάθε αρετή, καθετί που οι άνθρωποι δεν το είδαν, δεν το αντελήφθησαν, είτε διότι δεν είναι δυνατόν να το ξέρουν, είτε διότι το περιεφρόνησαν, ή ακόμη με αδικούν οι άνθρωποι, τα βλέπει ο Θεός όμως. Δεν έχει σημασία ότι το καλό που κάνω πρέπει να το δουν οι άνθρωποι. Το βλέπει ο Θεός. Και αφού το βλέπει ο Θεός αναπαύομαι. Και ησυχάζω. Και γνωρίζω ότι από του Θεού την γνώση τίποτα δεν πέφτει. Και αφού λοιπόν ο Θεός τα πάντα γνωρίζει αναπαύομαι στο χέρι Του, αναπαύομαι στην αγάπη Του, αναπαύομαι στην παντογνωσία Του. Βλέπετε πόσο μεγάλο πράγμα είναι, αγαπητοί μου, να έχομε αυτήν την αίσθηση; Ότι ο Θεός είναι πανταχού παρών και τα πάντα γνωρίζει;

      Αλλά σήμερα η Εκκλησία μας γιορτάζει και την μνήμη ενός καινοφανούς αγίου· του αγίου Νεκταρίου. Θα ‘θελα να σημειώσω δυο πράγματα, τρία πράγματα, επάνω στη ζωή του, σε σχέση με εκείνα τα οποία σας είπα. Επειδή τον απεκάλεσα «καινοφανή» άγιο, καινούριο, αυτό μου φαίνεται πως προδίδει κάτι, έστω και αν δεν είναι πολύ συνειδητό εις την συνείδησιν της Εκκλησίας. Δηλαδή δεν είναι γνωστό πολύ εις αυτήν την συνείδησιν της Εκκλησίας. Όταν η Εκκλησία αποκαλεί τους αγίους της νεοτέρους, τους αποκαλεί «καινοφανείς» ή «νέους», όπως επί παραδείγματι, μετά από την άλωσιν της Κωνσταντινουπόλεως, τους μάρτυρες τους αποκαλεί «νεομάρτυρας». Μετά από το 1453. Γιατί; Είναι μια, θα λέγαμε, ιστορική υποδιαίρεσις; Πρόκειται δηλαδή περί μιας διαιρέσεως της Ιστορίας για λόγους διευκολύνσεως, μελέτης και κατατάξεως; Όχι, αγαπητοί. Όχι.

     Αλλά υπονοώ τα εξής: Ότι η Εκκλησία μέσα της ζει τα έσχατα. Ζει έντονα το τέλος. Και ενώ μέχρι τον 15^ον αιώνα η Εκκλησία δεν αποκαλεί ούτε τους οσίους, τους οσίως αποβιώσαντας αγίους, ούτε τους μάρτυρας, με κάποιο χαρακτηριστικό που να δείχνει ότι είναι καινούριος, ενώ είχαν περάσει 15 αιώνες από τότε που ήλθε ο Χριστός εις τον κόσμον, μετά από τον 15^ον αιώνα, αρχίζει να έχει μία αίσθηση των εσχάτων και να ομιλεί περί «νέων» μαρτύρων και «καινοφανών» αγίων. Μάλιστα αν ακούσατε την ακολουθία: «τὸν ἐν ἐσχάτοις καιροῖς φανέντα ἅγιον». Έτσι λέει το τροπάριό του: «Τὸν ἐν ἐσχάτοις καιροῖς». Ποιοι είναι αυτοί οι «ἔσχατοι καιροί»; Η συνείδησις της Εκκλησίας έχει αυτό: Ζούμε στους εσχάτους καιρούς. Είναι λοιπόν ένας από τους εσχάτους αγίους. Κι εμείς θα αγωνισθούμε και οφείλομε να αγωνισθούμε και θα ανήκομε εις τους εσχάτους αγίους. Δηλαδή είμεθα εις τους εσχάτους χρόνους πια, που θα τελειώσει η Ιστορία. Ένα σημείον είναι αυτό.

      Ένα δεύτερο σημείο είναι το εξής. Ότι ο άγιος Νεκτάριος έζησε μια ζωή που δεν ήταν φανερή εις τους άλλους ανθρώπους. Ήταν ένας πολύ κοινός μεταξύ των ανθρώπων. Βεβαίως επίσκοπος ήτο. Θα μου πείτε, επίσκοποι υπάρχουν πολλοί. Τον μητροπολίτη Πενταπόλεως της Αιγύπτου -βοηθός επίσκοπος του Πατριάρχου- και όμως, ενώ έχομε πάρα πολλούς ανθρώπους που είναι επίσκοποι, σας είπα, όμως όταν, για λόγους αντιζηλίας, τον έδιωξαν από την Αίγυπτο και ήρθε στην Ελλάδα, ήταν ένας επίσκοπος ο οποίος έχασε τον θρόνο του. Αυτήν την στιγμή πόσοι υπάρχουν επίσκοποι που έχουν χάσει τον θρόνο τους; Είτε δικαίως, είτε αδίκως. Κι όμως ποιος υποπτεύεται ποτέ ότι μπορεί ένας επίσκοπος να έχει μέσα του όλο το μέγεθος της αγιότητος.

     Έζησε μία ζωή αφανείας. Όταν ήρθε στην Αθήνα και ανεβοκατέβαινε τις σκάλες των Υπουργείων Παιδείας και Εξωτερικών, να αποκαταστήσει τον εαυτόν του και την φήμη του, και να διορισθεί σε κάποια θέση και κατάφερε ύστερα από πολύ, πολύ καιρό και από πολύ, πολύ αγώνα να διορισθεί –Ποιος θα το ‘κανε αυτό ως επίσκοπος;- ιεροκήρυξ στην Χαλκίδα, στη Λαμία, στην περιοχή μας, στον χώρο τον δικό μας, όπως διορίζεται με κανονικόν διορισμόν ένας ιεροκήρυξ, και έκανε περιοδείες, εγύριζε στα χωριά. Διεσώθη μία φωτογραφία του, η οποία εδημοσιεύθη πρότινος σε μία εφημερίδα θρησκευτική, είναι ο άγιος Νεκτάριος κάπου στην Εύβοια και είναι από πίσω του πάρα πολλοί άνθρωποι σε ένα πανηγύρι. Και είναι μάλιστα πολλοί που φορούν και την ελληνική στολή, φουστανέλα κ.λπ. κ.λπ. κρατούν και κλαρίνα, πανηγύρι ήταν και ο άγιος Νεκτάριος βγήκε μαζί τους φωτογραφία. Προφανώς θα του είπαν: «Να βγούμε μία αναμνηστική φωτογραφία». Ποιος μπορούσε ποτέ να υποπτευθεί ότι αυτός ο ταπεινός ιεράρχης, ο εκπεσών από τον θρόνο του, ο απωλέσας τον θρόνον του, που τώρα είναι σε μία ομήγυρη των λαών του Θεού, που είναι πανηγυριώτες με τα κλαρίνα, ότι αυτός κρύπτει πελώριον όγκον αγιότητος; Αυτό λοιπόν, με τους πειρασμούς του, τις δυσκολίες του, που μόνο εκείνος τις ήξερε, τις έβλεπε και ο Θεός. Και τον έβγαλε στην επιφάνεια. Όπως ακριβώς έβγαλε και την αιμορροούσα γυναίκα στην επιφάνεια. Την απεκάλυψε. Ο Θεός αποκαλύπτει την αρετήν όσο κρυφά και αν γίνεται.

   Και ένα δεύτερο σημείο είναι το εξής. Τι «ἐξῆλθεν ἐκ τῶν ἱματίων» του Κυρίου; Δύναμις. Τι σημαίνει αυτό, ότι «ἐξῆλθεν δύναμις» από τα ιμάτια του Κυρίου; Δύναμις. Τι σημαίνει αυτό, ότι εξήλθεν δύναμις από τα ιμάτια του Κυρίου; Σημαίνει ότι αυτή η δύναμις είναι από την θεότητα. Και την παίρνουν και τα ιμάτια; Δεν το λέγω εγώ. Είναι φανερό στην περιγραφή της Αγίας Γραφής. Τα ιμάτια, ναι, αγαπητοί μου. Η γυναίκα δεν είπε παρά «Θα εγγίσω το άκρον του ιματίου». Ακόμη και το σώμα Του εάν ήγγιζε, και το σώμα Του ήταν ένα δεύτερο ιμάτιον της θεότητος. Υλικό και αυτό. Το σώμα. Ακούσατε.  Υλικό και αυτό. Υλικό λοιπόν το σώμα, με την σάρκα και τα κόκαλα, υλικόν και το ιμάτιον. Αυτό ήγγισε. Διαμέσου λοιπόν αυτής της ύλης εδέχθη την ευεργεσία η γυναίκα. Ε, λοιπόν, το ίδιο πράγμα τώρα κάνει ο Κύριος με τους αγίους Του. Διαμέσου των ιερών αντικειμένων που ήγγισαν οι άγιοι, ήγγισαν, ή των ιερών των λειψάνων, τα οστά τους, παίρνουν θαυματουργίες ποικίλες, ιάσεις και άλλα πολλά. Για να αποδειχθεί ότι ο Χριστός είναι αληθής. Για να αποδειχθεί ότι οι άγιοι ορθώς εβίωσαν εκείνο που ο Χριστός εδίδαξε, το Ευαγγέλιον, και ότι ο Χριστός βλέπει τα πάντα, είναι παντογνώστης, τα πάντα γνωρίζει και δοξάζει και επαινεί εκείνους οι οποίοι έζησαν σύμφωνα με το θέλημά Του.

      Πόσα πράγματα, αγαπητοί μου, βγαίνουν από την περικοπήν αυτήν που ο Κύριος πηγαίνει στον δρόμο, για να αναστήσει πλέον την κόρη του Ιαείρου. Εύχομαι δια πρεσβειών του αγίου Νεκταρίου, που την μνήμη του σήμερα γιορτάζομε και που τον αγαπούμε τόσο πολύ οι Έλληνες και που τόσα θαύματα, χιλιάδες θαύματα έχει κάνει- εγώ θα έλεγα αναρίθμητα θαύματα, γιατί αν χιλιάδες είναι τα γνωστά, πόσοι είναι εκείνοι οι άνθρωποι που εδέχθησαν την ευεργεσία του, χωρίς να γίνει σχετική δημοσίευσις; Πόσοι είναι εκείνοι; Είναι πάρα πολλοί. Είμεθα όλοι, αγαπητοί μου, ευεργετηθέντες από τον άγιον αυτόν του Θεού, όπως ορθότατα εχαρακτηρίσθη ως «ο άγιος του αιώνα μας», που μας δείχνει τον δρόμο όπου και εις τον 20όν αιώνα, και εις τους εσχάτους χρόνους μπορούμε να γίνομε άγιοι, γιατί είναι εντολή του Θεού, που ισχύει έως το τέλος της Ιστορίας: «Ἅγιοι γίνεσθε ὅτι ἐγὼ ἅγιος εἰμί».

079η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Ἡ Φιλαυτία.

†. Η παραβολή του άφρονος πλουσίου, αγαπητοί μου, πάντοτε, μετά από το άκουσμά της μας αφήνει μελαγχολικούς και προβληματισμένους. Έχει στοιχεία πλουσίας διδασκαλίας η παραβολή αυτή· κυρίως αρνητικής. Από μιαν άποψη, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η παραβολή του άφρονος πλουσίου είναι μία ιστορία της φιλαυτίας. Και αυτό γίνεται φανερό, κάνει μία κατάχρηση, εδώ, της κτητικής αντωνυμίας. «Τούς καρπούς μου», λέγει ο άφρων πλούσιος, «τας αποθήκας μου, τα γεννήματά μου, τα αγαθά μου, την ψυχή μου».

Βλέπετε, πέντε φορές κάνει χρήση αυτής της κτητικής αντωνυμίας, το μου. Και καθώς ακούμε αυτήν την παραβολή, αισθανόμεθα ένα αίσθημα πνιγηρό, με αυτά τα αλλεπάλληλα «μου». Να ακούτε έναν άνθρωπο να λέγει διαρκώς για τον εαυτόν του, με έναν τρόπον έντονον είναι κάτι που αισθάνεσθε άσχημα.

      Και μέσα σε αυτήν, αγαπητοί μου, την πνιγηρότητα ζει και κινείται ο φίλαυτος: μόνος, αυτάρκης, ακοινώνητος. Κι όπως λέγει ο Θεοφύλακτος: «Οὐδένα φησὶν ἔχω κοινωνὸν», λέγει ο φίλαυτος, «Δεν έχω κανέναν συντροφιά». «Οὐδένα μεριστὴν ποιοῦμαι (:Κανέναν δεν ζητώ να μοιράσω τα υπάρχοντά μου). Οὐ τοῦ Θεοῦ εἰσὶν ἀλλ’ ἐμὰ (:Δεν είναι του Θεού αυτά που έχω, είναι δικά μου). Μόνος οὖν ἀπολαύσω (:Μόνος μου θα τα απολαύσω αυτά που έχω). Οὐ τὸν Θεὸν προσλήψομαι εἰς τὴν τούτων ἀπόλαυσιν(:Δεν θα προσλάβω τον Θεό, όταν θα ΄θελα εγώ αυτά τα αγαθά μου να τα απολαύσω)». Και πώς προσλαμβάνεται ο Θεός; Ο Θεός λέγει να κάνομε ελεημοσύνη. «Ε, δεν θέλω λοιπόν! Τα αγαθά είναι δικά μου. Όλοι είναι τεμπέληδες. Εγώ είμαι προκομμένος. Δικά μου είναι. Μόνο εγώ θα τα κρατήσω. Μόνον για τον εαυτόν μου». Κοινωνικόν φαινόμενον ο φίλαυτος, αγαπητοί μου.

     Αλλά τι είναι η φιλαυτία; Λέγει ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής: «Φιλαυτία ἐστὶν ἡ πρὸς τὸ σῶμα ἄλογος φιλία». «Είναι», λέγει, «φιλαυτία η αγάπη προς το σώμα, αλλά η παράλογος αγάπη προς το σώμα». Προσέξτε αυτό. Η παράλογος αγάπη προς το σώμα. Είναι βέβαια πολύ φυσικό να φροντίζει ο άνθρωπος για το σώμα του, για την υγεία του, για την διατροφή του και για την ζωή του. Είναι πάρα πολύ φυσικό. Όταν όμως ξεπεράσει κάποια όρια, τότε λέγεται «ἄλογος φιλία πρὸς τὸ σῶμα», κατά τον άγιο πατέρα Μάξιμον τον Ομολογητήν.

     Θυμηθείτε όταν οι Εβραίοι ήσαν στην έρημο και επρόκειτο ο Θεός να δώσει το μάννα, είχε δώσει την εξής εντολή: «Θα μαζεύετε μάννα, μόνον όσο χρειάζεστε για την ημέρα εκείνη. Δεν θα μαζεύετε περισσότερον μάννα». Και τούτο γιατί ο Θεός ήθελε ο κάθε Ισραηλίτης να αισθάνεται την εξάρτησή του από τον Θεό. Να μην αισθάνεται ότι είναι μόνος του, αλλά ότι θα έχει την εξάρτηση από τον Θεό. Όταν, αγαπητοί μου, ο Θεός έριξε το μάννα, τότε μερικοί βρέθηκαν να μαζέψουν για πολλές, πολλές ημέρες μάννα. Σημειώσατε δε, ο Θεός έδινε κι ένα σημείον. Το μάννα το χθεσινό, σήμερα σκουλήκιαζε. Δεν μπορούσε να κρατήσεις. Έξω από το μάννα της Παρασκευής, που το κρατούσαν για το Σάββατο, αυτό δεν σκουλήκιαζε. Κι αυτό σημείον. Για να καταλάβει εκείνος που μαζεύει τα αγαθά, τι θα γίνουν τα αγαθά του. Να το μάθει αυτό.

    Ε, λοιπόν, βρέθηκαν, σας είπα, μερικοί να μαζέψουν για πολλές, πολλές ημέρες μάννα. Γιατί το έκαναν; Γιατί ήσαν φίλαυτοι. Έκαναν τον εξής φίλαυτον συλλογισμόν: «Δεν ξέρεις…μπορεί αύριο ο Θεός να μετανοήσει και να μην ρίξει μάννα. Εμείς τουλάχιστον να έχομε να φάμε. Ίσως αύριο πεθάνει ο Θεός! Εμείς τουλάχιστον να έχομε να τρώμε». Βλέπετε, αγαπητοί μου, ανοησία; Βλέπετε, όπως θα έλεγε ο Ιερός Χρυσόστομος, «ἂνοιαν»; Βλακεία. Γιατί τι άλλο μπορεί να πει κανείς και πώς μπορεί να χαρακτηρίσει έναν άνθρωπο που μπορεί έτσι να σκέπτεται;

     Ακόμα η φιλαυτία είναι σε ό,τι αφορά στην ψυχή. Όχι μόνο στο σώμα ό,τι σας είπα μέχρι τώρα. Λέγει ο άγιος Πέτρος ο Δαμασκηνός: «Φιλαυτία ἐστὶν τὸ ἀγαπᾶν τὰ ἴδια θελήματα καὶ νοήματα».  Τι είναι φιλαυτία; Να αγαπάς τα δικά σου θελήματα και τις δικές σου σκέψεις, εκείνα που σκέπτεσαι εσύ. Αυτά να αγαπάς. Δηλαδή είναι μια αυταρέσκεια, που έχει ο φίλαυτος και που ζει έναν, θα λέγαμε, ψυχικόν ναρκισσισμόν και που δεν ενδιαφέρεται για τους άλλους.

     Υπάρχει για τους άλλους μια υποτίμηση της αξίας των. Θεωρεί σωστά μόνον εκείνα τα οποία αυτός μπορεί να θέλει ή να σκέπτεται. Όταν ομιλεί, κι ακόμα χειρότερα, όταν ομιλεί θείον λόγον, θρησκευτικά θέματα ή θεολογικά θέματα, δεν ενδιαφέρεται αν ο άλλος τα καταλαβαίνει, αρκεί που αυτός τα είπε και ικανοποιείται με εκείνα τα οποία είπε, έστω σε μια γλώσσα ακατάληπτη, υψηλή, ίσως θεολογική, ίσως φιλοσοφική. Δεν τον ενδιαφέρει αν έγινε κατανοητός. Αρκεί που ο ίδιος ευχαριστήθηκε να τα λέγει. Επάνω σ’ αυτό, λέγει ο Απόστολος Παύλος: «Ἐν ἐκκλησίᾳ», λέγει ο απόστολος Παύλος: «Ἐν ἐκκλησίᾳ», λέγει, «θέλω πέντε λόγους διά τοῦ νοὸς μου λαλῆσαι, ἵνα καὶ ἄλλους κατηχήσω ἢ μυρίους λόγους ἐν γλώσσῃ». «Προτιμώ», λέει, «όταν βρίσκομαι στην Εκκλησία, ή γενικότερα, σε μία σύναξη ανθρώπων, να πω πέντε σωστά, καθαρά, σαφή λόγια, που να είναι κατανοητά, παρά να πω μύριους φιλολογικούς λόγους που να μείνουν ακατανόητοι». Ή ακόμα, όπως λέγει στην προς Κορινθίους επιστολή του: «Μηδεὶς τὸ ἑαυτοῦ ζητείτω, ἀλλὰ τὸ τοῦ ἑτέρου ἕκαστος».  «Ο καθένας να μη γυρεύει την δική του ικανοποίηση, αλλά πώς θα δοθεί η ικανοποίηση εις τον άλλον». Διότι όταν ζω πάντοτε εγώ την δική μου ικανοποίηση, είμαι φίλαυτος.

      Αν θέλετε και μου το επιτρέπετε να σας το πω, ο άνθρωπος που ζει στην πορνεία, είναι φίλαυτος. Το λέγει ένας σύγχρονος ψυχολόγος: «Αν θέλετε», λέγει, «να θεραπεύσετε την φιληδονίαν, θεραπεύσατε τον εγωισμόν». Η φιλαυτία δε είναι μία μορφή, ένα πρόσωπον του εγωισμού. Ας μου το επιτρέψετε να σας το πω με έναν κάπως αναλυτικότερον τρόπον αυτό. Όταν πηγαίνεις να αμαρτήσεις με ένα πρόσωπο, το άλλο πρόσωπο γίνεται καθρέπτης, τρόπον τινά, που μέσα σε αυτό βλέπεις τον εαυτόν σου. Διότι ζητάς τον άλλον για να ικανοποιηθείς εσύ. Και γίνεται ο άλλος καθρέπτης προβολής του ιδίου σου εγώ. Και ο άλλος αντιστοίχως σε βλέπει εσένα σαν έναν καθρέπτη που βλέπει τον εαυτό του μέσα σε εκείνον τον καθρέπτη για να ικανοποιηθεί μόνο ο εαυτός του. Αν το θέλετε, μη μου πείτε, ξέρω τα επιχειρήματα, μη μου τα πείτε, το θέμα είναι ότι πάντοτε σε αυτές τις καταστάσεις, ουσιαστικά ο καθένας βλέπει τον εαυτόν του. Θα λέγαμε, θέλεις να θεραπεύσεις την ανηθικότητα; Θεράπευσε την φιλαυτία.

      Λέγει η εντολή: «Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν». «Να αγαπήσεις», λέει, «τον πλησίον σου, όπως τον εαυτόν σου». Ώστε, λοιπόν, προϋποθέτει η εντολή ότι εγώ αγαπώ τον εαυτό μου. Ναι. Θα ήταν αδιανόητο να μην αγαπώ τον εαυτόν μου. Αλλά μέχρις ενός βαθμού. Όταν διαγράψω από τον ορίζοντά μου τον άλλον άνθρωπο, τότε έχω μίαν άκρατη φιλαυτία. Αλλά τι λέγει; Λέγει: «Με μέτρο και κριτήριο τον εαυτόν σου –γιατί ο καθένας από φύση του αγαπάει τον εαυτόν του- να αγαπάς και τον άλλον άνθρωπο». Τώρα, αν αγαπήσεις τον άλλον πιο πάνω από τον εαυτόν σου, τότε υπερβαίνεις την εντολή και παρουσιάζεις το φαινόμενο της αυτοθυσίας. Και όρια δεν υπάρχουν σε αυτό το θέμα. Πάντως βλέπετε ότι μπορώ να αγαπώ τον εαυτόν μου, αλλά με τον όρο ότι από τον οπτικό μου ορίζοντα δεν θα εξαφανιστεί ο πλησίον. Θα επαναλάβω, θα κρατήσω ως κριτήριο την δική μου αγάπη προς τον εαυτό μου, για να αγαπήσω τον άλλον. Φερειπείν, αγαπώ την ησυχία μου. Θα ήθελα να έχει και ο άλλος την ησυχία του και να μην τον ενοχλήσω. Θα αγαπούσα να με προσέχουν. Θα φροντίσω να προσέχω κι εγώ τον άλλον άνθρωπο, γιατί αγαπώ κι εγώ αυτό. Τότε, με αυτήν την έννοια, ξέφυγα πια από την φιλαυτίαν και βρίσκομαι μέσα εις τον χώρον της εντολής, δηλαδή της αρετής.

      Πάντως, εάν εξαφανίσω τον πλησίον μου από τον ορίζοντά μου, τότε έχω μία διαστροφή της προσωπικότητός μου, η οποία πρώτα σημειώθηκε εις τους πρωτοπλάστους. Αυτοί εξηπατήθησαν από τον διάβολον δια της φιλαυτίας και δια της ηδονής. «Ωραίος», λέγει, «ο καρπός», λέγει η Εύα, «είναι ωραίος να τον βλέπεις, αλλά πιο ωραίος να τον δοκιμάζεις». Βλέπετε η ηδονή, η ευχαρίστηση. Αλλά η φιλαυτία πώς; Διαχωριζόμενοι οι πρωτόπλαστοι από την αγάπη του Θεού, θα έμεναν στην αγάπη του εαυτού των. Δεν θα είχαν πια ανάγκη από τον Θεό. Γιατί ο διάβολος τους εσφύριξε ότι… «θα γίνετε θεοί· δεν έχετε λοιπόν ανάγκη από τον Θεό». Βλέπετε πότε γεννήθηκε η φιλαυτία; Μέσα στον Παράδεισον γεννήθηκε, εις τους πρωτοπλάστους. Γι΄αυτό και σε εποχές αποστασίας, σημειώνεται φιλαυτία. Αυτή πάντως είναι σε όλη της την δόξα και την μεγαλοπρέπεια η φιλαυτία.

     Ποια, όμως, είναι η ανατομία της φιλαυτίας; Γράφει ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής: «Ἡ φιλαυτία μήτηρ τῶν κακῶν (:Τι είναι –λέει- η φιλαυτία; Η μάνα όλων των κακών)». Και συνεχίζει: «Ἀρχὴ μὲν πάντων τῶν παθῶν ἡ φιλαυτία (:Η αρχή όλων των παθών, η ρίζα, το ξεκίνημα, η αφετηρία όλων των παθών είναι η φιλαυτία. Όταν αγαπώ τον εαυτούλη μου). Τέλος δὲ ἡ ὑπερηφανία (: Η αρχή είναι η φιλαυτία. Το τέρμα δε είναι η υπερηφάνεια. Η φιλαυτία και η υπερηφάνεια είναι η αρχή και το τέλος ενός μόνου, μοναδικού άξονος). Ὁ ταύτην ἐκκόψας, συνέκοψε πάντα τὰ πάθη τα ἐξ αὐτῆς(: Εκείνος που ήρθε να κόψει, να ξεριζώσει την φιλαυτίαν, τότε όλα τα άλλα πάθη τα έχει κόψει)». Σας είπα. Τα σαρκικά αμαρτήματα, που έχουν την ρίζα τους. Κόψε την φιλαυτία, δεν έχεις πουθενά να καθρεπτιστείς. Δεν έχεις να σταθείς πουθενά, ως προς την αμαρτία εννοώ. Δεν έχεις ερείσματα της αμαρτίας.

     Και ποια είναι τα πάθη που εκπηγάζουν, που βλασταίνουν από την φιλαυτίαν; Λέγει ο άγιος Ησύχιος ο Πρεσβύτερος: «Τέκνα φιλαυτίας εἰσίν (:Τα παιδιά της φιλαυτίας είναι) ἔπαινοι ἐν καρδίᾳ - «Ααα…, με επαινούν»-· αὐταρέσκεια -να θέλω να αρέσω εγώ στον εαυτό μου και να απολαμβάνω. Σας είπα προηγουμένως την λέξιν «ναρκισσισμός». Να σας το πω. Ο Νάρκισσος ήταν ένας νέος, ο οποίος είχε ερωτευτεί τον εαυτόν του. Και ήθελε να τον βλέπει στον καθρέπτη. Δεν υπήρχαν τότε καθρέπτες. Έβαζε μία λεκάνη με νερό και εκαθρεπτίζετο μέσα εις την επιφάνειαν του ηρεμούντος νερού. Και έβλεπε και ξανάβλεπε και συνεχώς ερωτευόταν τον εαυτόν του. Αυτός είναι ο Ναρκισσισμός. Και αυτή είναι η αυταρέσκεια. Να θέλω να αρέσω εις τον εαυτόν μου. Να καμαρώνω τον εαυτόν μου. Να κάθομαι στον καθρέπτη, να βλέπω τον εαυτόν μου, να τον επαινούν ποικιλοτρόπως-· γαστριμαργία -είναι ένα παιδί της φιλαυτίας- πορνεία -αυτό που σας είπα προηγουμένως- κενοδοξία, φθόνος καὶ ἡ κορωνὶς πάντων, ὑπερηφανία». Και η κορωνίδα όλων αυτών είναι η υπερηφάνεια. Και όπως λέγει πάλι ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής: «Ὁ ἔχων τὴν φιλαυτίαν, δῆλον ὅτι ἔχει πάντα τὰ πάθη (:Είναι φανερό. Εκείνος που έχει την φιλαυτία, έχει όλα τα πάθη)».

    Από πού προέρχεται, όμως, η φιλαυτία; Προφανώς έρχεται από ένα αρρωστημένο «εγώ». Το «εγώ» είναι άρρωστο. Το «εγώ» συνιστά την προσωπικότητα. Δεν είναι κακό πράγμα. Αντιθέτως, συνιστά, σας είπα, την προσωπικότητα. Και την αυτοσυνειδησία· ότι «εγώ είμαι ο πατήρ Αθανάσιος». Αυτό συνιστά την αυτοσυνειδησία.  Όταν όμως αρρωστήσει αυτό το «εγώ», τότε βγάζει χούγια, επιτρέψατέ μου να το πω έτσι. Δηλαδή αρχίζει να βγάζει πράγματα τα οποία δεν είναι σωστά. Ένα που θα βγάλει είναι… κατ’αρχάς η αρρώστια του «εγώ», λέγεται εγωισμός. Η αρρώστια του «εγώ», λέγεται εγωισμός Ένα πρωτότοκο παιδάκι είναι αυτό που είπαμε· η φιλαυτία. Να αρχίσω να αγαπώ τον εαυτό μου.

      Όμως λέγει εδώ ο άγιος Μάξιμος μια ωραία λεπτή παρατήρηση. Προσέξατέ την. Λέγει: «Ἐκ γὰρ τῆς περὶ Θεοῦ ἀγνοίας ἡ φιλαυτία». Από πού γεννιέται; Από την άγνοια του Θεού. Όταν δεν ξέρεις τον Θεό. Γι'αυτό οι πρωτόπλαστοι χωρίστηκαν από τον Θεό και έπεσαν στην αγάπη του εαυτού των. Προσέξτε εδώ. Πολύ προσέξτε αυτό το σημείο. Αποτείνομαι σε εκείνους που θέλουν να λέγονται ευσεβείς άνθρωποι. Αυτό το φαινόμενον της αγνοίας του Θεού και συνεπώς της γεννήσεως της φιλαυτίας, παρατηρείται στη θεολογία του προτεσταντικού κόσμου. Ο Προτεσταντισμός πιστεύει στην ατομική σωτηρία. «Θα σωθώ μόνος μου! Δεν έχω ανάγκη από κανέναν άλλον». Δηλαδή εφόσον μελετά υποκειμενικά και ερμηνεύει υποκειμενικά την Αγία Γραφή…. «Πάρε», λέγει, «διάβασε την Γραφή. Τι θα καταλάβεις; Ό,τι καταλάβεις εσύ. Δεν υπάρχει εκκλησιαστικόν κριτήριον».

       Αφού λοιπόν υπάρχει το υποκειμενικό κριτήριο, είναι πολύ φυσικό να δημιουργείται και υποκειμενικό κριτήριο σωτηρίας: «Εγώ θέλω να σωθώ. Άρα δεν θα σωθώ μέσα εις την Εκκλησίαν». Ακούς όμως τι λέγει ο απόστολος Παύλος; Γράφει στους Κορινθίους: «Καθὼς κἀγὼ μὴ ζητῶν τὸ ἐμαυτὸν συμφέρον ἀλλὰ τὸ τῶν πολλῶν, ἵνα σωθῶσιν».  «Μες στην Εκκλησία, δεν γυρεύω το δικό μου το συμφέρον. Δεν γυρεύω τι, πώς εγώ θα ικανοποιηθώ, αλλά το συμφέρον των πολλών». Έτσι, αυτό το πνεύμα της σωτηρίας έξω της Εκκλησίας, προσέξτε, έξω της Εκκλησίας, σήμερα, κατά τρομερή δυστυχίαν, είναι διάχυτο μέσα εις αυτόν τον ορθόδοξον κόσμον μας. Όταν εκκλησιαζόμαστε, επί παραδείγματι, αγνοούμε ποιος είναι ο πλαϊνός μας.  Κάποτε στην αρχαία Εκκλησία, όταν έλεγε ο διάκονος «Τάς θύρας, τάς θύρας» -θα πει «Τις πόρτες, τις πόρτες!»- διότι έπρεπε οι μη βαπτισμένοι, τα μη μέλη της Εκκλησίας, οι κατηχούμενοι έπρεπε να φύγουν. Ο καθένας δεν είχε παρά να κοιτάξει τον πλαϊνό του, τους πλαϊνούς του. Εκείνον που δεν ήξερε ή τον ήξερε ότι δεν είναι βαπτισμένος -δεν μπορούσε να σταθεί κανείς μες στην Εκκλησία. Σήμερα μπαίνει ο πιο άπιστος, ο πιο άθεος, ο πιο αιρετικός μες στην Εκκλησία. Ποιος τον ξέρει; Έρχεται να κοινωνήσει. Ποιος τον ξέρει; Δεν τον ξέρει κανένας. Αυτή λοιπόν η άγνοια που έχομε για τα μέλη της Εκκλησίας. Και το χειρότερο, δεν μας ενδιαφέρουν τα μέλη της Εκκλησίας, ούτε τι κάνουν, ούτε ποιοι είναι, ούτε πού μένουν, ούτε πώς τους λένε.

      Όταν έχομε μνημόσυνο, θα το έχετε προσέξει μύριες φορές, γίνεται μετά την απόλυση, αφού τελειώσουν όλα όλα, βάζει «Εὐλογητός» ο ιερεύς για να πει το μνημόσυνον, όλο το εκκλησίασμα φεύγει από μέσα! Γιατί, αδελφοί μου, φεύγετε; «Μα είναι κάποιος που πέθανε και του κάνουν το μνημόσυνο». Ποιοι του το κάνουν; «Οι συγγενείς του». Κάνετε λάθος. Το κάνει η εκκλησιαστική κοινότητα. Και ένα μέλος της εκκλησιαστικής μας κοινότητας, της ενορίας, έφυγε στην άλλη ζωή. Δεν σας ενδιαφέρει αυτό; Θα θέλαμε να βρεθούμε όλοι στη Βασιλεία του Θεού. Εκεί να βρεθούμε, εδώ όχι; Βλέπετε κάτι αντινομίες, βλέπετε ότι ζητάμε την σωτηρία έξω από αυτό που λέγεται Εκκλησία; Θα μείνεις στο μνημόσυνο. «Μα δεν τον ξέρω». Μα είναι βαπτισμένος άνθρωπος και  είναι μέλος του σώματος του Χριστού, είναι μέλος της Εκκλησίας.

      Το ίδιο πράγμα για την βάφτιση, το ίδιο πράγμα για τον γάμο. Κάποτε ήταν γεγονός η βάφτισις ενός νέου μέλους. Όλη η Εκκλησία συμπαρίστατο. Ένα νέο μέλος εισέρχεται εις την Εκκλησίαν δια της βαπτίσεως. Σήμερα σου λέει: «ιδιωτική υπόθεση». Καλούμε τους συγγενείς, δίνομε κάποιες προσκλήσεις, θα ΄ρθουν εκείνοι να βαπτίσομε το παιδί και τίποτε άλλο. Δεν μας ενδιαφέρει τίποτε περισσότερο…

    Όλα αυτά, αγαπητοί μου, είναι ό,τι σας είπα προηγουμένως. Είναι η αντίληψις της σωτηρίας έξω από την Εκκλησία, κατά ιδιωτικόν τρόπον. Χωρίς δηλαδή να μετέχουν οι πιστοί στο όλο σώμα της Εκκλησίας. Ενώ οι Πατέρες της Εκκλησίας ενδιαφέροντο για ολόκληρη την Εκκλησία. Ο Μέγας Βασίλειος έστελνε προς πάσαν κατεύθυνσιν επιστολές, όταν μάθαινε, άκουγε κάτι, κάπου σε κάποια επισκοπή, σε κάποια άκρη του κόσμου, κάτι που δεν ήταν σωστό και ήταν στραβό. Θα του ‘λεγε κανείς: «Κοίταξε την επισκοπή σου». «Όχι. Δεν είναι το θέμα. Θα ποιμάνω την επισκοπή μου αλλά ενδιαφέρομαι για ολόκληρη την Εκκλησία». Πολλοί, φερειπείν, σήμερα δεν εκκλησιάζονται, ισχυριζόμενοι ότι είναι καλοί χριστιανοί, αλλά λένε ότι στην Εκκλησία σκανδαλίζονται. Έτσι έχομε μίαν φίλαυτον αντίληψιν περί της σωτηρίας. Φίλαυτον αντίληψιν. «Εγώ για τον εαυτόν μου, πώς θα σωθώ εγώ. Τι, θα πάω στην Εκκλησία, να βλέπω τον έναν και τον άλλον ή θα ανέχομαι τον κακόν ψάλτην ή τον παράξενον ιερέα; Εγώ θα καθίσω σπίτι μου, εγώ θα σωθώ. Θα κάνω την προσευχή μου και τελείωσε αυτή η ιστορία». Το καταλάβατε; Έχομε μίαν φίλαυτον αντίληψιν περί της σωτηρίας, αγαπητοί. Όταν προσευχόμεθα, ο Κύριος μάς δίδαξε να λέμε «Πάτερ ἡμῶν ». Δεν μας είπε να λέμε «Πάτερ μου». Κι εκείνο το «Πάτερ ἡμῶν», το «ἡμῶν» σημαίνει ότι είναι κοινός ο Πατέρας και κοινή η προσευχή. Αναπέμπομε εις τον Θεόν και Πατέρα.

      Ακόμα η Θεία Λειτουργία δεν μπορεί να γίνει με ένα άτομο, ένα πρόσωπο, αλλά με πολλά πρόσωπα. Γιατί; Γιατί δείχνει ότι η σωτηρία είναι μέσα στην Εκκλησία. Γι’ αυτόν τον λόγο, ας το καταλάβομε, ότι η σωτηρία είναι υπόθεσις εκκλησιαστική. Ενώ, αντιθέτως, η φιλαυτία είναι μία υπόθεσις αντιεκκλησιαστική και αντικοινωνική.

       Βέβαια η φιλαυτία έχει την μερίδα της πάντοτε, αγαπητοί μου, ανάμεσα στους Χριστιανούς, όμως θα αποτελέσει ένα εξόχως φαινόμενον εσχατολογικόν. Γράφει ο Απόστολος Παύλος στον Τιμόθεο, στη δευτέρα του επιστολή: «Τοῦτο δὲ γίνωσκε (:αυτό να ξέρεις) ὅτι ἐν ἐσχάταις ἡμέραις (:τις έσχατες ημέρες της Ιστορίας) ἐνστήσονται καιροί χαλεποί (:θα σταθούν δύσκολοι καιροί). Ἔσονται γὰρ οἱ ἄνθρωποι (:γιατί οι άνθρωποι θα είναι) φίλαυτοι, φιλάργυροι, ἀλαζόνες, ὑπερήφανοι, βλάσφημοι, γονεῦσιν ἀπειθεῖς, ἀχάριστοι, ἀνόσιοι, ἄστοργοι, ἀκρατεῖς, ἀφιλάγαθοι, φιλήδονοι μᾶλλον ἢ φιλόθεοι». Προσέξτε. Ο χαρακτηρισμός «φίλαυτοι» μπαίνει πρώτος πρώτος. Αν το θέλετε, όλα τα άλλα που ακολουθούν είναι καρποί της φιλαυτίας. Όταν εγώ είμαι ηδονιστικός τύπος, ξέρω γω, δεν ενδιαφέρομαι για τους γονείς μου, όταν είμαι αφιλάγαθος άνθρωπος, όλα αυτά δεν είναι καρποί της φιλαυτίας; Όλα αυτά λοιπόν που σας διάβασα, αγαπητοί μου, είναι γεννήματα της φιλαυτίας. Είναι ό,τι είπε ο Κύριος κάποτε. Ότι «ἡ ἀγάπη τῶν πολλῶν ψυγήσεται». Αυτό είναι. Ακριβώς γιατί οι άνθρωποι θα έχουν γίνει φίλαυτοι. Και η αγάπη θα έχει γίνει ψυγείον. Και οι άνθρωποι θα είναι περιφερόμενα ψυγεία.

     Αλλά και η πίστις, και αυτή ακόμη εσχατολογικά, θα έχει μειωθεί. Ο Κύριος είπε: «Καλά, αλλά, πλήν, ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου», λέει, «όταν θα έρθει στη Γη, εὑρήσει τὴν πίστιν ἐπὶ τῆς Γῆς;». Γιατί; Διότι η φιλαυτία από τη φύση της είναι μυωπική. Και δεν μπορεί το όμμα, το μάτι του ανθρώπου να διαπερνά το αισθητόν σύμπαν. Και θα μένει μόνο σε ό,τι βλέπει. Και η πίστις θα έχει πεθάνει.

      Αγαπητοί μου, η φιλαυτία είναι φαινόμενον θρησκευτικού εκφυλισμού· που περνά ο άνθρωπος από την κοινωνία στην έννοια «άτομο». Μια θαυμασία και πιστοτάτη εικόνα μας έδωσε ο Κύριος εις την παραβολή του άφρονος πλουσίου. Ζει μόνος αυτός και μόνον δια τον εαυτόν του· αγνοώντας και τον Θεό και τους ανθρώπους. Η φιλαυτία είναι ασθένεια βαριάς μορφής· που το φάρμακό της είναι η διαρκής άνθησις της πίστεως, της θεολογίας και της αγάπης. Ο Κύριος θα πει εν ημέρα Κρίσεως: «Ήμουν ασθενής και επεσκέψασθέ με». «Και ήρθατε και με βρήκατε»· που δείχνει ότι στο πρόσωπο του συνανθρώπου- η Θεολογία- υπάρχει ο Χριστός, υπάρχει η πίστις, υπάρχει η αγάπη. Και δεν υπάρχει η φιλαυτία. Αλλά θα πει: «Ήμουν άρρωστος και δεν ήρθατε σε μένα». Το αντίστροφο· που θα πει: «Είσαστε πεπληρωμένοι, γεμάτοι από φιλαυτία». Ο Θεός, από αγάπη, αγαπητοί μου, «ἐξῆλθεν» από τον εαυτόν Του, και δημιούργησε το παν, τον ορατόν και αόρατον κόσμον. Άλλη μία φορά ο Θεός «εξέρχεται» από τον εαυτόν Του και ενανθρωπίζει. Πάλι από αγάπη. Η φιλαυτία δεν υπάρχει στον Θεό. Και οφείλει να μην υπάρχει ούτε εις τον άνθρωπον. Εξάλλου, όπως λέει ο Απόστολος Παύλος, «ἡ ἀγάπη οὐ ζητεῖ τά ἑαυτῆς», «δεν γυρεύει τα δικά της». Και όπου υπάρχει η αγάπη, υπάρχει κι ο Θεός. Και όπου υπάρχει ο Θεός, η φιλαυτία έχει πεθάνει. Και πρέπει και οφείλει η φιλαυτία, αγαπητοί μου, να πεθάνει.

375η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

🔸Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Μήπως ἔχω ἀφροσύνη;

†. Εἶναι βαρὺ νὰ σοῦ δίνει ὁ Θεὸς τὸν χαρακτηρισμὸ ὅτι εἶσαι ἄφρων, ἄμυαλος, ἀγαπητοί μου. Ὁ Θεὸς χαρακτηρίζει μὲ ἐπαίνους τὸν ἄνθρωπον, ὅταν εἶναι σωστὸς ἄνθρωπος, ὅπως τὸν θέλει ὁ Θεός. Ἀλλὰ καὶ ἀποδίδει βαρεῖς χαρακτηρισμούς, ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἔχει ἀποκλίνει ἀπὸ τὸ θέλημα τὸ δικό Του. Καὶ τοῦτο φαίνεται στὴν παραβολὴ τοῦ ἄφρονος πλουσίου ποὺ ἀκούσαμε σήμερα, ἀγαπητοί, στὴν εὐαγγελική μας περικοπή.

Μᾶς λέγει ὁ Κύριος στὴν παραβολὴ αὐτὴ ὅτι ἑνὸς ἀνθρώπου τὰ χωράφια ἐκείνη τὴ χρονιὰ εἶχαν ἐξαιρετικὴ εὐφορία. Καὶ ὁ ἄνθρωπος αὐτός, σημειώνει, ἦταν πλούσιος. Ἔπεσε λοιπὸν σὲ περίσκεψη. Ἐσκέπτετο ποῦ θὰ μποροῦσε νὰ ἀποθηκεύσει τὴν καινούρια του σοδειά. Βλέπετε; Ἔπεσε σὲ μέριμνα. Ὅπως βλέπετε, σὲ μέριμνα πέφτει καὶ ὁ φτωχός. Καὶ ὁ φτωχὸς καὶ ὁ πλούσιος. Καὶ οἱ δύο κατηγορίες πέφτουν σὲ μία μέριμνα. Ὁ ἕνας λέει: «Τί θὰ φάω;». Ὁ ἄλλος λέγει: «Ὅλα αὐτὰ ποὺ ἔχω, πῶς θὰ τὰ φάω;».

Ὡστόσο, ὁ πλούσιος, δὲν σκέφτηκε νὰ δώσει ἀπὸ τὴ σοδειὰ τῆς προηγουμένης χρονιᾶς στοὺς φτωχούς, ἀλλὰ ἤθελε νὰ συγκεντρώσει ὅ,τι εἶχε σὲ καινούριες ἀποθῆκες. Τὸν πλούσιο τὸν χαρακτηρίζει, τὸν πλούσιον ἐννοεῖται τῆς παραβολῆς, τὸν χαρακτηρίζει ἡ φοβερὴ φιλαυτία, ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν ἑαυτόν του. Καὶ φαίνεται αὐτὸ ἀπὸ τὴν λεκτικὴ διατύπωση τῆς ὅλης παραβολῆς, μὲ τὴν ἐπανάληψη τῆς ἀντωνυμίας «μου». «...Καὶ συνάξω ἐκεῖ πάντὰ τὰ γενήματά μου καὶ τὰ ἀγαθά μου, καὶ ἐρῶ τῇ ψυχῇ μου· ψυχή, ἔχεις πολλὰ ἀγαθὰ κείμενα εἰς ἔτη πολλά· ἀναπαύου, φάγε, πίε, εὐφραίνου». Βλέπετε; «Τὰ ἀγαθά μου. Τὰ δικά μου. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει τί κάνουν οἱ ἄλλοι. Μὲ ἐνδιαφέρει τί κάνω ἐγώ. Πῶς ἐγὼ θὰ καλοπεράσω».  Οὐδεμία σκέψις γιὰ φιλανθρωπία, γιὰ παρουσία πλησίον.

Ὅμως τὴν νύχτα ἐκείνη ποὺ ἔκανε αὐτὲς τίς φίλαυτες σκέψεις, ὅπως μᾶς παρουσιάζει ὁ Κύριος στὴν παραβολή, ἐμφανίζεται ὁ Θεὸς στὸν ὕπνο του καὶ τοῦ λέγει: «Ἂφρον, ταύτῃ τῇ νυκτὶ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦσιν ἀπὸ σοῦ· ἃ δὲ ἡτοίμασας τίνι ἔσται;». «Ἄμυαλε, ἂφρον, ἄμυαλε, αὐτὴ τὴ νύχτα ζητᾶνε τὴν ψυχή σου -Ποιοί; Οἱ δαίμονες- . Ἐκεῖνα ὅλα ποὺ ἔχεις ἑτοιμάσει, σὲ ποιόν θὰ μείνουν;».

Φοβερή, ἀγαπητοί μου, ἡ φωνὴ τοῦ Θεοῦ. Φοβερὸς καὶ ὁ χαρακτηρισμὸς «ἄφρων». Νὰ σὲ πεῖ ὁ Θεὸς «ἄφρων»... Μποροῦμε ἀλήθεια νὰ συλλάβομε νὰ μᾶς λέγει ὁ Θεὸς αὐτὸν τὸν χαρακτηρισμόν; Μποροῦμε νὰ τὸ συλλάβομε αὐτὸ τί σημαίνει; Ἀλλὰ τί σημαίνει ἄφρων; Εἶναι τὸ ἀντίθετον τοῦ ἔμφρονος ἀνθρώπου. Ἡ ἀφροσύνη εἶναι τὸ ἀντίθετον τῆς φρονήσεως. Αὐτὸς ποὺ δὲν εἶναι συνετός, αὐτὸς ποὺ δὲν εἶναι φρόνιμος, αὐτὸς εἶναι ὁ ἄφρων. Εἶναι ἀπὸ τὸ στερητικὸ ἅ-, ὅπως λέμε στὴ Γραμματική, ἀλλὰ καὶ τῆς λέξεως «φρήν- φρενός», δηλαδὴ μυαλό, τοῦ μυαλοῦ, δηλαδὴ χωρὶς μυαλό, χωρὶς φρόνηση, ἄμυαλος.

Εἶναι γνωστὸ ὅτι στὸν ἄνθρωπον ὑπάρχουν τέσσερις κεφαλαιώδεις ἀρετές· ἀπὸ τίς ὁποῖες ἐκπηγάζουν ὅλες οἱ ἀρετές. Πολλὲς φορὲς ἔχω ἀναφερθεῖ στὶς ὁμιλίες μου γι᾿ αὐτὲς τίς κεφαλαιώδεις ἀρετές. Δὲν πειράζει ἂν τίς ξαναποῦμε, διότι ἕνα κήρυγμα δὲν εἶναι ἕνα διακοσμητικὸ στοιχεῖο, ἀλλὰ εἶναι ἕνα μάθημα, εἶναι μία κατήχηση. Καὶ ὅπως ὁ ἐκπαιδευτικὸς στὸ σχολειὸ λέει καὶ ξαναλέει καὶ ξαναλέει τὰ ἴδια πράγματα, μὲ σκοπὸ ὄχι νὰ ἀρέσει εἰς τοὺς μαθητάς του ἀλλὰ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγει νὰ ἐμπεδωθοῦν εἰς τὴν γνῶσιν τῶν μαθητῶν του. Εἶναι λοιπὸν ἡ φρόνησις, ἡ σωφροσύνη, ἡ ἀνδρεία καὶ ἡ δικαιοσύνη. Αὐτὰ τὰ τέσσερα.

Λέγει εἰς τὸ 4ο βιβλίο τῶν Μακκαβαίων, ἀναφερόμενος εἰς αὐτὸ τὸ τετράπτυχον. Λέγει -εἶναι στὸ πρῶτο κεφάλαιο στὸν 18ο στίχο: «Τῆς δὲ σοφίας ἰδέαι καθεστήκασι τέσσαρες, φρόνησις καὶ δικαιοσύνη καὶ ἀνδρεία καὶ σωφροσύνη». Πρέπει νὰ ποῦμε ὅτι αὐτὲς οἱ τέσσερις κεφαλαιώδεις ἀρετές, βρίσκονται καὶ εἰς τοὺς παρ' ἡμῖν σοφούς, τοὺς Ἕλληνας σοφούς. Κι ἐκεῖ συναντοῦμε αὐτὲς τίς τέσσερις κεφαλαιώδεις ἀρετές.

Ἡ φρόνησις ἀντιστοιχεῖ εἰς τὴν νόησιν, στὸ μυαλό. Ἐξ οὗ καὶ τὸ «ἂφρον», ἄμυαλε. Φρόνιμος ἐκεῖνος ποὺ ἔχει μυαλό. Στὴν σωφροσύνη ἀντιστοιχεῖ τὸ συναίσθημα, ἡ καρδιά. Στὴν ἀνδρεία ἀντιστοιχεῖ ἡ βούλησις. Καὶ στὴν δικαιοσύνη, ποὺ καὶ διάκρισις λέγεται, ὑπάρχει ἐκ μέρους της, τῆς δικαιοσύνης, ἡ ἰσοστάθμισις τῶν τριῶν πρώτων. Ὅταν λέμε δικαιοσύνη, πάντα ἐννοοῦμε μία ζυγαριά. Τὸ σύμβολον τῆς δικαιοσύνης εἶναι ἡ ζυγαριά. Εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία, ξαναλέγω, ἰσοσταθμίζει τὴν φρόνηση, τὴν σωφροσύνη καὶ τὴν ἀνδρεία. Τί θὰ πεῖ «ἰσοσταθμίζει»; Ὄχι τὸ ἕνα νὰ εἶναι πολὺ μεγάλο, τὸ ἄλλο νὰ εἶναι πολὺ μικρό. Δηλαδὴ σὰν ἕνα τρίγωνο ἂν τὸ θέλετε, ὀρθογώνιο τρίγωνο, ποὺ τὸ ἕνα σκέλος νὰ εἶναι πολὺ μεγάλο, φερειπεὶν ἡ νόησις, ἐνῶ τὸ ἀπὸ κάτω σκέλος νὰ εἶναι πολὺ μικρό, δηλαδὴ ἂς ποῦμε ἡ ἀνδρεία. Νὰ ἔχεις γερὸ μυαλό, ἀλλὰ νὰ μὴν ἔχεις ἀνδρεία, πολλὴ ἐννοεῖται. Ἀλλὰ νὰ ἔχεις μικρούτσικη, νὰ ἔχεις νηπιώδη ἀνδρεία. Ἔτσι ἡ ἀρετὴ τῆς δικαιοσύνης ἰσοσταθμίζει τίς τρεῖς ἄλλες ἀρετές. Καὶ ἐπέρχεται μία ἰσορροπία. Αὐτὸ εἶναι πάρα πολὺ σημαντικόν.

Καὶ τώρα νὰ δοῦμε πῶς ἐμφανίζεται ἡ ἀφροσύνη, περὶ τῆς ὁποίας καὶ ὁ λόγος σήμερα. Δημιουργεῖ τὴν πλάνη ὅτι ἡ εὐτυχία βρίσκεται στὰ πολλά. «Πῶ, εὐτυχία! Ὦ  πολλά, ὦ πολλὰ ἀγαθά μου! Καὶ πέρυσι μοῦ ᾿μειναν πάρα πολλά. Ἴσως καὶ ἀπὸ πρόπερσι. Καὶ φέτος, πῶ, πολλὰ ἀγαθά!». Ἔτσι λοιπὸν δημιουργεῖται αὐτὴ ἡ πλάνη, πλάνη, ὅτι ἡ εὐτυχία βρίσκεται στὰ πολλά. Ὅτι ἂν δὲν ἔχω χρήματα, ὅπως λέγει ὁ ἅγιος Κασσιανὸς ὁ Ρωμαῖος, καὶ δυστυχῶς ἀναφέρεται σὲ κάποιον μοναχόν, ὁ ὁποῖος μάζευε χρήματα καὶ τὰ ἔβαζε κάτω ἀπὸ μία σανίδα τοῦ σανιδένιου πατώματος τοῦ κελιοῦ του, ὅτι «ἂν δὲν ἔχω χρήματα ἀθλίως ἀποθανοῦμαι». Ἡ φράσις εἶναι ἀπὸ κεῖ. Ὅτι θὰ πεθάνω ἄθλια. Προσέξτε, νὰ κάνω μία διάκριση. Ὄχι βεβαίως τὸ νὰ πῶ στὰ παιδιά μου : «Παιδιά, κοιτᾶξτε, ἔ, αὐτὰ τὰ χρήματα τὰ ἔχω γιὰ τὴν κηδεία μου»· ἤ: «Αὐτὸ τὸ σάβανο -ποὺ ἀγοράζουν ἀπὸ τοὺς Ἁγίους Τόπους- θά μου τὸ βάλετε ὅταν θὰ μὲ κηδεύσετε». Δὲν ἐννοοῦμε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Κάθε ἄλλο. Δὲν ἔχει καμία σχέση.

Ἡ ἑκουσία πτωχεία, ἡ θεληματικὴ πτωχεία εἶναι ἐκείνη ποὺ θεραπεύει τὸ πρᾶγμα. Αὐτὴ δέ, ἡ ἑκουσία πτωχεία, εἶναι ἡ πρώτη, κατὰ τοὺς Πατέρες, τοῦ καταλόγου τῶν ἀρετῶν. Ὁ Κύριος πῶς ἄρχισε τοὺς Μακαρισμούς Του; «Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι». Τί σημαίνει αὐτό; «Τῷ πνεύματι» θὰ πεῖ «ἐκεῖνοι ποὺ εἶναι φτωχοὶ διὰ τῆς ἰδίας των προαιρέσεως». Θέλουν. Δὲν εἶναι χαζοί. Δὲν εἶναι κουτοί. Δὲν εἶναι ἀνίκανοι νὰ βγάλουν χρήματα. Ἀλλὰ θέλουν νὰ εἶναι πτωχοί. Τὸ γιατί; Γιὰ κάποιο σκοπό. Φερειπείν, διότι θέλω νὰ ἐργαστῶ γιὰ τὴν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Ὅπως καὶ ἡ ἀγαμία. Δὲν εἶμαι ἀνίκανος. Ὅπως θά ᾿λεγε κάποιος: «Ξῦσε με λιγάκι, νὰ δεῖς ἂν εἶμαι ἀνίκανος». Ἀλλὰ γιὰ τὴν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ.

Λοιπόν, «μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι». Δηλαδὴ διὰ τῆς ἰδίας των προαιρέσεως. Γιατί σ᾿ αὐτοὺς ἀνήκει ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Ἄν θὰ ἀνοίξετε τὰ Ἅπαντα τοῦ ἁγίου Ἰσαάκ τοῦ Σύρου, θὰ δεῖτε ὅτι πρώτη ὁμιλία -ἡ πρώτη, ἔχει πολλὲς ὁμιλίες, 80-90 ὁμιλίες ἔχει- ἡ πρώτη ὁμιλία ἀναφέρεται εἰς τὴν ἑκουσίαν, τὴν θεληματικὴν πτωχείαν. Γιατί; Γιατί εἶναι ἡ ἀφετηρία ὅλων τῶν ἄλλων ἀρετῶν. Ὄχι βεβαίως ὅτι ἕνας πλούσιος δὲν μπορεῖ νὰ σωθεῖ. Ἄν καὶ ὁ Κύριος εἶπε ὅτι ἕνας πλούσιος δύσκολα μπαίνει στὴν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, γιατί πλανᾷται ἀπὸ τὰ πράγματα ποὺ ἔχει, ἀπὸ τὸν πλοῦτον ποὺ ἔχει. Καὶ τότε εἶπαν οἱ μαθηταί: «Ἄ, τότε ποιός μπορεῖ νὰ σωθεῖ;». Καὶ εἶπε ὁ Κύριος: «Ἐκεῖνα ποὺ εἶναι ἀδύνατα στοὺς ἀνθρώπους, εἶναι δυνατὰ στὸν Θεό». Μπορεῖς νὰ εἶσαι πλούσιος καὶ νὰ σωθεῖς. Ὅταν ὅμως εἶσαι ὁ φιλάνθρωπος, ὁ ἐλεήμων, ποὺ δὲν ἐμποδίζεσαι νὰ κάνεις τὸ ἀγαθόν. Καὶ δὲν κολλάει ἡ καρδιά σου στὰ ὑλικὰ ἀγαθά.

Ἔτσι λοιπὸν ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εἶναι πλεονέκτης, θέλει νὰ μαζέψει, στὸ βάθος εἶναι ὑπερήφανος. Ἔχει ἀλαζονεία τοῦ σώματος. Ξέρετε ἐκεῖνος ποὺ δὲν νηστεύει, ἔχει τὴν ἀλαζονεία τοῦ σώματος, ὄχι τοῦ πνεύματος. Ἡ ἀλαζονεία τοῦ σώματος εἶναι «Ἐγὼ τρώγω, θέλω νὰ θρέψω τὸ σῶμα μου». Ἀντιθέτως, ἡ νηστεία εἶναι ἡ ταπείνωση τοῦ σώματος. Δηλαδὴ ταπεινώνω τὸ σῶμα μου μέ τοῦ νὰ τοῦ δώσω... ἔ, μέτρια τροφή, καὶ στὴν ποσότητα καὶ στὴν ποιότητα. Ἡ νηστεία λοιπὸν σπάζει αὐτὴν τὴν ἀλαζονεία τοῦ σώματος. Ἐξάλλου ἡ πλεονεξία ὁδήγησε τὸν Κύριον νὰ πεῖ τὴν παραβολὴ τοῦ ἄφρονος πλουσίου. Εἶχε μία συζήτηση προηγουμένως. Καὶ ὁ Κύριος γιὰ νὰ δείξει τὰ πράγματα, εἶπε τὴν παραβολὴ τοῦ ἄφρονος πλουσίου. Αὐτὴ Τοῦ ἔδωσε τὴν ἀφορμή.

Καὶ εἶπε: «Ὁρᾶτε καὶ φυλάσσεσθε ἀπὸ πάσης πλεονεξίας· ὅτι οὐκ ἐν τῷ περισσεύειν τινὶ ἡ ζωῇ αὐτοῦ ἐστὶν ἐκ τῶν ὑπαρχόντων  αὐτῷ». Προσέχετε, φυλάγεσθε, μὴ νομίσετε ὅτι θὰ ἀποκτήσεις περίσσια ζωὴ ἀπὸ τὰ πολλά σου ἀγαθά. Εἶναι ἡ πλάνη ποὺ σᾶς ἀνέφερα ὅτι ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖ κινεῖται. Πλανᾷται. Τὸ μέτρο ποιό εἶναι; Μᾶς τὸ λέγει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «Ἡ εὐσέβεια μετ᾿ αὐταρκείας». «Νὰ εἶσαι εὐσεβὴς μὲ ἐκεῖνα ποὺ ἔχεις. Νὰ εἶσαι καὶ εὐσεβὴς καὶ μὲ ἐκεῖνα ποὺ ἔχεις. Νὰ περιορίζεσαι». «Ἔχοντες -λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, νὰ ὁλοκληρώσω- σκεπάσματα καὶ διατροφάς, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα». Τὰ σκεπάσματα ποιά εἶναι; Τὰ ροῦχα ποὺ φοροῦμε. Τὸ καλοκαίρι, κατὰ τὸν Μέγα Βασίλειο, βάζομε ἐλαφρὰ ροῦχα, τὸν χειμῶνα βάζομε θερμὰ ροῦχα. Καὶ παραπανίσια. Σκέπασμα εἶναι ἀκόμη καὶ ἡ σκεπή, τὰ κεραμίδια. Δηλαδὴ τὸ σπιτάκι μας. Τὸ σπίτι μας, ὁ ἱματισμός μας. «Ἒχοντες», λέει, «καὶ διατροφάς». Ἔχομε νὰ φᾶμε. Δόξα τῷ Θεῷ. Μὴ γυρεύομε νὰ γίνομε πλούσιοι. Γιατί ἐκεῖνο ποὺ γυρεύουν νὰ γίνουν πλούσιοι καὶ τὰ πάντα μηχανεύονται γιὰ τοῦτο, πέφτουν, λέει, σὲ παγίδες καὶ μπήγουν, λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, στὸ σῶμα τους καρφιὰ καὶ τὸν καρφώνουν τὸν ἑαυτόν τους. Πράγματι, ὁ πλούσιος ἔχει πολλὴν μέριμνα, πολὺ περισσοτέρα ἀπό τον φτωχόν. Ναί. Ἀλλὰ σχεδὸν καθόλου δὲν ἔχει μέριμνα ἐκεῖνος ποὺ ἀρκεῖται στὰ λίγα καὶ ἔχει τὸ μεροκάματό του κ.ὅ.κ.

Στὴν ἀφροσύνη, περὶ τῆς ὁποίας, πάντα ὑπενθυμίζω, ὁ λόγος, ἀπουσιάζει ἡ ἀντίληψις τοῦ πλησίον. Εἶναι ἕνα ἄλλο σημεῖο αὐτό. «Καλά, ὑπάρχουν ἄλλοι ἄνθρωποι;». Ναί, ἄνθρωπε. Ὑπάρχουν κι ἄλλοι ἄνθρωποι. «Ὑπάρχουν κι ἄλλοι ἄνθρωποι;». Ξέρετε τί λέγω; «Ἄχ, ἐμεῖς ἔχομε τὸ καλοριφέρ μας, ἔχομε νὰ φᾶμε, ἔχομε τὸ τραπέζι μας, τὰ ροῦχα μας. Πόσοι ἄνθρωποι αὐτὴ τὴν στιγμὴ σὲ ὅλο τὸν κόσμο καὶ μάλιστα στὸ βόρειο ἡμισφαίριο, ποὺ τώρα ἔχομε χειμῶνα, κοιμῶνται κάτω ἀπὸ τὰ γεφύρια τῶν ποταμῶν! Στὸ Παρίσι, κάτω ἀπὸ τὰ γεφύρια τοῦ Σηκουάνα. Ἐκεῖ κοιμῶνται φτωχοί. Στὸ Λονδῖνο, κάτω ἀπὸ τὸ ποτάμι τοῦ Τάμεση, κοιμῶνται ἐκεῖ στὰ γεφύρια ἀπὸ κάτω, κοιμῶνται φτωχοί... Στὶς μισοτελειωμένες οἰκοδομές, κοιμῶνται φτωχοὶ καὶ πεινασμένοι». Δὲν εἶναι γνωστὸ αὐτό; Καὶ εἶναι, θὰ λέγαμε, τείχη ἀδιαπέραστα, ἐπειδὴ ὁ νοῦς νοσεῖ, ἡ παρουσία τῶν φτωχῶν. Δὲν καταλαβαίνει τίποτα. Τείχη ἀδιαπέραστα. Ἐπειδὴ ὁ νοῦς νοσεῖ. Καὶ ἡ φρόνησις, αὐτὸ τὸ θαυμάσιο προϊὸν τοῦ νοῦ, εἶναι σχεδὸν ἀνύπαρκτη. Γιατί εἴμαστε ἄφρονες... Ἔτσι ἡ ἐλεημοσύνη καὶ ἡ κοινωνικὴ ἀντίληψις δὲν μποροῦν νὰ ἀναπτυχθοῦν.

Ἀκόμη στὴν ἀφροσύνη γεννιέται ἡ ἀντίληψις ὅτι «Ὅλοι μποροῦν νὰ πεθάνουν ἐκτὸς ἀπὸ μένα». Πέθανε ὁ τάδε. «Ἔ, πέθανε αὐτός. Δὲν πέθανα ἐγώ». Ἔτσι δημιουργεῖται ἡ πλάνη ὅτι «ὅλοι μποροῦν νὰ πεθάνουν ἐκτὸς ἀπὸ μένα». Ὁ θάνατος διὰ τὸν τέτοιον ἄνθρωπο, τὸν ἄφρονα, νὰ βάλει μυαλό, δὲν ὑπάρχει, δὲν ὑπάρχει θάνατος. Ἔτσι δὲν ὑπελόγισε καὶ ὁ πλούσιος τῆς παραβολῆς ὅτι μποροῦσε νὰ πεθάνει. «Ἄ», λέγει, «ἔχεις ''ἀγαθὰ κείμενα εἰς ἔτη πολλά''. Ἔχεις ζωὴ μπροστά σου».  Καὶ ἔρχεται ἡ ἔκπληξη ὅτι «ταύτῃ τῇ νυκτὶ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦσιν ἀπὸ σοῦ». Φοβερό! Ὁ τόνος πέφτει σ᾿ αὐτὸ τὸ «ταύτῃ τῇ νυκτὶ», ἀπόψε, ἀπόψε θὰ πεθάνεις! Σὲ ὅλους μας, συμβαίνει, ἀγαπητοί μου, αὐτό. Ὅτι δὲν θὰ πεθάνομε. Ἄν τὸ προσέξετε... βέβαια ὑπάρχει μία ἐσωτάτη ἑρμηνεία, ὅτι ὁ Θεὸς ἔκανε τὸν ἄνθρωπο γιὰ τὴν ἀθανασία. Γι᾿ αὐτὸ δὲν πιστεύει στὸν θάνατο. Ἐσωτάτη ἑρμηνεία. Ὅμως ἐδῶ ἔχομε τὴν περίπτωση ὅτι δὲν πεθαίνω γιὰ νὰ ἀπολαύσω τὰ ἀγαθά μου. Ὁ νοῦς λέγει: «Θὰ πεθάνεις. Εἶναι λογικό. Ἀφοῦ ὅλοι πεθαίνουν». Ἡ καρδιὰ λέγει: «Ὄχι, δὲν θὰ πεθάνεις».

Κι ἀκόμη μία πλάνη. Στὴν ἀφροσύνη καλλιεργεῖται ἡ ὀλεθρία ἀντίληψις ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλη ζωή. «Καὶ ποιός πῆγε καὶ εἶδε καὶ γύρισε γιὰ νὰ μᾶς πεῖ ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλη ζωή;». Ἡ ἀντίληψις αὐτὴ εἶναι πραγματικὰ μία καθαρὴ αὐτοκτονία τῆς ὑπάρξεώς μας. Ἀφοῦ ὑπάρχει; Ἐσὺ λὲς ὅτι δὲν ὑπάρχει. Δὲν αὐτοκτονεῖς; Δηλαδὴ δὲν πορεύεσαι πρὸς τὴν αἰωνία τιμωρία καί τὴν αἰωνία κόλαση; Κι ὅμως πολλοὶ ἔτσι θέλουν νὰ σκέπτονται: «Δὲν ὑπάρχει ἄλλη ζωή. Ὅ,τι φᾷς καὶ ὅ,τι πιεῖς. Αὐτὸ εἶναι ἡ ζωή. Τίποτ᾿ ἄλλο παρακάτω». Ἕνας χοντρὸς ὑλισμός. Στὸ βάθρο, ἀγαπητοί μου, τοῦ ἀγάλματος τοῦ Σαρδανάπαλου, τοῦ τελευταίου βασιλιᾶ τῶν Ἀσσυρίων, ὁ ἴδιος ἔδωσε ἐντολὴ νὰ γράψουν ἀπὸ κάτω τὴν ἑξῆς ἐπιγραφή: «Διαβάτη, ἡ ζωὴ εἶναι ὅ,τι φᾷς καὶ ὅ,τι πιεῖς καὶ ὅ,τι ἀφροδισιάσεις». «Ἀφροδισιάζω» θὰ πεῖ συνέρχομαι καὶ κάνω γενετήσιαν πρᾶξιν, ἐρωτικὴ ζωή. Δηλαδὴ νὰ φᾷς, νὰ πιεῖς καὶ νὰ ἀσκήσεις καὶ τὸν ἔρωτα. Καὶ νὰ φανταστεῖτε ὅτι ὁ Σαρδανάπαλος ἦταν σέ... ὑπερθετικὸν βαθμὸν ὁμοφυλόφιλος. Αὐτοκράτωρ... Καὶ φοροῦσε γυναικεῖα ἐνδύματα ἐμφανιζόμενος στὸν λαό... Φρικτὲς καταστάσεις! Τέλος πάντων... Καὶ αὐτὸς ὁ λανθασμένος πνευματικὸς προσανατολισμός, δίδεται καὶ διαδίδεται, «εἶναι γνωστὸ ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλῃ ζωή», ἄφθονα καὶ ἀπὸ τὸν τύπο καὶ ἀπὸ τὰ Μαζικὰ Μέσα Ἐνημερώσεως. «Τί ὑπάρχει παρακάτω; Τίποτα. Ποῦ θὰ πᾶμε; Στὰ ἀστέρια θὰ πᾶμε; Στ᾿ ἀστέρια, ξέρω ᾿γώ; Καὶ μετὰ τί θὰ κάνουμε; Τίποτα».

Στὴν συνέχεια τῆς φωνῆς τοῦ Θεοῦ, ἀγαπητοί μου, στὸν ἄφρονα πλούσιο, εἶναι: «Ἅ δὲ ἡτοίμασας τίνι ἔσται;». «Ἐκεῖνα ποὺ ἑτοίμασες, ποιανοῦ θὰ μείνουν;». Χμ, πράγματι, ἔρχονται οἱ κληρονόμοι νὰ ποῦν αὐτὸ ποὺ λέει ὁ λαός: «Φασούλι τὸ φασούλι ὁ θανών». Δηλαδὴ μαζεύει φασολάκι-φασολάκι ἐκεῖνος ποὺ θέλει νὰ κάνει περιουσία. «Φασούλι τὸ φασούλι ὁ θανών... Φασουλάδα ὁ κληρονομῶν!». Τὰ παίρνει ὅλα ὁ κληρονομῶν καὶ τὰ τρώει. Πραγματικά, πραγματικά, μαζεύεις ἄνθρωπε, μαζεύεις, γιὰ ποιούς; Γιὰ τὰ παιδιά σου; Γιὰ τὰ ἀνίψια σου; Νὰ θὰ τὰ φᾶνε. Ἐσὺ μαζεύεις φασόλι-φασόλι, αὐτοὶ θὰ κάνουν φασολάδα γιὰ ὅλα μαζί. Δηλαδὴ θὰ τὰ φᾶνε ὅλα. Πόσο ἀνόητος, ἀλήθεια, εἶναι ὁ ἄνθρωπος!

Ὅταν ὅμως τρέφεται μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο ἡ ἀφροσύνη, ἡ ἀμυαλοσύνη, τότε γεννάει ἕνα τέρας, ποὺ λέγεται ἀθεΐα. Γιὰ ἕναν τέτοιον ἄφρονα λέγει ὁ Ψαλμωδὸς στὸν 13ο Ψαλμό: «Εἶπεν ἄφρων ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ· οὐκ ἔστι Θεός». Ποιός εἶπε δὲν ὑπάρχει Θεός; Ὁ ἄφρων, ὁ ἄμυαλος ἄνθρωπος. Ναί. Ἡ ἀπουσία τῆς φρονήσεως γεννᾷ τὴν ἀθεΐα· διότι αὐτὴ ἡ ἴδια ἡ φύσις, ἡ αἰσθητὴ φύσις, εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία μπορεῖ νὰ μᾶς ἀνοίξει σὰν βιβλίο νὰ μάθομε Ποιός τὴν δημιούργησε. Καὶ σὺ λὲς «Δὲν ὑπάρχει Θεός»; Κι ἐσὺ λὲς ὅτι ὅλα ᾿γίναν τυχαῖα; Τυχαῖα; Τυχαῖα; Τί τυχαῖον ὑπάρχει; Καὶ λὲς ὅτι ὅλα αὐτὰ εἶναι μόνα τους ποὺ ἔχουνε γίνει; Μόνα τους; Αὐτόματος γένεσις; (μὲ ἕνα -ν-). Δηλαδὴ ἔχουν γίνει ὅλα μόνα τους; Εἶσαι ἄφρων. Εἶσαι ἄφρων! «Μά, εἶμαι σοφὸς ἐπιστήμων». Εἶσαι ἄφρων! Εἶσαι ἄμυαλος ἄνθρωπος. Ἡ ἀπουσία λοιπὸν τῆς φρονήσεως ὁδηγεῖ καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ἀθεΐαν.

Ὁ ἄθεος εἶναι ἄφρων καθ᾿ ὅλο τὸ μῆκος καὶ πλάτος καὶ ὕψος ποὺ ὑπάρχει γύρω του. Ὁ ἄθεος δὲν ἔχει «σώας τὰς φρένας». Βάζω τὸ «σώας τὰς φρένας» ἐντὸς εἰσαγωγικῶν. Δηλαδὴ δὲν εἶναι τρελὸς γιὰ τὸ τρελοκομεῖο. Ἀλλὰ εἶναι τρελὸς ὅμως. Εἶναι ἄφρων. Εἶναι ἄμυαλος. Γιατί ἡ ἀθεΐα εἶναι ἕνας παραλογισμός. Λέγει ὁ Μέγας Βασίλειος: «Τούτῳ γὰρ τῷ ἄφρονι εἶπεν ὁ Θεὸς διὰ τὴν ἐνυπάρχουσαν αὐτῷ ἀθεΐαν». Τοῦ εἶπε, λέγει, ὁ Θεός, τὸν ὀνόμασε ἄφρονα, ἐπειδὴ μὲς στὴν ψυχή του ἔβλεπε ὁ Θεὸς ὅτι ὑπάρχει ἀθεΐα. Καὶ ἡ ἀφροσύνη δυστυχῶς σήμερα εἶναι πολὺ ἁπλωμένη. Πρέπει νὰ τὸ ποῦμε αὐτό, ἐὰν εἴμεθα εἰλικρινεῖς. Λέει ὁ Ψαλμωδὸς πάλι: «Κύριος ἐκ τοῦ οὐρανοῦ διέκυψεν -Ὁ Κύριος, λέει, ἀπὸ τὸν οὐρανὸ ἔσκυψε νὰ δεῖ. Σὰν νὰ εἶναι ἕνα πάτωμα καὶ βγαίνει ἀπὸ ἕνα παράθυρο ὁ Θεός. Δηλαδὴ εἶναι μία ὡραία εἰκόνα αὐτό- ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων τοῦ ἰδεῖν -νὰ δεῖ τοὺς ἀνθρώπους- εἰ ἔστι συνιὼν ἢ ἐκζητῶν τὸν Θεόν -ἂν ὑπάρχει κάποιος ποὺ νὰ ἔχει μυαλό. Ἄν ὑπάρχει κάποιος ποὺ ἐπιτέλους νὰ ψάχνει νὰ βρεῖ τὸν Θεό-. Πάντες ἐξέκλιναν -Ὅλοι πῆραν τὸν στραβὸ δρόμο-, ἅμα ἠχρειώθησαν -συγχρόνως ἔγιναν καὶ ἀχρεῖοι-, οὐκ ἔστι ποιῶν χρηστότητα, οὐκ ἔστιν ἕως ἑνός». «Δὲν ὑπάρχει ἄνθρωπος νὰ ποιεῖ χρηστότητα (τὸ χρή -μὲ ἦτα, δηλαδὴ ἀγαθὸ πρᾶγμα-. Μέχρις ἑνός!», λέει στὸν 13ο Ψαλμὸ ὁ Δαβίδ.

Ἀγαπητοί, μεγάλη συμφορὰ ἡ ἔλλειψις φρονήσεως. Ὁ Θεὸς μᾶς ἔδωσε τὸν νοῦ· νὰ εἶναι προσανατολισμένος πάντοτε σὲ ὅ,τι εἶναι ἀληθινό, πραγματικὸ καὶ συμφέρον. Καὶ μᾶς ἀγαπᾷ. Καὶ βοᾷ πρὸς ἡμᾶς: «Δράξασθε παιδείας -''δράττομαι μὲ τὴν φούχτα μου''. Φουχτιάσατε, λέει, τὴν παιδεία-, μήποτε ὀργισθῇ Κύριος καὶ ἀπολεῖσθε ἐξ ὁδοῦ δικαίας», λέει στὸν 2ο Ψαλμό. Ποιά εἶναι αὐτὴ ἡ Παιδεία; Εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ πολλὰ ὀνόματα τοῦ δευτέρου προσώπου τῆς Ἁγίας Τριάδος. Ὅπως εἶναι καὶ τὸ ὄνομα Σοφία. Ἔτσι λοιπόν, μᾶς λέει ἐδῶ: «Ἁρπάξτε τὸν Χριστόν. Μήποτε ὀργισθῇ ὁ Κύριος. Γιατί Ἐκεῖνος θὰ σᾶς δώσει τὴν φρόνησιν». Ναί. Λέει στὸ βιβλίο τῶν Παροιμιῶν: «Ὁ ἐνδεὴς ταῖς φρεσὶν ἐκκλινάτω πρός με». Μιλάει ὁ Παροιμιαστὴς ἐξ ὀνόματος τῆς Ἐνυποστάτου Σοφίας. «Ἐκεῖνος ποὺ εἶναι φτωχός», λέει, «στὸ μυαλό, ἂς ἔρθει κοντά μου νὰ ἀποκτήσει φρόνησιν».

Τί εἶναι φρόνησις; «Γνῶσις -λέγει ὁ ἅγιος Πέτρος ὁ Δαμασκηνός- τῶν τε ποιητέων καὶ οὐ ποιητέων, καὶ ἐγρήγορσις νοῦ». Τί πρέπει νὰ κάνω; Τί δὲν πρέπει νὰ κάνω; Καὶ ἡ ἐγρήγορση τοῦ νοῦ, τὸ ξύπνιο τοῦ νοῦ. Καὶ ποιός μᾶς δίνει τὴν φρόνηση; Ἡ Ἐνυπόστατος Σοφία τοῦ Θεοῦ. Τότε θὰ ἔχομε τὴν ἀληθινὴ φρόνηση καὶ ὄχι τὴν κοσμικὴ φρόνηση, ὅπως ὁ πλούσιος τῆς παραβολῆς. Τὴν φρόνηση ἐκείνη ποὺ δείχνει κυριότατα τὴν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι σχετικά. Ἡ ἀφροσύνη ποτέ, ἀγαπητοί μου, μὴν κυριεύσει τὴν καρδιά μας. Ἀμήν.

779η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Ἡ λειτουργική εὐχή «ὑπέρ τῆς τῶν πάντων ἑνώσεως» ἔχει σχέση μέ τόν αἰρετικό Οἰκουμενισμό;

†. Μία πρώτη απορία λέγει: «Σας παρακαλώ θα ήθελα να μου πείτε για την απορία αυτή. Ο

οικουμενισμός είναι μία απειλή

όπως ξέρουμε για την

Ορθοδοξία. Είναι μία αίρεσις.

Στην Λειτουργία όμως υπάρχει

μία ευχή υπέρ της ενώσεως

πάντων των χριστιανών. Τί

εννοεί με αυτό; Δηλαδή όλων

των χριστιανών – θρησκειών;»-

Θέλει να πει, των χριστιανών μαζί με όλες τις άλλες θρησκείες. Μάλιστα. Παιδιά, δεν πρόκειται περί αυτού.

Όταν πράγματι στην Μεγάλη Συναπτή …συναπτή λέγεται στα αιτήματα τα οποία είναι το ένα μετά το άλλο, δηλαδή κολλητά, συναπτά, γι’ αυτό λέγεται η Μεγάλη Συναπτή… μετά το «Ευλογημένη η Βασιλεία» λέμε υπέρ της ειρήνης του σύμπαντος κόσμου, ευσταθίας των Αγίων του Θεού Εκκλησιών και της των πάντων ενώσεως, του Κυρίου δεηθόμεν. Όταν λέμε λοιπόν και της των πάντων ενώσεως, τί εννοούμε;

Καταρχάς, μέσα στον χώρο της Ορθοδοξίας όλα αυτά λέγονται και γίνονται. Είναι εκείνο που ο Απόστολος Παύλος λέγει, σας παρακαλώ πολύ το αυτό φρονείν. Όλοι να έχετε το αυτό φρόνημα. Και επειδή δεν είναι εύκολο πράγμα να έχουν όλοι το αυτό φρόνημα, διότι πρέπει να υπάρχει εδώ η ενότητα του φρονήματος. Η ενότητα της Πίστεως. Όλοι να πιστεύουμε το ίδιο. Διότι κυκλοφορούν και αιρέσεις. Κυκλοφορούν ποικίλα πράγματα που διασπούν την ενότητα. Αυτό λοιπόν εμείς θέλουμε κι ευχόμαστε. Να υπάρχουν οι χριστιανικές ΟΡΘΟΔΟΞΕΣ Εκκλησίες. Οι χριστιανικές ΟΡΘΟΔΟΞΕΣ Εκκλησίες, το υπογραμίζω, να έχουν ενότητα. Δηλαδή, μόνο εμείς ηνωμένοι.

Δεν σημαίνει μ’ αυτό ότι θα πρέπει να ενωθούμε και με τους αιρετικούς ή με τους πιστούς άλλων θρησκειών. Αν είναι δυνατόν ποτέ. Αν είναι δυνατόν! Είναι ενδοοικογενειακόν το θέμα. Είναι ενδοχριστιανικόν και δη εις τον χώρον της Ορθοδοξίας.

Δεν μπορείς να ενωθείς με τους ρωμαιοκαθολικούς και με τους προτεστάντες. Είναι δυνατόν ποτέ αυτό; Εάν δεν αφήσουν τις κακοδοξίες των, πώς θα γίνει αυτή η ένωσις; Ενώνονται πράγματα τα οποία είναι εκ της φύσεώς των τέτοια που δεν μπορούν να ενωθούν;

Άρα λοιπόν, όταν λέμε και της των πάντων ενώσεως, εννοούμε την ομόνοια, την ομοφροσύνη, την αυτήν Πίστη μέσα εις τον χώρο, πάντοτε, της Ορθοδόξου Πίστεως και καθόλου αυτό το αίτημα δεν έχει την αναφορά του ή τον υπαινιγμό του εις τον οικουμενισμό.

Αν κάποιοι θα ήθελαν να το χρησιμοποιούν δια τον οικουμενισμόν, το λιγότερο που θα μπορούσαν να αποδειχθούν είναι τούτο, ότι είναι αγράμματοι. Το λιγότερο. Αν δεν έχουν κακοήθεια. Αυτά για αυτήν την απορία.

691η ομιλία στην κατηγορία " Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ". (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)

►Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας : " Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου) " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/pantiseis-pori-n-katixitiko
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/321.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».🔻
https://drive.google.com/file/d/1bnD4KlS2bRvJrfYXaOewN02780y5Z9Sg/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς «Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40pM8I69EWsOE4l3gd0pOg7b

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς «Ἀπαντήσεις ἀποριῶν Κατηχητικοῦ. (Ἀνωτέρου Κατηχητικοῦ Σχολείου)».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BC%88%CF%80%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82%20%E1%BC%80%CF%80%CE%BF%CF%81%CE%B9%E1%BF%B6%CE%BD%20%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%E1%BF%A6.%0A%28%E1%BC%88%CE%BD%CF%89%CF%84%CE%AD%CF%81%CE%BF%CF%85%20%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%E1%BF%A6%20%CE%A3%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%B5%CE%AF%CE%BF%CF%85%29?m=1

🔸 Απομαγνητοφώνηση :
Τάς θύρας τάς θύρας.https://tasthyras.wordpress.com/category/%cf%80-%ce%b1%ce%b8%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%83%ce%b9%ce%bf%cf%83-%ce%bc%cf%85%cf%84%ce%b9%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b1%ce%b9%ce%bf%cf%83/page/4/

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†. Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Τό Σπίτι τοῦ Θεοῦ. (β΄ ἔκδοσις)

†. Κάθε χρόνο, αγαπητοί μου, παραμονές του μυστηρίου της Ενανθρωπήσεως, ακούεται η παραβολή του Μεγάλου Δείπνου. Και η παραβολή αυτή είναι μία εικόνα που δείχνει τι προσφέρει ο Θεός -όπως είναι η Ενανθρώπησις του Υιού Του- και τι προσφέρει ο άνθρωπος ή πώς ανταποκρίνεται ο άνθρωπος στη μοναδικά μεγάλη, αυτή, προσφορά του Πατρός.

     Έτσι, ο Θεός, όπως μας λέγει η παραβολή «ἐποίησε δεῖπνον μέγα καὶ ἐκάλεσε πολλούς». Πολλές φορές, η έννοια του «πολλοί», σημαίνει «όλοι». Προσέξατέ το. Σημαίνει όλοι. Πολλές φορές. Όχι πάντα βέβαια. Και το δείπνον είναι η Ενανθρώπησις του Υιού και η Βασιλεία Του. Οι καλεσμένοι, πολλοί ή όλοι, όπως σας εξήγησα, αλλά ο καθένας απεποιείτο την πρόσκληση με κάποια δικαιολογία.

      Ο ένας αγόρασε χωράφι και ήθελε να το δει. Ο άλλος αγόρασε πέντε ζευγάρια βόδια και ήθελε να τα δοκιμάσει. Ο άλλος ήταν νιόπαντρος και ήθελε να φροντίσει το νοικοκυριό του. Ένας τέταρτος, πέμπτος, δέκατος κ.τ.λ. κάτι άλλο ο καθένας είχε να πει σαν δικαιολογία. Η στάση των καλεσμένων, όπως βλέπομε, ήτο αρνητική. Ο Θεός αυτά προσφέρει, το Δείπνον, τον Υιόν Του, την Ενανθρώπηση, οι άνθρωποι έτσι ανταποκρίνονται. Δηλαδή δεν έρχονται εις το Δείπνον, ο καθένας με τη δικαιολογία του.

      Αλλά ο Θεός δεν ενηνθρώπησε μάταια. Γι’ αυτό ζητά οπωσδήποτε να βρεθούν άνθρωποι στο τραπέζι της Βασιλείας Του. Και λέγει στον δούλο Του: «Ἒξελθε ταχέως εἰς τὰς πλατείας καὶ ῥύμας –«ρύμες», η «ρύμη» είναι το μικρό δρομάκι-  τῆς πόλεως, καὶ τοὺς πτωχοὺς καὶ ἀναπήρους καὶ χωλοὺς καὶ τυφλοὺς εἰσάγαγε ὧδε». «Φέρ’ τους». Κι όταν ο δούλος τον πληροφορεί ότι έτσι έγινε και ότι υπάρχει ακόμη τόπος, απαντά ο Κύριος, ο Πατήρ: «Ἒξελθε εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ φραγμοὺς -οι «φραγμοί» είναι…ε, τα τελευταία εκεί οικόπεδα, χωράφια, τα τελευταία οικόπεδα που είναι σπίτια κ.τ.λ. εκεί που είναι τα όρια της πόλεως-καὶ ἀνάγκασον εἰσελθεῖν, ἵνα γεμισθῇ ὁ οἶκος μου». «Για να γεμίσει το σπίτι μου», λέει ο Πατήρ. Εκείνο το «ἀνάγκασον», δεν έχει καμία σχέση με τον εξαναγκασμόν, όπως σήμερα το εννοούμε. Αλλά είναι ότι δεν θα μπορούσαν οι άνθρωποι αυτοί να δεχθούν, που είναι σακάτηδες, φτωχοί, ελεεινοί, τρισάθλιοι, ότι θα μπορούσε ο άρχοντας του τόπου να τους καλεί σε τραπέζι. «Εμένα θα με καλέσει ο άρχοντας του τόπου;». Γι'αυτό, εκείνο το «ἀνάγκασον» έρχεται να βγάλει την αμφιβολία ότι ο Κύριος σε καλεί. Και τι; «ἵνα γεμισθῇ ὁ οἶκος μου». «Για να γεμίσει το σπιτικό μου, το σπίτι μου».

    Η τελική επιθυμία του Θεού, όπως βλέπομε, είναι αυτή: «Να γεμισθεί ο οίκος μου». Τι είναι ο οίκος του Θεού; Είναι αληθές ότι η Αγία Γραφή αναφέρει συχνά ότι ο Θεός έχει «οἶκον», σπίτι, «οἶκον». Και βέβαια «οἶκος Θεοῦ» λέγεται όπου ο Θεός εμφανίζεται. Γι’ αυτό και ο Ιακώβ, όταν έφευγε από προσώπου Ησαύ του αδελφού του, και, ε,  κάπου κοιμήθηκε, στο ύπαιθρον, στην πορεία του, προς την Μεσσοποταμία, είδε εκείνο το γνωστό όνειρο με την Κλίμακα, που ανέβαιναν και κατέβαιναν άγγελοι και επάνω εις την κορυφήν της Κλίμακος ίστατο ο Θεός, όταν ξύπνησε, τρόμαξε και είπε: «Ὡς φοβερὸς ὁ τόπος οὗτος». «Αυτός ο τόπος», λέει, «είναι… προκαλεί φόβον». «Οὐκ ἔστι τοῦτο ἀλλ᾿ ἢ οἶκος Θεοῦ». «Δεν είναι παρά ο τόπος αυτός εδώ, εδώ που κοιμήθηκα, είναι τόπος Θεού». Και εκάλεσε το όνομα του τόπου εκείνου «οἶκος Θεοῦ». Και εκάλεσε εκείνον τον τόπο «οἶκον Θεοῦ».

       Αργότερα θα ονομαστεί «οἶκος Θεοῦ» η Σκηνή του Μαρτυρίου στην έρημο. Και ο ναός στα Ιεροσόλυμα, όταν έφθασαν εις την γη της Επαγγελίας  και ανοικοδόμησαν τον ναόν.

    Ο όρος «οἶκος» είναι πολυσήμαντος. Και σημαίνει «οικία», σημαίνει «οικογένεια», σημαίνει «πατρίδα». Γι’ αυτό ο Κύριος Ιησούς αποκαλεί εαυτόν: «Κύριον οικίας». Και λέγει ότι όταν θα επιστρέψει, κατά την Δευτέρα Του Παρουσία θα μαζέψει όλους τους δικούς Του. «Γρηγορεῖτε –λέγει- οὖν, οὐκ οἴδατε γάρ πότε ὁ Κύριος τῆς οἰκίας ἔρχεται.- Βλέπετε; Αποκαλεί τον εαυτόν Του «Κύριον τῆς οἰκίας» - μὴ ἐλθὼν ἐξαίφνης, εὓροι ὑμᾶς καθεύδοντας». «Μην έλθει ξαφνικά και σας βρει να κοιμόσαστε».

       Ακόμη ο Κύριος είπε: «Ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ Πατρός μου μοναὶ πολλαὶ εἰσίν». «Εις την οικία του Πατρός μου είναι πολλά δωμάτια, πολλές κατοικίες επιμέρους»∙ που είναι η Βασιλεία του Θεού.

      Ακόμη, «οἶκος Θεοῦ» ονομάζεται η Εκκλησία: «Πῶς δεῖ ἐν οἴκῳ Θεοῦ –λέει ο απόστολος Παύλος στην Α΄προς Τιμόθεον- ἀναστρέφεσθαι, ἥτις ἐστὶν ἐκκλησία Θεοῦ». «Πρέπει να μάθομε ποια πρέπει να είναι η συμπεριφορά μας εις την Εκκλησίαν, που είναι οίκος Θεού».

     Ακόμη, ο Κύριος είναι διαχειριστής του οίκου Του και των ομογενών Του. Γι’ αυτό λέγει ότι «ὁ καιρός του ἄρξασθαι τὸ κρῖμα ἀπὸ τοῦ οἴκου τοῦ Θεοῦ». «Ο καιρός που θα ΄ρθει για να επιβληθεί η καταδίκη -το λέει και ο Ιεζεκιήλ αυτό, ο προφήτης, «τὸ κρῖμα», για να καταδικαστούν από του οίκου του Θεού, δηλαδή από τους δικούς Του, τους πολύ κοντινούς, δηλαδή είναι σαφέστερο εις τον Ιεζεκιήλ, που αναφέρεται εις τους κληρικούς. «Θα προβείτε», λέει, «σε σφαγή. Δεν θα λυπηθεί το μάτι σας». Λέει σε εκείνον ο οποίος κρατάει μπαλτά και ακολουθείται από μία συνοδεία, «διότι στάθηκαν οι δικοί μου οι άνθρωποι, οι κληρικοί μου, σκάρτοι, τιποτένιοι∙ ε, λοιπόν, θα τιμωρηθεί ο λαός, αλλά η αρχή της τιμωρίας θα αρχίσει από τους κληρικούς, τους δικούς μου…». Φοβερό πράγμα, ε; Φοβερό πράγμα. Και μάλιστα, αν θέλετε πάλι, ο οίκος, ως έννοια πατρίδος, όταν είδε την Ιερουσαλήμ και είπε και έκλαυσε ο Κύριος, ότι θα καταστραφεί ο «οἶκος» αυτός. Δηλαδή ο «οἶκος», «η πατρίδα σας». Και ήρθαν ύστερα από τριάντα χρόνια, ήρθαν οι Ρωμαίοι και κατέστρεψαν όλον εκείνον τον τόπον, της Ιερουσαλήμ κ.λπ.

        Στην «Αποκάλυψη» ακόμη, εμφανίζεται μία νέα τάξις των πραγμάτων. Η Βασιλεία του Θεού είναι η Άνω Ιερουσαλήμ, στην οποία ο ευαγγελιστής Ιωάννης δεν βλέπει ναό. «Κοίταξα, δεν είδα», λέει, «πουθενά ναόν». «Καὶ ναὸν οὐκ εἶδον ἐν αὐτῇ», λέγει εις το 21^ον κεφάλαιον. «Ὁ γὰρ Κύριος, ὁ Θεός, ὁ Παντοκράτωρ, ναὸς αὐτῆς ἐστὶν καὶ τὸ Ἀρνίον». Ο Ίδιος ο Θεός είναι τώρα εδώ ο ναός. Δηλαδή ο οίκος. «Ναός» θα πει «οίκος». Όπως…να μην σας λέω πολλά και σας μπερδέψω∙ ταυτίζεται δηλαδή ο ναός με τον Θεόν. Ταυτίζεται ο ναός με τον Θεόν.

     Ακόμη, ναός Θεού είναι και αυτός ο άνθρωπος. Ναι! Δεν λέγει ο Απόστολος στους Κορινθίους: «Οὐκ οἴδατε (:Δεν γνωρίζετε) ὅτι τὸ σῶμα ὑμῶν - το σώμα∙ όχι η ψυχή-  ναὸς τοῦ ἐν ὑμῖν Ἁγίου Πνεύματός ἐστιν, οὗ ἔχετε ἀπὸ Θεοῦ;». «Δεν ξέρετε», λέγει, «ότι το σώμα σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος, ναός του Θεού;». Τονίζω: «το σώμα». Γιατί υποτιμάται το σώμα. Και δεν πρέπει να υποτιμάται. Μπορεί βέβαια σήμερα να αρρωσταίνει, να υπόκειται εις την φθοράν, να πεθαίνει, αλλά αύριο θα αναστηθεί. Το ακούσατε καλά αυτό∙ ότι θα αναστηθεί αύριο, ε; Το παλιό σώμα. Όχι κάποιο άλλο. Όχι κάποιο καινούριο. Το παλιό σώμα που θα είναι βέβαια καινούριο. Και συνεπώς το σώμα του ανθρώπου είναι κατοικία, ναός του Αγίου Πνεύματος, δηλαδή του Θεού. Ναός του Αγίου Πνεύματος. Σπουδαίο.

     Βεβαίως, πολύ περισσότερο είναι η ψυχή του ανθρώπου κατοικητήριον του Θεού. Αλλά τονίζεται εδώ το σώμα, γιατί οι Κορίνθιοι πόρνευαν. Ήσαν πόρνοι. Και όταν έγιναν Χριστιανοί, δεν μπορούσαν να ξεχάσουν τις παλιές τους συνήθειες. Και λέει ο Απόστολος Παύλος στην πρώτη του επιστολή, στο 6^ον κεφάλαιον, αναφερόμενος εις το θέμα της πορνείας, και αναφέρεται εις το σώμα, και μάλιστα όταν τελειώνει αυτήν την ενότητα λέγει: «Πρέπει να αγιάζουμε τον Θεό ἐν τῷ σώματι ἡμῶν καὶ ἐν τῷ Πνεύματι ἡμῶν, ἅτινα ἐστὶν τοῦ Θεοῦ». Γιατί προτάσσει το σώμα του Πνεύματος; Γιατί υποτιμάτο το σώμα. Όχι. Δεν θα υποτιμηθεί το σώμα. Είναι κατοικητήριον του Θεού! Γι’ αυτό λέγει: «Να δοξάσομε τον Θεό και με το σώμα μας» -το υπογραμμίζω- «και με το πνεύμα μας». Βλέπετε, ακολουθεί το πνεύμα. «Ἅτινα», «που και τα δυο, και το σώμα και η ψυχή ανήκουν στον Θεό». Είναι του Θεού.

      Οίκος, λοιπόν, Θεού, όπως είδαμε, σας είπα μία πλειάδα θέσεων, είναι όπου ο Θεός εμφανίζεται. Η σκηνή και ο ναός, η Εκκλησία, ο άνθρωπος, σαν ψυχοσωματική, βεβαίως, πάντοτε ύπαρξη και η Βασιλεία του Θεού.

      Αυτός τώρα ο οίκος του Θεού, κατά την παραβολή, πρέπει να γεμίσει· «ἵνα γεμισθῇ ὁ οἶκος μου», λέγει η παραβολή. Ποιος είναι τώρα εδώ ο οἶκος, που πρέπει να γεμίσει; Και από τι θα γεμίσει; Είναι η Εκκλησία. Πρώτιστα η Εκκλησία του Χριστού εδώ στη γη. Διότι η Βασιλεία του Θεού εδώ στη γη είναι η Εκκλησία. Και η Βασιλεία του Θεού πρέπει να γεμίσει. Από τι; Πρέπει να γεμίσει από πιστούς. Είδατε; Η κλήσις. Κάλεσμα. «Κάλεσε αυτούς, κάλεσε όλους, όλους κάλεσέ τους, ἵνα γεμισθῇ ὁ οἶκος μου». Έτσι, η Εκκλησία λοιπόν.

    Είναι ακόμα η είσοδος των πιστών ανά τον κόσμον, που θα «πληρώσουν», θα γεμίσουν την Εκκλησία. Στα λόγια του Χριστού «ἵνα γεμισθῇ ὁ οἶκος μου», αγαπητοί μου, βρίσκομε εδώ να υπαινίσσεται και το στοιχείον της ιεραποστολής. Ωραίο πράγμα αυτό! Δόξα τω Θεώ, ανανεώθηκε, γιατί είχαμε εκατοντάδες χρόνια, μετά δηλαδή από το Βυζάντιο. Το Βυζάντιο ασκούσε ιεραποστολή. Μην το ξεχνάτε. Σας θυμίζω δε χαρακτηριστικά, στην εποχή που ήταν το Βυζάντιο, έχομε τον Μέγαν Αθανάσιον, πατριάρχη Αλεξανδρείας, με τον Φρουμέντιο, που τον έκανε επίσκοπο Αιθιοπίας, Αβυσσηνίας, ύστερα από ένα καταπληκτικό φαινόμενο, ένα θαύμα του Θεού. Δεν μένω, γιατί ο χρόνος πάντα είναι λίγος. Ναι. Έκανε ιεραποστολή το Βυζάντιο. Και πού; Τι να σας αναφέρω; Προς Βορράν; Μεθόδιον και Κύριλλον. Και τι άλλο; Και τόσα άλλα. Αλλά εφόσον όμως υπετάγη σε εχθρούς, κάτω από κατοχή, δεν μπορούσε πια βεβαίως τίποτα να κάνει. Αλλά ανανεώθηκε όμως αυτή η προσπάθεια. Κι έχομε σήμερα ιεραποστολές, ορθόδοξες ιεραποστολές ανά τον κόσμον. Γιατί; «Ἳνα γεμισθῇ ὁ οἶκος τοῦ Θεοῦ».

      Αυτό που λέγει εδώ η παραβολή. Γι’ αυτό είπε ο Κύριος: «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τά ἔθνη ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς». «Όλη η Γη αν είναι δυνατόν, να έλθει να γεμίσει τον οίκον μου». Χθες, μου έλεγε κάποιος φοιτητής που είναι στην Αγγλία, τι προσηλυτισμό κάνουν οι Μουσουλμάνοι και ιδίως οι φοιτηταί Μουσουλμάνοι στους Ορθοδόξους! Γενικά στους Χριστιανούς της Ευρώπης. Ειδικότερα και εις τους Ορθοδόξους. Το ξέρετε ότι μια μέρα… -φαίνεται, είναι κάτι που φαίνεται, από πολύ μακριά φαίνεται, και το θέλουν δυστυχώς οι Ευρωπαίοι- θα γίνει η Ευρώπη από Χριστιανική, Μουσουλμανική; Προς «δόξαν» μας και «τιμή» μας ημών των Χριστιανών…! Αλίμονό μας!

      Ακόμη πρέπει να γεμίσει ο οίκος του Θεού, που είναι ο ναός όπου συγκεντρωνόμεθα για να λατρεύσομε τον Θεόν. Ιδίως κατά την ημέρα της Κυριακής, που τελείται η λατρεία του Θεού. Το ευχαριστιακόν δείπνον. Ναι. Σε δείπνο, σε τραπέζι καλεί ο Κύριος. Δείπνος γίνεται και εις την Εκκλησίαν. Γι’ αυτό και οι ονομασίες «Τράπεζα», «Αγία Τράπεζα». Προσκαλούμε «Ελάτε να γευθείτε» κ.ο.κ. Οι ναοί πρέπει λοιπόν και αυτοί να είναι γεμάτοι. Είναι χαρά Θεού να βλέπει κανείς γεμάτους τους ναούς και να λατρεύεται ο Θεός.

     Ακόμη με το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας, ο Κύριος πρέπει να εισέρχεται, με τη Θεία Κοινωνία, στην ψυχοσωματική μας ύπαρξιν. Δεν λέγω «στην ψυχή μας». Δεν λέγω «στο σώμα μας». Στην ψυχοσωματική μας ύπαρξη. Και στο σώμα και στην ψυχή. Όταν ανοίγω το στόμα μου, δεν ανοίγω το στόμα της ψυχής. Ανοίγω το στόμα το σωματικό. Από κει παίρνω το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας. Έτσι, λοιπόν, πρέπει να μάθομε, εφόσον, εννοείται, προσέχομε να υπάρχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις, η συχνή Θεία Ευχαριστία. Το ακούσατε; Παραπονείται ο Ιερός Χρυσόστομος και λέγει: «Βλέπω», λέγει, «ανθρώπους που κοινωνούν Χριστούγεννα και Πάσχα». Τι πράγματα είναι αυτά; Αυτό σημαίνει παρακμή του εκκλησιάσματος. Όχι, αγαπητοί μου . Συχνή θεία Κοινωνία.

    Μάλιστα λέγει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, εις την 5^ην μυσταγωγική του Κατήχηση: «Ὁ ἂρτος ὁ κοινός οὐκ ἔστι ἐπιούσιος -ο επί την ουσίαν δηλαδή. Δεν είναι εκείνος ο οποίος πραγματικά μας τρέφει∙ που λέμε στο «Πάτερ ἡμῶν», «τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον»- ἂρτος δὲ οὗτος, ὁ ἅγιος ἐπιούσιος ἐστίν». Δηλαδή είναι η Θεία Ευχαριστία. Γι’ αυτό και ο ένατος αποστολικός Κανών, γράφει τα εξής: «Πάντας τοὺς εἰσιόντας πιστούς (:όλοι εκείνοι οι οποίοι εισέρχονται στην Εκκλησία) καὶ τῶν γραφῶν ἀκούοντας (:και ακούνε τις Γραφές, το Ευαγγέλιο, τον Απόστολο) μὴ παραμένοντας δὲ τῇ προσευχῇ καὶ τῇ ἁγίᾳ μεταλήψει (:αλλά φεύγουν∙ δεν παραμένουν -λέγει- εις την προσευχή και εις την θείαν Μετάληψιν, να κοινωνήσουν) ὡς ἀταξίαν ἐμποιοῦντας τῇ Ἐκκλησία, ἀφορίζεσθαι χρή». «Επειδή προκαλούν», λέει, «αταξία εις την Εκκλησίαν, αταξίαν, δεν κοινωνούν, αταξίαν, πρέπει να αφορίζονται αυτοί». Δηλαδή να αποκόπτονται από το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Τότε οι πιστοί κοινωνούσαν όλοι. Κι αν κανείς δεν κοινωνούσε, έπρεπε να πει τον λόγο, γιατί δεν κοινωνεί.

      Ακόμη, με το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας πρέπει να γεμίσει η Βασιλεία των Ουρανών από πολίτες. Το λέμε σε δύο ευχές στη Θεία Λειτουργία μέσα. Λέμε στη Θεία Λειτουργία, που αναφέρεται στον σκοπό του μυστηρίου: «Ὥστε γενέσθαι τοῖς μεταλαμβάνουσι (:ώστε να γίνει αυτό που παίρνουν εις εκείνους που μεταλαμβάνουν) εἰς βασιλείας οὐρανῶν πλήρωμα». Εις την ευχή της αγίας αναφοράς. Είδατε; Ώστε να γίνει αυτό σκοπός να γεμίσει ο ουρανός από τους πιστούς.

     Ο οίκος του Θεού, λοιπόν, πρέπει να γεμίσει. Και ο Κύριος ξέρει ποιοι και πόσοι θα είναι εκείνοι που θα γεμίσουν τον οίκον Του. Γιατί δυστυχώς όλοι… είδατε στην παραβολή, έχουν τις δικαιολογίες τους, δεν είναι άξιοι. Εκείνοι οι οποίοι δικαιολογούνται και λένε αυτό και λένε εκείνο, «τώρα πλουτίζω», «τώρα παντρεύτηκα», «τώρα θα δοκιμάσω τις ηδονές του κόσμου τούτου», αυτοί δεν μπορούν να μπουν στην Βασιλεία του Θεού.

       Έτσι λοιπόν είναι πολύ χαρακτηριστική η απάντησις του Κυρίου στους μάρτυρες που είναι στον Παράδεισο. Τι; «Καὶ ἐδόθη», λέγει, «αὐτοῖς –εἰς τοὺς μάρτυρας- ἑκάστῳ στολὴ λευκή (:στον καθένα μια στολή λευκή) καὶ ἐρρέθη αὐτοῖς (:και ειπώθηκε σε αυτούς), ἵνα ἀναπαύσωνται ἔτι χρόνον μικρόν (:λίγο –λέει- να αναπαυθούν)  ἕως πληρώσωσι (:έως ότου γεμίσουν, φέρουν εις πλήρωσιν) καὶ οἱ σύνδουλοι αὐτῶν καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτῶν, οἱ μέλλοντες ἀποκτένεσθαι ὡς καὶ αὐτοί». Δηλαδή να προστεθούν κι άλλοι, κι άλλοι, κι άλλοι. Πότε θα έρθει ο Χριστός; Όταν θα γεμίσει ο οίκος του Θεού. Δεν το ξέρομε αυτό. Το ξέρει μόνον ο Θεός. Έτσι, λοιπόν, ο αριθμός, που θα είναι και η πλήρωσις του οίκου του Θεού, είναι όσων τα ονόματα εγράφησαν εις το βιβλίον της Ζωής. Όταν γύρισαν οι εβδομήκοντα και είπαν: «Κύριε, και τα δαιμόνια υποτάσσονται σε Σένα». «Μη χαίρεστε γι’ αυτό. Αλλά να χαίρεστε σε τούτο. Ότι τα ονόματά σας γράφτηκαν στο βιβλίο της Ζωής».

     Ο διάβολος και οι αμαρτωλοί φαίνεται πως ματαιώνουν την «πλήρωσιν» της Βασιλείας των Ουρανών. Αλλά ποτέ δεν ματαιώνεται ό,τι ο Θεός θέλει και προγραμματίζει. Ποτέ. Απλώς μετατίθεται ο χρόνος της Δευτέρας Παρουσίας του Χριστού, έως ότου, όπως σας είπα, πληρωθεί ο αριθμός που μόνον ο Θεός ξέρει πόσος είναι, ποιος είναι.

     Ακόμα, «πλήρωσις» είναι και η ωριμότητα του πνευματικού ανθρώπου, αν θέλετε να συμπληρώσομε. Όταν ωριμάσει ο άνθρωπος ή ωριμάσει σε κάποιο σημείο χωρίς περαιτέρω αύξησιν, τότε ο Θεός δρέπει, θερίζει αυτόν τον άνθρωπον και τον μεταφυτεύει στην Βασιλεία Του. Και το βρίσκομε αυτό να ταυτίζεται με τον θάνατον αυτόν που λέμε «βιολογικόν θάνατον». Ήρθε η ώρα που θερίζει ο Κύριος, για να μεταθέσει εις την Βασιλείαν Του την επουράνιον, την θριαμβεύουσα. Ο οίκος του Θεού που θριαμβεύει εκεί. Εδώ είναι η Εκκλησία που στρατεύεται.

    Έτσι ο λόγος «ἵνα γεμισθῇ ὁ οἶκος μου» είναι, όπως βλέπομε, πολυσήμαντος. Ας προσέξομε ένα πολύ σημαντικό σημείο, αγαπητοί μου, στην αναγγελία ότι οι καλεσμένοι προβάλλουν λόγους, για να μην εισέλθουν στο δείπνο, ο Κύριος οργίστηκε. «Τότε ὀργισθεὶς», λέει,  «ὁ οἰκοδεσπότης εἶπε τῷ δούλῳ αὐτοῦ· ἔξελθε ταχέως…» κ.λπ. κ.λπ. Ο Κύριος ωργίσθη. Γιατί; Διότι οι άνθρωποι χάριν των οποίων τα πάντα έγιναν, θέλουν τώρα να ματαιώσουν τους θείους σκοπούς. Παράλληλα με την αναμονή πληρώσεως του αριθμού των πιστών δια το δείπνον της Βασιλείας, γίνεται και η αναμονή πληρώσεως της οργής του Θεού. Ναι. Κατά των υιών της απειθείας.

     Αγαπητοί μου, ο οίκος του Θεού πρέπει να γεμίσει. Γιατί αυτό είναι η ευδοκία του Θεού. Πρέπει οι άνθρωποι να γνωρίσουν τον Κύριον, να γευθούν τον Κύριον και να ωριμάσουν εν Κυρίω. Έτσι πληρούν τον τόπο του δείπνου Του, που είναι η Βασιλεία Του. Είναι κλήσις· αλλά και εντολή:  «ἵνα γεμισθῇ ὁ οἶκος μου». Μη γινώμεθα, λοιπόν, τέκνα απειθείας και οργής με τις αρνήσεις μας. Γιατί έτσι γεμίζομε το ποτήρι της οργής του Θεού.

     Ο Κύριος είναι αγαθός. «Βούλεται», όπως λέει ο Ζιγαβηνός, ένας ερμηνευτής, «βούλεται πάντας εἰσαχθῆναι, διά τόν ἂπειρον πλοῦτον τῆς αὐτοῦ ἀγαθότητος». Έτσι θα νιώσουμε όλη τη χαρά στο μεγάλο σπίτι του Πατέρα, που μας καλεί. Και τα Χριστούγεννα δεν είναι παρά η εορτή που μας θυμίζει τη μεγάλη κλήση στο γεγονός της Ενανθρωπήσεως του Θεού Λόγου. Έρχεται ο Χριστός, όπως λέει στην προς Εβραίους ο Απόστολος, έρχεται ο Χριστός ως Υιός, επί τον οίκον Αυτού, «οὗ οἶκος ἐσμέν ἡμεῖς»· «του Οποίου σπίτι είμαστε εμείς», λέγει ο Παύλος. Ναι. Εμείς είμαστε ο οίκος του Χριστού∙ που γεμίζει από μας και εμείς, αν το θέλετε, γεμίζομε από Αυτόν. Αμήν.

861η ομιλία στην κατηγορία « Ὁμιλίαι Κυριακῶν ».

► Όλες οι ομιλίες της Κατηγορίας :
" Ὁμιλίαι Κυριακῶν " εδώ ⬇️
https://arnion.gr/index.php/diafora-uemata/omiliai-kyriakvn
↕️
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/blog-post_25.html?m=1

🔸Λίστα ομιλιών της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://drive.google.com/file/d/1EiDp29JkRk7OQUNh2N_NVeJL2TTZ-FsY/view?usp=drivesdk

🎥 Βιντεοσκοπημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://youtube.com/playlist?list=PLxBsMI6pr40ru7w20Jp2hDAJjA7k7mq_z

🔸📜 Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες της σειράς
«Ὁμιλίαι Κυριακῶν».🔻
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%94%B9%E1%BD%89%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CE%B9%20%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD.?m=1

🔸Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.

💠Πλήρης απομαγνητοφωνημένες σειρές ομιλιών (Βιβλία).
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/search/label/%F0%9F%92%A0%CE%A0%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82%20%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%28%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1%29.?m=1

🔸Επεξηγηματικό βίντεο Ασπάλαθου.
https://youtu.be/8tNfAHRkTCk

__⬇️Playlist "Ασπάλαθου".⬇️__
https://aspalathos21.blogspot.com/2021/07/blog-post_83.html?m=0

Όλες οι ομιλίες ~4.487~ του μακαριστού πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://aspalathos21.blogspot.com/2024/12/4487.html?m=0

📃Απομαγνητοφωνημένες ομιλίες του πατρός Αθανασίου. ⬇️
https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_15.html?m=0

📜 Αποσπάσματα ομιλιών πατρός Αθανασίου ⬇️
https://athanasioslogos.blogspot.com/?m=0

__⬇️ Facebook ⬇️__
https://www.facebook.com/groups/1637818926362004/?ref=share

Κατάλογος ομιλιών πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου.
https://drive.google.com/file/d/1JmrxaObMVyTA4_pS5yuMaQdoBf8-LwBP/view?usp=drivesdk

†.Πρός Δόξαν τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.